Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1988, Օգոստոս, թիվ 8)

Culture

Այս թեման ներկայացնում է աշխարհի ամենահին և հարուստ մշակութային ավանդույթներից մեկը՝ չինական արվեստը, որը ձևավորվել է հազարավոր տարիների ընթացքում և մեծ ազդեցություն է ունեցել Արևելյան Ասիայի մշակույթի զարգացման վրա։ Չինական արվեստը ներառում է գեղանկարչություն, ճարտարապետություն, քանդակագործություն, կերամիկա, գեղագրություն, մետաքսագործություն և դեկորատիվ արվեստի տարբեր ձևեր։ Այն սերտորեն կապված է չինական փիլիսոփայության, կրոնի և հասարակական արժեքների հետ, հատկապես կոնֆուցիականության, դաոսիզմի և բուդդիզմի գաղափարների ազդեցությամբ։ Չինական արվեստի հիմնական առանձնահատկություններից են բնության նկատմամբ խոր հարգանքը, ներդաշնակության գաղափարը, խորհրդանշական պատկերների օգտագործումը և ներքին հոգևոր աշխարհի արտահայտումը։ Գեղանկարչության մեջ մեծ տարածում են ունեցել բնապատկերները, լեռների և գետերի պատկերները, որոնք ոչ միայն բնության նկարագրություն էին, այլ նաև մարդու և տիեզերքի միջև ներդաշնակության արտահայտություն։ Չինական գեղագրությունը համարվում է արվեստի բարձրագույն ձևերից մեկը, քանի որ այն միավորում է լեզուն, գեղագիտությունը և հոգևոր ինքնարտահայտումը։ Ճարտարապետության ոլորտում չինական արվեստը հայտնի է տաճարներով, պալատներով, այգիներով և բազմահարկ տանիքներով կառուցվածքներով, որոնցում կարևոր տեղ է զբաղեցնում համաչափությունն ու բնության հետ ներդաշնակությունը։ Հատուկ նշանակություն ունի նաև ճենապակու և կերամիկայի արվեստը, որը դարեր շարունակ համարվել է չինական մշակույթի կարևոր խորհրդանիշներից մեկը և լայն տարածում ստացել ամբողջ աշխարհում։ Չինական արվեստում հաճախ օգտագործվում են վիշապների, փյունիկների, լոտոսի ծաղկի և այլ խորհրդանշական պատկերներ, որոնք արտահայտում են ուժ, երջանկություն, իմաստություն և հավերժություն։ Դարերի ընթացքում չինական արվեստը զարգացել է տարբեր դինաստիաների ազդեցությամբ, որոնցից յուրաքանչյուրն ունեցել է իր առանձնահատուկ ոճն ու մշակութային մոտեցումները։ Չինական արվեստը մեծ ազդեցություն է թողել համաշխարհային մշակույթի վրա և մինչ այսօր շարունակում է համարվել ստեղծագործական մտածողության, գեղագիտական ներդաշնակության և հոգևոր խորության կարևոր օրինակ։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է արտադրական կազմակերպություններում նորամուծական գործունեության ձևավորման, կազմակերպման և կառավարման տեսական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով նորարարությունը որպես կազմակերպության մրցունակության, արտադրողականության և երկարաժամկետ զարգացման կարևոր գործոն։ Հետազոտության առանցքում նոր գաղափարների առաջացման, դրանց գնահատման, ընտրության, մշակման և արտադրական գործընթացներում ներդրման կառավարչական մեխանիզմներն են։ Քննվում է նորամուծական գործընթացի փոխկապակցվածությունը կազմակերպության ընդհանուր ռազմավարության, արտադրության կառավարման, ֆինանսական հնարավորությունների, մարդկային ռեսուրսների և տեխնոլոգիական ներուժի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում արտադրանքի, արտադրական տեխնոլոգիաների, կազմակերպական կառուցվածքների և կառավարման մեթոդների նորացման տարբեր ձևերին ու դրանց ազդեցությանը կազմակերպության գործունեության արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրվում են նորամուծությունների ներդրմանը խոչընդոտող ներքին և արտաքին գործոնները, այդ թվում՝ ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակությունը, տեխնոլոգիական անորոշությունը, կազմակերպական դիմադրությունը, համապատասխան մասնագիտական կարողությունների պակասը և շուկայական փոփոխությունների հետ կապված ռիսկերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նորամուծական նախագծերի ընտրության և գնահատման խնդիրներին՝ հաշվի առնելով ակնկալվող տնտեսական արդյունքը, անհրաժեշտ ներդրումները, իրականացման ժամկետները և հնարավոր ռիսկերը։ Դիտարկվում են գիտահետազոտական և փորձակոնստրուկտորական գործունեության, տեխնոլոգիական արդիականացման, գիտելիքների կառավարման և աշխատակիցների ստեղծագործական ներուժի օգտագործման նշանակությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է կազմակերպության նորամուծական մշակույթի ձևավորումը, քանի որ նոր գաղափարների առաջադրումը և դրանց գործնական իրականացումը մեծապես կախված են ղեկավարության վերաբերմունքից, աշխատակիցների նախաձեռնողականությունից, ստորաբաժանումների համագործակցությունից և տեղեկատվության արդյունավետ փոխանակումից։ Քննվում են նաև նորամուծական գործունեության ֆինանսավորման հնարավոր մոտեցումները, ներդրումային որոշումների հիմնավորումը և ռեսուրսների արդյունավետ բաշխումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նորամուծությունների կառավարման արդյունավետության գնահատմանը և համապատասխան ցուցանիշների ձևավորմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս համեմատելու ներդրված փոփոխությունների տնտեսական ու կազմակերպական արդյունքները։ Աշխատությունը ներկայացնում է նորամուծությունների կառավարումը որպես շարունակական և համակարգային գործընթաց, որը պահանջում է տեխնոլոգիական, տնտեսական և մարդկային գործոնների համատեղ դիտարկում։ Նման մոտեցումը կարող է նպաստել արտադրական կազմակերպությունների կառավարման մեխանիզմների կատարելագործմանը, տեխնոլոգիական զարգացման խթանմանը, փոփոխվող շուկայական պայմաններին հարմարվողականության բարձրացմանը և կազմակերպությունների կայուն զարգացման համար անհրաժեշտ նորարարական ներուժի ձևավորմանը։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է դդմիկի սերմերի նախացանքային մշակման ժամանակ տարբեր ֆիզիկական գործոնների կիրառման ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ բույսերի աճի, զարգացման, բերքատվության և ստացված սերմանյութի որակական ցուցանիշների տեսանկյունից՝ պարարտացման տարբեր պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում նախացանքային մշակումը դիտարկվում է որպես գյուղատնտեսական մշակաբույսերի կենսաբանական ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործմանը նպաստող ագրոտեխնիկական միջոցառում։ Ուսումնասիրվում է ֆիզիկական ազդեցությունների հնարավոր դերը սերմերի ծլունակության, ծլման արագության, բույսերի սկզբնական զարգացման, վեգետատիվ աճի և հետագա պտղաբերման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նախացանքային մշակման և բույսերի սնուցման պայմանների փոխազդեցությանը, քանի որ պարարտացման մակարդակը կարող է էականորեն ազդել կիրառվող միջոցների արդյունավետության վրա։ Համեմատվում են պարարտացման տարբեր ֆոներում աճեցվող բույսերի կենսաչափական, ֆիզիոլոգիական և արտադրական ցուցանիշները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել առավել նպաստավոր համակցությունները։ Գնահատվում են բերքի քանակական և որակական բնութագրերը, բույսերի զարգացման փուլերի ընթացքը, պտղատվության առանձնահատկությունները և մշակության պայմանների ազդեցությունը ընդհանուր արդյունավետության վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև ստացված սերմերի որակի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով դրանց կենսունակությունը, ծլունակությունը, ֆիզիկական հատկությունները և հետագա օգտագործման համար կարևոր այլ ցուցանիշներ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե նախացանքային ֆիզիկական մշակման ազդեցությունը որքանով է պահպանվում բույսի զարգացման տարբեր փուլերում և ինչպիսի կապ ունի վերջնական բերքատվության ու սերմանյութի որակի հետ։ Առանձին վերլուծության առարկա կարող են լինել պարարտանյութերի կիրառման մակարդակների և ֆիզիկական մշակման տարբերակների համատեղ ազդեցությունները, ինչը կարևոր է ագրոտեխնիկական միջոցառումների համալիր համակարգի մշակման համար։ Ստացված տվյալների համադրումը կարող է հնարավորություն տալ ընտրելու մշակման այնպիսի տարբերակներ, որոնք նպաստում են արտադրողականության բարձրացմանը՝ միաժամանակ ապահովելով բարձրորակ սերմանյութի ստացում և օգտագործվող ռեսուրսների առավել արդյունավետ կառավարում։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են գործնական նշանակություն ունենալ բանջարաբուծության և սերմնաբուծության տեխնոլոգիաների կատարելագործման, պարարտացման համակարգերի օպտիմալացման և մշակաբույսերի աճի խթանման ոչ քիմիական մեթոդների կիրառման համար։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ագրոնոմիայի, բանջարաբուծության, բույսերի ֆիզիոլոգիայի, սերմնաբուծության և գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է միկրոօրգանիզմների և նրանց կենսաբանական կատալիտիկ համակարգերի կիրառմամբ ֆիզիոլոգիապես ակտիվ միացությունների ստացման նորարարական մեթոդների մշակմանը և կիրառմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունը միկրոբիոլոգիական կատալիզի հնարավորությունների բացահայտումն է՝ որպես քիմիական սինթեզի այլընտրանք կամ լրացնող մոտեցում կենսաբանական նշանակություն ունեցող նյութերի ստացման գործընթացներում։ Աշխատանքում դիտարկվում են տարբեր միկրոօրգանիզմների, ֆերմենտների և կենսաքիմիական գործընթացների օգտագործման հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել թիրախային միացությունների ստացման արդյունավետությունը, ընտրողականությունը և արտադրողականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միկրոօրգանիզմների նյութափոխանակային առանձնահատկություններին, ֆերմենտային ակտիվությանը, կենսասինթեզի ընթացքին և այն պայմաններին, որոնք կարող են ազդել վերջնական արտադրանքի քանակական ու որակական ցուցանիշների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննարկվել սննդարար միջավայրի կազմը, մշակման պայմանները, ջերմաստիճանը, pH-ը, թթվածնի հասանելիությունը, միկրոօրգանիզմների աճի առանձնահատկությունները և գործընթացի կառավարման այլ գործոններ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև ստացված կենսաակտիվ նյութերի հատկությունների ուսումնասիրությունը և դրանց հնարավոր կիրառությունների գնահատումը բժշկության, դեղագործության, սննդարդյունաբերության և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտներում։ Միկրոբիոլոգիական կատալիզի կիրառումը հնարավորություն է տալիս որոշ դեպքերում իրականացնել բարդ քիմիական փոխակերպումներ ավելի մեղմ պայմաններում և ստանալ բարձր ընտրողականությամբ նյութեր՝ նվազեցնելով կողմնակի արտադրանքների առաջացման հավանականությունը։ Աշխատանքում մշակվող մոտեցումները կարող են ուղղված լինել նաև արտադրական գործընթացների օպտիմալացմանը, կենսասինթեզի արդյունավետության բարձրացմանը և ստացվող միացությունների ինքնարժեքի նվազեցմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է միկրոօրգանիզմների կենսաբանական ներուժի օգտագործման գիտական և գործնական հնարավորությունները՝ ֆիզիոլոգիապես ակտիվ միացությունների ստացման համար և կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մանրէաբանության, կենսաքիմիայի, մոլեկուլային կենսատեխնոլոգիայի, դեղագործական քիմիայի և արդյունաբերական կենսատեխնոլոգիայի ոլորտներում մասնագիտացող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է ազատ էլեկտրոնային լազերների համեմատական վերլուծությանը՝ ընդգրկելով դրանց ֆիզիկական սկզբունքները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և աշխատանքի ռեժիմների բազմազանությունը։ Գրքում քննարկվում է ազատ էլեկտրոնային լազերների ճառագայթման մեխանիզմը, որտեղ հարաբերական արագություններով շարժվող էլեկտրոնային փնջերը փոխազդում են մագնիսական պարբերական կառուցվածքների հետ՝ առաջացնելով բարձր ինտենսիվության համահունչ ճառագայթում լայն սպեկտրային տիրույթում։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր տիպի համակարգեր՝ գծային արագացուցիչների վրա հիմնված FEL-եր, պահեստային օղակային կառուցվածքներ և սինքրոտրոնային աղբյուրների վրա հիմնված կոնֆիգուրացիաներ՝ ընդգծելով դրանց արդյունավետության, ճառագայթման որակի և կիրառական հնարավորությունների տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարամետրային կախվածություններին՝ էլեկտրոնային փնջի էներգիա, խտություն, էներգետիկ սփրեդ և մագնիսական անուղղակի կառուցվածքների (undulator) պարամետրեր, որոնք որոշում են ելքային ճառագայթման բնութագրերը։ Քննարկվում են նաև կիրառությունները նյութագիտության, կենսաֆիզիկայի, նանոտեխնոլոգիաների և բարձր էներգիայի ֆիզիկայի ոլորտներում՝ ընդգծելով FEL համակարգերի կարևորությունը ժամանակակից գիտական հետազոտություններում։ Աշխատությունը նախատեսված է ֆիզիկոսների, ինժեներների և լազերային տեխնոլոգիաների ոլորտի հետազոտողների համար։

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է Հյուսիսային Խուզեստանի պայմաններում եգիպտացորենի ցանքերում ցեոլիտ պարունակող օրգանահանքային պարարտանյութերի տարբեր չափաքանակների կիրառման տնտեսական և բնապահպանական արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում գնահատվում է պարարտացման տարբեր մակարդակների ազդեցությունը մշակաբույսի աճի, զարգացման և բերքատվության վրա՝ միաժամանակ հաշվի առնելով արտադրական ծախսերը, ստացվող բերքի տնտեսական արժեքը և գյուղատնտեսական արտադրության շահութաբերությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցեոլիտի և օրգանական բաղադրիչների համակցված օգտագործման հնարավոր առավելություններին, քանի որ նման պարարտանյութերի կիրառումը կարող է նպաստել հողի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունների բարելավմանը, սննդատարրերի ավելի արդյունավետ օգտագործմանը և բույսերի սնուցման պայմանների օպտիմալացմանը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է տարբեր չափաքանակների համեմատական գնահատումը՝ առավել արդյունավետ տարբերակը բացահայտելու նպատակով, որը կապահովի բարձր բերքատվություն՝ առանց անհարկի նյութական ծախսերի և շրջակա միջավայրի վրա լրացուցիչ ծանրաբեռնվածության։ Ուսումնասիրվում են նաև պարարտանյութերի կիրառման տնտեսական ցուցանիշները, արտադրանքի ինքնարժեքը, հնարավոր եկամուտը և ներդրված միջոցների արդյունավետությունը։ Բնապահպանական տեսանկյունից ուշադրություն է դարձվում հողի բերրիության պահպանմանը, պարարտանյութերի ռացիոնալ օգտագործմանը և գյուղատնտեսական արտադրության կայունացմանը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել ագրոնոմների, հողագետների, գյուղատնտեսական տնտեսագետների, ագրոէկոլոգների, ֆերմերային տնտեսությունների մասնագետների և գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։