Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1981, Հուլիս, թիվ 7)

Agriculture

Գիրքը նվիրված է հացահատիկային և շարահերկ մշակաբույսերի ցանքերում օրգանահանքային պարարտանյութերի ու բնական մելիորանտների կիրառման ագրոէկոլոգիական գնահատմանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Սևանի ավազանի և Հայաստանի Հանրապետության տեխնածին աղտոտված հողատարածքների պայմաններին։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են հողի բերրիության, ֆիզիկաքիմիական հատկությունների և էկոլոգիական վիճակի բարելավման հնարավորությունները՝ տարբեր տեսակի պարարտանյութերի և բնական ծագում ունեցող մելիորանտների կիրառման միջոցով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այն հարցին, թե ինչպես կարող են այդ նյութերը նպաստել հողի սննդատարրային ռեժիմի կարգավորմանը, մշակաբույսերի աճի և զարգացման բարելավմանը, բերքատվության բարձրացմանը և միաժամանակ նվազեցնել տեխնածին աղտոտվածության բացասական ազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն տարածքների համար, որտեղ գյուղատնտեսական հողերի որակի վրա ազդում են արդյունաբերական գործունեության հետևանքով առաջացած աղտոտիչները և հողի բնական հատկությունների վատթարացումը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են պարարտացման և մելիորացման միջոցառումների ազդեցությունները հողի ագրոէկոլոգիական վիճակի, բույսերի սնուցման և բերքի որակի վրա, ինչպես նաև դրանց կիրառման արդյունավետությունն ու նպատակահարմարությունը տարբեր հողակլիմայական պայմաններում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել էկոլոգիապես ավելի անվտանգ և ռեսուրսախնայող գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների մշակման համար։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի աղտոտված հողերի վերականգնման և դրանց գյուղատնտեսական օգտագործման արդյունավետության բարձրացման խնդիրը, քանի որ նման տարածքների ռացիոնալ կառավարումը պահանջում է ոչ միայն բարձրացնել բերրիությունը, այլև նվազեցնել աղտոտիչների հնարավոր անցումը բույսերի և գյուղատնտեսական արտադրանքի մեջ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ագրոնոմների, հողագետների, բնապահպանների, գյուղատնտեսական և էկոլոգիական գիտությունների մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողների և հետազոտողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համադրում է հողագիտության, ագրոքիմիայի, մելիորացիայի և շրջակա միջավայրի պահպանության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գնահատել պարարտանյութերի և բնական մելիորանտների կիրառման արդյունավետությունն ու անվտանգությունը Հայաստանի տարբեր, այդ թվում՝ տեխնածին ազդեցության ենթարկված հողատարածքներում։

Linguistics

Այս գիրքը ուսումնասիրում է քննադատական խոսքի գործաբանական վերլուծությունը անգլերեն լեզվում՝ կենտրոնանալով այն, թե ինչպես է լեզուն օգտագործվում իշխանության, գաղափարախոսության և սոցիալական հարաբերությունների արտահայտման ու ձևավորման համար։ Գրքում ներկայացվում են քննադատական դիսկուրսի վերլուծության (Critical Discourse Analysis) հիմնական մոտեցումները և դրանց գործաբանական հիմքերը՝ ներառյալ խոսքային ակտերի տեսությունը, ենթատեքստի, ենթադրյալի և իմաստային շեշտադրումների ուսումնասիրությունը։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր տեքստեր՝ քաղաքական ելույթներ, մեդիա նյութեր և հանրային հաղորդակցություն՝ ցույց տալով, թե ինչպես են լեզվական ընտրությունները արտահայտում սոցիալական դիրքորոշումներ և ուժային հարաբերություններ։ Նյութը համադրում է լեզվաբանությունը, գործաբանությունը և սոցիալական վերլուծությունը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով զարգացնել քննադատական ընթերցման և վերլուծական մտածողության հմտություններ անգլերեն դիսկուրսի ուսումնասիրության մեջ։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է միափող կոլոստոմայով հիվանդների վիրաբուժական վերականգնման սկզբունքների, մեթոդների և բուժման արդյունքների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կոլոստոմայի ձևավորման պատճառները, հիվանդների հետվիրահատական վիճակի առանձնահատկությունները և հետագա վերականգնողական բուժման կազմակերպման խնդիրները։ Վերլուծվում են աղիքային բնական անցանելիության հնարավոր վերականգնման համար հիվանդների ընտրության չափանիշները, նախավիրահատական հետազոտությունների նշանակությունը և վիրաբուժական միջամտության պլանավորման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաստ աղու մնացած հատվածների վիճակի գնահատմանը, նախկին վիրահատության հետևանքներին և կրկնակի վիրաբուժական միջամտության արդյունքների վրա ազդող գործոններին։ Դիտարկվում են վերականգնողական վիրաբուժության տարբեր մոտեցումները, դրանց կիրառման հնարավորությունները և հետվիրահատական հսկողության առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են հնարավոր բարդությունների կանխարգելման, վաղ հայտնաբերման և բուժման հարցերը, ինչպես նաև հիվանդների ընդհանուր առողջական վիճակի և ուղեկցող հիվանդությունների նշանակությունը բուժման մարտավարության ընտրության ընթացքում։ Կարևորվում է անհատական մոտեցումը՝ հաշվի առնելով հիվանդի կլինիկական վիճակը, նախորդ վիրաբուժական բուժման բնույթը և վերականգնողական միջամտության իրականացման հնարավորությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վիրաբուժական վերականգնման ազդեցությանը հիվանդների առօրյա գործունեության, սոցիալական հարմարվողականության և կյանքի որակի բարելավման վրա։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել միափող կոլոստոմայով հիվանդների բուժման և վերականգնման կազմակերպման մեթոդների կատարելագործմանը, վիրաբուժական արդյունքների բարելավմանը և հետվիրահատական բարդությունների ռիսկի նվազեցմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ընդհանուր վիրաբուժության, կոլոպրոկտոլոգիայի և վերականգնողական բժշկության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Other Subjects

Գիրքը ներկայացնում է սննդամթերքի անվտանգության ապահովման ժամանակակից մոտեցումներից մեկը՝ HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points) համակարգը, որը լայնորեն կիրառվում է սննդի արտադրության, վերամշակման և բաշխման բոլոր փուլերում։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է համակարգի հիմքում ընկած սկզբունքները՝ վտանգների նույնականացում, ռիսկերի գնահատում, վերահսկման կրիտիկական կետերի սահմանում, մոնիթորինգի կազմակերպում և ուղղիչ գործողությունների իրականացում։ Հեղինակները առանձնահատուկ ուշադրություն են դարձնում սննդամթերքի արտադրության տեխնոլոգիական շղթայում հնարավոր կենսաբանական, քիմիական և ֆիզիկական վտանգների բացահայտմանը և դրանց կանխարգելման արդյունավետ մեխանիզմներին։ Գիրքը համադրում է տեսական գիտելիքն ու գործնական կիրառությունը՝ ներառելով օրինակներ, սխեմաներ և մեթոդական ցուցումներ, որոնք օգնում են ձեռնարկություններին ներդնել և պահպանել HACCP համակարգը՝ համապատասխան միջազգային չափանիշներին։ Այն կարևոր ուղեցույց է սննդի արդյունաբերության մասնագետների, տեխնոլոգների, որակի վերահսկման պատասխանատուների և ուսանողների համար, ովքեր ցանկանում են ապահովել արտադրանքի անվտանգությունն ու սպառողների առողջության պաշտպանությունը։ Նյութը շարադրված է հասկանալի և համակարգված ձևով՝ թույլ տալով ընթերցողին աստիճանաբար յուրացնել ինչպես HACCP համակարգի տեսական հիմքերը, այնպես էլ դրա կիրառման գործնական քայլերը։

History

Գիրքը ներկայացնում է ճանապարհորդական բնույթի նյութեր, որոնք առնչվում են Հայաստանին, նրա բնակավայրերին, պատմական հուշարձաններին, բնաշխարհին և բնակչության կյանքին։ Նման ուղեգրական աշխատություններում ճանապարհորդի դիտարկումների միջոցով կարող են նկարագրվել տարբեր վայրերի աշխարհագրական առանձնահատկությունները, բնակավայրերի կառուցվածքը, տեղական սովորույթները, կենցաղը, մշակութային ավանդույթներն ու պատմական հիշողության հետ կապված վայրերը։ Այսպիսի գրականությունը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն որպես ճանապարհորդի անձնական տպավորությունների գրանցում, այլև որպես հնարավոր սկզբնաղբյուր՝ տվյալ ժամանակաշրջանի Հայաստանի հասարակական, մշակութային և աշխարհագրական միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է տեղեկություններ պարունակել հայաբնակ վայրերի, տեղական կյանքի առանձնահատկությունների և պատմամշակութային ժառանգության վերաբերյալ։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հին Հայաստանում գինեգործության և տեխնիկական բույսերի վերամշակման զարգացման ուսումնասիրությանը՝ մ.թ.ա. VI-ից մինչև մ.թ. IV դարերի պատմական ժամանակաշրջանի շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում են հին հայկական հասարակության տնտեսական և արտադրական կյանքի այն ճյուղերը, որոնք կապված էին խաղողի մշակության, գինու արտադրության և տարբեր բուսական հումքի մշակման ու վերամշակման հետ։ Ուսումնասիրության միջոցով ներկայացվում են այդ գործունեության առաջացման և զարգացման նախադրյալները, արտադրական տեխնոլոգիաները, օգտագործվող գործիքներն ու հարմարանքները, ինչպես նաև դրանց կազմակերպման հնարավոր ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հնագիտական պեղումների արդյունքում հայտնաբերված նյութական վկայություններին, արտադրական կառույցներին, անոթներին, գործիքներին և այլ գտածոներին, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու հին ժամանակաշրջանի գինեգործական և բուսական հումքի վերամշակման գործընթացները։ Քննարկվում է խաղողագործության և գինեգործության նշանակությունը ոչ միայն սննդային ու տնտեսական, այլև հասարակական և մշակութային կյանքում՝ հաշվի առնելով գինու արտադրության, պահպանման և օգտագործման հետ կապված ավանդույթներն ու սովորույթները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև տեխնիկական բույսերի կիրառության հարցը, դրանց մշակման, հավաքման և վերամշակման եղանակների բացահայտումը, ինչպես նաև ստացված արտադրանքի հնարավոր տնտեսական և կենցաղային նշանակությունը։ Աշխատանքը գինեգործությունն ու բուսական հումքի վերամշակումը դիտարկում է հին Հայաստանի տնտեսության ընդհանուր համակարգում՝ դրանք կապելով գյուղատնտեսության զարգացման, արհեստների մասնագիտացման, առևտրի և բնակավայրերի տնտեսական կազմակերպման գործընթացների հետ։ Նյութում կարող են համադրվել հնագիտական, պատմական և մշակութային աղբյուրների տվյալները, ինչը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի արտադրական մշակույթի վերաբերյալ։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև հին Հայաստանի տեխնոլոգիական գիտելիքների և տնտեսական կյանքի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ գինեգործության և բույսերի վերամշակման վերաբերյալ տվյալները վկայում են բնական ռեսուրսների օգտագործման և արտադրական հմտությունների զարգացման մակարդակի մասին։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հնագետներին, պատմաբաններին, ազգագրագետներին, մշակութաբաններին, հին Հայաստանի տնտեսական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին, ինչպես նաև Հայաստանի հնագույն մշակույթի և արտադրական ավանդույթների նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողներին։