Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionPedagogy
Ավագ դպրոցականների էկոլոգիական կուլտուրայի ձևավորումը հանրակրթական առարկաների ուսուցման գործընթացում
Աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցականների էկոլոգիական կուլտուրայի ձևավորման մանկավարժական պայմանների, մեթոդների և միջոցների ուսումնասիրությանը հանրակրթական առարկաների ուսուցման գործընթացում։ Դիտարկվում է բնապահպանական գիտելիքների, արժեքային կողմնորոշումների, պատասխանատու վարքագծի և շրջակա միջավայրի նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքի ձևավորումը որպես սովորողների ընդհանուր կրթության կարևոր բաղադրիչ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր հանրակրթական առարկաների բովանդակության մեջ բնապահպանական թեմաների ներառմանը և միջառարկայական կապերի օգտագործմանը՝ բնության, հասարակության ու մարդու փոխհարաբերությունների վերաբերյալ ամբողջական պատկերացում ձևավորելու նպատակով։ Քննարկվում են դասավանդման այնպիսի մեթոդներ և կազմակերպական ձևեր, որոնք նպաստում են սովորողների ճանաչողական ակտիվության, ինքնուրույն մտածողության, բնապահպանական խնդիրները վերլուծելու և դրանց լուծման հնարավոր ուղիներ առաջարկելու կարողությունների զարգացմանը։ Անդրադարձ է կատարվում գործնական առաջադրանքների, նախագծային աշխատանքի, քննարկումների, դիտարկումների և հետազոտական գործունեության կիրառման հնարավորություններին։ Կարևորվում է ոչ միայն տեսական գիտելիքների փոխանցումը, այլև դրանց կապը առօրյա վարքագծի և բնապահպանական պատասխանատվության հետ։ Վերլուծվում են սովորողների էկոլոգիական գիտակցության և կուլտուրայի ձևավորման մակարդակի գնահատման մոտեցումները, ինչպես նաև ուսուցչի դերը այդ գործընթացի կազմակերպման և ուղղորդման գործում։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել հանրակրթական ուսուցման բովանդակության և մեթոդների կատարելագործմանը՝ ուղղված բնապահպանական խնդիրների նկատմամբ տեղեկացված, պատասխանատու և ակտիվ վերաբերմունք ունեցող սովորողների ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, ուսուցիչների, կրթության ոլորտի հետազոտողների, մեթոդիստների և մանկավարժական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-01
Law
Насильственная преступность в Республике Армения
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բռնի հանցավորության բնույթի, կառուցվածքի, առաջացման պատճառների և կանխարգելման հիմնախնդիրների քրեաբանական ու իրավական ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են անձի կյանքի, առողջության, ազատության և անձնական անձեռնմխելիության դեմ ուղղված բռնի հանցագործությունների առանձնահատկությունները, դրանց հասարակական վտանգավորությունը և քրեական իրավունքի համակարգում ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բռնի հանցավորության ձևավորման սոցիալական, տնտեսական, հոգեբանական և իրավական գործոններին, ինչպես նաև հանցավոր վարքագծի առաջացմանը նպաստող պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են բռնության տարբեր դրսևորումները, հանցագործությունների կատարման շարժառիթները, հանցավոր վարքագծի առանձնահատկությունները և հանցագործություն կատարած անձանց քրեաբանական բնութագրերը։ Դիտարկվում են բռնի հանցագործությունների տարածվածության, կառուցվածքի և փոփոխությունների գնահատման մեթոդները՝ քրեական վիճակագրության և համապատասխան հետազոտական տվյալների վերլուծության միջոցով։ Կարևորվում են ընտանեկան և կենցաղային միջավայրում առաջացող բռնության, միջանձնային հակամարտությունների, սոցիալական լարվածության և այլ հանգամանքների հնարավոր ազդեցությունները հանցավոր վարքագծի ձևավորման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել բռնի հանցագործությունների զոհերի սոցիալական և հոգեբանական առանձնահատկությունները, զոհականացման ռիսկի գործոնները և տուժողների իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսդրության համապատասխան դրույթներին, բռնի հանցագործությունների իրավական որակման առանձնահատկություններին և քրեական պատասխանատվության կիրառման հիմնախնդիրներին։ Առանձնացվում են իրավապահ մարմինների գործունեության, հանցագործությունների բացահայտման, քրեական հետապնդման և հասարակական անվտանգության ապահովման հետ կապված հարցերը։ Կարևորվում են նաև բռնի հանցավորության կանխարգելման ընդհանուր սոցիալական և հատուկ քրեաբանական միջոցառումները, իրավական իրազեկվածության բարձրացումը, կրթադաստիարակչական աշխատանքները և ռիսկային իրավիճակների վաղ հայտնաբերման հնարավորությունները։ Դիտարկվում են պետական մարմինների, հասարակական կազմակերպությունների և սոցիալական ծառայությունների համագործակցության նշանակությունը բռնության կանխարգելման և տուժողների աջակցության գործընթացներում։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայաստանում բռնի հանցավորության պատճառների և դրսևորումների վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը, քրեաբանական հետազոտությունների զարգացմանը և հանցագործությունների կանխարգելման քաղաքականության կատարելագործմանը։ Այն օգտակար է իրավաբանների, քրեաբանների, իրավապահ համակարգի աշխատակիցների, սոցիոլոգների, հոգեբանների և իրավաբանական մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-16
Other Subjects
Նոր գրքեր օտար լեզուներով
Մատենագիտական և տեղեկատվական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ։ Այն նախատեսված է ընթերցողներին, գրադարանավարներին, մատենագետներին և հետազոտողներին տարբեր գիտական, կրթական, մշակութային ու հասարակական ոլորտների նոր հրատարակություններին ծանոթացնելու համար։ Մատենագիտական նյութերը կարող են ընդգրկել գրքերի հեղինակների, հրատարակության տվյալների, թեմատիկ ուղղվածության և բովանդակային պատկանելության վերաբերյալ անհրաժեշտ տեղեկություններ։ Հրատարակությունների դասակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս հեշտացնելու անհրաժեշտ գրականության որոնումը և հետևելու օտարալեզու գրահրատարակչության նորություններին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տարբեր գիտակարգերի և թեմատիկ բաժինների վերաբերյալ նոր գրականության մեկտեղումը, որը նպաստում է մասնագիտական տեղեկատվության հասանելիությանը։ Նման մատենագիտական ցանկերը կարևոր դեր ունեն գրադարանային հավաքածուների համալրման, տեղեկատվական սպասարկման և գիտահետազոտական աշխատանքի կազմակերպման գործում։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանների աշխատակիցների, մատենագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և օտարալեզու մասնագիտական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-10-03
Psychology
Անձի բնութագրերի և ինքնակառավարման փոխներգործության օրինաչափությունները` հարաբերական հանգստի և քննական լարվածության պայմաններում մանկավարժական ԲՈՒՀ-ի օրինակով
Աշխատանքը նվիրված է անձի անհատական բնութագրերի և ինքնակառավարման փոխներգործության օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ մանկավարժական բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսանողների օրինակով, համեմատելով հարաբերական հանգստի և քննական լարվածության պայմաններում դրանց դրսևորումները։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ անձի վարքն ու գործունեության արդյունավետությունը պայմանավորված են ոչ միայն նրա կայուն անհատական առանձնահատկություններով, այլև տարբեր իրավիճակներում սեփական հույզերը, ուշադրությունը, վարքը և գործունեությունը գիտակցաբար կարգավորելու կարողությամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են ուսանողի անձնային հատկությունները կապված ինքնակառավարման գործընթացների հետ և ինչպես կարող է այդ փոխկապակցվածությունը փոփոխվել բարձր հոգեբանական լարվածության պայմաններում։ Հարաբերական հանգստի իրավիճակը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ինքնակառավարման սովորական դրսևորումները, մինչդեռ քննության շրջանը դիտարկվում է որպես բարձր պատասխանատվությամբ, ժամանակային սահմանափակումներով և գնահատման սպասումով պայմանավորված իրավիճակ, որը կարող է առաջացնել սթրեսային լարվածություն և պահանջել ինքնակարգավորման ավելի մեծ ռեսուրսներ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել անձի այնպիսի բնութագրեր, ինչպիսիք են անհանգստության մակարդակը, հուզական կայունությունը, ակտիվությունը, ինքնագնահատականը, պատասխանատվությունը, նպատակասլացությունը, նախաձեռնողականությունը և հաղորդակցական առանձնահատկությունները։ Դրանց համադրումը ինքնակառավարման ցուցանիշների հետ հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե որ անձնային հատկանիշներն են նպաստում բարդ իրավիճակներում սեփական գործունեությունը արդյունավետ կազմակերպելուն, իսկ որոնք կարող են կապված լինել լարվածության նկատմամբ ավելի բարձր զգայունության հետ։ Ինքնակառավարումը կարող է դիտարկվել որպես նպատակների սահմանման, գործողությունների պլանավորման, սեփական վարքի վերահսկման, արդյունքների գնահատման և անհրաժեշտության դեպքում գործողությունների շտկման փոխկապակցված գործընթաց։ Քննական իրավիճակում այս համակարգը ստանում է առանձնահատուկ նշանակություն, քանի որ ուսանողից պահանջվում է միաժամանակ կառավարել ժամանակը, պահպանել ուշադրությունը, հաղթահարել հուզական լարվածությունը և արդյունավետ օգտագործել ձեռք բերած գիտելիքները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է երկու տարբեր իրավիճակների համեմատական ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե արդյոք քննական լարվածությունը փոխում է անձնային հատկանիշների և ինքնակառավարման միջև եղած կապերի ուժգնությունն ու բնույթը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել այն անձանց բնութագրերը, որոնք հատկապես նշանակալի են սթրեսային պայմաններում ինքնակարգավորման արդյունավետության պահպանման համար։ Մանկավարժական ԲՈՒՀ-ի ուսանողների ուսումնասիրությունն ունի նաև գործնական նշանակություն, քանի որ ապագա մանկավարժի մասնագիտական գործունեությունը պահանջում է բարձր մակարդակի հուզական և վարքային ինքնակառավարում, պատասխանատվություն, արագ հարմարվելու ունակություն և տարբեր իրավիճակներում սեփական վարքը նպատակային կազմակերպելու կարողություն։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառվել ուսանողների հոգեբանական աջակցության, քննությունների նախապատրաստման արդյունավետ մեթոդների մշակման, սթրեսի կառավարման ծրագրերի և մասնագիտական պատրաստվածության կատարելագործման գործընթացներում։ Կարևոր է նաև այն հանգամանքը, որ ինքնակառավարման զարգացումը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես անհատական հոգեբանական խնդիր, այլև որպես ապագա մասնագիտական գործունեության կարևոր բաղադրիչ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը փորձում է բացահայտել անձի կայուն բնութագրերի և ինքնակառավարման համակարգի փոխադարձ կապերը տարբեր հոգեբանական պայմաններում՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող է իրավիճակային լարվածությունը փոփոխել այդ փոխհարաբերությունները և ինչ նշանակություն ունի ինքնակարգավորման կարողությունը ուսանողի արդյունավետ գործունեության, հոգեբանական կայունության և մասնագիտական զարգացման համար։
Updated: 2026-09-20
Linguistics
Когнитивный аспект изучения английских глаголов передвижения (в сопоставлении с Испанским)
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է անգլերեն շարժման բայերի կոգնիտիվ ուսումնասիրությանը՝ իսպաներենի հետ համադրական վերլուծության միջոցով։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ տարբեր լեզուներում շարժման երևույթը կարող է տարբեր կերպ ընկալվել, դասակարգվել և լեզվականորեն արտահայտվել, ինչն իր արտացոլումն է գտնում հատկապես շարժման բայերի իմաստային և կառուցվածքային առանձնահատկություններում։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են տեղաշարժը, շարժման ուղղությունը, ուղին, եղանակը, սկզբնակետն ու վերջնակետը նկարագրող լեզվական միջոցները, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը մարդու կողմից տարածական իրավիճակների ընկալման և մտավոր ներկայացման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անգլերենի և իսպաներենի շարժման բայերի բառիմաստային կառուցվածքին, դրանց դասակարգմանը և նախադասության մեջ գործածության առանձնահատկություններին։ Համադրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել երկու լեզուների միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները և ցույց տալ, թե ինչպես են լեզվական համակարգերը տարբեր կերպ կազմակերպում նույն կամ նմանատիպ շարժման իրավիճակների նկարագրությունը։ Աշխատության մեջ կարևորվում է կոգնիտիվ մոտեցումը, որի միջոցով լեզվական միավորները դիտարկվում են ոչ միայն որպես քերականական կամ բառային տարրեր, այլև որպես մարդու ընկալման, կատեգորիզացման և աշխարհընկալման գործընթացների արտահայտություններ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև շարժման բայերի և նախդիրային կառուցվածքների փոխհարաբերությանը, տարածական հարաբերությունների արտահայտման ձևերին և այն հարցին, թե ինչպես են տարբեր լեզուներում լեզվական միջոցների ընտրությունը պայմանավորվում կոնցեպտուալացման առանձնահատկություններով։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու շարժման հասկացության լեզվական ներկայացումը, անգլերենի և իսպաներենի միջև կոգնիտիվ ու կառուցվածքային տարբերությունները և լեզվի ու մտածողության փոխկապակցվածությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել կոգնիտիվ և համեմատական լեզվաբանության մասնագետների, անգլերենի և իսպաներենի լեզվաբանների, թարգմանիչների, լեզվի դասավանդման մասնագետների, ասպիրանտների, ուսանողների և լեզվական աշխարհընկալման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։
Updated: 2026-09-08
Agriculture
Նոր գրքեր : Գյուղատնտեսություն : Ինֆորմացիոն ցանկ (1976, Դեկտեմբեր, թիվ 12)
Այս աշխատությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի տեղեկատու-մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով համակարգված կերպով ներկայացնել արդի գիտական և կիրառական հրապարակումները։ Նյութը ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, հողագիտությանը, ագրոտեխնոլոգիաներին, բույսերի պաշտպանության միջոցներին, ոռոգման համակարգերին և գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը նվիրված նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից զարգացման միտումները և նորարարական մոտեցումները։ Ցանկում ներառված հրատարակությունները դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության բազմազանության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն գյուղատնտեսության, կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում արտադրողականության բարձրացման, օրգանական գյուղատնտեսության և ագրոտեխնոլոգիական նոր լուծումների վերաբերյալ աշխատանքներին։ Աշխատությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով գյուղատնտեսական գիտության նոր գրականության հասանելիությանը և կիրառական նշանակության բարձրացմանը։
Updated: 2026-09-03