Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Pedagogy

    Динамика изучения глаголов движения в современной стратегии коммуникативного обучения русскому языку в школе

    Աշխատությունը նվիրված է ռուսերենի՝ շարժում արտահայտող բայերի ուսուցման կազմակերպմանը ժամանակակից հաղորդակցական ուսուցման ռազմավարության շրջանակներում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում կարող են լինել շարժման բայերի իմաստային և քերականական առանձնահատկությունները, դրանց զույգերը, ուղղություն, ընթացք, շարժման եղանակ և այլ իմաստային նրբերանգներ արտահայտելու հնարավորությունները, ինչպես նաև սովորողների կողմից այդ բայերի յուրացման դժվարությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման մեթոդների զարգացման դինամիկային, ավանդական քերականական մոտեցումներից դեպի հաղորդակցական և գործնական ուղղվածություն ունեցող մեթոդների անցմանը։ Կարող են ուսումնասիրվել երկխոսությունների, իրավիճակային առաջադրանքների, դերային խաղերի, խոսքային վարժությունների, տեքստերի և այլ հաղորդակցական միջոցների կիրառման արդյունավետությունը՝ սովորողների բանավոր և գրավոր խոսքում շարժման բայերի ճիշտ ու նպատակային օգտագործումը զարգացնելու համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ռուսաց լեզվի ուսուցիչների, մեթոդիստների և լեզվաբանների համար՝ դպրոցական պայմաններում հաղորդակցական մոտեցման կատարելագործման և քերականական նյութի ավելի արդյունավետ յուրացման տեսանկյունից։

    Updated: 2026-09-09
    Динамика изучения глаголов движения в современной стратегии коммуникативного обучения русскому языку в школе
    Online

    Economics

    Բնակչության տեղաշարժը և ՀՀ տնտեսության զարգացման գործընթացը անցման ժամանակաշրջանում

    Այս աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետությունում անցման ժամանակաշրջանում բնակչության տեղաշարժի և տնտեսական զարգացման միջև առկա փոխադարձ կապերի համակողմանի ուսումնասիրությունը։ Վերլուծվում են ներքին և արտաքին միգրացիոն գործընթացների հիմնական պատճառները, դրանց ազդեցությունը աշխատաշուկայի, զբաղվածության, ժողովրդագրական կառուցվածքի, մարդկային կապիտալի և սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում շուկայական տնտեսության ձևավորման պայմաններում տեղի ունեցած կառուցվածքային փոփոխություններին, բնակչության տարածքային վերաբաշխմանը, գյուղական և քաղաքային բնակավայրերի զարգացման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև միգրացիայի ազդեցությանը տնտեսական աճի և տարածաշրջանային անհավասարությունների վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են վիճակագրական տվյալների, գիտական հետազոտությունների և վերլուծական գնահատականների հիման վրա ձևավորված եզրակացություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու անցումային շրջանի սոցիալ-տնտեսական մարտահրավերները և մշակելու բնակչության տեղաշարժի արդյունավետ կառավարման ու կայուն տնտեսական զարգացմանն ուղղված առաջարկություններ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ժողովրդագիրների, սոցիոլոգների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են միգրացիոն գործընթացներով, անցումային տնտեսությունների զարգացմամբ և Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության հիմնախնդիրներով։

    Updated: 2026-09-20
    Բնակչության տեղաշարժը և ՀՀ տնտեսության զարգացման գործընթացը անցման ժամանակաշրջանում
    Online

    Economics

    Արդյունաբերական ձեռնարկության նորամուծական տնտեսական կառավարում

    Տնտեսագիտական և կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արդյունաբերական ձեռնարկությունների նորամուծական գործունեության կազմակերպման, տնտեսական կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման և մրցունակության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում արդյունաբերական արտադրության զարգացման ժամանակակից միտումները, նորարարական տեխնոլոգիաների ներդրման տնտեսական նախադրյալները և ձեռնարկության կառավարման համակարգում նորամուծությունների նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նորամուծական ռազմավարությունների մշակմանը, ներդրումային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, արտադրական գործընթացների արդիականացմանը և գիտատեխնիկական առաջընթացի արդյունքների գործնական կիրառմանը։ Վերլուծվում են ձեռնարկության տնտեսական գործունեության արդյունավետության գնահատման ցուցանիշները, նորարարական նախագծերի ֆինանսավորման հնարավորությունները, արտադրական ծախսերի օպտիմալացման և կառավարչական որոշումների հիմնավորման մեթոդները։ Քննարկվում են նաև նորամուծական գործունեության հետ կապված տնտեսական ռիսկերը, մարդկային ռեսուրսների և կազմակերպական կառուցվածքի դերը, ինչպես նաև արտաքին տնտեսական միջավայրի ազդեցությունը ձեռնարկության զարգացման վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ռազմավարական պլանավորման, նորարարական ներուժի գնահատման և տնտեսական կառավարման ճկուն մեխանիզմների կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել արդյունաբերական ձեռնարկությունների կառավարման արդյունավետության բարձրացման և նորամուծական զարգացման առաջնահերթությունների բացահայտմանը՝ օգտակար լինելով տնտեսագիտության, արդյունաբերական կառավարման, նորարարությունների կառավարման և ձեռնարկատիրության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Արդյունաբերական ձեռնարկության նորամուծական տնտեսական կառավարում
    Online

    Agriculture

    Ծխախոտի գլխավոր վնասատուների կենսաէկոլոգիական առանձնահատկությունները և պայքարի միջոցառումների մշակումը նրանց դեմ Արարատի մարզում

    Աշխատությունը նվիրված է Արարատի մարզի պայմաններում ծխախոտի մշակության ընթացքում տարածված հիմնական վնասատուների ուսումնասիրությանը և դրանց դեմ արդյունավետ պայքարի միջոցների մշակմանը։ Հետազոտության առանցքում վնասատու օրգանիզմների կենսաբանական և էկոլոգիական առանձնահատկությունների բացահայտումն է՝ դրանց տարածվածությունը, զարգացման փուլերը, բազմացման ինտենսիվությունը, ձմեռման ձևերը, սննդառության առանձնահատկությունները և ծխախոտի բույսին հասցվող վնասի բնույթը։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ վնասատուների տարածումն ու վնասակարությունը մեծապես պայմանավորված են տվյալ տարածաշրջանի կլիմայական, հողային և ագրոտեխնիկական պայմաններով, ուստի դրանց դեմ պայքարի արդյունավետ համակարգը պետք է հիմնված լինի հենց տեղական պայմանների ուսումնասիրության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում ծխախոտի վրա հանդիպող միջատների տեսակային կազմի և դրանց տնտեսական նշանակության գնահատումը։ Հատկապես կարևորվում են ծխախոտի տրիպսը, լվիճները, տարբեր կրծող թրթուրները, արջուկը, վնասակար ծղրիդները և այլ բազմակեր վնասատուներ, որոնք կարող են վնասել բույսին ինչպես սածիլանոցում, այնպես էլ դաշտում։ Տրիպսների և լվիճների նման ծծող վնասատուները սնվում են բույսի հյութով՝ առաջացնելով տերևների գունափոխություն, աճի թուլացում, վաղաժամ ծերացում և հումքի որակի նվազում, իսկ կրծող վնասատուները կարող են վնասել արմատավզիկը, ցողունը և տերևները՝ հատկապես բույսի զարգացման վաղ փուլերում։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչը վնասատուների զարգացման կենսացիկլերի ուսումնասիրությունն է, քանի որ ձվադրման ժամանակի, թրթուրների առաջացման, հասունացման, սերունդների թվի և ձմեռման վայրերի իմացությունը հնարավորություն է տալիս պայքարի միջոցառումները իրականացնել առավել նպատակային ժամկետներում։ Այդպիսի մոտեցումը թույլ է տալիս ոչ միայն արձանագրել վնասատուի առկայությունը, այլև կանխատեսել նրա զանգվածային բազմացման հնարավորությունը և կանխարգելիչ գործողություններ իրականացնել մինչև բույսերին զգալի վնաս հասցնելը։ Հետազոտության մյուս կարևոր ուղղությունը վնասատուների հասցրած տնտեսական վնասի գնահատումն է։ Ծխախոտի տերևների վնասումը կարող է հանգեցնել ոչ միայն բերքի քանակական նվազման, այլև հումքի որակական ցուցանիշների վատթարացման, ինչն առանձնապես կարևոր է այն մշակաբույսի դեպքում, որի տնտեսական արժեքը մեծապես կախված է տերևների որակից։ Այդ պատճառով ուսումնասիրությունը դիտարկում է վնասատուների դեմ պայքարը ոչ թե որպես առանձին գործողություն, այլ որպես ծխախոտի մշակության ամբողջական տեխնոլոգիայի բաղադրիչ։ Պայքարի միջոցառումների մշակման ժամանակ հաշվի են առնվում ագրոտեխնիկական, մեխանիկական, կենսաբանական և քիմիական մեթոդները։

    Updated: 2026-08-30
    Ծխախոտի գլխավոր վնասատուների կենսաէկոլոգիական առանձնահատկությունները և պայքարի միջոցառումների մշակումը նրանց դեմ Արարատի մարզում
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Դեկտեմբեր, թիվ 12)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Դեկտեմբեր, թիվ 12)
    Online

    Economics

    Մաքսային սահմանով տեղափոխվող ապրանքների մաքսային արժեքի որոշման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով տեղափոխվող ապրանքների մաքսային արժեքի որոշման իրավական և գործնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում մաքսային արժեքի ճիշտ որոշման գործընթացն է, որն էական նշանակություն ունի մաքսատուրքերի և հարկերի հաշվարկման, արտաքին առևտրային գործառնությունների կարգավորման, մաքսային վերահսկողության իրականացման, պետական բյուջեի եկամուտների ապահովման և տնտեսավարող սուբյեկտների օրինական շահերի պաշտպանության համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են մաքսային արժեքի հասկացությունը, դրա տնտեսական և իրավական նշանակությունը, ինչպես նաև այն հիմնական բաղադրիչները, որոնք կարող են ներառվել արժեքի հաշվարկում՝ ապրանքի ձեռքբերման գինը, մինչև մաքսային սահման տեղափոխման, բեռնման, բեռնաթափման, փոխաբեռնման, ապահովագրության և միջնորդական ծառայությունների հետ կապված ծախսերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային արժեքի որոշման հիմնական՝ գործարքի գնի մեթոդին և այն կիրառելու համար անհրաժեշտ պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են նաև այն դեպքերը, երբ գործարքի գնի մեթոդը հնարավոր չէ կիրառել, և անհրաժեշտություն է առաջանում օգտագործելու այլ հաջորդական մեթոդներ՝ նույնական կամ համանման ապրանքների գործարքի գների, ներքին շուկայում իրացման գնի, հաշվարկային արժեքի կամ պահուստային մեթոդի հիման վրա։ Կարևոր խնդիր է տարբեր մեթոդների կիրառման ժամանակ անհրաժեշտ ճշգրտումների հիմնավորվածության գնահատումը, հատկապես երբ ապրանքները տարբերվում են քանակով, առևտրային մակարդակով, փոխադրման պայմաններով կամ այլ էական հատկանիշներով։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև մաքսային մարմինների և հայտարարատուների միջև առաջացող հարաբերությունները, հայտարարագրված արժեքի հավաստիության ստուգման գործընթացը, անհրաժեշտ փաստաթղթերի ներկայացման պահանջները և այն իրավիճակները, երբ մաքսային մարմինը հիմքեր ունի հայտարարագրված արժեքը չընդունելու համար։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մաքսային արժեքի որոշման գործընթացում փաստաթղթային և տեղեկատվական ապահովվածության հարցը, քանի որ ապրանքի իրական գործարքային արժեքի հաստատումը հաճախ պահանջում է պայմանագրերի, հաշիվների, վճարային փաստաթղթերի, փոխադրման և ապահովագրության ծախսերը հիմնավորող տվյալների համադրում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև մաքսային արժեքի որոշման ընթացքում առաջացող իրավական վեճերին, մաքսային մարմնի որոշումների վիճարկման հնարավորություններին և տնտեսավարող սուբյեկտների իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմներին։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է մաքսային արժեքի որոշման ազգային համակարգի համադրումը միջազգային մաքսային իրավունքի սկզբունքների հետ, մասնավորապես՝ գործարքի իրական արժեքի հնարավորինս օբյեկտիվ և կանխատեսելի գնահատման մոտեցման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են բացահայտվել այնպիսի խնդիրներ, ինչպիսիք են հայտարարագրված արժեքի և փաստացի շուկայական պայմանների միջև անհամապատասխանությունները, նույնական և համանման ապրանքների վերաբերյալ համադրելի տվյալների ընտրության դժվարությունները, փոխկապակցված անձանց միջև գործարքների գնահատումը, ներմուծվող ապրանքների իրական արժեքի հաստատման բարդությունները և մաքսային վերահսկողության ընթացքում առաջացող տեղեկատվական անհավասարությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ մաքսային արժեքի որոշման ընթացակարգերի կատարելագործման, մաքսային վերահսկողության արդյունավետության բարձրացման, իրավական կարգավորման հստակեցման, վարչարարության թափանցիկության ապահովման և տնտեսավարող սուբյեկտների համար ավելի կանխատեսելի պայմանների ձևավորման առաջարկությունների մշակման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևոր է Հայաստանի արտաքին տնտեսական գործունեության և մաքսային քաղաքականության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ միաժամանակ անդրադառնալով պետության հարկաբյուջետային շահերի, մաքսային վերահսկողության արդյունավետության և արտաքին առևտրով զբաղվող անձանց իրավունքների ու օրինական շահերի միջև հավասարակշռության ապահովման խնդրին։

    Updated: 2026-09-03
    Մաքսային սահմանով տեղափոխվող ապրանքների մաքսային արժեքի որոշման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում