Особенности медико-социальных факторов возникновения развития респираторных аллергических заболеваний различных регионах Республики Армения

Culture

Մատենագիտական-տեղեկատվական բնույթի այս պարբերական հրատարակությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված ներկայացմանը, մասնագիտական տեղեկատվության տարածմանը և մշակութային կյանքի տարբեր բնագավառներում իրականացվող գիտական ու ստեղծագործական աշխատանքների լուսաբանմանը։ Հրատարակության հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և մշակույթի ոլորտի մասնագետներին տրամադրել ընթացիկ մատենագիտական տեղեկություններ գրքերի, գիտական հոդվածների, մենագրությունների, ժողովածուների, ուսումնամեթոդական ձեռնարկների, պարբերական մամուլի հրապարակումների և այլ նյութերի վերաբերյալ, որոնք առնչվում են հայկական մշակույթի պատմությանը, զարգացման օրինաչափություններին և ժամանակակից գեղարվեստական գործընթացներին։ Տեղեկատուի թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է արվեստագիտության, երաժշտագիտության, թատերագիտության, կինոարվեստի, կերպարվեստի, ճարտարապետության, ժողովրդական ստեղծագործության, մշակութաբանության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության տարբեր ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խորհրդային ժամանակաշրջանի հայկական մշակութային կյանքի զարգացմանը, արվեստի տարբեր ճյուղերում տեղի ունեցող ստեղծագործական գործընթացներին, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը և ազգային գեղարվեստական ավանդույթների պահպանման ու զարգացման խնդիրներին։ Մատենագիտական նյութերը ներկայացվում են համակարգված սկզբունքով՝ հնարավորություն տալով ընթերցողներին կողմնորոշվել հրատարակվող գրականության բազմազանության մեջ, բացահայտել մասնագիտական հետաքրքրություն ներկայացնող աղբյուրները և հետևել մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ գիտական ուսումնասիրությունների ընթացքին։ Կարևորվում է հայկական թատերական արվեստի պատմության, բեմադրական գործունեության, դերասանական վարպետության, դրամատուրգիայի և թատերական քննադատության վերաբերյալ հրապարակումների մատենագիտական ներկայացումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև երաժշտական մշակույթի տարբեր բնագավառներին, մասնավորապես դասական և ժողովրդական երաժշտությանը, կոմպոզիտորական ստեղծագործությանը, կատարողական արվեստին, երաժշտական կրթությանը և երաժշտագիտության տեսական ու պատմական հիմնախնդիրներին։ Կերպարվեստին առնչվող նյութերի շրջանակում կարևորվում են գեղանկարչության, քանդակագործության, գրաֆիկայի, դեկորատիվ-կիրառական արվեստի և արվեստի պատմության վերաբերյալ ուսումնասիրությունները, ինչպես նաև հայ արվեստագետների ստեղծագործական ժառանգության գիտական արժևորումը։ Հրատարակության թեմատիկ ընդգրկման կարևոր ուղղություններից են ճարտարապետական հուշարձանների ուսումնասիրությունը, պատմամշակութային արժեքների պահպանությունը, հայկական միջնադարյան և նոր շրջանի ճարտարապետության զարգացման առանձնահատկությունները, թանգարանային գործի կազմակերպումը և մշակութային ժառանգության հանրահռչակումը։ Ուշադրություն է հատկացվում նաև կինոարվեստի զարգացմանը, հայկական կինեմատոգրաֆիայի պատմությանը, կինոռեժիսուրայի, դերասանական արվեստի և կինոքննադատության վերաբերյալ հրապարակումներին։ Մատենագիտական տեղեկատուն կարևոր նշանակություն ունի ժողովրդական արվեստի, բանահյուսության, ազգագրության, ավանդական արհեստների և ազգային մշակութային սովորույթների ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով համապատասխան գրականության հայտնաբերմանն ու օգտագործմանը։ Հրատարակության տեղեկատվական գործառույթներից է նաև մշակութային քաղաքականության, գեղարվեստական կրթության, գրադարանային և թանգարանային գործունեության, մշակութային կազմակերպությունների աշխատանքի ու հանրային մշակութային կյանքի վերաբերյալ հրապարակումների համակարգումը։ Ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվության տրամադրումը հնարավորություն է տալիս հետևել գիտական մտքի զարգացման միտումներին, բացահայտել նոր հետազոտական ուղղություններ, ուսումնասիրել տարբեր ժամանակաշրջանների մշակութային առաջնահերթությունները և գնահատել խորհրդային Հայաստանի արվեստագիտական գրականության հրատարակչական ակտիվությունը։ Տեղեկատուն առանձնահատուկ արժեք ունի նաև պատմագիտական և աղբյուրագիտական տեսանկյունից, քանի որ դրա տարբեր համարներում ներկայացված մատենագիտական տվյալները կարող են օգտագործվել հայկական մշակույթի պատմության առանձին փուլերի, արվեստագիտական հետազոտությունների զարգացման և մշակութային հաստատությունների գործունեության ուսումնասիրության ընթացքում։ Հրատարակությունը նպաստում է գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման կատարելագործմանը, մասնագիտական գրականության որոնման արդյունավետության բարձրացմանը և գիտական ու կրթական հաստատությունների միջև տեղեկատվական կապերի ամրապնդմանը։ Այն կարող է ծառայել որպես օժանդակ աղբյուր գիտահետազոտական աշխատանքների, մատենագիտական ուսումնասիրությունների, թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրադարանային միջոցառումների և ուսումնական ծրագրերի կազմակերպման համար։ Պարբերականի պատմամշակութային նշանակությունը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ դրա միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի հիմնական ուղղությունների, գիտական հետաքրքրությունների և արվեստագիտական հրապարակումների շրջանակի մասին։ Հրատարակությունը նախատեսված է արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, երաժշտագետների, թատերագետների, կինոգետների, ճարտարապետության պատմաբանների, գրադարանավարների, մատենագետների, ուսանողների, դասախոսների, գիտաշխատողների, ինչպես նաև հայկական մշակույթի և արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է առնետների լյարդի բջիջների թաղանթային ԴՆԹ-կապող սպիտակուցների կենսաքիմիական և մոլեկուլային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ բջջային կառուցվածքների ու գենետիկական նյութի փոխազդեցության մեխանիզմների բացահայտման նպատակով։ Քննարկվում են բջջային թաղանթների սպիտակուցային կազմը, թաղանթային սպիտակուցների կառուցվածքային և գործառնական հատկությունները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր մասնակցությունը ներբջջային կարգավորիչ գործընթացներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ԴՆԹ-ի հետ փոխազդելու ունակ սպիտակուցների հայտնաբերմանը, առանձնացմանը, կենսաքիմիական բնութագրմանը և դրանց կապող ակտիվության գնահատմանը։ Ուսումնասիրվում են սպիտակուցների և նուկլեինաթթուների փոխազդեցության առանձնահատկությունները, կապման ընտրողականությունը, ֆիզիկաքիմիական պայմանների ազդեցությունը և սպիտակուցային համալիրների կայունությունը։ Անդրադարձ է կատարվում լյարդի բջիջների կենսաբանական առանձնահատկություններին, դրանց նյութափոխանակային ակտիվությանը և բջջային բաղադրիչների փոխկապակցված գործունեությանը։ Կարևորվում են թաղանթային սպիտակուցների հետազոտման փորձարարական մեթոդները, բջջային թաղանթների առանձնացման և սպիտակուցային բաղադրիչների մաքրման եղանակները, ինչպես նաև էլեկտրոֆորետիկ, քրոմատոգրաֆիական և կենսաքիմիական վերլուծության հնարավորությունները։ Դիտարկվում են ԴՆԹ-կապող սպիտակուցների մոլեկուլային հատկությունների և դրանց հնարավոր կենսաբանական գործառույթների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև բջջային կարգավորման գործընթացներում նման փոխազդեցությունների նշանակությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել փորձարարական տվյալները և սպիտակուց-նուկլեինաթթու փոխազդեցությունների վերաբերյալ տեսական պատկերացումները՝ ուսումնասիրվող սպիտակուցների հատկությունների առավել ամբողջական բնութագրման համար։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բջջային կենսաքիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության և թաղանթային սպիտակուցների գործառնական ուսումնասիրության զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսների, մոլեկուլային կենսաբանների, բջջաբանների, ֆիզիոլոգների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում միջբյուջետային հարաբերությունների ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների միջև ֆինանսական ռեսուրսների բաշխման, բյուջետային լիազորությունների տարանջատման և տարբեր մակարդակների բյուջեների միջև ֆինանսական փոխհարաբերությունների կազմակերպման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են միջբյուջետային փոխանցումների, դոտացիաների և ֆինանսական համահարթեցման մեխանիզմները, դրանց ազդեցությունը համայնքների ֆինանսական կայունության և ինքնուրույնության վրա, ինչպես նաև պետական և համայնքային բյուջեների եկամուտների ու ծախսային պարտավորությունների փոխհարաբերությունը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է առկա համակարգի արդյունավետության գնահատումը և այն տնտեսական ու կառավարչական խնդիրների բացահայտումը, որոնք կարող են խոչընդոտել հանրային ֆինանսների արդյունավետ կառավարմանը և տարածքային զարգացման հավասարակշռությանը։ Քննարկվում են նաև համայնքների ֆինանսական հնարավորությունների տարբերությունները, բյուջետային ռեսուրսների վերաբաշխման անհրաժեշտությունը և միջբյուջետային հարաբերությունների միջոցով սոցիալ-տնտեսական անհավասարությունների մեղմացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ֆինանսական ապակենտրոնացման, տեղական ինքնակառավարման մարմինների ֆինանսական կարողությունների ամրապնդման և բյուջետային գործընթացների թափանցիկության ու արդյունավետության բարձրացման հարցերին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսների և պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, համայնքային կառավարման ներկայացուցիչների, հետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար՝ Հայաստանի միջբյուջետային համակարգի առանձնահատկությունները, առկա խնդիրներն ու դրա կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները ուսումնասիրելու նպատակով։

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության ագրարային հատվածի վարկավորման գործընթացների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ տնտեսավիճակագրական մեթոդների կիրառմամբ։ Հեղինակը վերլուծում է գյուղատնտեսության ֆինանսավորման առանձնահատկությունները, վարկային ռեսուրսների հասանելիության մակարդակը, գյուղատնտեսական տնտեսությունների ֆինանսական կարիքները և դրանց բավարարման արդյունավետությունը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ագրարային ոլորտում գործող վարկավորման մեխանիզմները, բանկերի և այլ ֆինանսական կազմակերպությունների դերը, ինչպես նաև պետական աջակցության ծրագրերի ազդեցությունը գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման վրա։ Տվյալների վիճակագրական մշակման և համեմատական վերլուծության միջոցով բացահայտվում են ոլորտի հիմնական խնդիրները, ռիսկերը և զարգացման խոչընդոտները։ Առանձնակի ուշադրություն է դարձվում վարկային պորտֆելի կառուցվածքին, վարկերի ծավալների փոփոխություններին, դրանց ազդեցությանը գյուղատնտեսական արտադրողականության և տնտեսավարողների ֆինանսական կայունության վրա։ Աշխատությունը նաև ներկայացնում է ոլորտի զարգացման միտումները, գնահատում առկա քաղաքականությունների արդյունավետությունը և առաջարկում հնարավոր բարեփոխումների ու զարգացման ուղղություններ, որոնք կարող են նպաստել գյուղատնտեսության մրցունակության բարձրացմանը, ֆինանսական ներառականության ընդլայնմանը և գյուղական համայնքների տնտեսական զարգացմանը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, վիճակագիրների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, ինչպես նաև գյուղատնտեսության և տնտեսական զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Economics

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հողային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Արագածոտնի մարզի օրինակով։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հողային ֆոնդի կառավարման, արդյունավետ օգտագործման և պահպանության հետ կապված հիմնական խնդիրները, ինչպես նաև հողերի որակական վիճակի, օգտագործման ուղղությունների և տնտեսական նշանակության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը ներկայացնում է հողային ռեսուրսների վրա ազդող բնական, սոցիալ-տնտեսական և կառավարչական գործոնները, ուսումնասիրում է դրանց արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները և առաջարկում զարգացման համապատասխան մոտեցումներ։ Անդրադարձ է կատարվում գյուղատնտեսական նշանակության հողերի օգտագործման արդյունավետությանը, հողերի դեգրադացիայի կանխարգելմանը, տարածքային պլանավորման և ռեսուրսների պահպանության հարցերին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բնապահպանների, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների, աշխարհագրագետների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ որպես ուսումնասիրություն Հայաստանի հողային ռեսուրսների կայուն կառավարման և արդյունավետ օգտագործման վերաբերյալ։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է շուկայական տնտեսության մեջ գնագոյացման մեխանիզմներին, դրա տեսական հիմքերին և գործնական կիրառմանը՝ ներկայացնելով, թե ինչպես ձևավորվում են ապրանքների և ծառայությունների արժեքները, ինչ գործոններ են ազդում դրանց վրա և ինչպես կարող են ձեռնարկությունները և սպառողները օգտվել արդյունավետ գնագոյացման ռազմավարություններից։ Գրքում մանրամասնորեն քննարկվում են շուկայի առաջարկի և պահանջարկի օրենքները, մրցակցային և մոնոպոլային պայմաններում գնային քաղաքականության տարբեր մեթոդներ, գների ձևավորման գործընթացների տեսակները և դրանք կարգավորող տնտեսական գործիքները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև գնային ինդեքսների հաշվարկին, գնային իրավիճակի վերլուծությանը, շուկայի դինամիկայի կանխատեսմանը և գնագոյացման ազդեցությանը տնտեսության տարբեր ոլորտներում՝ ներառյալ արտադրություն, ծառայություններ և առևտուր։ Աշխատությունը կարևորում է գների էկոնոմիկ վերլուծությունը որպես կառավարման և ռազմավարական որոշումներ կայացնելու անհրաժեշտ գործիք, ընդգծում է ֆինանսական ու բիզնեսային գործընթացներում գնագոյացման ճիշտ կիրառման կարևորությունը և համատեղում տեսական և գործնական մոտեցումները՝ ընթերցողին տրամադրելով շուկայական տնտեսության շինարար ու արդյունավետ պատկերացում։ Գիրքը օգտակար է տնտեսագիտությամբ հետաքրքրված ուսանողների, մասնագետների և բիզնեսի ներկայացուցիչների համար՝ նպաստելով գիտելիքների խորացմանը և գործնական հմտությունների ձևավորմանը գնագոյացման ոլորտում։