Отчёт о деятельности земской агрономической организации Закавказья за 1914 год по Эриванской губернии

Economics

Շուկայական մեխանիզմը տնտեսության ինքնակարգավորվող համակարգ է, որը հիմնված է պահանջարկի և առաջարկի փոխազդեցության վրա և ապահովում է ռեսուրսների բաշխումը գների միջոցով։ Այն գործում է այնպես, որ ապրանքների և ծառայությունների գները ձևավորվում են շուկայում գնորդների և վաճառողների վարքագծի արդյունքում՝ արտացոլելով նրանց շահերը, հնարավորությունները և տեղեկատվությունը։ Երբ պահանջարկը աճում է, գները սովորաբար բարձրանում են, ինչը խթանում է արտադրողներին ավելացնել առաջարկը, իսկ պահանջարկի նվազման դեպքում գները իջնում են՝ նվազեցնելով արտադրությունը։ Այս մեխանիզմը թույլ է տալիս տնտեսությանը հասնել որոշակի հավասարակշռության կետի, որտեղ առաջարկը և պահանջարկը համընկնում են։ Շուկայական մեխանիզմի կարևոր տարրերից են մրցակցությունը, գները, շահույթը և սպառողների ընտրությունը, որոնք միասին ուղղորդում են տնտեսական որոշումները առանց կենտրոնացված կառավարման անհրաժեշտության։ Այնուամենայնիվ, իրական տնտեսությունում շուկայական մեխանիզմը միշտ չէ, որ գործում է կատարելապես, քանի որ կարող են առաջանալ շուկայական ձախողումներ՝ մենաշնորհներ, արտաքին ազդեցություններ, տեղեկատվական անհամաչափություն կամ սոցիալական անհավասարություն։ Այդ պատճառով շատ դեպքերում անհրաժեշտ է պետական միջամտություն՝ համակարգի կայունությունն ու արդարությունը ապահովելու համար։ Շուկայական մեխանիզմը համարվում է ժամանակակից տնտեսությունների հիմնական հիմքերից մեկը, քանի որ այն ապահովում է արդյունավետություն, ճկունություն և նորարարության խթանում։

Literature

Սոցիալ-հոգեբանական և քնարական շեշտադրումներով արձակ գործ է, որտեղ հեղինակը կենտրոնանում է մարդկային զգացմունքների նուրբ դրսևորումների վրա՝ հատկապես սիրո, կապվածության, ներքին ապրումների և հոգեբանական խոցելիության թեմաների շուրջ։ Ստեղծագործության անվանումը խորհրդանշական է․ «քնքուշ լարերը» ներկայացնում են այն անտեսանելի կապերը, որոնք միավորում են մարդկանց՝ լինի դա սեր, կարեկցանք, բարոյական պարտք կամ հոգևոր կապվածություն։ Նար-Դոսը մանրամասն կերպով բացահայտում է հերոսների ներաշխարհը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են զգացմունքները ազդում նրանց որոշումների, հարաբերությունների և կյանքի ընթացքի վրա։ Գործում զգալի է նաև սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը, քանի որ անհատական ապրումները հաճախ բախվում են հասարակական նորմերին, պայմաններին կամ կանխակալ վերաբերմունքին, ինչի արդյունքում առաջանում են ներքին հակասություններ և դրամատիկ իրավիճակներ։ Լեզուն նուրբ է, պատկերավոր և հոգեբանական խորությամբ հագեցած, ինչը թույլ է տալիս փոխանցել զգացմունքների ամբողջ բարդությունը։ Ընդհանուր առմամբ ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել որպես քնարա-հոգեբանական արձակ, որտեղ Նար-Դոսը համադրում է իրականիստական դիտարկումը և մարդկային զգացմունքների նրբագույն վերլուծությունը։

Pedagogy

Երաժշտագիտական և մանկավարժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Կոմիտասի երաժշտական կրթության վերաբերյալ հայացքների, դրանց տեսական հիմքերի և ուսուցման գործընթացում ունեցած կիրառական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում երաժշտական դաստիարակության նպատակների, բովանդակության և մեթոդների վերաբերյալ նրա մոտեցումները՝ ազգային երաժշտական մշակույթի և կրթական ավանդույթների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդական երաժշտության, երգարվեստի, երաժշտական լսողության և կատարողական հմտությունների զարգացման դերին սովորողների գեղագիտական ու ստեղծագործական դաստիարակության գործում։ Վերլուծվում են երաժշտության ուսուցման սկզբունքները, մանկավարժական մեթոդների առանձնահատկությունները և տեսական դրույթների ու գործնական աշխատանքի փոխկապակցվածությունը։ Քննարկվում են նաև Կոմիտասի մանկավարժական ժառանգության կիրառման հնարավորությունները ժամանակակից երաժշտական կրթության և դասավանդման մեթոդիկայի շրջանակներում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նրա երաժշտամանկավարժական գաղափարների նշանակությունը ազգային կրթական համակարգի և երաժշտական մշակույթի զարգացման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել երաժշտական մանկավարժության, հայ երաժշտության պատմության, երաժշտագիտության և դասավանդման մեթոդիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Psychology

Այս աշխատանքը նվիրված է դեպրիվացված երեխաների զարգացման և հոգեբանական վիճակի վրա փոխարինող ընտանիքի (ՍՕՍ ընտանիքի) հոգեբանական առանձնահատկությունների ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Նյութում վերլուծվում են ընտանիքի անդամների հոգեբանական որակները, ծնողական վարքի մոդելները, զգացմունքային աջակցությունը, անվտանգության զգացողության ապահովումը և սոցիալիզացիոն միջավայրի ազդեցությունը երեխաների էմոցիոնալ, սոցիալական և ճանաչողական զարգացման վրա։ Աշխատությունը հիմնվում է փորձարարական հետազոտությունների, հարցաթերթիկների, դիտարկումների և հոգեբանական թեստերի տվյալների վրա՝ նպատակ ունենալով համեմատել տարբեր փոխարինող ընտանիքների ազդեցությունը դեպրիվացված երեխաների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հարաբերական կայունության, սթրեսի հանդուրժողականության և ինքնավարության ձևավորման գործում ընտանեկան միջավայրի դերին։ Նյութը կարևոր է սոցիալական աշխատողների, մանկավարժների, հոգեբանների և քաղաքական մշակողների համար՝ նպաստելով փոխարինող ընտանիքների բարելավման ռազմավարությունների մշակմանը և երեխաների հոգեբանական առողջության աջակցմանը։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է 1944-1982 թվականների ընթացքում հայ և թուրքմենական գրականությունների միջև ձևավորված ու զարգացած կապերի ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով երկու ժողովուրդների գրական և մշակութային փոխհարաբերությունների հիմնական ուղղություններին, դրանց զարգացման առանձնահատկություններին և փոխադարձ ազդեցություններին։ Ուսումնասիրության կենտրոնում հայ և թուրքմեն հեղինակների ստեղծագործական շփումներն են, գրական երկերի թարգմանությունն ու տարածումը, գրական մամուլի դերը, հեղինակների մասին քննադատական ու գրականագիտական անդրադարձները, ինչպես նաև տարբեր մշակութային միջոցառումների և ստեղծագործական կապերի նշանակությունը երկու գրական ավանդույթների փոխճանաչման գործում։ Աշխատության ժամանակագրական շրջանակը ներառում է խորհրդային շրջանի մի քանի տասնամյակներ, երբ Հայաստանի և Թուրքմենստանի գրական կյանքը զարգանում էր ընդհանուր մշակութային և հրատարակչական միջավայրում։ Այդ ժամանակաշրջանում գրական փոխանակումները հնարավորություն էին տալիս ընթերցողներին ծանոթանալու հարևան ժողովուրդների պատմությանը, մշակույթին, ազգային մտածողությանը և գրական կերպարային համակարգին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թարգմանական գրականությանը, որը կարևոր միջնորդ էր հայ և թուրքմեն հեղինակների ստեղծագործությունների տարածման համար։ Թարգմանությունների միջոցով երկու ժողովուրդների ընթերցողները հնարավորություն էին ստանում բացահայտելու միմյանց գրական ժառանգությունը, ժամանակակից հեղինակներին, բանաստեղծական և արձակ ստեղծագործությունները, ինչպես նաև ազգային թեմաների ու կերպարների յուրահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն գրողներին և գրականագետներին, որոնք իրենց գործունեությամբ նպաստել են հայ-թուրքմենական գրական երկխոսության զարգացմանը՝ թարգմանելով ստեղծագործություններ, ներկայացնելով հարակից գրականությունների ձեռքբերումները կամ հանդես գալով գրականագիտական գնահատականներով։ Կարևոր նշանակություն ունեն նաև գրական պարբերականները, հրատարակչությունները, ժողովածուները և մշակութային կազմակերպությունները, որոնք նպաստել են գրական կապերի ինստիտուցիոնալ զարգացմանը և ստեղծագործությունների շրջանառությանը։ Ուսումնասիրության միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել այն մասին, թե ինչպես են տարբեր ժամանակաշրջաններում փոխվել գրական փոխհարաբերությունների բնույթը, ինչ թեմաներ և հեղինակներ են առավել մեծ հետաքրքրություն առաջացրել, և ինչ դեր են ունեցել թարգմանությունները երկու գրականությունների փոխադարձ ընկալման գործում։ Աշխատանքը կարևոր է նաև համեմատական գրականագիտության տեսանկյունից, քանի որ հայ և թուրքմենական գրականությունների զուգադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ընդհանուր թեմատիկ ու գեղարվեստական մոտիվներ, ազգային ինքնության արտահայտման ձևեր, պատմական հիշողության դրսևորումներ և գրական ավանդույթների առանձնահատկություններ։ Միաժամանակ այն ցույց է տալիս, որ գրական կապերը միայն ստեղծագործությունների փոխանակում չեն, այլ նաև մշակութային երկխոսության միջոց, որի շնորհիվ ժողովուրդները կարող են ավելի լավ ճանաչել միմյանց հոգևոր և գեղարվեստական աշխարհը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը արժեքավոր նյութ է հայ-թուրքմենական մշակութային հարաբերությունների, խորհրդային շրջանի գրական գործընթացների, թարգմանական գրականության և երկու ժողովուրդների գրական փոխազդեցությունների մասին ամբողջական պատկերացում կազմելու համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայագիտությամբ, թուրքմենագիտությամբ, համեմատական գրականագիտությամբ, թարգմանագիտությամբ և մշակութային հարաբերությունների պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին և ընթերցողներին։

Technology

Գիրքը նվիրված է միկրոավտոբուսների սկավառակավոր արգելակային մեխանիզմների խափանումների վիճակագրական մոդելավորմանը և դրանց հուսալիության կանխատեսման մեթոդների մշակմանը։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են արգելակային համակարգերի աշխատանքի առանձնահատկությունները, տեխնիկական վիճակի գնահատման չափանիշները, մաշվածության և շահագործման պայմանների ազդեցությունը մեխանիզմների խափանումների առաջացման վրա։ Քննարկվում են վիճակագրական վերլուծության, հուսալիության տեսության, մաթեմատիկական մոդելավորման և կանխատեսման մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել արգելակային հանգույցների ծառայության ժամկետը և կանխարգելիչ սպասարկման արդյունավետությունը։ Վերլուծվում են շահագործման ընթացքում առաջացող անսարքությունների պատճառները, դրանց հավանական բնույթը և տեխնիկական սպասարկման գործընթացների կատարելագործման ուղիները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ավտոմոբիլային տրանսպորտի մասնագետների, ինժեներների, տեխնիկական սպասարկման ոլորտի աշխատակիցների, հուսալիության տեսությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների և տրանսպորտային ճարտարագիտության ուսանողների համար։