Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ Հայկական ՍՍՀ-ում : Մատենագիտական ցանկ

    Մատենագիտական բնույթի այս հրատարակությունը նախատեսված է Հայկական ՍՍՀ-ում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված ներկայացման համար։ Ցանկում ընդգրկվում են մշակույթի, մշակութային-լուսավորական աշխատանքի, թանգարանագիտության, պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանության, արվեստի տարբեր ճյուղերի, գրադարանագիտության և մատենագիտության վերաբերյալ հրատարակություններ։ Ներկայացվում են հանրապետությունում հայերեն և ռուսերեն լույս տեսած նյութերը, ինչպես նաև հանրապետությունից դուրս հրատարակված՝ հայկական մշակույթին ու արվեստին առնչվող համապատասխան գրականությունը։ Մատենագիտական գրառումները համակարգվում են թեմատիկ բաժիններով՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել տարբեր բնագավառների մասնագիտական գրականության մեջ։ Նման տեղեկատվական ցանկերը նպաստում են նոր հրատարակությունների վերաբերյալ տեղեկությունների տարածմանը և անհրաժեշտ աղբյուրների որոնման արդյունավետ կազմակերպմանը։ Հրատարակությունը միաժամանակ արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային ու արվեստագիտական ուսումնասիրությունների թեմատիկ շրջանակը և հրատարակչական գործունեությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել մշակույթի և արվեստի ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների, գրադարանավարների և մատենագետների համար։

    Updated: 2026-10-05
    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ Հայկական ՍՍՀ-ում : Մատենագիտական ցանկ
    Online

    Linguistics

    Հագուստը որպես նշանային համակարգ հայ և բրիտանական լեզվամշակույթներում

    Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է հագուստը որպես նշանային համակարգ հայ և բրիտանական լեզվամշակույթներում՝ ընդգծելով դրա սեմիոտիկ, սոցիալ-մշակութային և հաղորդակցական գործառույթները։ Նշվում է, որ հագուստը ոչ միայն կենցաղային անհրաժեշտություն է, այլև մշակութային կոդավորման միջոց, որի միջոցով արտահայտվում են սոցիալական կարգավիճակը, ինքնությունը, արժեքային կողմնորոշումները և խմբային պատկանելությունը։ Վերլուծվում է, որ հայ մշակութային միջավայրում հագուստը պատմականորեն կապված է ավանդույթների, ազգային ինքնության պահպանման և ծիսական գործառույթների հետ, որտեղ տարազային համակարգը հաճախ հանդես է եկել որպես ազգային ինքնության տեսանելի նշանային ձև։ Միևնույն ժամանակ բրիտանական լեզվամշակույթում հագուստը ավելի հաճախ պայմանավորված է սոցիալական դասերի, ինստիտուցիոնալ նորմերի և իրավիճակային էթիկետի պահանջներով, ինչի արդյունքում ձևավորվել է հագուստի ավելի ֆունկցիոնալ և կոդավորված համակարգ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ երկու մշակույթներում էլ հագուստը գործում է որպես ոչ բառային հաղորդակցության միջոց՝ լրացնելով կամ փոխարինելով լեզվական հաղորդագրությունները և ազդելով սոցիալական ընկալման վրա։ Նշվում է նաև, որ գլոբալիզացիայի պայմաններում հագուստի սեմիոտիկ համակարգերը ենթարկվում են փոխազդեցության և հիբրիդացման՝ միաժամանակ պահպանելով տեղային մշակութային առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ հագուստը հայ և բրիտանական լեզվամշակույթներում հանդես է գալիս որպես բազմաշերտ նշանային համակարգ, որը միավորում է սոցիալական, մշակութային և հաղորդակցական իմաստներ։

    Updated: 2026-09-10
    Հագուստը որպես նշանային համակարգ հայ և բրիտանական լեզվամշակույթներում
    Online

    History

    Արիները Մերձավոր Արևելքում մ.թ.ա. III-II հազարամյակներում

    Այս աշխատանքը նվիրված է Արիների խոշոր մշակութային և սոցիալ-քաղաքական խմբավորման ուսումնասիրությանը Մերձավոր Արևելքում մ.թ.ա. III–II հազարամյակների ընթացքում՝ դիտարկելով նրանց տնտեսական գործունեությունը, բնակավայրը, նյութական մշակույթն ու միջմշակութային փոխազդեցությունները հարակից ժողովուրդների հետ։ Նյութում վերլուծվում են Արիների ճարտարապետական ավանդույթները, հողագործության և արատագործության մեթոդները, արվեստի ու կենցաղային առարկաների ձևավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրանց սոցիալական կառուցվածքը և ղեկավարական համակարգերը։ Աշխատությունը ընդգծում է Արիների դերը Միջին Արևելքի վաղ մշակութային և տնտեսական փոխհարաբերությունների ձևավորման մեջ, նրանց ազդեցությունը տարածաշրջանային առևտրային ցանցերի և մշակութային փոխանակությունների վրա, ինչպես նաև հետնորդ մշակույթների վրա թողած լեգատը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նյութական և ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրմանը՝ իրենց սոցիալ-տնտեսական, կրոնական և մշակութային կոնտեքստներում։ Նյութը կարևոր է պատմաբանների, արաբագետների, հնագետների և հնագիտության հետազոտողների համար՝ նպաստելով Մերձավոր Արևելքի վաղ քաղաքակրթությունների բազմակողմանի ընկալմանը։

    Updated: 2026-09-21
    Արիները Մերձավոր Արևելքում մ.թ.ա. III-II հազարամյակներում
    Online

    Culture

    Դրվագներ հայկական միջնադարյան կիրառական արվեստի պատմության

    Դրվագներ հայկական միջնադարյան կիրառական արվեստի պատմության աշխատությունը արվեստագիտության և մշակութաբանության ոլորտի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է հայկական միջնադարյան կիրառական արվեստի զարգացման հիմնական փուլերն ու առանձնահատկությունները, այն վերլուծում է զարդարվեստի, խեցեգործության, մետաղագործության, մանրանկարչության և այլ կիրառական արվեստների ձևավորման գործընթացները, ինչպես նաև դրանց կապը միջնադարյան Հայաստանի սոցիալական, կրոնական և մշակութային կյանքի հետ, գիրքը ընդգծում է տարբեր ժամանակաշրջանների գեղարվեստական դպրոցների առանձնահատկությունները և տարածաշրջանային ոճական տարբերությունները, միաժամանակ ներկայացնելով պահպանված հուշարձանների և արվեստի նմուշների օրինակներ, որոնք վկայում են հայկական կիրառական արվեստի բարձր մակարդակի և ինքնատիպության մասին, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր արվեստագիտության, պատմության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-08-23
    Դրվագներ հայկական միջնադարյան կիրառական արվեստի պատմության
    Online

    Mathematics

    Էլեկտրամագնիսական դաշտերի բաշխվածությունները անիզոտրոպ նանոչափական կառուցվածքներում

    Աշխատությունը նվիրված է անիզոտրոպ հատկություններով օժտված նանոչափական կառուցվածքներում էլեկտրամագնիսական դաշտերի տարածման և տարածական բաշխման օրինաչափությունների տեսական ու հաշվարկային ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում այն ֆիզիկական երևույթները, որոնք պայմանավորված են նյութի էլեկտրամագնիսական հատկությունների ուղղությունից կախվածությամբ և կառուցվածքի չափերի նանոմետրային տիրույթով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի բաղադրիչների վարքագծին, սահմանային պայմաններին, ալիքների տարածման առանձնահատկություններին և տարբեր միջավայրերի սահմաններում առաջացող փոխազդեցություններին։ Վերլուծվում է կառուցվածքի երկրաչափության, նյութերի դիէլեկտրական ու մագնիսական հատկությունների, անիզոտրոպության աստիճանի, շերտերի հաստության և արտաքին էլեկտրամագնիսական ազդեցության պարամետրերի նշանակությունը դաշտերի բաշխվածության ձևավորման գործում։ Քննարկվում են Մաքսվելի հավասարումների հիման վրա համապատասխան մաթեմատիկական մոդելների կառուցման և թվային հաշվարկների իրականացման մոտեցումները։ Դիտարկվում են նաև էլեկտրամագնիսական դաշտի տեղայնացման, ռեզոնանսային երևույթների, ալիքների անդրադարձման, հաղորդման և կլանման առանձնահատկությունները նանոկառուցվածքային միջավայրերում։ Կարևորվում է տարբեր կառուցվածքային և նյութական պարամետրերի փոփոխության դեպքում ստացված արդյունքների համեմատական վերլուծությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դաշտերի կառավարման առավել արդյունավետ պայմանները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ նանոֆոտոնային և օպտոէլեկտրոնային սարքերի, սենսորային համակարգերի, մետանյութերի և էլեկտրամագնիսական ալիքների կառավարման համար նախատեսված նանոկառուցվածքների նախագծման ու կատարելագործման գործում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նանոֆիզիկայի, էլեկտրադինամիկայի, ֆոտոնիկայի, նյութագիտության և նանոտեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-01
    Էլեկտրամագնիսական դաշտերի բաշխվածությունները անիզոտրոպ նանոչափական կառուցվածքներում
    Online

    Agriculture

    Խաղողի հիվանդությունը կամ որթի հիվանդությունը

    Գիրքը նվիրված է խաղողի որթի հիվանդությունների ուսումնասիրությանը և խաղողի այգիների առողջության պահպանման խնդիրներին։ Խաղողագործությունը կարևոր տեղ է զբաղեցրել գյուղատնտեսության և այգեգործության մեջ, իսկ որթատունկի հիվանդությունները կարող են վնասել բույսի աճը, նվազեցնել բերքատվությունը և ազդել ստացվող խաղողի որակի վրա։ Բույսերի հիվանդությունների ճանաչումը, դրանց առաջացման պայմանների ուսումնասիրությունը և կանխարգելիչ միջոցների կիրառումը կարևոր են այգիների արդյունավետ մշակության համար։ Նմանատիպ աշխատությունները կարող են ներկայացնել հիվանդությունների արտաքին նշանները, դրանց տարածման պայմանները, որթատունկի խնամքի առանձնահատկությունները և վնասների նվազեցման ընդհանուր եղանակները։ Խաղողի հիվանդությունների մասին գիտելիքների տարածումը կարևոր նշանակություն է ունեցել հատկապես այն տարածաշրջաններում, որտեղ խաղողագործությունը գյուղատնտեսական արտադրության և տնտեսական կյանքի կարևոր ճյուղերից էր։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև գյուղատնտեսական գիտելիքների պատմության տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին 19-րդ դարում հայերենով ներկայացվում բույսերի պաշտպանության և այգեգործության հարցերը։ Այն կարող է օգտակար լինել խաղողագործության պատմությամբ, բուսաբանությամբ, բույսերի հիվանդություններով և գյուղատնտեսական գրականության զարգացմամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին ու ընթերցողներին։

    Updated: 2026-10-28
    Խաղողի հիվանդությունը կամ որթի հիվանդությունը