Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionTechnology
Երկրատեղեկատվական համակարգերում տարածական տվյալների տեխնոլոգիաների կազմակերպման մշակումը և մետատվյալների բազաների նախագծումը Հայաստանի Հանրապետությունում
Աշխատությունը նվիրված է երկրատեղեկատվական համակարգերում տարածական տեղեկատվության կազմակերպման, մշակման, պահպանման և փոխանակման տեխնոլոգիական ու տեղեկատվական հիմքերի կատարելագործմանը՝ Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում դրանց կիրառման առանձնահատկությունների հաշվառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում աշխարհագրական դիրք ունեցող տվյալների միասնական կառավարման մեխանիզմների ձևավորումն է, որոնք հնարավորություն են տալիս տարբեր աղբյուրներից ստացված քարտեզագրական, գեոդեզիական, բնապահպանական, վարչատարածքային, ենթակառուցվածքային և այլ տեղեկություններ ներառել փոխկապակցված տեղեկատվական միջավայրում։ Քննվում են տարածական տվյալների կառուցվածքի, դասակարգման, թվայնացման, համակարգման և տվյալների բազաներում պահպանման սկզբունքները, ինչպես նաև տարբեր տեղեկատվական համակարգերի միջև տվյալների համատեղելիության ապահովման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մետատվյալներին՝ որպես տարածական տվյալների բովանդակությունը, ծագումը, ժամանակային արդիականությունը, ճշգրտությունը, կոորդինատային համակարգը, հասանելիության պայմանները և այլ կարևոր բնութագրեր նկարագրող տեղեկատվական շերտի։ Մետատվյալների բազաների նախագծումը դիտարկվում է որպես տարածական ռեսուրսների արդյունավետ որոնման, գնահատման, փոխանակման և կրկնակի օգտագործման կարևոր նախապայման։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տվյալների մոդելավորման, բազաների կառուցվածքի նախագծման, դասակարգիչների և միասնական նկարագրական դաշտերի ձևավորման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ստեղծել տարբեր կազմակերպությունների կողմից օգտագործելի համակարգված տեղեկատվական միջավայր։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարածական տվյալների ստանդարտացման և փոխգործունակության խնդիրը, քանի որ տարբեր պետական ու մասնագիտական կառույցներում ստեղծվող տեղեկատվության համադրումը պահանջում է ընդհանուր տեխնիկական և կազմակերպական սկզբունքներ։ Հայաստանի պայմաններում նման համակարգերի զարգացումը կարող է դիտարկվել տարածքային կառավարման, քաղաքաշինության, հողային ռեսուրսների հաշվառման, բնապահպանական մոնիթորինգի, տրանսպորտային ենթակառուցվածքների և այլ ոլորտների տեղեկատվական ապահովման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տվյալների արդիականացման, որակի վերահսկման, հասանելիության և տեղեկատվական անվտանգության խնդիրներին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է երկրատեղեկատվական տեխնոլոգիաների, տարածական տվյալների ենթակառուցվածքների, տվյալների բազաների նախագծման և թվային քարտեզագրության մոտեցումները՝ ուղղված տարածական տեղեկատվության միասնական, հուսալի և արդյունավետ կառավարման համակարգերի ձևավորմանը։
Updated: 2026-09-21
Political Science
Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ (1988, թիվ 3)
Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում հրապարակված նոր գրքերի համակարգված ակնարկ՝ ընդգրկելով քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պետական կառավարման, միջազգային հարաբերությունների և հանրային քաղաքականության արդի ուսումնասիրությունները։ Ցանկում ներառված աշխատությունները անդրադառնում են ժամանակակից հասարակությունների քաղաքական գործընթացներին, կառավարման մոդելների փոփոխություններին, ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացման միտումներին, սոցիալական անհավասարությունների խորացման պատճառներին և գլոբալ քաղաքական փոխկապակցվածություններին։ Ներկայացված գրքերը վերլուծում են նաև տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումները, հանրային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման ուղիները, պետական կառավարման թվայնացման գործընթացները և քաղաքացիական հասարակության դերը քաղաքական որոշումների ձևավորման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից քաղաքական տեսությունների, համեմատական ուսումնասիրությունների և փորձագիտական վերլուծությունների կիրառմանը՝ որպես գիտական մտածողության զարգացման կարևոր հիմք։ Այս ցանկը նախատեսված է հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների, վերլուծաբանների և պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես կողմնորոշիչ և տեղեկատվական աղբյուր նորագույն գիտական գրականության վերաբերյալ։
Updated: 2026-08-28Religion
Фрако-армянский Sabadios-aswat и сванское божество охоты
Այս աշխատությունը նվիրված է ֆրակո-հայկական Sabadios-aswat կերպարի և սվանական որսորդության աստվածության համեմատական ուսումնասիրությանը՝ հին կրոնական պատկերացումների, դիցաբանական ավանդույթների և տարածաշրջանային մշակութային կապերի տեսանկյունից։ Հետազոտության հիմնական խնդիրն է վերլուծել երկու կրոնական կերպարների բնույթը, գործառույթները և հնարավոր ընդհանրությունները՝ դրանց մասին պահպանված պատմական, լեզվաբանական, ազգագրական և դիցաբանական տվյալների համադրման միջոցով։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում Sabadios-aswat անվան և կերպարի հնարավոր ծագմանը, դրա կրոնական նշանակությանը և այն մշակութային միջավայրին, որտեղ ձևավորվել ու պահպանվել են համապատասխան պատկերացումները։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է սվանական որսորդության աստվածության կերպարը, նրա տեղը տեղական հավատալիքների համակարգում և որսի, վայրի կենդանիների ու բնության ուժերի հետ կապված դիցաբանական պատկերացումները։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել ոչ միայն առանձին աստվածությունների արտաքին կամ գործառութային նմանությունները, այլև դրանց հիմքում ընկած կրոնական գաղափարները, ծիսական նշանակությունը և մշակութային միջավայրի առանձնահատկությունները։ Հատուկ նշանակություն ունի այն հարցի ուսումնասիրությունը, թե արդյոք նմանությունները կարող են վկայել տարբեր ժողովուրդների միջև պատմական մշակութային փոխազդեցությունների մասին, թե դրանք կարող էին ձևավորվել անկախ՝ որսորդական հասարակություններին բնորոշ ընդհանուր պատկերացումների հիման վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև անվանաբանության և լեզվական համեմատության խնդիրներին՝ փորձելով պարզել, թե անունների և դիցաբանական հասկացությունների միջև ինչպիսի կապեր կարելի է հիմնավորված կերպով հաստատել։ Հնագիտական և ազգագրական նյութերի ներգրավումը լրացնում է գրավոր աղբյուրների ուսումնասիրությունը և հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հին կրոնական ավանդույթների մասին։ Հետազոտության կարևորությունն այն է, որ այն դիտարկում է հայկական և սվանական մշակութային նյութը ավելի լայն տարածաշրջանային համատեքստում՝ անդրադառնալով Կովկասի և հարակից տարածքների հնագույն ժողովուրդների կրոնական պատկերացումների հնարավոր փոխկապակցվածությանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր լինել հայագիտության, կովկասագիտության, հին պատմության, կրոնագիտության, դիցաբանության և պատմական լեզվաբանության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին, ովքեր ուսումնասիրում են հին ժողովուրդների հավատալիքները, աստվածությունների պաշտամունքը, որսորդական ավանդույթները և տարածաշրջանային մշակութային փոխազդեցությունները։
Updated: 2026-09-12
Culture
Texts from the middle
Այս աշխատությունը կենտրոնանում է «միջինի» գաղափարի շուրջ ձևավորված տեքստերի, մեկնաբանությունների և մշակութային արտահայտությունների ուսումնասիրության վրա՝ անդրադառնալով տարբեր ժամանակաշրջանների, ավանդույթների և մտավոր հոսանքների միջև գտնվող անցումային տարածքներին։ Նյութում վերլուծվում են այն գրավոր աղբյուրները, որոնք գտնվում են տարբեր մշակույթների, լեզուների, գաղափարախոսությունների կամ պատմական փուլերի հատման կետերում՝ արտացոլելով ինքնության, փոխակերպման և միջմշակութային հաղորդակցության խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեքստերի մեկնաբանության մեթոդներին, դրանց պատմական համատեքստին և այն ձևերին, որոնցով դրանք վերաիմաստավորում են կենտրոնի և ծայրամասի, ավանդույթի և նորարարության, տեղականի և համընդհանուրի հարաբերությունները։ Քննարկվում են նաև լեզվական, գրական և սոցիոմշակութային գործոնները, որոնք ազդում են նման տեքստերի ստեղծման և ընկալման վրա։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ անցումային կամ «միջին» դիրք զբաղեցնող տեքստերը կարևոր աղբյուր են մշակութային փոխազդեցությունների, ինքնության ձևավորման և պատմական փոփոխությունների ավելի խորքային ըմբռնման համար։
Updated: 2026-09-04
Economics
Գույքային հարաբերությունների պետական կարգավորման հիմնախնդիրները ՀՀ տնտեսության զարգացման արդի փուլում
Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության զարգացման արդի փուլում գույքային հարաբերությունների պետական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմքում գույքային հարաբերությունների դերի վերլուծությունն է տնտեսության արդյունավետ գործունեության, սեփականության տարբեր ձևերի զարգացման, տնտեսական ռեսուրսների օգտագործման և հասարակական շահերի պաշտպանության գործընթացներում։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են սեփականության և գույքային հարաբերությունների հիմնական տեսակները, դրանց տնտեսական նշանակությունը և պետության մասնակցության անհրաժեշտությունը դրանց ձևավորման ու կարգավորման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով պետությունը կարող է ազդել գույքային հարաբերությունների զարգացման վրա՝ իրավական, վարչական, տնտեսական և ինստիտուցիոնալ գործիքների կիրառմամբ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է պետական և մասնավոր սեփականության փոխհարաբերությունների, պետական գույքի կառավարման արդյունավետության և դրա օգտագործման տնտեսական արդյունքների գնահատումը։ Քննարկվում են պետական գույքի հաշվառման, տնօրինման, օգտագործման, օտարման և կառավարման հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև դրանց թափանցիկության և արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև սեփականության իրավունքի պաշտպանության, գույքային վեճերի կանխարգելման, ներդրումային միջավայրի և գործարար ակտիվության վրա գույքային հարաբերությունների կարգավորման ազդեցությանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն հիմնախնդրին, թե ինչպես կարելի է հավասարակշռել մասնավոր սեփականության ազատության, տնտեսական նախաձեռնության և հանրային շահերի պաշտպանության պահանջները։ Տնտեսության զարգացման ժամանակակից պայմաններում գույքային հարաբերությունների կարգավորումը դիտարկվում է նաև շուկայական մրցակցության, տնտեսական անվտանգության, ներդրումների ներգրավման և ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել գործող համակարգի կազմակերպական և տնտեսական թերությունները, գնահատել պետական կարգավորման արդյունավետությունը և ներկայացնել դրա բարելավման հնարավոր մոտեցումներ։ Առաջարկվող լուծումները կարող են ուղղված լինել պետական գույքի կառավարման կատարելագործմանը, սեփականության իրավունքի պաշտպանության մեխանիզմների ամրապնդմանը, գույքային գործընթացների թափանցիկության բարձրացմանը և պետական ու մասնավոր հատվածների փոխհարաբերությունների առավել արդյունավետ կազմակերպմանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ տնտեսական քաղաքականության մշակման, պետական գույքի կառավարման և սեփականության հարաբերությունների կարգավորման ոլորտներում։ Նյութը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, պետական կառավարման մասնագետներին, իրավաբաններին, գույքի կառավարման ոլորտի մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և տնտեսագիտական ու կառավարչական ուղղությունների ուսանողներին։
Updated: 2026-09-16
Political Science
Կոնսոցիատիվ ժողովրդավարության մոտեցման արդյունավետությունը խորհրդարանական կառավարման համակարգում (Հայաստանի Հանրապետության օրինակով)
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է կոնսոցիատիվ ժողովրդավարության մոտեցման արդյունավետության ուսումնասիրությանը խորհրդարանական կառավարման համակարգում՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել, թե որքանով կարող են կոնսոցիատիվ ժողովրդավարության սկզբունքներն ու մեխանիզմները նպաստել տարբեր քաղաքական, սոցիալական և հասարակական խմբերի շահերի ներկայացվածությանը, քաղաքական մասնակցությանը և որոշումների կայացման գործընթացում ներառմանը։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում են կոնսոցիատիվ ժողովրդավարության տեսական հիմքերը, դրա հիմնական սկզբունքները և ինստիտուցիոնալ առանձնահատկությունները, այդ թվում՝ իշխանության և քաղաքական ներկայացվածության համաչափ բաշխումը, կոալիցիոն կառավարման հնարավորությունները, տարբեր խմբերի շահերի պաշտպանության մեխանիզմները և փոխհամաձայնության վրա հիմնված քաղաքական մշակույթի ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետության խորհրդարանական կառավարման համակարգի կառուցվածքին, քաղաքական ինստիտուտների փոխհարաբերություններին, կուսակցական համակարգին, խորհրդարանի դերին և քաղաքական ուժերի ներկայացվածության առանձնահատկություններին։ Հետազոտության ընթացքում կարող են վերլուծվել այն պայմանները, որոնց դեպքում կոնսոցիատիվ մոտեցումը կարող է նպաստել քաղաքական կայունությանը, հասարակական տարբեր խմբերի միջև երկխոսությանը և որոշումների կայացման գործընթացի լեգիտիմության բարձրացմանը, ինչպես նաև այն սահմանափակումներն ու դժվարությունները, որոնք կարող են առաջանալ դրա կիրառման դեպքում։ ՀՀ օրինակով իրականացվող ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել, թե որքանով են գործող քաղաքական և սահմանադրական ինստիտուտները նպաստավոր տարբեր շահերի հավասարակշռված ներկայացվածության և փոխհամաձայնության վրա հիմնված կառավարման համար։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են օգտակար լինել Հայաստանի ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացման, խորհրդարանական կառավարման արդյունավետության բարձրացման, քաղաքական մասնակցության ընդլայնման և հասարակական տարբեր խմբերի միջև համագործակցության մեխանիզմների կատարելագործման տեսանկյունից։
Updated: 2026-09-21