Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionEconomics
Օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ներգրավման հնարավորությունները և հեռանկարները Հայաստանի Հանրապետությունում
Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ներգրավման հնարավորությունների, պայմանների և զարգացման հեռանկարների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ներդրումային միջավայրի ձևավորման հիմնական գործոնները, օտարերկրյա կապիտալի ներհոսքի տնտեսական նշանակությունը և ներդրումային ակտիվության վրա ազդող ներքին ու արտաքին պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավական և ինստիտուցիոնալ միջավայրին, հարկային ու մաքսային քաղաքականությանը, ենթակառուցվածքների զարգացմանը, շուկայի առանձնահատկություններին և ձեռնարկատիրական գործունեության պայմաններին։ Վերլուծվում են օտարերկրյա ներդրումների ազդեցության հնարավոր ուղղությունները տնտեսական աճի, արտադրության արդիականացման, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման, զբաղվածության և արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման վրա։ Քննարկվում են նաև ներդրումային ռիսկերի նվազեցման, ներդրողների շահերի պաշտպանության, պետական խթանման մեխանիզմների կատարելագործման և երկրի ներդրումային գրավչության բարձրացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ներգրավմանը նպաստող և սահմանափակող գործոնները և դիտարկելու ներդրումային քաղաքականության զարգացման հեռանկարային ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել միջազգային տնտեսագիտության, ներդրումային քաղաքականության և տնտեսական զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-03
Literature
Թոշնած ծաղիկը և պանդուխտը
«Թոշնած ծաղիկը և պանդուխտը» վերնագիրը միավորում է երկու խորհրդանշական պատկեր՝ թոշնած ծաղիկը և պանդուխտին, որոնց միջոցով գեղարվեստական գրականության մեջ կարող են արտահայտվել կորստի, կարոտի, բաժանման, մենության և կյանքի դժվարությունների գաղափարները։ Ծաղկի թոշնելը հաճախ խորհրդանշում է գեղեցկության անցողիկությունը, չիրականացած սպասումները, ժամանակի ազդեցությունը և երբեմնի կենսունակության աստիճանական մարումը, իսկ պանդուխտի կերպարը հայ գրականության մեջ կապված է հայրենի տնից հեռանալու, օտար միջավայրում ապրելու, ընտանիքից ու հարազատներից բաժանվելու և վերադարձի բաղձանքի հետ։ Այս երկու պատկերների համադրությունը հնարավորություն է տալիս ստեղծելու հուզական հակադրություն՝ մի կողմից ներկայացնելով կյանքի փխրունությունն ու կորուստը, մյուս կողմից՝ հեռավորության, կարոտի և հայրենիքի հետ հոգևոր կապի պահպանման դժվարությունները։ Պանդխտության թեման առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցրել հայ գրականության մեջ, քանի որ արտագնա աշխատանքի մեկնելը և օտար երկրներում ապրելու անհրաժեշտությունը երկար ժամանակ եղել են բազմաթիվ հայ ընտանիքների ու համայնքների կյանքի կարևոր իրողություններից։ Այդ թեմայով ստեղծագործությունները հաճախ արտահայտել են բաժանված ընտանիքների ապրումները, սիրելիների սպասումը, սոցիալական անհավասարության հետևանքները և հայրենի միջավայր վերադառնալու ցանկությունը։ Վերնագրում առկա խորհրդանշական պատկերները նաև հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու զգացմունքային ապրումների գեղարվեստական արտահայտությունը, բնության պատկերների կիրառությունը և անհատական ճակատագրի կապը հասարակական պայմանների հետ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմությամբ, պանդխտության թեմայով, ազգային զգացմունքային պատկերներով և 19-րդ դարի հայ գեղարվեստական մտածողությամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։
Updated: 2026-10-26
Culture
Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ Հայկական ՍՍՀ-ում : Մատենագիտական ցանկ
Հրատարակությունը տեղեկատվական-մատենագիտական բնույթի պարբերական ցանկ է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել Հայկական ՍՍՀ-ում մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառների վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականությունը։ Այն կազմվել է մասնագետներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին, ուսանողներին, գրադարանային աշխատողներին և մշակութային ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողներին անհրաժեշտ մասնագիտական տեղեկատվությամբ ապահովելու նպատակով։ Մատենագիտական նյութերում ընդգրկվում են մշակույթի ընդհանուր խնդիրներին, մշակութային շինարարությանը, մշակութալուսավորական գործունեությանը, թանգարանագիտությանը, պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանությանը, ինչպես նաև արվեստի տարբեր ճյուղերին վերաբերող հրապարակումներ։ Ներկայացված են նաև գրադարանագիտության և մատենագիտության ոլորտի նյութեր՝ ձևավորելով մշակութային կյանքի վերաբերյալ բազմաբնույթ տեղեկատվական շտեմարան։ Ցանկում արտացոլվում է հանրապետությունում հայերեն և ռուսերեն հրատարակվող համապատասխան գրականությունը, ինչպես նաև Հայաստանի մշակույթին ու արվեստին վերաբերող՝ հանրապետությունից դուրս լույս տեսած որոշ հրապարակումներ։ Նյութերի համակարգված դասավորությունը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին արագ կողմնորոշվել մասնագիտական գրականության մեջ, առանձնացնել հետաքրքրող թեմատիկ ուղղությունը և հայտնաբերել հետագա ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ աղբյուրները։ Մատենագիտական նկարագրությունների թեմատիկ և այբբենական կազմակերպումը կարևոր որոնողական նշանակություն ունի՝ հատկապես այն ժամանակաշրջանի գրադարանային տեղեկատվական համակարգի պայմաններում։ Հրատարակությունը միաժամանակ արժեքավոր աղբյուր է մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ դրա տարբեր թողարկումների համադրումը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի որ ուղղությունների վերաբերյալ ինչպիսի գրականություն է հրատարակվել և ինչ թեմաներ են առավել ակտիվ ներկայացված եղել մասնագիտական տեղեկատվական դաշտում։ Այն արտացոլում է նաև գրադարանների գիտատեղեկատվական գործունեության դերը մշակութային գիտելիքի հավաքագրման, դասակարգման և տարածման գործում։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ծառայում է որպես մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության որոնման ու ուսումնասիրության մասնագիտացված ուղեցույց և միաժամանակ ներկայացնում է խորհրդային Հայաստանի մշակութային ու գրադարանային տեղեկատվական ժառանգության կարևոր մատենագիտական աղբյուր։
Updated: 2026-11-02
History
Միջնադարյան Արցախի գյուղատնտեսական մշակույթն ըստ Տիգրանակերտի պեղումների նյութերի
Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան Արցախի գյուղատնտեսական մշակույթի ուսումնասիրությանը՝ Տիգրանակերտի հնագիտական պեղումների ընթացքում հայտնաբերված նյութերի հիման վրա։ Քննության են առնվում միջնադարյան բնակչության երկրագործական գործունեությունը, մշակաբույսերի օգտագործման առանձնահատկությունները, գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպումը և տնտեսության մեջ դրա ունեցած նշանակությունը։ Հնագիտական նյութերի վերլուծության միջոցով դիտարկվում են հողագործության, բերքի մշակման, պահպանման և սպառման հետ կապված տնտեսական գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պեղումներից հայտնաբերված աշխատանքային գործիքներին, բուսական մնացորդներին, հացահատիկի մշակման ու աղացման հետ կապված առարկաներին, պահեստավորման կառույցներին և գյուղատնտեսական գործունեության մասին տեղեկություններ հաղորդող այլ նյութական վկայություններին։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու բնակչության տնտեսական կենցաղի և սննդային մշակույթի առանձին կողմերը։ Քննարկվում են բնական միջավայրի, հողային ու կլիմայական պայմանների և բնակավայրի աշխարհագրական դիրքի հնարավոր ազդեցությունները գյուղատնտեսական գործունեության ձևավորման վրա։ Դիտարկվում է նաև երկրագործության կապը անասնապահության, արհեստների, առևտրի և բնակավայրի ընդհանուր տնտեսական համակարգի հետ։ Հնագիտական տվյալների համադրումը պատմական և բնագիտական ուսումնասիրությունների արդյունքների հետ հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու տարածաշրջանի միջնադարյան տնտեսության մասին։ Կարևորվում է նյութական մշակույթի ուսումնասիրությունը որպես գյուղատնտեսական ավանդույթների, արտադրական հմտությունների և բնակչության առօրյա կյանքի վերականգնման կարևոր աղբյուր։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել Արցախի միջնադարյան տնտեսական պատմության, հնագիտության, բնակավայրային մշակույթի և տարածաշրջանի գյուղատնտեսական զարգացման առանձնահատկությունների առավել խոր ուսումնասիրությանը։
Updated: 2026-10-01
Chemistry
Взаимодействие моноксида азота с моделями активного центра окси-кобоглобина
Աշխատությունը նվիրված է ազոտի մոնօքսիդի փոխազդեցության ուսումնասիրությանը օքսի-կոբոգլոբինի ակտիվ կենտրոնը մոդելավորող համակարգերի հետ՝ նպատակ ունենալով բացահայտել մետաղ պարունակող կենսամոլեկուլային կենտրոններում տեղի ունեցող կապման և փոխակերպման գործընթացների ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմքում ընկած է հեմային սպիտակուցների ակտիվ կենտրոնների մոդելավորման մոտեցումը, որը հնարավորություն է տալիս համեմատաբար պարզ համակարգերի միջոցով ուսումնասիրել մետաղական իոնի, թթվածնի և փոքր ազդանշանային մոլեկուլների միջև փոխազդեցությունների բնույթը։ Ազոտի մոնօքսիդը կենսաբանական համակարգերում մասնակցում է մի շարք կարգավորիչ գործընթացների, իսկ մետաղապորֆիրինային կենտրոնների հետ դրա փոխազդեցությունը կարևոր նշանակություն ունի այդ մոլեկուլի կապման և քիմիական փոխակերպումների մեխանիզմները հասկանալու համար։ Ուսումնասիրության կենտրոնում կոբալտ պարունակող մոդելային համալիրների էլեկտրոնային և կառուցվածքային հատկություններն են, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունները թթվածնի և ազոտի մոնօքսիդի հետ փոխազդեցության պայմաններում։ Նման մոդելային համակարգերը հնարավորություն են տալիս գնահատելու կենտրոնական մետաղի դերը լիգանդների կապման գործընթացներում և պարզելու, թե ակտիվ կենտրոնի անմիջական քիմիական միջավայրն ինչպես կարող է ազդել առաջացող համալիրների կայունության ու ռեակցիոն հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում փոխազդեցության ընթացքում տեղի ունեցող էլեկտրոնային վերադասավորումներին, մետաղ–լիգանդ կապերի բնույթին և հնարավոր միջանկյալ վիճակների ընդհանուր բնութագրմանը։ Ստացված երևույթների ուսումնասիրության համար կարևոր նշանակություն ունեն սպեկտրադիտական և ֆիզիկաքիմիական վերլուծության մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս հետևել մոդելային համակարգի վիճակի փոփոխություններին և համեմատել տարբեր պայմաններում ձևավորվող միացությունների հատկությունները։ Հետազոտության արդյունքների մեկնաբանությունը կարող է նպաստել հեմոգլոբինի և հարակից մետաղապրոտեինների ակտիվ կենտրոններում փոքր գազային մոլեկուլների փոխազդեցությունների վերաբերյալ ընդհանուր պատկերացումների զարգացմանը։ Միաժամանակ մոդելային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու կենտրոնական մետաղի և շրջապատող մոլեկուլային կառուցվածքի ազդեցությունները՝ առանց ամբողջական կենսաբանական մակրոմոլեկուլի բարդության։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաանօրգանական քիմիայի, կոորդինացիոն քիմիայի, սպեկտրադիտության և մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի մոտեցումները՝ մետաղ պարունակող ակտիվ կենտրոններում ազոտի մոնօքսիդի փոխազդեցության հիմնարար օրինաչափությունները պարզաբանելու նպատակով։
Updated: 2026-09-27
History
Հայաստանի խորհրդարանը և քաղաքական կուսակցությունները (1918-1920թթ.)
Նյութում դիտարկվում է, թե ինչպես էր գործում Առաջին Հանրապետության խորհրդարանը՝ որպես նորաստեղծ պետականության հիմնական օրենսդիր մարմին, և ինչ դեր էին խաղում տարբեր քաղաքական կուսակցությունները պետական կյանքի կազմակերպման մեջ։ Հիմնական բովանդակություն Խորհրդարանի ձևավորում և գործունեություն (1918–1920) Ներկայացվում է Հայաստանի օրենսդիր իշխանության կառուցվածքը, նիստերի կազմակերպումը և հիմնական քաղաքական որոշումները։ Քաղաքական կուսակցություններ Նյութը անդրադառնում է այդ շրջանում գործող հիմնական քաղաքական ուժերին՝ նրանց գաղափարախոսություններին, ազդեցությանը և պայքարին պետական իշխանության համար։ Քաղաքական բազմակարծություն և մարտահրավերներ Քննարկվում է կուսակցությունների միջև առկա հակասությունները, ինչպես նաև արտաքին և ներքին դժվարությունները, որոնց պայմաններում ձևավորվում էր պետական համակարգը։ Նյութի գաղափարը Նյութը ցույց է տալիս, որ 1918–1920 թվականներին Հայաստանը փորձում էր ստեղծել ժողովրդավարական կառավարման համակարգ՝ հիմնված խորհրդարանական սկզբունքների վրա, սակայն բախվում էր քաղաքական անկայունության և պետականության ամրապնդման խնդիրներին։
Updated: 2026-09-20