Պրոցեսորային ինտեգրալ սխեմաների էներգասպառման նվազեցման միջոցների մշակումը և հետազոտումը

Informatics

Այս աշխատությունը վերաբերում է կենսաբժշկական պատկերների վերլուծության համար խորը ուսուցման (deep learning) հիման վրա տարաբաշխված ամպային (cloud-based distributed) մեթոդների մշակմանը՝ ընդգծելով արհեստական բանականության, բժշկական ինֆորմատիկայի և բարձր արդյունավետ հաշվարկային համակարգերի փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և ուսումնասիրել այն ալգորիթմական և ճարտարապետական լուծումները, որոնք թույլ են տալիս մեծ ծավալի բժշկական պատկերային տվյալների (MRI, CT, PET և այլն) ավտոմատ մշակումը, դասակարգումը և ախտորոշիչ մեկնաբանումը՝ օգտագործելով խորը նեյրոնային ցանցեր և ամպային հաշվարկային ռեսուրսներ։ Ուսումնասիրվում են մոդելների ուսուցման բաշխված մոտեցումները՝ տվյալների և հաշվարկների բաժանումը մի քանի սերվերների միջև, ինչպես նաև GPU/TPU-ների օգտագործմամբ բարձր արդյունավետության ապահովումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատկերների սեգմենտացիայի, օբյեկտների ճանաչման և պաթոլոգիական օջախների ավտոմատ հայտնաբերման խնդիրներին՝ կոնվոլյուցիոն նեյրոնային ցանցերի և տրանսֆորմերային մոդելների կիրառմամբ։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է տվյալների անվտանգության, գաղտնիության պահպանման և բժշկական ինֆորմացիայի փոխանցման ստանդարտների կարևորությունը ամպային միջավայրում։ Միաժամանակ վերլուծվում են համակարգի մասշտաբայնության, արագագործության և կլինիկական կիրառելիության խնդիրները՝ իրական բժշկական միջավայրում արդյունավետ ներդրման տեսանկյունից։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է բժշկական ինֆորմատիկայի և արհեստական բանականության ոլորտում՝ նպաստելով կենսաբժշկական պատկերների ավտոմատացված վերլուծության և ախտորոշման ժամանակակից համակարգերի զարգացմանը։

History

Ուսումնասիրությունը նվիրված է XIX դարի առաջին երեսնամյակում ռուս-պարսկական և ռուս-թուրքական պատերազմների ընթացքում հայերի մասնակցության պատմությանը՝ այդ ժամանակաշրջանի ռազմական, քաղաքական և հասարակական իրադարձությունների համատեքստում։ Աշխատության կենտրոնում հայ բնակչության ներգրավվածությունն է ռազմական գործողություններում, ինչպես նաև այդ մասնակցության պատճառները, ձևերը և հետևանքները։ Հետազոտության շրջանակում լուսաբանվում են Արևելյան Հայաստանի և հարակից տարածքների հայության դրությունը, տարածաշրջանում ռուսական և պարսկական ու օսմանյան իշխանությունների միջև հակասությունները և դրանց ազդեցությունը հայ հասարակության քաղաքական կողմնորոշումների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական կամավորական ջոկատների և առանձին զինվորականների մասնակցությանը, նրանց կատարած ռազմական գործողություններին, տեղական բնակչության աջակցությանը և ռազմական գործողությունների ընթացքում ունեցած դերակատարությանը։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում են նաև հայերի քաղաքական ակնկալիքները, մասնավորապես՝ օտար տիրապետությունից ազատագրվելու և իրենց պատմական բնակավայրերում ավելի անվտանգ ու կայուն պայմաններ ձևավորելու ձգտումները։ Աշխատությունը ներկայացնում է պատերազմների ազդեցությունը հայ բնակչության ժողովրդագրական, սոցիալական և տնտեսական վիճակի վրա, ինչպես նաև տեղաշարժերի, գաղթի և բնակեցման գործընթացների հետ կապված հետևանքները։ Կարևորվում է հայերի մասնակցության դերը ռուսական զորքերի առաջխաղացման և տարածաշրջանում ռազմական գործողությունների իրականացման ընթացքում, ինչպես նաև այդ համագործակցության ազդեցությունը հետագա քաղաքական զարգացումների վրա։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հայերի ռազմական մասնակցությունը դիտարկել ոչ միայն որպես առանձին ռազմական դրվագների ամբողջություն, այլև որպես XIX դարի սկզբի հայ քաղաքական և ազգային կյանքի կարևոր գործընթացների բաղկացուցիչ մաս։

Economics

Գիրքը ուսումնասիրում է ազգային տնտեսության ինտեգրման գործընթացները համաշխարհային տնտեսությանը՝ ներկայացնելով գլոբալացման պայմաններում երկրների տնտեսական փոխկապվածության ձևավորման, զարգացման և խորացման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են միջազգային առևտրի, կապիտալի շարժի, ներդրումային համագործակցության, ֆինանսական ինտեգրման և տեխնոլոգիական փոխանակման դերը ազգային տնտեսությունների զարգացման գործում։ Հեղինակը վերլուծում է տնտեսական բացության առավելություններն ու մարտահրավերները, մրցունակության բարձրացման գործոնները, արտաքին տնտեսական քաղաքականության առանձնահատկությունները և միջազգային տնտեսական կազմակերպությունների ազդեցությունը համաշխարհային տնտեսական գործընթացների վրա։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև տարածաշրջանային և միջազգային տնտեսական միավորումներին, արտահանման խթանման, օտարերկրյա ներդրումների ներգրավման, տնտեսական անվտանգության ապահովման և համաշխարհային շուկաներում արդյունավետ մասնակցության հարցերին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային տնտեսության կառուցվածքային վերափոխումներին, միջազգային տնտեսական համագործակցության զարգացման հնարավորություններին և գլոբալ տնտեսական փոփոխությունների պայմաններում կայուն զարգացման ռազմավարություններին։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագիտությամբ, միջազգային տնտեսական հարաբերություններով և զարգացման քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների, հետազոտողների և ոլորտի մասնագետների համար։

History

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է իսլամի ձևավորման և զարգացման վաղ շրջանի պատմության պատմա-քննադատական վերլուծությանը՝ հիմնված սկզբնաղբյուրների, պատմական վկայությունների և ժամանակակից հետազոտական մոտեցումների համադրման վրա։ Աշխատությունում դիտարկվում են Արաբական թերակղզու քաղաքական, սոցիալական և կրոնական միջավայրը իսլամի առաջացման նախօրեին, ինչպես նաև նոր կրոնական շարժման ձևավորման պայմաններն ու գաղափարական հիմքերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վաղ իսլամական համայնքի կազմավորմանը, պետական և հասարակական ինստիտուտների ձևավորմանը, ինչպես նաև կրոնական ուսմունքի տարածման գործընթացներին։ Քննարկվում են պատմական աղբյուրների արժանահավատության, ժամանակագրական վերակառուցման և տարբեր պատմագիտական դպրոցների մեկնաբանությունների հետ կապված հարցերը՝ նպատակ ունենալով ներկայացնել բազմակողմանի և քննադատական պատկերացում վաղ իսլամական պատմության վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարևորում է պատմական իրադարձությունների ուսումնասիրությունը դրանց քաղաքական, մշակութային և քաղաքակրթական համատեքստում՝ նպաստելով Մերձավոր Արևելքի պատմության և համաշխարհային կրոնների զարգացման ավելի խոր ըմբռնմանը։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է մետաղական թաղանթում մակերևութային ալիքների գրգռման և տեղայնացման ֆիզիկական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով մետաղի մակերևույթի և էլեկտրամագնիսական դաշտի փոխազդեցության առանձնահատկությունների վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել այն պայմանները, որոնց դեպքում հնարավոր է մետաղական թաղանթի մակերևույթին ձևավորել և տարածել սահմանափակված էլեկտրամագնիսական ալիքներ, ինչպես նաև ուսումնասիրել դրանց էներգիայի տարածական կենտրոնացման և տեղայնացման մեխանիզմները։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են մետաղական միջավայրի էլեկտրական հատկությունները, թաղանթի հաստությունը, նյութի հաղորդականությունը և դիէլեկտրական միջավայրի պարամետրերը, որոնք էական ազդեցություն ունեն մակերևութային ալիքների առաջացման և տարածման բնութագրերի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ալիքների գրգռման պայմաններին, ռեզոնանսային երևույթներին և այն մեթոդներին, որոնց միջոցով արտաքին էլեկտրամագնիսական ճառագայթումը կարող է արդյունավետորեն փոխանցել էներգիա մակերևութային ռեժիմներին։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել մակերևութային պլազմոնային ալիքների, դաշտի ինտենսիվության տարածական բաշխման, ալիքի տարածման երկարության, դիսպերսիոն հատկությունների և կորուստների հետ կապված հարցերը։ Մետաղական թաղանթի երկրաչափական և նյութական պարամետրերի փոփոխությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ալիքների տեղայնացման աստիճանի, տարածման ուղղության և էներգիայի կենտրոնացման փոփոխությունները։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև թաղանթի մակերևույթի կառուցվածքի, միջավայրերի սահմանային պայմանների և հնարավոր դեֆեկտների ազդեցության գնահատումը, քանի որ դրանք կարող են օգտագործվել մակերևութային ալիքների տարածումը վերահսկելու և դրանց էներգիան որոշակի փոքր տարածքներում կենտրոնացնելու համար։ Տեսական և հնարավոր փորձարարական ուսումնասիրությունների միջոցով հնարավոր է բացահայտել մակերևութային ալիքների գրգռման առավել արդյունավետ պայմանները և մշակել դրանց կառավարման ու տեղայնացման համապատասխան մոտեցումներ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ մակերևութային պլազմոնիկայի, նանոֆոտոնիկայի և մետանյութերի զարգացման համար, ինչպես նաև կիրառվել բարձր զգայունությամբ օպտիկական սենսորների, մանրաչափ օպտիկական սարքերի, լուսային ազդանշանների կառավարման համակարգերի և այլ միկրո- ու նանոմասշտաբային տեխնոլոգիաների ստեղծման մեջ։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել էլեկտրադինամիկայի, օպտիկայի, պլազմոնիկայի, նյութագիտության և նանոտեխնոլոգիաների ոլորտներում զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։

Chemistry

Научное исследование посвящено изучению влияния диоксида серы на процессы окисления метана и его химические превращения в условиях цепного сопряжённого механизма реакций; в работе рассматриваются кинетические закономерности взаимодействия реагентов, роль активных радикалов в инициировании и развитии окислительных цепей, а также влияние диоксида серы как модифицирующего агента на скорость и направление химических превращений; особое внимание уделяется механизмам сопряжённых реакций в газовой фазе, образованию промежуточных продуктов и условиям, определяющим селективность процессов, что позволяет глубже понять особенности радикально-цепного окисления углеводородов в присутствии серосодержащих соединений.