Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Գէորգ Չաւուշ

    Պատմական-հայրենասիրական և կենսագրական բնույթի ստեղծագործություն է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է հայ ազգային ազատագրական պայքարի հայտնի ֆիդայի առաջնորդներից մեկի՝ Գէորգ Չավուշի կյանքն ու գործունեությունը։ Գրքում նկարագրվում է նրա մասնակցությունը հայդուկային շարժմանը, զենքով պայքարը Օսմանյան կայսրության բռնապետական քաղաքականության դեմ, ինչպես նաև նրա դերը Սասունի և հայկական լեռնաշխարհի ինքնապաշտպանական կռիվներում։ Ռուբեն Զարդարյանը ընդգծում է Գէորգ Չավուշի անձնազոհությունը, առաջնորդական կարողությունները, ժողովրդի հանդեպ ունեցած հավատարմությունն ու անսասան կամքը, որոնց շնորհիվ նա դարձել է ազգային հերոսի կերպար։ Ստեղծագործության մեջ պատմական փաստերը համադրվում են գեղարվեստական նկարագրությունների հետ՝ ստեղծելով կենդանի պատկեր հայ ազատագրական պայքարի դժվար ու հերոսական ժամանակաշրջանի մասին։ Գրքում զգալի տեղ է հատկացվում նաև ֆիդայական շարժման ընդհանուր գաղափարախոսությանը, ժողովրդի դիմադրողական ոգուն և ազգային ինքնության պահպանման պայքարին։

    Updated: 2026-09-21
    Գէորգ Չաւուշ
    Online

    Mathematics

    Ֆերրոմագնիսական միջավայրերում ԳԲՀ և օպտիկական տիրույթների էլեկտրամագնիսական ճառագայթման փոխակերպման հետազոտումը

    Աշխատությունը նվիրված է ֆերրոմագնիսական միջավայրերում էլեկտրամագնիսական ճառագայթման տարբեր հաճախականային տիրույթների միջև փոխակերպման երևույթի ուսումնասիրությանը՝ մասնավորապես գերազանց բարձր հաճախականության (ԳԲՀ) և օպտիկական տիրույթների ճառագայթման փոխազդեցության և փոխակերպման գործընթացների հետազոտմանը։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն խնդիրը, թե ինչպես կարող են ֆերրոմագնիսական նյութերի մագնիսական հատկությունները, մագնիսական դինամիկան և նյութի հետ էլեկտրամագնիսական դաշտի փոխազդեցությունը նպաստել տարբեր հաճախականությունների ազդանշանների փոխակերպմանը։ Աշխատանքում կարևոր նշանակություն է տրվում ֆերրոմագնիսական միջավայրերի էլեկտրամագնիսական և մագնիսադինամիկական հատկություններին, քանի որ դրանցում մագնիսական մոմենտների փոխազդեցությունը և մագնիսացման փոփոխությունները կարող են էապես ազդել տարածվող ճառագայթման բնութագրերի վրա։ Հետազոտվում են ԳԲՀ տիրույթի էլեկտրամագնիսական ալիքների և նյութի մագնիսական համակարգի փոխազդեցության մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր կապը օպտիկական ճառագայթման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պայմանների բացահայտմանը, որոնց դեպքում փոխակերպման գործընթացը կարող է դառնալ առավել արդյունավետ, կայուն և վերահսկելի։ Այսպիսի ուսումնասիրություններում էական են դառնում նյութի մագնիսական վիճակը, արտաքին մագնիսական դաշտի մեծությունն ու ուղղությունը, ճառագայթման հաճախականությունը, միջավայրի էլեկտրամագնիսական պարամետրերը և ռեզոնանսային երևույթները։ Աշխատանքը կարող է ներառել ինչպես տեսական վերլուծություն և համապատասխան մաթեմատիկական մոդելավորում, այնպես էլ փորձարարական ուսումնասիրություններ, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել ճառագայթման փոխակերպման արդյունավետությունն ու օրինաչափությունները։ Թեման կարևոր է ժամանակակից ֆիզիկայի այն ուղղությունների համար, որոնք ուսումնասիրում են էլեկտրամագնիսական ալիքների կառավարումը, մագնիսական նյութերի դինամիկան և տարբեր ֆիզիկական տիրույթների միջև էներգիայի ու տեղեկատվության փոխանցման հնարավորությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ բարձր հաճախականային տեխնիկայի, մագնիսաօպտիկայի, օպտոէլեկտրոնիկայի, կապի համակարգերի և նոր տիպի էլեկտրամագնիսական փոխակերպիչների զարգացման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է ֆերրոմագնիսական նյութերի ֆիզիկան, ԳԲՀ տեխնիկան և օպտիկական երևույթների ուսումնասիրությունը՝ նպատակ ունենալով ավելի խորությամբ բացահայտել տարբեր հաճախականային տիրույթների ճառագայթման փոխազդեցության և փոխակերպման ֆիզիկական մեխանիզմները։

    Updated: 2026-09-15
    Ֆերրոմագնիսական միջավայրերում ԳԲՀ և օպտիկական տիրույթների էլեկտրամագնիսական ճառագայթման փոխակերպման հետազոտումը
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ (1975, թիվ 4)

    Այս աշխատությունը ներկայացնում է նոր հրատարակված գրականության մատենագիտական ցանկ՝ կուլտուրայի և արվեստի ոլորտներում, նպատակ ունենալով համակարգված կերպով տրամադրել տեղեկատվություն ժամանակակից գիտական, տեսական և գեղարվեստական հրապարակումների մասին։ Նյութը ունի տեղեկատու բնույթ և ընդգրկում է արվեստագիտության, մշակութաբանության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի և ընդհանուր մշակութային ուսումնասիրությունների ուղղություններով լույս տեսած նոր գրքերը, հոդվածները և ժողովածուները։

    Updated: 2026-08-23
    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ (1975, թիվ 4)
    Online

    Economics

    Աշխատավարձի կազմակերպման կատարելագործումը ՀՀ ընդհանուր օգտագործման ուղևորատար ավտոմոբիլային տրանսպորտում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ընդհանուր օգտագործման ուղևորատար ավտոմոբիլային տրանսպորտի ոլորտում աշխատավարձի կազմակերպման համակարգի ուսումնասիրությանը և դրա կատարելագործման ուղիների մշակմանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է տրանսպորտային կազմակերպությունների աշխատակիցների աշխատանքի վարձատրության արդյունավետ կազմակերպման խնդիրը՝ հաշվի առնելով ոլորտի արտադրական, տնտեսական և սոցիալական առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են աշխատավարձի ձևավորման և հաշվարկման գործող մեխանիզմները, աշխատուժի ծախսերի կառուցվածքը, վարձատրության տարբեր ձևերի կիրառման հնարավորությունները և աշխատանքի արդյունքների ու աշխատավարձի միջև փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարորդների, տեխնիկական և սպասարկող անձնակազմի աշխատանքի բնույթին, քանի որ ուղևորատար ավտոմոբիլային տրանսպորտում աշխատանքի արդյունքը պայմանավորված է ոչ միայն կատարված աշխատանքի ծավալով, այլև երթուղիների երկարությամբ, աշխատանքի ռեժիմով, ուղևորահոսքի առանձնահատկություններով, տրանսպորտային միջոցների շահագործման պայմաններով և ծառայության որակի պահանջներով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է աշխատավարձի համակարգի՝ աշխատանքի արտադրողականության և տրանսպորտային ծառայությունների արդյունավետության վրա ունեցած ազդեցության գնահատումը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել աշխատանքի վարձատրության սակագնային, ժամավճարային, գործավարձային և խառը մեխանիզմները, ինչպես նաև պարգևատրման և նյութական խրախուսման տարբեր ձևերը։ Կարևորվում է այնպիսի համակարգի ձևավորման անհրաժեշտությունը, որը միաժամանակ կապահովի աշխատողների շահագրգռվածությունը, աշխատանքի որակի բարձրացումը, ծառայությունների հուսալիությունը և տրանսպորտային կազմակերպությունների տնտեսական արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է նաև աշխատավարձի կազմակերպման վրա ազդող տնտեսական գործոններին, այդ թվում՝ փոխադրումների ինքնարժեքին, վառելիքի և շահագործման ծախսերին, աշխատանքի արտադրողականությանը, ուղևորափոխադրումների ծավալին և կազմակերպությունների ֆինանսական արդյունքներին։ Աշխատության վերլուծական հատվածը հնարավորություն է տալիս բացահայտել գործող համակարգի թերություններն ու սահմանափակումները և առաջարկել դրանց վերացմանն ուղղված կազմակերպատնտեսական միջոցառումներ։ Կատարելագործման առաջարկները կարող են ուղղված լինել աշխատանքի արդյունքների առավել ճշգրիտ գնահատմանը, աշխատավարձի և արտադրողականության փոխկապակցվածության ամրապնդմանը, խրախուսման համակարգերի բարելավմանը և ոլորտում աշխատանքի վարձատրության ավելի արդար ու արդյունավետ մեխանիզմների ներդրմանը։ Թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև սոցիալական տեսանկյունից, քանի որ ուղևորատար տրանսպորտի բնականոն աշխատանքը մեծապես կախված է աշխատողների մասնագիտական պատրաստվածությունից, պատասխանատվությունից և աշխատանքի նկատմամբ մոտիվացիայից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, տրանսպորտի կառավարման մասնագետների, աշխատանքի տնտեսագիտությամբ զբաղվող հետազոտողների, կազմակերպությունների ղեկավարների, մասնագիտական կրթության ոլորտի ներկայացուցիչների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-16
    Աշխատավարձի կազմակերպման կատարելագործումը ՀՀ ընդհանուր օգտագործման ուղևորատար ավտոմոբիլային տրանսպորտում
    Online

    Linguistics

    СОВРЕМЕННЫЙ РУССКИЙ ЯЗЫК

    СОВРЕМЕННЫЙ РУССКИЙ ЯЗЫК աշխատությունը ռուսաց լեզվի լեզվաբանական նկարագրության դասական ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ժամանակակից ռուսերենի կառուցվածքային համակարգը և գործառական առանձնահատկությունները, այն ընդգրկում է լեզվի հիմնական մակարդակները՝ հնչյունաբանական համակարգը, բառապաշարը, ձևաբանությունը և շարահյուսությունը, ինչպես նաև լեզվական նորմերի ձևավորման և կիրառման օրենքները, գիրքը բացատրում է խոսքի ոճական տարբերությունները, բառերի իմաստային հարաբերությունները և լեզվի զարգացման հիմնական միտումները ժամանակակից հաղորդակցության պայմաններում, միաժամանակ ներառում է լեզվական վերլուծության մեթոդներ և գործնական օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ ռուսերենի համակարգային կառուցվածքը և դրա կիրառումը տարբեր հաղորդակցական միջավայրերում, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր լեզվաբանության և ռուսերեն լեզվի ուսուցման համար։

    Updated: 2026-09-20
    СОВРЕМЕННЫЙ РУССКИЙ ЯЗЫК
    Online

    Political Science

    Մովսես Բաղրամյանի քաղաքական հայացքները

    Աշխատությունը նվիրված է XVIII դարի հայ հասարակական-քաղաքական մտքի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի գաղափարական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի ազատագրության, պետականության վերականգնման, հասարակական կառավարման, լուսավորության և ազգային համախմբման վերաբերյալ նրա պատկերացումների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում քաղաքական մտածողության ձևավորման պատմական պայմաններն են և այն գաղափարական միջավայրը, որտեղ ազգային ազատագրության խնդիրը աստիճանաբար սկսեց կապվել պետական ու հասարակական վերափոխումների անհրաժեշտության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազատության և պետական ինքնուրույնության գաղափարներին, ինչպես նաև այն մոտեցմանը, ըստ որի ժողովրդի քաղաքական ապագան պայմանավորված էր ոչ միայն արտաքին հանգամանքներով, այլև ներքին կազմակերպվածությամբ, կրթությամբ, հասարակական գիտակցության զարգացմամբ և միասնական գործողությունների կարողությամբ։ Նրա հայացքների ուսումնասիրության կարևոր սկզբնաղբյուրներից է XVIII դարի Մադրասի հայկական մտավոր միջավայրում հրատարակված «Նոր տետրակ, որ կոչի յորդորակ» աշխատությունը, որտեղ ներկայացված էին ազատության, լուսավորության և Հայաստանի ազատագրման վերաբերյալ գաղափարներ։ Քննության առարկա են դառնում միապետական անսահմանափակ իշխանության նկատմամբ քննադատական վերաբերմունքը, քաղաքական իշխանության կազմակերպման վերաբերյալ պատկերացումները և հասարակության զարգացման գործում ժողովրդի մասնակցության նշանակությունը։ Հետազոտական գրականության մեջ նրա պատկերացրած ապագա պետական կառավարման կոնկրետ ձևի վերաբերյալ առկա են տարբեր մեկնաբանություններ. որոշ ուսումնասիրություններ դրանք կապում են հանրապետական գաղափարների հետ, իսկ այլ մեկնաբանություններում նշվում է սահմանադրական միապետության հնարավորությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև լուսավորության գաղափարը. կրթությունը, գիտելիքի տարածումը և երիտասարդության հասարակական ակտիվությունը ներկայացվում էին որպես ազգային վերածննդին նպաստող կարևոր պայմաններ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են նրա կապերը XVIII դարի հայկական ազատագրական մտքի այլ ներկայացուցիչների և Մադրասի հայկական մտավոր շրջանակի հետ՝ հնարավորություն տալով քաղաքական հայացքները դիտարկել ժամանակաշրջանի գաղափարական ավելի լայն շարժումների համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ազգային ազատագրության, պետականության, հասարակական առաջընթացի և լուսավորության փոխկապակցվածությունը XVIII դարի հայ քաղաքական մտքում և գնահատելու այդ գաղափարների տեղը հայ հասարակական-քաղաքական մտածողության հետագա զարգացման պատմության մեջ։

    Updated: 2026-09-27
    Մովսես Բաղրամյանի քաղաքական հայացքները