Разработка автоматизированной системы цифровой оценки состояния кардиобольного с помощью картирования сердца на базе электрокардиограммы

Biology

Կենսաբանություն ոլորտի «Կենսաբանություն 3 շտեմարան»-ը առաջադեմ մակարդակի ուսումնական և քննություններին նախապատրաստող առաջադրանքների հավաքածու է, որը նախատեսված է սովորողների գիտելիքները խորացնելու և համակարգելու համար՝ ընդգրկելով կենսաբանության ավելի բարդ և ինտեգրված բաժինները, այստեղ ներառվում են թեմաներ՝ բջջի կենսաքիմիա և մոլեկուլային կենսաբանության հիմունքներ, գենետիկ կոդ և ժառանգականության մեխանիզմներ, էվոլյուցիոն գործընթացների խորացված վերլուծություն, մարդու օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական համակարգերի փոխկապակցված աշխատանքը, ինչպես նաև էկոլոգիական համակարգերի կայունություն և մարդու ազդեցությունը բնության վրա, շտեմարանի առաջադրանքները հաճախ պահանջում են վերլուծական մտածողություն, տվյալների մեկնաբանում, սխեմատիկ պատկերների և գրաֆիկների օգտագործում, ինչպես նաև գիտական եզրակացությունների ձևակերպում, և դրա հիմնական նպատակը սովորողին պատրաստելն է բարձր մակարդակի քննություններին և ձևավորել կենսաբանական երևույթները գիտականորեն մեկնաբանելու կարողություն՝ կապելով տեսական գիտելիքները գործնական կիրառությունների հետ։

Geography

Աշխարհագրական-երկրագրական եզրույթների և հասկացությունների հայերեն-պարսկերեն, պարսկերեն-հայերեն բառարան աշխատությունը մասնագիտական երկլեզու տեղեկատու բառարան է, որը նախատեսված է աշխարհագրության և երկրագիտության ոլորտներում օգտագործվող հիմնական տերմինների համակարգված թարգմանության և մեկնաբանության համար, այն ընդգրկում է աշխարհագրական երևույթների, ռելիեֆի ձևերի, կլիմայական հասկացությունների, ջրաբանական և էկոլոգիական տերմինների լայն շրջանակ՝ ներկայացնելով դրանց հայերեն և պարսկերեն համարժեքները, գիրքը բացատրում է նաև գիտական տերմինների կիրառության համատեքստային առանձնահատկությունները, ինչը օգնում է ճիշտ հասկանալ մասնագիտական գրականությունը երկու լեզուներով, միաժամանակ այն կարևոր օժանդակ աղբյուր է թարգմանիչների, ուսանողների, աշխարհագրագետների և տարածաշրջանային ուսումնասիրություններով զբաղվող մասնագետների համար, քանի որ նպաստում է գիտական հաղորդակցության ճշգրտությանը և տերմինաբանական միասնությանը։

Religion

Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ծիսական և պաշտամունքային ավանդույթներին նվիրված այս ժողովածուն միավորում է եկեղեցական կյանքի կազմակերպման և ամենօրյա հոգևոր պաշտամունքի համար կարևոր նշանակություն ունեցող երեք հիմնական գրական բաժին՝ Դավթի սաղմոսները, Ատենի ժամագիրքը և Տոնացույցը։ Այն ներկայացնում է Հայ եկեղեցու ժամերգական համակարգի բովանդակային և կառուցվածքային ամբողջությունը՝ ընթերցողին ծանոթացնելով եկեղեցական աղոթքի, սաղմոսերգության, կանոնական ժամերի և տոնական հիշատակությունների ավանդական կարգին։ Ժողովածուի առաջին բաժինը՝ Դավթի սաղմոսները, ներառում է Հին Կտակարանի սաղմոսերգական ժառանգությունը, որը քրիստոնեական պաշտամունքի կարևորագույն բաղադրիչներից է։ Սաղմոսները հոգևոր, աղոթական և բանաստեղծական հարուստ բովանդակություն ունեցող ստեղծագործություններ են, որոնցում արտահայտվում են Աստծո փառաբանությունը, հավատացյալի աղերսանքը, ապաշխարությունը, երախտագիտությունը, աստվածային ողորմության ակնկալիքը և մարդու ներքին հոգևոր ապրումները։ Դրանք դարեր շարունակ կիրառվել են Հայ եկեղեցու ժամերգություններում՝ ծառայելով որպես անհատական և հավաքական աղոթքի, հոգևոր ինքնաքննության ու հավատքի ամրապնդման միջոց։ Երկրորդ բաժինը՝ Ատենի ժամագիրքը, առնչվում է եկեղեցական կանոնական ժամերի կատարման կարգին և ներառում է ժամերգական պաշտամունքի ավանդական բովանդակությունը։ Ժամագրքի միջոցով ներկայացվում է օրվա տարբեր հատվածներում կատարվող աղոթքների, սաղմոսների, օրհնությունների, շարականների և հոգևոր ընթերցումների համակարգը, որն արտացոլում է Հայ եկեղեցու դարավոր ծիսական ժառանգությունը։ Ժամերգությունները ոչ միայն պաշտամունքային արարողություններ են, այլև հավատացյալի հոգևոր կյանքի կազմակերպման միջոց, որի շնորհիվ առօրյա ժամանակը ձեռք է բերում կրոնական և խորհրդանշական իմաստ։ Դրանց կառուցվածքում արտահայտվում են օրվա սկզբի և ավարտի, լույսի ու խավարի, մարդկային կյանքի անցողիկության, աստվածային ներկայության և փրկության քրիստոնեական գաղափարները։ Ժողովածուի երրորդ բաժինը՝ Տոնացույցը, ներկայացնում է եկեղեցական տարվա տոնական և հիշատակության օրերի համակարգը՝ արտացոլելով Հայ եկեղեցու տոնածիսական ավանդույթների հաջորդականությունն ու հոգևոր բովանդակությունը։ Այն կարևոր նշանակություն ունի եկեղեցական օրացուցային կյանքի կազմակերպման, տոների և հիշատակությունների ժամանակային դասավորության, ինչպես նաև տարվա ընթացքում կատարվող պաշտամունքային արարողությունների ճիշտ հաջորդականության պահպանման համար։ Տոնացույցի միջոցով բացահայտվում է քրիստոնեական տոնական տարվա ներքին տրամաբանությունը, որի առանցքում Քրիստոսի տնօրինական իրադարձությունների, եկեղեցական մեծ տոների, սրբերի հիշատակությունների և հոգևոր կարևոր իրադարձությունների հաջորդականությունն է։ Այս երեք բաժինների միավորումը մեկ գրքում ժողովածուին հաղորդում է առանձնահատուկ գործնական և գիտական արժեք՝ հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմելու Հայ եկեղեցու աղոթական, ժամերգական և տոնածիսական կյանքի հիմնական բաղադրիչների մասին։ Դրա բովանդակության մեջ արտահայտված է այն սկզբունքը, որ եկեղեցական պաշտամունքը հիմնվում է աստվածաշնչյան ժառանգության, դարերով ձևավորված աղոթական ավանդության և եկեղեցական օրացույցով կարգավորված ծիսական կյանքի փոխկապակցվածության վրա։ Գրական և լեզվական առումով այսպիսի ժողովածուները կարևոր տեղ են զբաղեցնում հայ կրոնական գրականության մեջ, քանի որ պահպանել և փոխանցել են եկեղեցական տերմինաբանությունը, աղոթական խոսքի ավանդական ձևերը, սաղմոսերգական լեզուն և ծիսական գրավոր մշակույթի առանձնահատկությունները։ Դրանցում համադրվում են աստվածաշնչյան բանաստեղծական խոսքը, աղոթական արձակը, օրհներգական արտահայտչամիջոցները և եկեղեցական կարգերի կանոնակարգված շարադրանքը։ Ժողովածուն կարևոր նշանակություն ունի նաև հայ հոգևոր և մշակութային ինքնության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ Հայ եկեղեցու ծիսական գրքերը դարեր շարունակ եղել են ոչ միայն պաշտամունքի իրականացման միջոցներ, այլև ազգային կրթության, գրագիտության, լեզվական մշակույթի և հոգևոր ավանդույթների փոխանցման կարևոր հենարաններ։ Դրանց միջոցով պահպանվել է եկեղեցական կյանքի շարունակականությունը, ամրապնդվել համայնքային հոգևոր միասնությունը և սերունդներին փոխանցվել քրիստոնեական աշխարհայացքի հիմնարար արժեքները։ Այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ եկեղեցու պատմությամբ, ծիսագիտությամբ, աստվածաբանությամբ, աստվածաշնչագիտությամբ, հայ մատենագրությամբ և հայ գրքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն արժեքավոր է նաև հոգևորականների, աստվածաբանական կրթություն ստացողների և Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ժամերգական ու տոնածիսական ավանդույթներն ուսումնասիրող ընթերցողների համար՝ որպես եկեղեցական պաշտամունքի կառուցվածքը, աղոթական ժառանգությունը և քրիստոնեական ժամանակի ընկալումը ներկայացնող նշանակալի մատենագիտական հուշարձան։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքի ժամանակակից ռելիեֆի ձևաբանական առանձնահատկությունների և երկրակեղևի խորքային երկրաբանական կառուցվածքի միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցությունների բացահայտմանը՝ նորագույն տեկտոնական շարժումների և երկրադինամիկական գործընթացների ուսումնասիրության նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում ռելիեֆը դիտարկվում է որպես երկրակեղևում ընթացող երկարատև և ժամանակակից տեկտոնական գործընթացների արտահայտման կարևոր ցուցիչ, որի կառուցվածքի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու առանձին տարածքների բարձրացման, իջեցման, ճեղքավորման և ձևախախտման առանձնահատկությունները։ Քննության են առնվում լեռնաշղթաների, միջլեռնային գոգավորությունների, գետահովիտների, սարավանդների և այլ խոշոր գեոմորֆոլոգիական միավորների տարածական դիրքն ու դրանց հարաբերակցությունը խորքային բեկվածքների և երկրակեղևի կառուցվածքային առանձնահատկությունների հետ։ Հետազոտության հիմնական մեթոդներից կարող են լինել գեոմորֆոլոգիական և մորֆոմետրիկ վերլուծությունը, երկրաբանական ու տեկտոնական քարտեզների համադրումը, երկրաֆիզիկական տվյալների մեկնաբանությունը, թվային ռելիեֆային մոդելների մշակումը, հեռազննման տվյալների վերլուծությունը և աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի կիրառումը։ Մորֆոմետրիկ մեթոդներով հնարավոր է ուսումնասիրել բարձրությունների, լանջերի թեքությունների, գետային ցանցի և ռելիեֆի մասնատվածության տարածական փոփոխությունները՝ դրանք համադրելով տեկտոնական կառուցվածքների դիրքի հետ։ Երկրաֆիզիկական տվյալների՝ մասնավորապես սեյսմաբանական, գրավիմետրական և այլ չափումների մեկնաբանությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու երկրակեղևի խորքային կառուցվածքի մասին և այն համեմատելու մակերևութային ձևերի տարածման օրինաչափությունների հետ։ Կառուցվածքային-երկրաբանական վերլուծության միջոցով ուսումնասիրվում են ակտիվ և հնարավոր ակտիվ բեկվածքային համակարգերը, դրանց ուղղությունները և փոխհարաբերությունները ռելիեֆի խոշոր տարրերի հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նորագույն երկրաբանական ժամանակաշրջանում տեղի ունեցած շարժումների տարածական տարբերությունների գնահատմանը և ժամանակակից լանդշաֆտում դրանց արտահայտման հատկանիշների բացահայտմանը։ Տարբեր տվյալների համալիր համադրումը կարող է օգտագործվել նորագույն տեկտոնական շրջանացման, երկրակեղևի ակտիվ հատվածների առանձնացման և ժամանակակից երկրադինամիկական գործընթացների վերաբերյալ պատկերացումների ճշգրտման համար։ Հետազոտությունն ունի նաև կիրառական նշանակություն սեյսմատեկտոնական ուսումնասիրությունների և երկրաբանական վտանգների գնահատման համար՝ նպաստելով Հայաստանի տարածքի ռելիեֆի զարգացման ու խորքային երկրաբանական կառուցվածքի փոխկապակցվածության առավել ամբողջական բացահայտմանը։

Linguistics

Լեզվաբանական, իմաստաբանական և գործաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անգլերենում ընդհանրացված-անձնական դերանունների իմաստային առանձնահատկությունների, հաղորդակցական գործառույթների և խոսքային կիրառության օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ընդհանրացված անձի արտահայտման լեզվական միջոցները, դերանունների նշանակությունը խոսքի կառուցվածքում և դրանց միջոցով անորոշ կամ ընդհանրական մարդկային սուբյեկտի ներկայացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անգլերենի one, you, they, we և այլ դերանունների ընդհանրացված նշանակությամբ կիրառություններին, դրանց իմաստային տարբերություններին և համատեքստային պայմանավորվածությանը։ Վերլուծվում են դերանունների ուղղակի և փոխաբերական նշանակությունները, անձնական ու ընդհանրական հղումների փոխհարաբերությունները և խոսքային իրավիճակից կախված իմաստային փոփոխությունները։ Քննարկվում են ընդհանրացված-անձնական դերանունների կիրառության գործաբանական նպատակները, մասնավորապես՝ խոսողի դիրքորոշման արտահայտումը, պատասխանատվության ընդհանրացումը, հաղորդակցական հեռավորության կարգավորումը և խոսքի ազդեցության ուժեղացումը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել դերանունների գործածության առանձնահատկությունները առօրյա խոսակցություններում, հրապարակախոսական տեքստերում, գեղարվեստական գրականության մեջ և ակադեմիական հաղորդակցության ընթացքում։ Անդրադարձ է կատարվում լեզվական համատեքստի, հաղորդակցական մտադրության, սոցիալական հարաբերությունների և խոսքային իրադրության ազդեցությանը դերանունների ընտրության վրա։ Կարևորվում է իմաստաբանության և գործաբանության տեսական մոտեցումների համադրումը՝ ընդհանրացված անձի արտահայտման մեխանիզմները և դրանց հաղորդակցական նշանակությունը բացահայտելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել անգլերենի դերանվանական համակարգի առավել ամբողջական նկարագրությանը, հղման և ընդհանրացման լեզվական միջոցների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև միջլեզվական համեմատական հետազոտությունների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել անգլերենի քերականության, իմաստաբանության, գործաբանության, խոսույթի վերլուծության և համեմատական լեզվաբանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Economics

Այս թեման ներկայացնում է XX դարի տնտեսական մտքի երկու կարևոր ուղղություններ՝ քեյնսյան մոտեցումը և մոնետարիզմը՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը մակրոտնտեսական քաղաքականության ձևավորման վրա։ Ջոն Մեյնարդ Քեյնս-ի գաղափարների հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, որ տնտեսությունը կարող է երկար ժամանակ գտնվել ոչ հավասարակշռված վիճակում, և պետության ակտիվ միջամտությունը՝ հատկապես հարկաբյուջետային քաղաքականության միջոցով, անհրաժեշտ է պահանջարկը խթանելու, գործազրկությունը նվազեցնելու և տնտեսական անկումները մեղմելու համար։ Քեյնսյան տեսությունը հատկապես արդիական դարձավ Մեծ դեպրեսիայի պայմաններում, երբ շուկայի ինքնակարգավորման գաղափարը բավարար չեղավ տնտեսական ճգնաժամը հաղթահարելու համար։ Մյուս կողմից մոնետարիզմը՝ որպես ուղղություն, առավել զարգացել է XX դարի երկրորդ կեսին և կապված է այն գաղափարի հետ, որ տնտեսության կայունության հիմնական գործոնը փողի զանգվածի վերահսկումն է, իսկ պետության միջամտությունը պետք է լինի սահմանափակ։ Monetarism-ի ներկայացուցիչները պնդում էին, որ գնաճը և տնտեսական տատանումները հիմնականում պայմանավորված են դրամական քաղաքականության սխալներով, և կենտրոնական բանկերը պետք է հետևողականորեն կարգավորեն փողի առաջարկը։ Այս երկու մոտեցումները հաճախ հակադրվում են միմյանց՝ Քեյնսը շեշտում է պահանջարկի կառավարումը պետական ծախսերով, իսկ մոնետարիզմը՝ փողի զանգվածի կայուն աճի կարևորությունը, սակայն ժամանակակից մակրոտնտեսական քաղաքականությունները հաճախ համադրում են այս գաղափարները՝ փորձելով ապահովել ինչպես աճ, այնպես էլ գնաճի վերահսկում։