Разработка методики исследований методом вызванной поляризации в анизотропной среде

Medicine

Այս գիրքը նվիրված է պրոլինով հարուստ պոլիպեպտիդ-1-ի (PRP-1) ազդեցության ուսումնասիրությանը ուղեղի իշեմիկ խանգարումների դեպքում՝ ներկայացնելով նյարդաբանական հետազոտությունների կարևոր ուղղություններից մեկը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են ուղեղային իշեմիայի առաջացման կենսաբանական մեխանիզմները, նյարդային հյուսվածքի վնասման գործընթացները և կենսաբանական ակտիվ նյութերի հնարավոր ազդեցությունը վերականգնողական ու պաշտպանական մեխանիզմների վրա։ Գրքում վերլուծվում են PRP-1-ի ազդեցության առանձնահատկությունները, դրա հնարավոր նեյրոպաշտպանիչ հատկությունները և կիրառման հեռանկարները ուղեղի իշեմիկ վնասումների պայմաններում։ Այն կարող է օգտակար լինել նյարդաբանների, կենսաքիմիկոսների, ֆիզիոլոգների, դեղագետների, բժշկական հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և նյարդաբժշկության ժամանակակից խնդիրներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Agriculture

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

Informatics

Աշխատանքը նվիրված է բաշխիչ էլեկտրական ցանցերում հաշվառման և հեռաչափական տեղեկատվության հեռավար հավաքագրման ու մշակման ավտոմատացված տեղեկատվական համակարգի ուսումնասիրմանը, նախագծմանը և ստեղծմանը։ Այն ներառում է էլեկտրաէներգիայի սպառման, ցանցի աշխատանքային պարամետրերի, սարքավորումների վիճակի և այլ տեխնիկական ցուցանիշների վերաբերյալ տվյալների ստացման, փոխանցման, պահպանման, մշակման և վերլուծության գործընթացների համալիր ավտոմատացում։ Աշխատանքի շրջանակում դիտարկվում են բաշխիչ էլեկտրացանցերի տեղեկատվական ենթակառուցվածքի առանձնահատկությունները, հեռաչափական և հաշվառման սարքերից տվյալների ստացման եղանակները, կապի և տվյալների փոխանցման միջոցները, ինչպես նաև ստացված տեղեկատվության կենտրոնացված կառավարման ու վերահսկման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի համակարգի ձևավորմանը, որը կարող է նվազեցնել տվյալների ձեռքով հավաքագրման անհրաժեշտությունը, բարձրացնել չափումների և հաշվառման տվյալների ճշգրտությունը, ապահովել տեղեկատվության օպերատիվ հասանելիություն և նպաստել էլեկտրական ցանցի շահագործման արդյունավետության բարձրացմանը։ Ներկայացվում են համակարգի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ բաղադրիչները, դրանց փոխկապակցվածությունը, տվյալների հոսքերի կազմակերպումը և տեղեկատվության մշակման տրամաբանությունը։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև ծրագրային և տեխնիկական միջոցների ընտրության, տվյալների բազաների կազմակերպման, օգտագործողների և սարքավորումների փոխգործակցության, համակարգի հուսալիության ու տեղեկատվական անվտանգության ապահովման հարցերի ուսումնասիրություն։ Ստեղծվող լուծումը նպատակաուղղված է էլեկտրական ցանցերում հաշվառման գործընթացների թվայնացմանը, հեռավար մոնիթորինգի հնարավորությունների ընդլայնմանը, վթարային կամ ոչ ստանդարտ իրավիճակների վերաբերյալ տեղեկատվության արագ ստացմանը և հավաքագրված տվյալների հիման վրա ավելի հիմնավորված կառավարչական ու տեխնիկական որոշումների ընդունմանը։ Արդյունքում ձևավորվում է ժամանակակից տեղեկատվական համակարգի հայեցակարգ, որը կարող է կիրառվել բաշխիչ էլեկտրացանցերի աշխատանքի վերահսկման, էլեկտրաէներգիայի հաշվառման, տեխնիկական վիճակի գնահատման և շահագործման գործընթացների կատարելագործման նպատակով։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է սեյսմիկ ազդեցության պայմաններում երկաթբետոնե կարկասային շենքերի տարրերի լարվածադեֆորմացիոն վիճակի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց նախագծման կատարելագործման խնդիրներին։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել երկրաշարժային ազդեցության ժամանակ շենքի կրող համակարգում առաջացող ուժերի, լարումների և դեֆորմացիաների բաշխման օրինաչափությունները, գնահատել առանձին տարրերի աշխատանքի առանձնահատկությունները և դրանց հիման վրա առաջարկել ավելի արդյունավետ նախագծային լուծումներ։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են երկաթբետոնե կարկասի հիմնական տարրերը՝ սյուները, հեծանները, հանգույցները և այլ կրող բաղադրիչներ, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը դինամիկ և ցիկլիկ բեռնավորման պայմաններում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սեյսմիկ ազդեցության բնույթին, քանի որ երկրաշարժի ժամանակ կառույցի վրա ազդող իներցիոն ուժերը կարող են առաջացնել զգալի հորիզոնական տեղաշարժեր, ճկումներ, կտրող և ոլորող ազդեցություններ։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է տարրերի ամրության, կոշտության, պլաստիկ դեֆորմացման և էներգիա կլանելու ունակության գնահատումը՝ հասկանալու համար, թե ինչպես է շենքը արձագանքում տարբեր ինտենսիվության երկրաշարժերին։ Հետազոտության մեջ կարող են կիրառվել կառուցվածքային մեխանիկայի հաշվարկային մեթոդներ, մաթեմատիկական մոդելավորում, թվային սիմուլյացիա և փորձարարական տվյալների վերլուծություն՝ շենքերի իրական սեյսմիկ վարքը հնարավորինս ճշգրիտ գնահատելու նպատակով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նախագծման սկզբունքների կատարելագործմանը՝ կրող համակարգի օպտիմալացման, տարրերի ճիշտ համամասնությունների ընտրության, ամրանավորման արդյունավետ կազմակերպման, հանգույցների հուսալիության և սեյսմիկ անվտանգության բարձրացման միջոցով։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել այնպիսի երկաթբետոնե կարկասային շենքերի նախագծմանը, որոնք երկրաշարժի ժամանակ ունենան բավարար ամրություն և դեֆորմացիոն ունակություն ու նվազագույնի հասցնեն փլուզման կամ ծանր վնասման վտանգը։ Թեման հատկապես կարևոր է սեյսմիկ ակտիվ տարածաշրջանների համար, որտեղ շենքերի նախագծման ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն ստատիկ և սովորական շահագործման բեռները, այլև ուժեղ դինամիկ ազդեցությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել շինարարական ինժեներներին, նախագծողներին, կոնստրուկտորներին, սեյսմակայուն շինարարության մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում հանդիպող դիսկոմիցետների տեսակային բազմազանության, կարգաբանական կառուցվածքի, էկոլոգիական առանձնահատկությունների և աշխարհագրական տարածման համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այս խմբին պատկանող սնկերի տեսակային կազմի բացահայտման, դրանց համակարգման և Հայաստանի տարբեր բնական ու լանդշաֆտային գոտիներում տարածվածության օրինաչափությունների գնահատման վրա։ Դիսկոմիցետները դիտարկվում են որպես սնկային կենսաբազմազանության կարևոր բաղադրիչ, որի ներկայացուցիչները կապված են տարբեր կենսամիջավայրերի, բուսական մնացորդների, հողի, փայտանյութի և այլ օրգանական ենթաշերտերի հետ։ Քննության են առնվում հայտնաբերված տեսակների կարգաբանական պատկանելությունը, ցեղերի և ընտանիքների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև առանձին խմբերի տեսակային հարստությունը։ Տեսակային կազմի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգել հանրապետության տարածքից տարբեր ժամանակաշրջաններում հավաքված տվյալները, ճշտել առանձին տեսակների տարածվածությունը և համալրել Հայաստանի միկոբիոտայի վերաբերյալ գիտական տեղեկությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում տեսակների նույնականացման համար կարևոր ձևաբանական և կառուցվածքային հատկանիշներին՝ պտղամարմինների ձևին, չափերին, արտաքին կառուցվածքին, գունավորմանը և մանրադիտակային առանձնահատկություններին։ Այս հատկանիշների համադրումը կարևոր նշանակություն ունի մերձավոր տեսակների տարբերակման և դրանց կարգաբանական դիրքի որոշման համար։ Դիտարկվում են նաև տեսակների էկոլոգիական խմբերը՝ ըստ այն ենթաշերտերի և միջավայրերի, որոնցում դրանք զարգանում են։ Ուսումնասիրվում են հողի, բուսական մնացորդների, ծառերի և թփերի մեռած հատվածների, տերևների, ճյուղերի ու այլ օրգանական նյութերի հետ կապված տեսակները։ Նման դասակարգումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել դիսկոմիցետների մասնակցությունը բնական էկոհամակարգերում օրգանական նյութերի քայքայման և նյութերի շրջանառության գործընթացներին։ Առանձին նշանակություն է տրվում տեսակների տարածման և բուսականության տիպերի միջև կապի ուսումնասիրմանը։ Անտառային, մարգագետնային, տափաստանային, լեռնային և այլ կենսամիջավայրերում ձևավորվող պայմանները կարող են էականորեն ազդել սնկային համակեցությունների կազմի վրա։ Դիտարկվում է բարձրության, ջերմաստիճանի, խոնավության, տեղումների, հողի հատկությունների և բուսական ծածկույթի ազդեցությունը առանձին տեսակների հանդիպման հաճախականության և տարածման սահմանների վրա։ Հայաստանի ռելիեֆի և բնակլիմայական պայմանների բազմազանությունը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր բարձրադիր գոտիներում ձևավորված սնկային համակեցությունները և բացահայտել դրանց առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում է տեսակների տարածական բաշխումը հանրապետության տարբեր շրջաններում՝ առանձնացնելով լայն տարածում ունեցող, որոշակի էկոլոգիական պայմանների հետ կապված և սահմանափակ տարածում ունեցող ներկայացուցիչները։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել Հայաստանի միկոբիոտայի համար նոր կամ հազվադեպ գրանցվող տեսակներին, քանի որ դրանց հայտնաբերումը կարևոր է երկրի սնկային կենսաբազմազանության վերաբերյալ պատկերացումների ամբողջացման համար։ Տեսակների տարածման վերաբերյալ տվյալների համակարգումը հնարավորություն է տալիս կազմել համապատասխան տարածման պատկեր և գնահատել տարբեր բնական շրջանների միկոլոգիական առանձնահատկությունները։ Քննության են առնվում նաև սեզոնային օրինաչափությունները, քանի որ պտղամարմինների առաջացումը և տեսակների հայտնաբերման հավանականությունը կապված են տարվա եղանակի, տեղումների և ջերմաստիճանային պայմանների հետ։ Դաշտային դիտարկումների և նմուշների հավաքման տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել տարբեր տեսակների պտղաբերման ժամանակաշրջանները և դրանց կախվածությունը շրջակա միջավայրի պայմաններից։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է հավաքված սնկաբանական նյութի համակարգումը և գիտական հավաքածուների ձևավորումը, որոնք կարող են հիմք հանդիսանալ հետագա կարգաբանական, էկոլոգիական և կենսաաշխարհագրական ուսումնասիրությունների համար։ Նմուշների փաստագրումը և տարածման վայրերի վերաբերյալ տվյալների պահպանումը հնարավորություն են տալիս հետագայում վերահսկել տեսակային կազմի փոփոխությունները և համեմատել տարբեր ժամանակաշրջանների արդյունքները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում դիսկոմիցետների կենսաաշխարհագրական վերլուծությանը՝ Հայաստանի տարածքում գրանցված տեսակները համադրելով հարակից և այլ աշխարհագրական շրջանների միկոբիոտայի հետ։ Այդպիսի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել տարբեր ծագում և տարածման բնույթ ունեցող տեսակների խմբեր ու գնահատել Հայաստանի աշխարհագրական դիրքի նշանակությունը սնկային բազմազանության ձևավորման գործում։ Կարևորվում է նաև սնկերի պահպանության խնդիրը։ Բնական կենսամիջավայրերի փոփոխությունները, անտառային տարածքների խախտումները, հողօգտագործման փոփոխությունները և այլ մարդածին գործոններ կարող են ազդել որոշ տեսակների բնակավայրերի վրա։ Հազվադեպ և սահմանափակ տարածում ունեցող տեսակների հայտնաբերումը կարևոր հիմք կարող է հանդիսանալ դրանց պահպանության վիճակի հետագա գնահատման և արժեքավոր սնկային կենսամիջավայրերի պաշտպանության համար։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է Հայաստանի սնկային կենսաբազմազանության վերաբերյալ տվյալների ամբողջացմամբ, տեսակային կազմի ճշգրտմամբ և տարբեր բնական գոտիներում դրանց տարածման օրինաչափությունների բացահայտմամբ։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել երկրի միկոբիոտայի գույքագրմանը, կենսաբազմազանության գնահատմանը և հետագա բնապահպանական մոնիթորինգի կազմակերպմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել սնկաբանության, բուսաբանության, կարգաբանության, էկոլոգիայի, կենսաաշխարհագրության և կենսաբազմազանության պահպանության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, բնապահպանների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է էմուլգատորի բացակայությամբ մոնոմեր–ջուր ստատիկ համակարգերում լատեքսների ստացման գործընթացների ուսումնասիրությանը և դրանց սինթեզման համար արդյունավետ մինիտեխնոլոգիական բաղադրատոմսերի մշակմանը։ Քննարկվում են պոլիմերացման ֆիզիկաքիմիական հիմքերը, մոնոմերների և ջրային միջավայրի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դիսպերս համակարգերի ձևավորման և կայունացման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առանց մակերևութաակտիվ էմուլգատորների պոլիմերացման հնարավորություններին, մասնիկների առաջացման մեխանիզմներին, դրանց չափերի և բաշխման կարգավորմանը, ինչպես նաև ստացվող լատեքսների կոլոիդային կայունության ապահովմանը։ Ուսումնասիրվում են մոնոմերների բնույթի, նախաձեռնիչների տեսակի և կոնցենտրացիայի, ջերմաստիճանի, բաղադրիչների հարաբերակցության և ռեակցիայի տևողության ազդեցությունները պոլիմերացման ընթացքի ու վերջնական արտադրանքի հատկությունների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում ստատիկ պայմաններում պոլիմերացման առանձնահատկություններին, զանգվածափոխանակության և ջերմափոխանակության գործընթացներին, ռեակցիոն միջավայրի կառուցվածքային փոփոխություններին և պոլիմերային մասնիկների ձևավորման փուլերին։ Կարևորվում են լատեքսների դիսպերսայնության, մասնիկների չափաբաշխման, պոլիմերացման աստիճանի, չոր մնացորդի պարունակության և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների գնահատման մեթոդները։ Դիտարկվում են նաև լաբորատոր փոքրածավալ փորձարկումների կազմակերպման, բաղադրատոմսերի օպտիմալացման, ելանյութերի ծախսի նվազեցման և ստացվող արտադրանքի որակի կայունության ապահովման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել կոլոիդային քիմիայի, պոլիմերների քիմիայի, ֆիզիկաքիմիական վերլուծության և փորձարարական պլանավորման մեթոդներ՝ սինթեզի պայմանների և տեխնոլոգիական պարամետրերի արդյունավետ համակցությունները որոշելու նպատակով։ Առանձնացվում են էմուլգատորների բացակայությամբ ստացվող լատեքսների հնարավոր առավելությունները, դրանց մաքրության, կայունության և կիրառական հատկությունների գնահատման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի պոլիմերային դիսպերսիաների ստացման տեխնոլոգիաների կատարելագործման, նոր նյութերի մշակման և քիմիական արտադրության արդյունավետության բարձրացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պոլիմերների քիմիայի մասնագետների, քիմիկոս-տեխնոլոգների, նյութագետների, կոլոիդային քիմիայի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։