Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
ԱԶԳԱՅԻՆ ԳԻՏԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ
Այս գրքում ներկայացվում է հայերի մասնակցությունը Բաքվի կյանքին 1850-ականներից մինչև 1920 թվականը՝ ազգային ինքնության, սոցիալական ու քաղաքական գործունեության և համայնքային կառավարման տեսակետներից: Տրամաբանորեն մանրամասնվում են հայ համայնքի կառուցվածքը, կրթության և մշակույթի հաստատությունները, առևտրական ու արդյունաբերական ներգրավվածությունը, ինչպես նաև քաղաքական շարժումների ու տարածաշրջանային ճգնաժամերի ազդեցությունը: Աշխատությունը ուսումնասիրում է հայերի փորձառությունը բազմազգ Բաքվում, ընդգծելով նրանց դերը քաղաքային և տնտեսական կյանքում, միջհանրային հարաբերություններում, կրոնական և մշակութային ավանդույթների պահպանման գործում, միաժամանակ ցույց տալով, թե ինչպես է ազգային ինքնագիտակցությունը ձևավորվել այս պայմաններում և ինչպես են արտացոլվել քաղաքական անկայունությունն ու սոցիալական փոփոխությունները համայնքի ու անհատների կյանքում: Գրքը կարևոր է ազգային գիտակցության, էթնիկական հարաբերությունների և փոքր համայնքների կայացման գործընթացները հասկանալու համար՝ միաժամանակ ընդգծելով պատմական փաստերի, առօրյա կյանքի և մարդկային պատմությունների դերն այս զարգացումների մեջ:
Updated: 2026-10-23
Biology
Нарушение фосфолипидного и энергетического обмена при экспериментальном циррозе печени крыс и корригирующее действие антиоксидантных факторов
Աշխատությունը նվիրված է լաբորատոր առնետների մոտ փորձարարական լյարդի ցիռոզի պայմաններում ֆոսֆոլիպիդային և էներգետիկ փոխանակության խանգարումների ուսումնասիրմանը, ինչպես նաև հակաօքսիդանտ գործոնների շտկող ազդեցության գնահատմանը։ Հեղինակը վերլուծում է լյարդի ախտաբանական փոփոխությունների ընթացքում բջջային թաղանթների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ խանգարումները, էներգետիկ նյութափոխանակության փոփոխությունները և օքսիդատիվ սթրեսի դերը հիվանդության զարգացման մեջ։ Քննարկվում են լիպիդային փոխանակության խանգարումների կենսաքիմիական մեխանիզմները, ազատ ռադիկալների ազդեցությունը բջջային կառուցվածքների վրա, ինչպես նաև հակաօքսիդանտ պաշտպանության համակարգերի նշանակությունը լյարդի հյուսվածքների վնասման կանխարգելման և վերականգնման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր հակաօքսիդանտ գործոնների բուժական ներուժին, դրանց ազդեցությանը բջջային նյութափոխանակության կարգավորման, լյարդի ֆունկցիոնալ վիճակի բարելավման և ախտաբանական փոփոխությունների մեղմացման գործում։ Հետազոտությունը համադրում է փորձարարական տվյալներն ու կենսաքիմիական վերլուծությունները՝ նպաստելով լյարդի հիվանդությունների զարգացման մեխանիզմների առավել խորքային ըմբռնմանը և նոր բուժական մոտեցումների մշակմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է կենսաքիմիկոսների, պաթոֆիզիոլոգների, հեպատոլոգների, դեղաբանների, բժշկական հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և փորձարարական բժշկության ոլորտով հետաքրքրվող մասնագետների համար։
Updated: 2026-08-24
Religion
Մարդու սիրտը՝ Աստծո տաճար կամ սատանայի գործարան
Աշխատությունը մարդու սիրտը ներկայացնում է որպես նրա ներաշխարհի, մտքերի, զգացմունքների, ցանկությունների և բարոյական ընտրությունների խորհրդանշական կենտրոն։ Վերնագրում արտահայտված հակադրությունը՝ սիրտը որպես Աստծո տաճար կամ սատանայի գործարան, հիմնված է քրիստոնեական բարոյագիտության կարևոր գաղափարի վրա․ մարդու հոգևոր վիճակը ձևավորվում է այն արժեքներով, որոնց նա հետևում է, այն մտքերով, որոնց տեղ է տալիս, և այն արարքներով, որոնք կատարում է։ Աստծո տաճարի պատկերը խորհրդանշում է մաքրություն, հավատարմություն, սեր, խոնարհություն, ներողամտություն և աստվածային կամքին համապատասխան կյանք։ Դրան հակադրվում է սատանայի գործարանի պատկերը, որը մարմնավորում է չար մտքերի, եսասիրության, նախանձի, ատելության, խաբեության և այլ արատների ազդեցությունը մարդու հոգու վրա։ Նման բնույթի կրոնական-խրատական երկերում ընթերցողին սովորաբար հորդորվում է հետևել սեփական մտքերին ու վարքին, զգոն լինել գայթակղությունների նկատմամբ և ձգտել ներքին մաքրության ու բարոյական կատարելագործման։ Գործի գաղափարական առանցքը անձնական պատասխանատվությունն է․ մարդն իր ընտրություններով նպաստում է կամ հոգևոր կյանքի ամրապնդմանը, կամ բարոյական անկմանը։ Այս մոտեցումը բնորոշ է բողոքական քարոզչական գրականությանը, որը կարևորում է անհատի գիտակցված հավատքը, Սուրբ Գրքի պատգամների կիրառումը և առօրյա վարքի համապատասխանեցումը քրիստոնեական սկզբունքներին։ Աշխատությունը արժեքավոր է 19-րդ դարի հայերեն կրոնական քարոզչության, բողոքական բարոյագիտական գաղափարների և հոգևոր դաստիարակության գրականության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-11-09
Literature
Երկեր, հատոր 1
Ժողովածուն ընդգրկում է հայ բանահյուսության և ժողովրդական մշակույթի ուսումնասիրության համար կարևոր նյութեր՝ ներկայացնելով հայ ժողովրդի ավանդական աշխարհընկալումը, կենցաղը, հավատալիքները, սովորույթներն ու պատմական հիշողությունը։ Հատորում ներառված են Գարեգին Սրվանձտյանցի հայտնի աշխատությունները՝ «Գրոց ու բրոց», «Սասունցի Դավիթ կամ Մհերի դուռ», «Մանանա» և «Համով-հոտով», որոնք նշանակալի տեղ են զբաղեցնում հայ բանահյուսական ժառանգության հավաքման, պահպանման և ուսումնասիրության պատմության մեջ։ Դրանց միջոցով ընթերցողը ծանոթանում է ժողովրդական պատմություններին, ավանդություններին, վիպական պատումներին, բանավոր խոսքի արտահայտչականությանը և ժողովրդական մտածողության առանձնահատկություններին։ Հատուկ նշանակություն ունի «Սասունցի Դավիթ կամ Մհերի դուռ» աշխատությունը, որը կապված է հայ ժողովրդական էպոսի գրառման և պահպանման ավանդույթի հետ։ Սրվանձտյանցի գործունեությունը կարևոր դեր է ունեցել բանավոր մշակույթի արժեքների գիտական ու գրական շրջանառության մեջ մտնելու գործում։ Հատորը արժեքավոր աղբյուր է հայ բանահյուսության, ազգագրության, լեզվի, ժողովրդական հավատալիքների և ավանդական մշակույթի հետազոտողների համար, ինչպես նաև օգտակար է հայ ժողովրդի հոգևոր ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու ուսանողների համար:
Updated: 2026-10-25
Medicine
Առողջապահություն և խնամք վաղ մանկության շրջանում
Աշխատությունը նվիրված է վաղ մանկության շրջանում երեխայի առողջության պահպանմանն ու ճիշտ խնամքի կազմակերպմանը։ Այն վերաբերում է կյանքի առաջին տարիներին երեխայի ֆիզիկական զարգացմանը, առողջ ապրելակերպի ձևավորմանը և այն պայմաններին, որոնք նպաստում են նրա բնականոն աճին ու բարեկեցությանը։ Վերնագրում ընդգծված երկու հիմնական ուղղությունները՝ առողջապահությունն ու խնամքը, ցույց են տալիս, որ նյութը նպատակ ունի ներկայացնելու ոչ միայն հիվանդությունների կանխարգելման, այլև երեխայի ամենօրյա խնամքի կարևորությունը։ Այս թեմայի շրջանակում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն մաքրության պահպանումը, սնուցումը, հագուստի և բնակության պայմանների համապատասխանությունը, հանգիստը, քունը և երեխայի զարգացմանը նպաստող միջավայրը։ Աշխատությունը կարող է դիտարկվել որպես մանկական առողջության և դաստիարակության վերաբերյալ գործնական գիտելիքներ փոխանցող կրթական բնույթի հրատարակություն, որն ուղղված է ծնողներին, ընտանիքի անդամներին և երեխաների խնամքով զբաղվող անձանց։ Այն արժեքավոր է նաև բժշկության և հասարակական առողջապահության պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է 19-րդ դարի հայերեն գրականության մեջ մանկան առողջության, հիգիենայի և վաղ տարիքի խնամքի վերաբերյալ գիտելիքների տարածման կարևորությունը։
Updated: 2026-11-03
Linguistics
Լրագրային տեքստի կառուցվածքային առանձնահատկությունները հաղորդակցական լեզվաոճաբանության տեսանկյունից (ժամանակակից անգլալեզու մամուլի փաստական նյութի հիման վրա)
Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է լրագրային տեքստի կառուցվածքային առանձնահատկությունները հաղորդակցական լեզվաոճաբանության տեսանկյունից՝ ժամանակակից անգլալեզու մամուլի փաստական նյութի հիման վրա՝ ընդգծելով տեղեկատվության կազմակերպման, լեզվական միջոցների և հաղորդակցական ռազմավարությունների փոխկապակցվածությունը։ Նշվում է, որ լրագրային տեքստը կառուցվածքային առումով բնութագրվում է հստակ հիերարխիկ կազմակերպմամբ, որտեղ վերնագիրը, ենթավերնագիրը և առաջատար պարբերությունը (lead) ապահովում են հիմնական տեղեկատվության արագ փոխանցումը, իսկ հիմնական մարմինը զարգացնում է փաստական նյութը՝ պահպանելով տրամաբանական հաջորդականություն։ Վերլուծվում է, որ ժամանակակից անգլալեզու մամուլում կարևոր դեր են խաղում տեղեկատվության սեղմ և դինամիկ ներկայացման ձևերը, ինչպես նաև նախադասությունների պարզ կառուցվածքը, որն ուղղված է ընթերցողի արագ ընկալմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հաղորդակցական նպատակադրմանը, որտեղ լրագրային տեքստը միաժամանակ կատարում է տեղեկատվական, ազդեցական և մեկնաբանողական գործառույթներ՝ կախված ժանրային ենթատեսակից (նորություն, վերլուծություն, մեկնաբանություն)։ Նշվում է նաև, որ լեզվաոճական միջոցները՝ չեզոք բառապաշարը, գնահատական արտահայտությունները, մեջբերումները և փաստական հղումները, նպաստում են տեքստի վստահելիության և հաղորդակցական արդյունավետության բարձրացմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ ժամանակակից անգլալեզու լրագրային տեքստը կառուցվածքային և հաղորդակցական բազմաշերտ համակարգ է, որը համադրում է տեղեկատվության ճշգրտությունը և ազդեցության ապահովման լեզվական միջոցները։
Updated: 2026-09-23