Разработка новых органических связующих и строительные композиты на их основе

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է β- կամ γ-հիդրօքսիլ պարունակող իմինների քիմիական վարքագծի և դրանց մասնակցությամբ ընթացող կարևոր օրգանական ռեակցիաների ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղություններն են ացիլացման, ալկիլացման և տաուտոմերացման գործընթացները, որոնց միջոցով բացահայտվում են տվյալ միացությունների կառուցվածքային առանձնահատկությունների, ֆունկցիոնալ խմբերի փոխազդեցության և ռեակցիոնունակության օրինաչափությունները։ Աշխատության շրջանակում քննարկվում է β- և γ-հիդրօքսիլ խմբերի դիրքային ազդեցությունը իմինային համակարգի էլեկտրոնային կառուցվածքի և քիմիական հատկությունների վրա, ինչպես նաև տարբեր ռեակցիոն պայմաններում հնարավոր փոխակերպումների ընթացքը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ացիլացման և ալկիլացման ռեակցիաների մեխանիզմներին, ռեակցիայի ուղղության վրա ազդող գործոններին, ստացվող արգասիքների կառուցվածքին և գործընթացների ընտրողականությանը։ Տաուտոմերացման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ իմինների կառուցվածքային վերադասավորումների, տարբեր տաուտոմեր ձևերի հավասարակշռության և դրանց հարաբերական կայունության հարցերին։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ նման միացությունների ռեակցիոն վարքի ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նոր օրգանական միացությունների նպատակային սինթեզի, ռեակցիաների օպտիմալ պայմանների ընտրության և օրգանական սինթեզում կիրառելի մեթոդների կատարելագործման գործընթացին։ Հետազոտության ընթացքում ստացված արդյունքները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել օրգանական և ֆիզիկական օրգանական քիմիայի, ինչպես նաև հիդրօքսիլ և իմինային ֆունկցիոնալ խմբեր համատեղ պարունակող միացությունների քիմիայի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Կասպից ծովի ավազանի աշխարհաքաղաքական առանձնահատկությունների, տարածաշրջանային անվտանգության հիմնախնդիրների և միջազգային հարաբերությունների համակարգում տարածաշրջանի ռազմավարական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են Կասպից ծովի աշխարհագրական դիրքը, բնական ռեսուրսների առկայությունը, էներգետիկ և տրանսպորտային հաղորդակցությունների նշանակությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանի քաղաքական ու տնտեսական զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Կասպից ծովի առափնյա պետությունների՝ Ռուսաստանի, Իրանի, Ադրբեջանի, Ղազախստանի և Թուրքմենստանի աշխարհաքաղաքական շահերին, արտաքին քաղաքական առաջնահերթություններին և անվտանգության ոլորտում համագործակցության առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են տարածաշրջանում քաղաքական ազդեցության բաշխման, ռազմավարական մրցակցության, տնտեսական փոխկախվածության և միջպետական հարաբերությունների զարգացման հիմնական միտումները։ Դիտարկվում են Կասպից ծովի միջազգային իրավական կարգավիճակի, ծովային սահմանների սահմանազատման, բնական պաշարների օգտագործման և էներգետիկ ենթակառուցվածքների անվտանգության հետ կապված հիմնախնդիրները։ Կարևորվում են նավթի և բնական գազի պաշարների շահագործման, էներգակիրների արտահանման ուղիների բազմազանեցման և միջազգային էներգետիկ շուկաներին տարածաշրջանի ինտեգրման աշխարհաքաղաքական հետևանքները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել տարածաշրջանային անվտանգության ապահովման քաղաքական, ռազմական, տնտեսական և բնապահպանական գործոնները, ինչպես նաև առափնյա պետությունների միջև համագործակցության և հնարավոր հակասությունների հիմնական ուղղությունները։ Անդրադարձ է կատարվում Ռուսաստանի, Իրանի, Թուրքիայի, Չինաստանի, Եվրոպական միության և Միացյալ Նահանգների շահերի ու քաղաքական մոտեցումների ազդեցությանը Կասպյան տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական գործընթացների վրա։ Առանձնացվում են միջազգային տրանսպորտային միջանցքների զարգացման, առևտրատնտեսական կապերի ընդլայնման, սահմանային անվտանգության և տարածաշրջանային ենթակառուցվածքների պաշտպանության հարցերը։ Կարևորվում են նաև ռազմական անվտանգության, ծովային հաղորդակցությունների վերահսկողության, բնապահպանական սպառնալիքների և բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել տարածաշրջանային կազմակերպությունների, միջազգային համաձայնագրերի և բազմակողմ համագործակցության մեխանիզմների դերը անվտանգության համակարգի ձևավորման գործում։ Աշխատությունը նշանակություն ունի Կասպից ծովի ավազանի աշխարհաքաղաքական գործընթացների, տարածաշրջանային անվտանգության համակարգի, էներգետիկ քաղաքականության և միջազգային հարաբերությունների զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, աշխարհաքաղաքականության հետազոտողների, անվտանգության ոլորտի վերլուծաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

History

Պատմագիտական, քաղաքական պատմության և աղբյուրագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1988–1991 թվականներին Արցախյան հիմնահարցի վերաբերյալ Խորհրդային Միության կուսակցական և պետական մարմինների ընդունած որոշումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Արցախյան շարժման ծավալման պատմական նախադրյալները, Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի շուրջ ձևավորված քաղաքական իրավիճակը և խորհրդային իշխանության կենտրոնական մարմինների արձագանքը տարածաշրջանում տեղի ունեցող զարգացումներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ԽՄԿԿ կենտրոնական ղեկավարության, ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի, կառավարության և այլ իրավասու կառույցների որոշումներին, պաշտոնական հայտարարություններին ու իրավական ակտերին։ Վերլուծվում են այդ փաստաթղթերի ընդունման քաղաքական և իրավական հանգամանքները, դրանց բովանդակությունը և հնարավոր ազդեցությունը հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների ու Լեռնային Ղարաբաղի կառավարման գործընթացների վրա։ Քննարկվում են միութենական և հանրապետական իշխանությունների լիազորությունների հարաբերակցությունը, տարածքային ու ազգային հարցերի կարգավորման խորհրդային մոտեցումները և սահմանադրաիրավական հակասությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել պաշտոնական արձանագրությունները, կուսակցական փաստաթղթերը, պետական որոշումները, ժամանակի մամուլի հրապարակումները և պատմական այլ սկզբնաղբյուրներ։ Անդրադարձ է կատարվում 1988–1991 թվականների քաղաքական զարգացումների ժամանակագրությանը, խորհրդային կառավարման համակարգի ճգնաժամին և ԽՍՀՄ փլուզման նախօրեին Արցախյան հիմնահարցի շուրջ ձևավորված իրավիճակին։ Կարևորվում է կուսակցական-պետական որոշումների համեմատական և աղբյուրագիտական քննությունը՝ դրանց իրավական հիմքերը, քաղաքական նպատակները և գործնական հետևանքները պատմական համատեքստում գնահատելու համար։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Արցախյան հիմնահարցի պատմության փաստագրական ուսումնասիրությանը և խորհրդային ազգային քաղաքականության առանձնահատկությունների առավել ամբողջական լուսաբանմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել Հայաստանի և ԽՍՀՄ պատմության, քաղաքական գիտության, միջազգային հարաբերությունների, իրավագիտության և պատմական աղբյուրագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Technology

Այս աշխատությունը նվիրված է հայելային և Ֆրենելյան խտարարների համակցմամբ արևին հետևող ֆոտովոլտային սարքի նախագծմանը, մշակմանը և փորձարարական հետազոտությանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել արևային էներգիայի փոխակերպման արդյունավետությունը և առավել արդյունավետ օգտագործել արևային ճառագայթումը։ Ուսումնասիրվում են օպտիկական խտացման սկզբունքները, արևին հետևող մեխանիզմների կառուցվածքային և գործառնական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ֆոտովոլտային մոդուլների արտադրողականության վրա։ Աշխատությունում վերլուծվում են խտարարների երկրաչափական պարամետրերը, լույսի կենտրոնացման արդյունավետությունը, ջերմային ռեժիմները և էներգետիկական կորուստների նվազեցման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով տարբեր կլիմայական և շահագործման պայմանները։ Ներկայացվում են փորձարարական չափումների և մոդելավորման արդյունքները, որոնց հիման վրա գնահատվում է առաջարկվող համակարգի արդյունավետությունը, հուսալիությունը և կիրառելիությունը վերականգնվող էներգետիկայի ոլորտում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արևի դիրքին ավտոմատ հետևող կառավարման համակարգի աշխատանքին, որի շնորհիվ ապահովվում է արևային ճառագայթման առավելագույն օգտագործումը և ֆոտովոլտային կայանքի ընդհանուր էներգաարդյունավետության բարձրացումը։

Technology

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Քաջարանի մոլիբդենիտային խտանյութից գերմաքուր կապարի մոլիբդատի ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը։ Աշխատության կենտրոնում հանքային հումքի քիմիական վերամշակման և նպատակային բարձր մաքրության միացության ստացման խնդիրն է՝ հաշվի առնելով исходային հումքի բաղադրությունը, խառնուրդների բնույթը և տեխնոլոգիական գործընթացի օպտիմալացման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են մոլիբդենիտային խտանյութի բաղադրությունը, դրա նախնական մշակման հնարավոր եղանակները և մոլիբդենի առանձնացման ու հետագա քիմիական փոխակերպումների ընթացքը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործընթացներին, որոնց միջոցով հնարավոր է նվազեցնել ուղեկցող տարրերի և անցանկալի խառնուրդների պարունակությունը և ստանալ բարձր մաքրության վերջնական արտադրանք։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է կապարի մոլիբդատի սինթեզի պայմանների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով ռեակցիայի բաղադրիչների հարաբերակցությունը, ջերմաստիճանը, միջավայրի բնույթը, գործընթացի տևողությունը և այլ տեխնոլոգիական պարամետրեր։ Ստացված նյութի հատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու մշակված տեխնոլոգիայի արդյունավետությունը և ստացված արտադրանքի մաքրության ու կառուցվածքային բնութագրերի համապատասխանությունը նախատեսված պահանջներին։ Քննարկվում են նաև տեխնոլոգիական գործընթացի առանձին փուլերի օպտիմալացման, նյութերի կորստի նվազեցման և արտադրության տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Հանքահումքի համալիր վերամշակման տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կարևոր է, քանի որ հնարավորություն է տալիս տեղական հումքից ստանալ բարձր ավելացված արժեք ունեցող նյութ և առավել արդյունավետ օգտագործել հանքային ռեսուրսները։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ մոլիբդեն պարունակող հանքանյութերի և խտանյութերի քիմիական վերամշակման, բարձր մաքրության մոլիբդենային միացությունների ստացման և համապատասխան նյութերի արտադրության տեխնոլոգիաների զարգացման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել քիմիկոսներին, մետալուրգներին, քիմիական տեխնոլոգներին, հանքահումքի վերամշակման մասնագետներին, նյութագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին, ասպիրանտներին և հետազոտողներին։

Linguistics

Այս գիրքը նվիրված է հեքիաթային պատկերների և նորաձևության փոխակերպումների ուսումնասիրությանը՝ որպես միջնշանային թարգմանության դրսևորում՝ անգլալեզու փաստական նյութի հիման վրա։ Աշխատանքում վերլուծվում են այն գործընթացները, որոնց միջոցով գրական տեքստերի, հատկապես հեքիաթների գաղափարներն ու խորհրդանշական պատկերները վերածվում են տեսողական և մշակութային նոր ձևերի՝ նորաձևության ոլորտում։ Ուսումնասիրվում են հեքիաթի և նորաձևության միջև առկա իմաստային կապերը, կերպարների, սյուժետային տարրերի և գեղարվեստական խորհրդանիշների վերարտադրման առանձնահատկությունները տարբեր նշանային համակարգերում։ Գրքում ներկայացվում են միջնշանային թարգմանության տեսական մոտեցումները, մշակութային փոխակերպման մեխանիզմները և անգլալեզու նյութերի հիման վրա կատարված վերլուծություններ, որոնք բացահայտում են գրական և տեսողական մշակույթների փոխազդեցությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել թարգմանագետների, լեզվաբանների, մշակութաբանների, արվեստաբանների, նորաձևության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և միջմշակութային հաղորդակցության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։