Разработка устройства для измерения содержания вредных газовых составляющих околоземной атмосферы

Medicine

Այս թեման վերաբերում է հեմիկաստրացիոն համախտանիշին (hemicastration syndrome) և դրա կլինիկո-հորմոնալ զուգահեռներին, որտեղ ուսումնասիրվում են միակողմանի սերմնարանի հեռացումից կամ ֆունկցիայի կորստից հետո օրգանիզմում տեղի ունեցող էնդոկրին, նյութափոխանակային և կլինիկական փոփոխությունները։ Հետազոտության կենտրոնում է տեստոստերոնի արտադրության նվազման և հիպոթալամուս–հիպոֆիզ–գոնադային առանցքի կարգավորման խախտման փոխազդեցությունը, որի արդյունքում կարող են զարգանալ ինչպես տեղային, այնպես էլ համակարգային փոփոխություններ՝ ներառյալ երկրորդ սեռական հատկանիշների թուլացում, լիբիդոյի նվազում, սպերմատոգենեզի խանգարումներ և հոգե-էմոցիոնալ վիճակի փոփոխություններ։ Կլինիկորեն նման վիճակը կարող է արտահայտվել նաև նյութափոխանակության դանդաղեցմամբ, մկանային զանգվածի նվազումով և ոսկրային խտության փոփոխություններով, որոնք կախված են հորմոնալ դեֆիցիտի աստիճանից և օրգանիզմի կոմպենսատոր հնարավորություններից։ Միաժամանակ դիտարկվում են փոխհատուցման մեխանիզմները, երբ մնացած սերմնարանը կարող է մասամբ մեծացնել հորմոնալ արտադրությունը, ինչի շնորհիվ որոշ դեպքերում կլինիկական ախտանշանները կարող են լինել մեղմ կամ դանդաղ զարգացող։ Հետազոտությունը կարևոր է էնդոկրինոլոգիայի և անդրոլոգիայի համար՝ հորմոնալ հավասարակշռության խանգարումների գնահատման, վերականգնողական թերապիայի պլանավորման և հիվանդների կյանքի որակի բարելավման տեսանկյունից։

Pedagogy

Մանկավարժական, գեղարվեստական կրթության և մշակութաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է սովորողների գեղարվեստական ընկալունակության ձևավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը պատմամշակութային կոթողների պատկերագրման գործընթացում։ Քննության են առնվում գեղարվեստական ընկալման հոգեբանամանկավարժական հիմունքները, տեսողական դիտարկման, պատկերային մտածողության և գեղագիտական գնահատման կարողությունների զարգացման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմամշակութային հուշարձանների ճարտարապետական, գեղարվեստական և խորհրդանշական առանձնահատկությունների ճանաչմանը, ինչպես նաև դրանց պատկերագրման կրթադաստիարակչական նշանակությանը։ Վերլուծվում են գծանկարի, ուրվանկարի, համամասնությունների, հեռանկարի, լուսաստվերի և կոմպոզիցիոն կառուցվածքի ուսումնասիրման հնարավորությունները սովորողների ստեղծագործական կարողությունների զարգացման գործում։ Քննարկվում են պատմամշակութային կոթողների անմիջական դիտարկման, բնօրինակից նկարելու, տեսողական հիշողության զարգացման և գեղարվեստական մեկնաբանության մեթոդական մոտեցումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել կերպարվեստի ուսուցման տարբեր մեթոդները, գործնական առաջադրանքների կազմակերպման սկզբունքները, սովորողների տարիքային առանձնահատկությունները և գեղարվեստական ընկալունակության զարգացման արդյունքների գնահատման չափանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում ազգային մշակութային ժառանգության ճանաչման, պատմական հուշարձանների նկատմամբ արժեքային վերաբերմունքի ձևավորման և գեղագիտական դաստիարակության փոխկապակցվածությանը։ Կարևորվում է պատմության, մշակույթի և կերպարվեստի միջառարկայական կապերի կիրառումը՝ սովորողների դիտողականության, տարածական պատկերացման, ստեղծագործական ինքնարտահայտման և մշակութային ինքնագիտակցության զարգացման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կերպարվեստի դասավանդման մեթոդիկայի, գեղագիտական դաստիարակության, մանկավարժության, արվեստի կրթության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Պատմագիտական և արևելագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի և Մերձավոր Արևելքի պատմական, քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը՝ տարածաշրջանի պատմական զարգացման տարբեր ժամանակաշրջանների համատեքստում։ Քննության են առնվում Հայաստանի աշխարհագրական դիրքի առանձնահատկությունները, դրա նշանակությունը տարածաշրջանային հաղորդակցության ուղիների, առևտրական կապերի և քաղաքակրթական փոխազդեցությունների ձևավորման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական պետական կազմավորումների և Մերձավոր Արևելքի ժողովուրդների ու պետությունների պատմական հարաբերություններին, քաղաքական ազդեցությունների փոխհարաբերակցությանը և տարածաշրջանային գործընթացներում Հայաստանի ունեցած դերակատարությանը։ Դիտարկվում են Հայաստանի կապերը Միջագետքի, Անատոլիայի, Իրանական բարձրավանդակի և հարակից տարածքների հետ՝ պատմական աղբյուրների ու մշակութային ընդհանրությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Վերլուծվում են բնակչության տեղաշարժերի, առևտրատնտեսական փոխանակումների, կրոնական պատկերացումների, լեզվական շփումների և մշակութային ավանդույթների տարածման հնարավոր ազդեցությունները հայ հասարակության պատմական զարգացման վրա։ Քննարկվում են տարածաշրջանի քաղաքական վերափոխումները, միջպետական հարաբերությունների առանձնահատկությունները և Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության նշանակությունը մերձավորարևելյան ընդհանուր պատմական գործընթացների բացահայտման համար։ Անդրադարձ է կատարվում պատմագրական, հնագիտական, լեզվաբանական և մշակութաբանական աղբյուրների համադրական ուսումնասիրության հնարավորություններին, ինչպես նաև Հայաստանի ու Մերձավոր Արևելքի պատմական ժառանգության փոխկապակցվածությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, արևելագիտության, տարածաշրջանային պատմության, հնագիտության և միջազգային պատմամշակութային հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Linguistics

Աշխատությունը ներկայացնում է ճարտասանության արվեստի գործնական հիմքերը՝ նպատակ ունենալով զարգացնել հստակ, տրամաբանական և ազդեցիկ խոսք կառուցելու կարողությունը։ Այն առնչվում է մտքերի ճիշտ ձևակերպմանը, խոսքի կառուցվածքի կազմակերպմանը, բառապաշարի նպատակային ընտրությանը և արտահայտչական միջոցների կիրառմանը։ Ճարտասանության ուսուցումը կարևոր է ոչ միայն հրապարակային ելույթների, այլև առօրյա հաղորդակցության, ուսումնական գործունեության և հասարակական հարաբերությունների համար։ Այս բնույթի ձեռնարկներում ուշադրություն է դարձվում խոսքի ներածությանը, հիմնական մտքերի հաջորդական ներկայացմանը, փաստարկների հիմնավորմանը և եզրափակիչ հատվածի կառուցմանը։ Կարևորվում են նաև խոսողի ձայնը, արտասանությունը, խոսքի տեմպը, լսարանի առանձնահատկությունների հաշվառումը և ունկնդրի ուշադրությունը պահպանելու հմտությունները։ Գործնական մոտեցումը ճարտասանությունը ներկայացնում է որպես սովորելու և կատարելագործելու ենթակա արվեստ, որը պահանջում է լեզվական ճշգրտություն, տրամաբանական մտածողություն և հետևողական վարժություն։ Աշխատությունը կարևոր տեղ ունի հայերեն ուսումնական և հռետորական գրականության ուսումնասիրության մեջ՝ ներկայացնելով խոսքի մշակույթի զարգացմանն ուղղված կրթական ավանդույթը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում լեզվաբանության, հռետորաբանության, գրականագիտության և կրթության պատմությամբ զբաղվողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է Սարսանգի ջրամբարի տեխնիկական վիճակի համալիր ուսումնասիրությանը և դրա անվտանգ ու հուսալի շահագործմանն ուղղված միջոցառումների մշակմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում գնահատվում են ջրամբարի հիդրոտեխնիկական կառույցների տեխնիկական և շահագործական վիճակը, դրանց ամրությունը, կայունությունը, մաշվածության աստիճանը և հնարավոր խափանումների առաջացման ռիսկերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրամբարի երկարատև շահագործման հետևանքով առաջացող խնդիրների բացահայտմանը, դրանց պատճառների վերլուծությանը և կառույցների հետագա շահագործման վրա դրանց հնարավոր ազդեցության գնահատմանը։ Աշխատանքը ներառում է ջրամբարի և դրա հիմնական կառուցվածքային տարրերի վիճակի հետազոտության, տեխնիկական ախտորոշման և ստացված տվյալների վերլուծության հարցերը՝ նպատակ ունենալով ձևավորել կառույցի ընդհանուր տեխնիկական հուսալիության վերաբերյալ ամբողջական պատկերացում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ջրամբարի անվտանգ շահագործման պայմանների ապահովմանը, հնարավոր վթարային իրավիճակների կանխարգելմանը, մշտադիտարկման և տեխնիկական վերահսկողության արդյունավետ համակարգերի կիրառմանը։ Ուսումնասիրության հիման վրա ներկայացվում են կառույցների տեխնիկական վիճակի բարելավման, վերականգնման, ամրացման և շահագործման ռեժիմների կատարելագործման հնարավոր ուղղություններ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման տեսանկյունից, քանի որ ջրամբարի անվտանգ և կայուն շահագործումը կապված է ինչպես ջրային պաշարների պահպանման, այնպես էլ հարակից տարածքների և բնակչության անվտանգության ապահովման հետ։ Առաջարկվող միջոցառումները կարող են կիրառվել տեխնիկական ռիսկերի նվազեցման, կառույցների ծառայության ժամկետի երկարացման, վթարների կանխարգելման և շահագործման հուսալիության բարձրացման նպատակներով։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հիդրոտեխնիկներին, ջրաշինարարներին, ինժեներներին, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին, նախագծողներին, հետազոտողներին, տեխնիկական վերահսկողություն իրականացնող մասնագետներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Mathematics

Կիրառական մաթեմատիկայի և պինդ մարմնի մեխանիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անիզոտրոպ շերտերի և թիթեղների խառը եզրային խնդիրների ասիմպտոտիկ լուծման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ առաձգականության տեսության երկրաչափորեն ոչ գծային հավասարումների հիման վրա։ Քննության են առնվում այնպիսի կառուցվածքային տարրերի լարվածադեֆորմացիոն վիճակները, որոնց մեխանիկական հատկությունները կախված են նյութի տարբեր ուղղություններից և որոնց դեֆորմացիաները պահանջում են ոչ գծային մաթեմատիկական նկարագրություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խառը եզրային պայմանների ձևակերպմանը, փոքր պարամետրերի կիրառմամբ ասիմպտոտիկ մոտարկումների կառուցմանը և սկզբնական բարդ խնդիրը հաջորդականորեն լուծվող ավելի պարզ խնդիրների համակարգի վերածելուն։ Վերլուծվում են լարումների, տեղաշարժերի և դեֆորմացիաների բաշխման օրինաչափությունները, ինչպես նաև նյութի անիզոտրոպության, երկրաչափական պարամետրերի և արտաքին բեռնվածքների ազդեցությունը համակարգի մեխանիկական վարքագծի վրա։ Քննարկվում են ստացված մոտավոր լուծումների ճշգրտության և կիրառելիության գնահատման հարցերը։ Նման մեթոդները կարևոր նշանակություն ունեն բարդ կառուցվածքային տարրերի հաշվարկային մոդելավորման և ամրության գնահատման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կիրառական մաթեմատիկայի, առաձգականության տեսության, կառուցվածքային մեխանիկայի և նյութերի մեխանիկայի ոլորտների հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։