Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն բյուլետեն)
Այս տեղեկատվական բյուլետենը ներկայացնում է տեխնիկայի ոլորտին վերաբերող նոր հրատարակությունների մատենագիտական ցանկը՝ ընթերցողներին տրամադրելով արդիական տեղեկատվություն գիտատեխնիկական գրականության, մասնագիտական ուսումնասիրությունների, ուսումնական ձեռնարկների, տեղեկագրերի և այլ հրատարակությունների վերաբերյալ։ Ներառված են գրքերի համառոտ մատենագիտական տվյալները, թեմատիկ դասակարգումը և տեղեկատվություն, որը հեշտացնում է անհրաժեշտ գրականության որոնումն ու ընտրությունը։ Հրատարակությունը նպատակ ունի աջակցել գիտնականներին, ճարտարագետներին, դասախոսներին, ուսանողներին, գրադարանավարներին և տեխնիկական ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ հետևելու նոր գրականության հրապարակմանը և արդյունավետորեն օգտվելու մասնագիտական տեղեկատվական ռեսուրսներից։
Updated: 2026-08-02Other Subjects
Lord Byron's Armenian exercises and poetry
Աշխատությունը նվիրված է Ջորջ Գորդոն Բայրոնի հայերենի ուսումնառության հետ կապված լեզվական նյութերի և նրա բանաստեղծական ժառանգության փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով հայ լեզվի ու մշակույթի նկատմամբ բանաստեղծի հետաքրքրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կարող են լինել հայերենի ուսուցման ընթացքում կատարված գրավոր վարժությունները, բառապաշարային և քերականական աշխատանքները, թարգմանական փորձերը և դրանց կապը Բայրոնի մտավոր ու գրական գործունեության հետ։ Այս նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էր եվրոպացի հեղինակն ընկալում իրեն անծանոթ լեզվի կառուցվածքը, ինչպիսի լեզվական դժվարությունների էր հանդիպում և ինչ եղանակներով էր յուրացնում հայերենի բառապաշարն ու քերականական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզու Մխիթարյան միաբանության մշակութային և կրթական միջավայրը, որի հետ Բայրոնի շփումները նպաստեցին հայոց լեզվի, պատմության և գրական ժառանգության նկատմամբ նրա հետաքրքրության խորացմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննության առնվել նրա հայագիտական հետաքրքրությունների ձևավորումը, հայերենից և հայերենին առնչվող թարգմանական աշխատանքները, ինչպես նաև Մխիթարյանների հետ մտավոր համագործակցության նշանակությունը։ Բանաստեղծական ստեղծագործությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս քննարկելու՝ արդյոք և ինչ չափով արևելյան մշակույթների, լեզուների ու պատմական միջավայրերի նկատմամբ հետաքրքրությունը կապվում է նրա գեղարվեստական մտածողության և պատկերային համակարգի հետ՝ առանց լեզվական վարժությունները բանաստեղծական ազդեցության ուղղակի ապացույց դիտարկելու։ Կարևորվում է ձեռագրային և տպագիր նյութերի տեքստաբանական քննությունը, քանի որ ուսումնական գրառումները կարող են արժեքավոր տեղեկություններ պահպանել լեզվի յուրացման ընթացքի և ժամանակաշրջանի հայագիտական կրթական մեթոդների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև XIX դարի սկզբի եվրոպական հայագիտության զարգացմանը և հայ մշակույթի նկատմամբ ռոմանտիզմի դարաշրջանի հետաքրքրությանը՝ Բայրոնի փորձը դիտարկելով ավելի լայն մշակութային փոխանակումների համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է բայրոնագիտության, հայագիտության, համեմատական գրականագիտության, թարգմանագիտության և լեզվական շփումների պատմության մոտեցումները՝ բացահայտելով անգլիացի բանաստեղծի հայերենագիտական գործունեության տեղը նրա մտավոր կենսագրության և հայ-եվրոպական մշակութային կապերի պատմության մեջ։
Updated: 2026-09-27Law
Բնական իրավունքի հայացքների ձևավորումը և զարգացումը արևմտաեվրոպական իրավական ուսմունքներում (պատմատեսական վերլուծություն)
Աշխատությունը նվիրված է բնական իրավունքի գաղափարների ձևավորման և զարգացման պատմատեսական ուսումնասիրությանը արևմտաեվրոպական իրավական ու քաղաքական մտքի շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում այն պատկերացումների էվոլյուցիան է, որոնց համաձայն իրավունքի հիմքում կարող են ընկած լինել ոչ միայն պետության կողմից սահմանված նորմերը, այլև մարդու բնությունից, բանականությունից, արդարությունից և համընդհանուր բարոյական սկզբունքներից բխող չափանիշները։ Քննության են առնվում բնական իրավունքի գաղափարի պատմական նախադրյալները, դրա վերաիմաստավորումը տարբեր դարաշրջաններում և փոխհարաբերությունը դրական իրավունքի վերաբերյալ ուսմունքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անտիկ փիլիսոփայական ժառանգությունից և միջնադարյան իրավաքաղաքական մտածողությունից մինչև Վերածննդի, Ռեֆորմացիայի և Նոր ժամանակների տեսությունների զարգացող գաղափարական շարունակականությանը։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են մարդու բնական իրավունքների, ազատության, հավասարության, սեփականության, հասարակական պայմանագրի, պետական իշխանության սահմանափակման և իշխանության օրինականության վերաբերյալ պատկերացումները աստիճանաբար դարձել արևմտաեվրոպական իրավական մտքի կարևոր բաղադրիչներ։ Հետազոտության մեջ կարող են համեմատվել տարբեր մտածողների և իրավագիտական դպրոցների մոտեցումները՝ բացահայտելով բնական իրավունքի հասկացության բովանդակային փոփոխությունները և տեսական հակասությունները։ Կարևորվում է նաև բնական իրավունքի և իրավական պոզիտիվիզմի հարաբերակցության խնդիրը, քանի որ այդ երկու ուղղությունների բանավեճը մեծ ազդեցություն է ունեցել իրավունքի բնույթի, աղբյուրների և պարտադիր ուժի վերաբերյալ պատկերացումների զարգացման վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բնական իրավունքի գաղափարների ազդեցությանը մարդու իրավունքների հայեցակարգի, սահմանադրականության և իրավական պետության սկզբունքների ձևավորման վրա։ Պատմատեսական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս իրավական գաղափարները դիտարկել իրենց ժամանակաշրջանի սոցիալական, քաղաքական և փիլիսոփայական պայմանների համատեքստում՝ միաժամանակ բացահայտելով դրանց շարունակական նշանակությունը ժամանակակից իրավագիտության համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համակարգում է բնական իրավունքի վերաբերյալ արևմտաեվրոպական ուսմունքների զարգացման հիմնական փուլերն ու գաղափարական ուղղությունները՝ նպաստելով իրավունքի, արդարության, պետության և մարդու հիմնարար իրավունքների փոխհարաբերությունների տեսական հիմքերի առավել խորքային ըմբռնմանը։
Updated: 2026-09-25Linguistics
Հրեական քերականական ուսմունքի կայացումն ու զարգացումը 9-13-րդ դարերում արաբահրեական առնչությունների համատեքստում
Լեզվաբանական և պատմաբանասիրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է IX–XIII դարերում հրեական քերականական ուսմունքի ձևավորման և զարգացման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ արաբական ու հրեական լեզվագիտական ավանդույթների փոխազդեցության համատեքստում։ Քննության են առնվում միջնադարյան եբրայերենի քերականական նկարագրության սկզբունքները, հրեական լեզվաբանական մտքի ձևավորման պատմական նախադրյալները և արաբական քերականագիտության ազդեցությունը եբրայերենի գիտական ուսումնասիրության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հնչյունաբանության, ձևաբանության, բառագիտության և շարահյուսության վերաբերյալ պատկերացումների զարգացմանը, ինչպես նաև եբրայերենի բառարմատների կառուցվածքի ու բառաձևերի կազմության բացատրության մեթոդներին։ Դիտարկվում են միջնադարյան հրեա քերականագետների լեզվաբանական մոտեցումները, արաբերեն գիտական տերմինաբանության կիրառությունը և արաբական լեզվագիտական տեսությունների հարմարեցումը եբրայերենի կառուցվածքային առանձնահատկություններին։ Քննարկվում են նաև եբրայերենի և արաբերենի համեմատական ուսումնասիրության, սեմական լեզուների ընդհանրությունների բացահայտման և քերականական հասկացությունների համակարգման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում անդրադարձ է կատարվում արաբալեզու հրեական մտավոր միջավայրի, թարգմանական գործունեության, կրոնական տեքստերի մեկնաբանության և լեզվագիտական գիտելիքի փոխանցման նշանակությանը։ Վերլուծվում են հրեական քերականական ավանդույթի զարգացման փուլերը, տեսական մոտեցումների փոփոխությունները և միջմշակութային գիտական շփումների ազդեցությունը լեզվաբանական մտածողության ձևավորման վրա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պատմական լեզվաբանության, սեմական լեզվագիտության, եբրայագիտության, արաբագիտության և միջնադարյան լեզվաբանական ուսմունքների պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-08Economics
Զբաղվածությունը և գործազրկության կրճատման ուղիները ԼՂՀ-ում
Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության աշխատաշուկայի, բնակչության զբաղվածության կառուցվածքի և գործազրկության սոցիալ-տնտեսական պատճառների ուսումնասիրությանը՝ տվյալ ժամանակաշրջանի տնտեսական պայմանների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում աշխատանքային ռեսուրսների ձևավորման և օգտագործման առանձնահատկություններն են, տնտեսապես ակտիվ բնակչության կառուցվածքը, զբաղվածության ոլորտային բաշխումը և աշխատուժի պահանջարկի ու առաջարկի միջև հարաբերակցությունը։ Քննվում են գործազրկության ձևավորման հիմնական գործոնները՝ տնտեսական կառուցվածքի առանձնահատկությունները, արտադրական կարողությունների օգտագործման մակարդակը, ներդրումային ակտիվությունը, ձեռնարկատիրության զարգացման պայմանները, մասնագիտական պատրաստվածության և աշխատաշուկայի պահանջների համապատասխանությունը, ինչպես նաև ժողովրդագրական ու միգրացիոն գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քաղաքային և գյուղական բնակավայրերում զբաղվածության տարբերություններին, գյուղատնտեսության, արդյունաբերության, շինարարության, ծառայությունների և տնտեսության այլ ոլորտների՝ աշխատատեղերի ձևավորման գործում ունեցած նշանակությանը։ Գործազրկությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տնտեսական, այլև որպես սոցիալական խնդիր՝ կապված բնակչության եկամուտների, կենսամակարդակի, աղքատության, աշխատանքային միգրացիայի և մարդկային ներուժի արդյունավետ օգտագործման հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել աշխատաշուկայի վիճակագրական ցուցանիշների, զբաղվածության մակարդակի, գործազուրկների կազմի և աշխատուժի ոլորտային տեղաբաշխման համեմատական վերլուծության մեթոդներ։ Կարևորվում է նաև երիտասարդների և աշխատաշուկայում մրցունակության խնդիրներ ունեցող խմբերի զբաղվածության ուսումնասիրությունը։ Գործազրկության կրճատման հնարավորությունները դիտարկվում են տնտեսական ակտիվության խթանման, նոր աշխատատեղերի ձևավորման, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման, մասնագիտական կրթության և վերապատրաստման համակարգերի կատարելագործման ու աշխատաշուկայի տեղեկատվական ապահովման տեսանկյունից։ Ուշադրություն է դարձվում նաև զբաղվածության քաղաքականության արդյունավետության գնահատմանը և տնտեսական զարգացման ու աշխատատեղերի ստեղծման միջև կապի ամրապնդմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է աշխատանքի տնտեսագիտության, սոցիալական քաղաքականության և տարածաշրջանային տնտեսագիտության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով բացահայտել զբաղվածության կառուցվածքային առանձնահատկությունները, գործազրկության հիմնական պատճառները և դրա նվազեցմանն ուղղված սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության հնարավոր ուղղությունները։
Updated: 2026-09-24Informatics
Проектирование и исследование многомерных систем автоматического регулирования с помощью скалярных критериев
Այս աշխատանքը նվիրված է բազմաչափ ավտոմատ կարգավորման համակարգերի նախագծման և հետազոտության մեթոդներին՝ օգտագործելով սկալյար չափանիշներ՝ նպատակ ունենալով պարզեցնել բազմաչափ օպտիմալացման խնդիրները և ապահովել կառավարման համակարգերի կայուն և արդյունավետ աշխատանքը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են բազմափոփոխական դինամիկ համակարգեր, որտեղ կառավարման ազդակները և ելքային մեծությունները փոխկապակցված են, ինչը բարդացնում է դասական կարգավորման մեթոդների կիրառումը։ Հեղինակը ներկայացնում է մոտեցումներ, որոնց միջոցով բազմաչափ օպտիմալացման խնդիրները վերածվում են սկալյար չափանիշներով արտահայտված խնդիրների՝ օգտագործելով կշռային գործակիցներ, Լյապունովի ֆունկցիաներ և որակի ինդեքսներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել համակարգի ընդհանուր արդյունավետությունը մեկ միասնական չափման միջոցով։ Աշխատությունում վերլուծվում են նաև կայունության պայմանները, անցումային գործընթացների որակը և կարգավորման ճշգրտությունը տարբեր կառուցվածք ունեցող համակարգերում՝ ընդգծելով, թե ինչպես են սկալյար չափանիշները նպաստում նախագծման գործընթացի պարզեցմանը։ Բացի տեսական վերլուծությունից, քննարկվում են նաև կիրառական օրինակներ, որտեղ բազմաչափ համակարգերի կառավարումը իրականացվում է ինժեներական պրակտիկայում՝ արդյունաբերական ավտոմատացման, էներգետիկ համակարգերի և տեխնոլոգիական գործընթացների ոլորտներում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է մեթոդաբանական մոտեցում, որը հնարավորություն է տալիս արդյունավետորեն նախագծել և գնահատել բարդ բազմաչափ ավտոմատ կարգավորման համակարգերը՝ օգտագործելով պարզեցված սկալյար գնահատման գործիքներ։
Updated: 2026-09-15