Роль библиотек в сохранении культурного наследия многонациональных государств

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կենսաթոշակային ֆոնդերի ներդրումային պորտֆելների ձևավորման սկզբունքների, ակտիվների կառուցվածքի և ռիսկերի կառավարման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կենսաթոշակային խնայողությունների երկարաժամկետ կառավարման այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով ֆոնդերի ակտիվները բաշխվում են տարբեր ֆինանսական գործիքների միջև՝ հաշվի առնելով եկամտաբերության, իրացվելիության, անվտանգության և ռիսկի փոխհարաբերությունը։ ՀՀ օրենսդրությունը սահմանում է կենսաթոշակային ֆոնդերի համար թույլատրելի ներդրումային գործիքներ և քանակական սահմանափակումներ, իսկ կարգավորման և վերահսկողության կարևոր դերակատար է Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկը։ Պորտֆելի կառուցման գործընթացում կարևոր նշանակություն ունի ակտիվների դիվերսիֆիկացումը, որի միջոցով ներդրումային միջոցները բաշխվում են տարբեր դասերի, թողարկողների, արժույթների և շուկաների միջև՝ կենտրոնացման ռիսկը սահմանափակելու նպատակով։ Պարտադիր կենսաթոշակային ֆոնդերի միջոցները կարող են ներդրվել, մասնավորապես, բանկային հաշիվներում և ավանդներում, պետական ու Կենտրոնական բանկի կողմից թողարկված կամ երաշխավորված արժեթղթերում, կարգավորվող շուկաներում շրջանառվող արժեթղթերում և համապատասխան ներդրումային ֆոնդերի գործիքներում, իսկ ածանցյալ ֆինանսական գործիքների օգտագործումը նախատեսված է հեջավորման նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել պահպանողական և ավելի բարձր ռիսկային ներդրումային ռազմավարությունների տարբերությունները, ակտիվների դասերի հարաբերակցությունը, ներդրումային ժամանակային հորիզոնը և մասնակիցների կենսաթոշակային խնայողությունների երկարաժամկետ բնույթը։ Օրենսդրական համակարգը նախատեսում է նաև տարբեր ներդրումային ուղղությունների սահմանաչափեր և պահանջում է, որ յուրաքանչյուր կառավարիչ առաջարկի առնվազն պահպանողական պարտադիր կենսաթոշակային ֆոնդ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շուկայական, տոկոսադրույքային, արժութային, վարկային և իրացվելիության ռիսկերի գնահատմանը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը պորտֆելի արժեքի և երկարաժամկետ եկամտաբերության վրա։ Կարևոր խնդիր է տեղական կապիտալի շուկայի հնարավորությունների և միջազգային ֆինանսական շուկաներում ներդրումների համադրումը, քանի որ աշխարհագրական ու արժութային դիվերսիֆիկացումը կարող է ընդլայնել ներդրումային հնարավորությունները, սակայն միաժամանակ առաջացնել լրացուցիչ ռիսկեր։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է պորտֆելի կառավարման, կենսաթոշակային ֆինանսների, ներդրումային վերլուծության և ռիսկերի կառավարման մոտեցումները՝ բացահայտելով Հայաստանի կենսաթոշակային համակարգում երկարաժամկետ ներդրումային պորտֆելների կառուցման հիմնական առանձնահատկությունները։

Environmental Science

Աշխարհագրական, բնապահպանական և տարածքային պլանավորման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Սևանի ավազանի ռեկրեացիոն գոտու ձևավորման, զարգացման և արդյունավետ օգտագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ տարածաշրջանի բնական, սոցիալ-տնտեսական և էկոլոգիական առանձնահատկությունների համատեքստում։ Քննության են առնվում Սևանա լճի և նրա շրջակա տարածքների բնական ռեկրեացիոն ռեսուրսները, լանդշաֆտային բազմազանությունը, կլիմայական պայմանները և դրանց նշանակությունը հանգստի, զբոսաշրջության ու առողջարարական գործունեության կազմակերպման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեկրեացիոն տարածքների գործառնական նշանակությանը, զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների զարգացմանը, հանգստի գոտիների տեղաբաշխմանը և տարածքային կազմակերպման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են ռեկրեացիոն գործունեության ազդեցությունները Սևանա լճի էկոհամակարգի, ափամերձ լանդշաֆտների, ջրային ռեսուրսների և կենսաբազմազանության պահպանության վրա։ Քննարկվում են զբոսաշրջային ծանրաբեռնվածության կարգավորման, բնական միջավայրի աղտոտման կանխարգելման, հողօգտագործման արդյունավետ կազմակերպման և բնապահպանական սահմանափակումների պահպանման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ռեկրեացիոն ներուժի գնահատման, տարածքների գոտիավորման, ենթակառուցվածքների բարելավման և կայուն զբոսաշրջության զարգացման պլանավորման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում Սևանի ավազանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման հնարավորություններին, տեղական համայնքների մասնակցությանը և բնության պահպանության ու ռեկրեացիոն օգտագործման շահերի համադրման անհրաժեշտությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ռեկրեացիոն աշխարհագրության, զբոսաշրջության կառավարման, տարածքային պլանավորման, բնապահպանության և Սևանի ավազանի կայուն զարգացման հիմնախնդիրներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է անցումային մետաղների հիմքով դժվարահալ կարբիդային և բորիդային նյութերի, ինչպես նաև բորի կարբիդի ստացման գործընթացների ու դրանց կառուցվածքաֆունկցիոնալ հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ միկրոալիքային էներգիայի կիրառման համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում նյութերի ձևավորման ընթացքում էլեկտրամագնիսական դաշտի և սկզբնական բաղադրիչների փոխազդեցության ընդհանուր օրինաչափություններն են, ինչպես նաև ստացված պինդ ֆազերի կառուցվածքի, բաղադրության և հատկությունների միջև կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մոլիբդենի, վոլֆրամի, մանգանի և ռենիումի միացություններին, որոնք նյութագիտության տեսանկյունից հետաքրքրություն են ներկայացնում բարձր կարծրության, ջերմակայունության, մաշակայունության և որոշ դեպքերում կատալիտիկ ակտիվության շնորհիվ։ Քննվում է միկրոալիքային ազդեցության դերը նյութի ծավալային տաքացման, փուլային փոխակերպումների և վերջնական միկրոկառուցվածքի ձևավորման գործընթացներում՝ այն համեմատելով նյութերի ստացման ավանդական ջերմային մոտեցումների ընդհանուր առանձնահատկությունների հետ։ Կառուցվածքային հետազոտությունների միջոցով հնարավոր է գնահատել առաջացած բյուրեղային ֆազերը, դրանց հարաբերակցությունը, կառուցվածքային կարգավորվածությունը և նյութի միկրոկառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում են կարծրությունը, ամրությունը, մաշակայունությունը և այլ բնութագրեր, որոնք պայմանավորում են նման նյութերի հնարավոր կիրառությունները բարձր մեխանիկական ու ջերմային բեռնվածությունների պայմաններում։ Առանձին ուղղություն է կատալիտիկ հատկությունների գնահատումը, որի միջոցով ուսումնասիրվում է նյութերի մակերևութային կառուցվածքի, քիմիական կազմի և կատալիտիկ ակտիվության միջև փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության համար կարևոր է պարզել, թե սինթեզի ընթացքում ձևավորված ֆազային և միկրոկառուցվածքային տարբերություններն ինչպես են արտահայտվում վերջնական նյութի ֆունկցիոնալ բնութագրերում։ Նման ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս նյութի ստացման եղանակը դիտարկել ոչ միայն որպես անհրաժեշտ միացությունների ձևավորման միջոց, այլև որպես դրանց կառուցվածքն ու հատկությունները կառավարող գործոն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անօրգանական նյութագիտության, պինդ մարմնի քիմիայի, միկրոալիքային մշակման և կատալիզի մոտեցումները՝ դժվարահալ միացությունների կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածությունները բացահայտելու և դրանց հնարավոր տեխնոլոգիական կիրառությունները գնահատելու նպատակով։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է պոլիտրավմայի պայմաններում լյարդի և փայծաղի վնասվածքների ախտորոշման ու բուժման համալիր տակտիկայի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Պոլիտրավման բնորոշվում է միաժամանակ մի քանի օրգան-համակարգերի վնասմամբ և հաճախ ուղեկցվում է ծանր հեմոդինամիկ խանգարումներով, ինչի պատճառով որովայնի խոռոչի պինդ օրգանների վնասվածքների վաղ հայտնաբերումն ու ճիշտ բուժական ռազմավարության ընտրությունը կարևոր նշանակություն ունեն հիվանդի կյանքի պահպանման համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել լյարդի և փայծաղի վնասվածքների առաջացման մեխանիզմները, դրանց ծանրության աստիճանը, համակցված վնասվածքների կառուցվածքը և հիվանդների ընդհանուր վիճակի առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սկզբնական կլինիկական գնահատմանը, արյունահոսության հնարավոր աղբյուրի արագ հայտնաբերմանը, հեմոդինամիկ վիճակի գնահատմանը և անհրաժեշտ ախտորոշիչ միջոցառումների ճիշտ հաջորդականությանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ ուլտրաձայնային հետազոտության, համակարգչային շերտագրության և այլ ախտորոշիչ մեթոդների դերին՝ հաշվի առնելով դրանց կիրառելիությունը տարբեր ծանրության և հեմոդինամիկ կայունության պայմաններում գտնվող հիվանդների դեպքում։ Կարևոր ուղղություն է լյարդի և փայծաղի վնասվածքների պահպանողական և վիրաբուժական բուժման ընտրության հիմնավորումը։ Հեմոդինամիկորեն կայուն հիվանդների մոտ համապատասխան պայմաններում կարող է քննարկվել ոչ վիրահատական բուժման հնարավորությունը, մինչդեռ շարունակվող ներքին արյունահոսության, ծանր անկայունության կամ այլ վիրաբուժական ցուցումների դեպքում առաջնային նշանակություն է ստանում արագ հեմոստազի ապահովումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր բուժական մոտեցումների արդյունքները՝ գնահատելով բարդությունների հաճախականությունը, արյան կորստի ծավալը, ինտենսիվ թերապիայի անհրաժեշտությունը, հետվիրահատական ընթացքը և բուժման ընդհանուր արդյունքները։ Պոլիտրավմայի պայմաններում հատկապես կարևոր է բուժման փուլերի համակարգված կազմակերպումը, քանի որ որովայնի վնասվածքը հաճախ համակցվում է գլխուղեղի, կրծքավանդակի, հենաշարժական համակարգի կամ այլ օրգանների վնասումներով։ Այդ պատճառով աշխատանքը կարող է ընդգծել բազմամասնագիտական թիմի համագործակցության նշանակությունը՝ ներառելով վնասվածքաբանների, վիրաբույժների, անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգների, ռադիոլոգների և այլ մասնագետների համատեղ աշխատանքը։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ծանր արյունահոսության, հեմոռագիկ շոկի, կոագուլոպաթիայի և օրգանային դիսֆունկցիայի կանխարգելման ու կառավարման ժամանակակից սկզբունքներին։ Կարևոր է նաև վնասվածքների վաղ ախտորոշման և բուժական որոշումների արագության ազդեցության գնահատումը, քանի որ ժամանակին իրականացված միջամտությունը կարող է էականորեն փոխել հիվանդության ելքը։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև հետվիրահատական հսկողության և վերականգնման հարցեր, ինչպես նաև հնարավոր բարդությունների կանխարգելման և վաղ հայտնաբերման մոտեցումներ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ պոլիտրավմայով հիվանդների բուժման կազմակերպման, ախտորոշիչ ալգորիթմների կատարելագործման և վիրաբուժական տակտիկայի ընտրության գործընթացում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել վնասվածքաբաններին, ընդհանուր և որովայնային վիրաբույժներին, շտապ բժշկության մասնագետներին, անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգներին, ռադիոլոգներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի համալիր գնահատել պոլիտրավմայի ժամանակ լյարդի և փայծաղի վնասվածքների ախտորոշման և բուժման առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով հիվանդի հեմոդինամիկ վիճակի արագ գնահատման, վնասվածքի ծանրության ճիշտ որոշման, բուժման անհատականացման և բազմամասնագիտական մոտեցման նշանակությունը բուժման արդյունավետության և հիվանդների ելքերի բարելավման գործում։

History

Հայաստանի Հանրապետության ծագումն ու զարգացումը-ը նորագույն պատմության և պետականագիտության ուղղվածությամբ աշխատություն է, որը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության ձևավորման պատմական նախադրյալները, նրա ստեղծման ընթացքը և պետական համակարգի զարգացման հիմնական փուլերը՝ սկսած 1918 թվականի Առաջին Հանրապետության հռչակումից մինչև ժամանակակից պետականության կայացման գործընթացները, աշխատությունում վերլուծվում են այն քաղաքական, ռազմական և սոցիալ-տնտեսական պայմանները, որոնք հնարավորություն տվեցին պետականության վերականգնմանը՝ ընդգծելով տարածաշրջանային բարդ իրավիճակը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո, Օսմանյան և Ռուսական կայսրությունների փլուզման հետևանքները, ինչպես նաև արտաքին ուժերի ազդեցությունը նորաստեղծ պետության վրա, հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կառույցների ձևավորմանը, սահմանադրական զարգացման փուլերին, արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղություններին և ազգային ինքնության ամրապնդման գործընթացներին, միաժամանակ քննարկվում են նաև դժվարությունները՝ պատերազմներ, տարածքային կորուստներ, տնտեսական ճգնաժամեր և քաղաքական անկայունություն, որոնք ուղեկցել են պետականության կայացմանը տարբեր ժամանակահատվածներում, աշխատությունը նպատակ ունի ցույց տալ Հայաստանի Հանրապետության պատմական զարգացման շարունակականությունը՝ որպես բարդ, բազմաշերտ և փոփոխական գործընթաց, որը ձևավորվել է ներքին և արտաքին գործոնների փոխազդեցությամբ։

Law

Իրավաբանական, քրեաիրավական և համեմատական իրավագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բռնության՝ որպես քրեաիրավական հասկացության, իրավական բնույթի և տարբեր պետությունների քրեական օրենսդրություններում դրա կարգավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բռնության հասկացության բովանդակությունը, դրա հիմնական տեսակները, դրսևորման ձևերը և նշանակությունը հանցագործությունների իրավական որակման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆիզիկական և հոգեբանական բռնության տարբերակմանը, դրանց իրավական հատկանիշներին և անձի կյանքի, առողջության, ազատության ու անձեռնմխելիության դեմ ուղղված հանցագործությունների համակարգում ունեցած տեղին։ Վերլուծվում են բռնության կիրառմամբ կատարվող հանցագործությունների օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշները, բռնության և սպառնալիքի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի գնահատման չափանիշները։ Քննարկվում են տարբեր իրավական համակարգերում բռնության սահմանման, դասակարգման և քրեական պատասխանատվության տարբերակման մոտեցումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի Հանրապետության և այլ պետությունների քրեական օրենսդրությունների համապատասխան դրույթները, դատական պրակտիկան և քրեական իրավունքի տեսական մեկնաբանությունները։ Անդրադարձ է կատարվում բռնության կիրառման՝ որպես հանցակազմի պարտադիր կամ որակյալ հատկանիշի նշանակությանը, ինչպես նաև քրեաիրավական նորմերի մեկնաբանման և կիրառման ընթացքում առաջացող հիմնախնդիրներին։ Կարևորվում է իրավահամեմատական վերլուծության դերը քրեական օրենսդրության հասկացութային հստակության ապահովման, իրավական կարգավորումների կատարելագործման և իրավակիրառ պրակտիկայում միասնական մոտեցումների ձևավորման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քրեական իրավունքի, համեմատական իրավագիտության, կրիմինոլոգիայի, քրեական քաղաքականության և մարդու իրավունքների քրեաիրավական պաշտպանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։