«Սասնայ ծռեր» հերոսավէպը եւ բարբառագիտական տառադարձութեան նորագոյն միջոցների կիրառման անհրաժեշտութիւնը պատումները վերահրատարակելիս

Literature

Գիրքը նվիրված է հայ միջնադարյան գրականության ժանրային համակարգի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ հիմնված Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ԺԲ–ԺԵ դարերի ձեռագիր մատյանների հարուստ նյութի վրա։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են այդ ժամանակաշրջանի ձեռագրերում հանդիպող գրական ժանրերի ծագումը, զարգացումը, փոխազդեցությունն ու առանձնահատկությունները՝ անդրադառնալով ինչպես հայտնի, այնպես էլ համեմատաբար քիչ ուսումնասիրված ժանրերին։ Առանձնակի ուշադրություն է դարձվում պատմագրական, հոգևոր, ծիսական, ներբողական, թղթագրական, հիշատակարանային և այլ գրական ձևերի բովանդակային ու գեղարվեստական արժեքին, դրանց գործառույթներին և ձեռագրային ավանդույթի շրջանակում ունեցած նշանակությանը։ Աշխատությունը բացահայտում է ձեռագիր մատյանների դերը ոչ միայն որպես գրական երկերի պահպանման աղբյուր, այլև որպես միջնադարյան հայ մշակույթի, մտավոր կյանքի և ժանրային բազմազանության կարևոր վկայություններ՝ ներկայացնելով նոր դիտարկումներ ու գիտական ընդհանրացումներ, որոնք նպաստում են հայ միջնադարյան գրական ժառանգության առավել խորքային ճանաչմանը։ Գիրքը հետաքրքիր և օգտակար է գրականագետների, հայագետների, մատենագետների, պատմաբանների, բուհերի դասախոսների, ուսանողների և միջնադարյան հայկական մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է սրտանոթային հիվանդությունների դեպքում անձի հոգեբանական առանձնահատկությունների, հուզական խանգարումների և կյանքի որակի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում կենսահոգեբանական մոտեցումն է, որի համաձայն հիվանդության ընթացքը և մարդու առօրյա կենսագործունեությունը նպատակահարմար է դիտարկել ոչ միայն ֆիզիկական առողջության, այլև հոգեբանական և սոցիալական գործոնների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անձնային պրոֆիլի այն բնութագրերին, որոնք կարող են կապված լինել հիվանդության նկատմամբ անհատական արձագանքի, սթրեսային իրավիճակների ընկալման, հուզական վիճակի և առողջական սահմանափակումներին հարմարվելու առանձնահատկությունների հետ։ Հուզական ոլորտի ուսումնասիրությունը կարող է ներառել տրամադրության, տագնապային և դեպրեսիվ ախտանշանների, հոգեբանական լարվածության և ընդհանուր հուզական բարեկեցության գնահատում՝ առանց դրանք դիտարկելու սրտանոթային հիվանդությունների միակ կամ ուղղակի պատճառ։ Կարևոր ուղղություն է կյանքի որակի բազմակողմանի գնահատումը, որը կարող է ընդգրկել ֆիզիկական ակտիվության հնարավորությունները, առօրյա գործունեությունը, սոցիալական հարաբերությունները, հոգեբանական բարեկեցությունը և սեփական առողջական վիճակի սուբյեկտիվ ընկալումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել, թե սրտանոթային հիվանդության բնույթը և արտահայտվածությունը ինչպես են փոխկապակցվում հոգեբանական ցուցանիշների և կյանքի որակի տարբեր բաղադրիչների հետ։ Միաժամանակ անձնային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հիվանդների միջև անհատական տարբերությունները և հասկանալու, թե ինչու նույնատիպ ֆիզիկական սահմանափակումները տարբեր մարդկանց մոտ կարող են ուղեկցվել կյանքի որակի տարբեր գնահատականներով։ Մեթոդաբանական տեսանկյունից նման աշխատանքներում կարող են համադրվել կլինիկական տվյալները, ստանդարտացված հոգեբանական գնահատման գործիքները և կյանքի որակի հարցաթերթերը՝ ստացված ցուցանիշների միջև վիճակագրական կապերը բացահայտելու նպատակով։ Հետազոտությունը կարևորում է նաև բժշկական օգնության համալիր բնույթը՝ ցույց տալով հիվանդի հոգեբանական և սոցիալական վիճակի գնահատման նշանակությունը ընդհանուր առողջական պատկերի ըմբռնման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը գտնվում է սրտաբանության, բժշկական հոգեբանության և կյանքի որակի հետազոտությունների հատման տիրույթում և նպաստում է սրտանոթային հիվանդություններով մարդկանց առողջական վիճակի ավելի ամբողջական՝ ֆիզիկական, հոգեբանական և սոցիալական բաղադրիչները միավորող գիտական գնահատմանը։

Philosophy

Հատընտիր ստեղծագործությունը Գարեգին Նժդեհի գաղափարախոսական և փիլիսոփայական գրությունների ընտրանի է, որտեղ միավորված են նրա ամենակարևոր մտքերը ազգային ինքնության, հայրենասիրության, մարդու ներքին ուժի, բարոյականության և պետական մտածողության մասին։ Այս ժողովածուն ներկայացնում է Նժդեհի աշխարհայացքի հիմնական առանցքները՝ ընդգծելով ազգի գոյատևման համար անհրաժեշտ հոգևոր և գաղափարական ամրության կարևորությունը, ինչպես նաև անհատի պատասխանատվությունը ժողովրդի և հայրենիքի առաջ։ Գրքում արտացոլված են նրա հայտնի գաղափարները՝ կապված ազգային ինքնագիտակցության, դիմադրողականության, արժանապատվության և պայքարի ոգու հետ, որոնք ձևավորում են հայ մարդու կերպարի նրա պատկերացումները։ Նժդեհի լեզուն այստեղ խիստ է, մտահոգիչ և միաժամանակ ոգեշնչող՝ ուղղված ընթերցողի ներաշխարհին և մտածողությանը, մղելով նրան ինքնավերլուծության և ազգային արժեքների վերագնահատման։ «Հատընտիր»-ը ոչ միայն գաղափարական ժողովածու է, այլ նաև մի տեսակ հոգևոր ուղեցույց, որտեղ ներկայացվում են հասարակական ու քաղաքական խնդիրների վերաբերյալ խորքային դիտարկումներ՝ հիմնված պատմական փորձի և փիլիսոփայական մտածողության վրա։ Այն կարևոր դեր ունի հայ քաղաքական մտքի և գաղափարախոսական գրականության մեջ՝ ձևավորելով ազգային մտածողության որոշ առանցքային մոտեցումներ։

History

Այս մշակութաբանական և ազգագրական ուսումնասիրությունը նվիրված է խաղերի սոցիալ-մշակութային առանձնահատկությունների վերլուծությանը հայոց մեջ՝ ընդգծելով ավանդական և արդիական դրսևորումների փոխկապակցվածությունը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են հայկական ժողովրդական խաղերի պատմական ձևավորումը, դրանց գործառույթները համայնքային կյանքում և սոցիալականացման գործընթացներում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է խաղերի դերը որպես մշակութային արժեքների փոխանցման, վարքականոնների ձևավորման և սերունդների միջև կապի ապահովման միջոց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խաղերի ծիսական, կրթական և ժամանցային գործառույթներին, ինչպես նաև դրանց կապին ժողովրդական տոնակատարությունների և ավանդույթների հետ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև ժամանակակից պայմաններում խաղերի վերափոխումները՝ ներառյալ քաղաքային միջավայրում դրանց պահպանման և վերաիմաստավորման գործընթացները, ինչպես նաև թվային խաղերի ազդեցությունը ավանդական խաղային մշակույթի վրա։ Հետազոտությունը ընդգծում է խաղերի մշակութային ինքնության պահպանման և հասարակական համախմբման դերը՝ ցույց տալով դրանց շարունակական նշանակությունը հայ մշակույթի զարգացման մեջ։ Աշխատությունը նախատեսված է ազգագրագետների, մշակութաբանների, մանկավարժների, սոցիոլոգների և հետազոտողների համար։

Physics

Մ. Յ. Աղապալյանի աշխատությունը բնագիտության վերաբերյալ ուսուցողական բնույթի ձեռնարկ է, որի նպատակն է ընթերցողին ծանոթացնել բնական աշխարհի հիմնական երևույթներին և բնության ուսումնասիրության սկզբունքներին։ Բնագիտությունը միավորում է գիտելիքներ կենդանի և անկենդան աշխարհի, բույսերի, կենդանիների, մարդու, Երկրի և շրջակա միջավայրում տեղի ունեցող գործընթացների մասին՝ նպաստելով բնության ամբողջական ընկալմանը։ Նման ուղեցույցները կարևոր դեր են ունեցել գիտական գիտելիքների տարածման և կրթության զարգացման գործում, քանի որ բարդ երևույթները ներկայացրել են հասկանալի ու համակարգված ձևով՝ խրախուսելով դիտարկումը, համեմատությունը և պատճառահետևանքային կապերի բացահայտումը։ Աշխատության ուսումնական նշանակությունը կարելի է դիտարկել նաև որպես բնության նկատմամբ հետաքրքրություն և գիտական մտածողություն ձևավորելու փորձ։ Այն նպաստում է շրջակա միջավայրի երևույթները ոչ միայն նկարագրելու, այլև դրանց օրինաչափությունները հասկանալու կարողության զարգացմանը։ 19-րդ դարի հայերեն գիտական և կրթական գրականության համատեքստում այսպիսի հրատարակությունները կարևոր քայլ էին բնական գիտությունների վերաբերյալ գիտելիքը հայերենով հասանելի դարձնելու և գիտական բառապաշարը զարգացնելու ճանապարհին։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում բնագիտության դասավանդման պատմության, հայերեն գիտական գրականության ձևավորման և ժամանակաշրջանի կրթական մտածողության ուսումնասիրության համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է բարձր արագագործությամբ և առանց էլեկտրական սնուցման տեղեկատվությունը պահպանելու ունակությամբ հիշող սարքերի կառուցման տեսական ու տեխնոլոգիական սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են տեղեկատվության գրանցման, պահպանման և ընթերցման գործընթացները, հիշողության բջիջների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց աշխատանքի հիմքում ընկած ֆիզիկական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիշող սարքերի հիմնական բնութագրերին՝ տվյալների հասանելիության արագությանը, գրանցման և ընթերցման ժամանակին, պահպանվող տեղեկատվության կայունությանը, էներգասպառմանը, հիշողության խտությանը և աշխատանքի հուսալիությանը։ Քննության են առնվում հիշողության բջիջների, կառավարման հանգույցների, հասցեավորման համակարգերի և տվյալների փոխանցման շղթաների փոխկապակցված աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները։ Ուսումնասիրվում են արագագործության բարձրացման հնարավորությունները՝ կապված սխեմաների կառուցվածքի օպտիմալացման, ազդանշանների փոխանցման ուշացումների նվազեցման և տվյալների մշակման արդյունավետ կազմակերպման հետ։ Կարևորվում է նաև տեղեկատվության երկարաժամկետ պահպանման խնդիրը և արտաքին սնուցման բացակայության պայմաններում տվյալների վիճակի պահպանման համար կիրառվող տեխնոլոգիական լուծումների ուսումնասիրությունը։ Վերլուծվում են հիշողության տարրերի չափերի փոքրացման հետ առաջացող խնդիրները, այդ թվում՝ էլեկտրական և ջերմային ազդեցությունները, բջիջների փոխադարձ ազդեցությունը, նյութերի ֆիզիկական սահմանափակումները և արտադրական շեղումների ազդեցությունը սարքերի աշխատանքի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում հիշողության կառուցվածքի և արտադրության տեխնոլոգիայի փոխկապակցվածությանը, քանի որ բարձր արագագործության, մեծ ծավալի, ցածր էներգասպառման և երկարատև պահպանման միաժամանակյա ապահովումը պահանջում է համալիր ինժեներական մոտեցում։ Դիտարկվում են նաև սարքերի փորձարկման, աշխատանքային պարամետրերի գնահատման և հուսալիության բարձրացման սկզբունքները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմել ժամանակակից էներգաանկախ հիշողության համակարգերի նախագծման հիմքերի մասին և գնահատել դրանց զարգացման հեռանկարները հաշվողական տեխնիկայում, ներկառուցված համակարգերում, շարժական սարքավորումներում և տեղեկատվության արագ ու հուսալի պահպանման համար նախատեսված այլ էլեկտրոնային համակարգերում։