Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Կիլիկյայի հայկական թագավորության և Եգիպտոսի սուլթանության հարաբերությունները
Գիրքը ուսումնասիրում է երկու պետությունների փոխհարաբերությունները՝ կենտրոնանալով պատերազմների, դաշինքների և տարածաշրջանային ուժերի հավասարակշռության վրա։ Հիմնական բովանդակությունը․ Քաղաքական հակամարտություններ Կիլիկիայի հայկական թագավորության և Եգիպտոսի սուլթանության միջև պարբերական ռազմական բախումներ։ Ռազմական արշավներ Մամլուքների արշավանքները Կիլիկիա և հայկական դիմադրությունը։ Դիվանագիտական հարաբերություններ Խաղաղության պայմանագրեր, հաշտության փորձեր և հարկային պարտավորություններ։ Տնտեսական և ռազմավարական գործոններ Առևտրային ուղիների վերահսկում և տարածաշրջանային ազդեցություն։ Կիլիկիայի թագավորության անկման գործընթաց Մամլուքյան ճնշումների ուժեղացումը և հայկական պետության թուլացումը։
Updated: 2026-08-17Economics
Финансовый анализ предприятия
Финансовый анализ предприятия աշխատությունը տնտեսագիտության և կառավարման ոլորտի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ձեռնարկության ֆինանսական վիճակի գնահատման հիմնական մեթոդներն ու ցուցանիշները, այն բացատրում է ֆինանսական հաշվետվությունների կառուցվածքը և դրանց վերլուծության եղանակները՝ ներառյալ հաշվեկշռի, եկամուտների և դրամական հոսքերի գնահատումը, գիրքը անդրադառնում է ձեռնարկության վճարունակության, իրացվելիության, շահութաբերության և ֆինանսական կայունության չափորոշիչներին, ինչպես նաև ֆինանսական ռիսկերի գնահատման և կառավարման մոտեցումներին, միաժամանակ ընդգրկելով գործնական հաշվարկներ և վերլուծական օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ ձեռնարկության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր տնտեսագիտության, ֆինանսների և բիզնես կառավարման ուսանողների ու մասնագետների համար։
Updated: 2026-09-22Culture
Գրադարանային-մատենագիտական գործի զարգացումը Հայաստանում (1965-1990 թթ.)
Աշխատությունը նվիրված է 1965–1990 թվականներին Հայաստանում գրադարանային և մատենագիտական գործի զարգացման հիմնական միտումների, կազմակերպական փոփոխությունների և մասնագիտական ձեռքբերումների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են հանրապետության գրադարանային համակարգի ընդլայնման, գրադարանների գործունեության կազմակերպման, տեղեկատվական և մատենագիտական ծառայությունների կատարելագործման, ինչպես նաև գրքային ֆոնդերի համալրման ու պահպանման գործընթացները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են գրադարանների դերը գիտության, կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, մատենագիտական տեղեկատվության համակարգման սկզբունքները, մասնագիտական կադրերի պատրաստման և ոլորտի մեթոդական ապահովման հարցերը։ Քննարկվում են տվյալ ժամանակաշրջանում գրադարանային աշխատանքի արդիականացման, տեղեկատվական սպասարկման արդյունավետության բարձրացման և գրադարանային ցանցի զարգացմանն ուղղված նախաձեռնությունները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի գրադարանային համակարգի պատմության, տեղեկատվական մշակույթի ձևավորման և մատենագիտական գործունեության զարգացման ուսումնասիրման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով գրադարանավարների, մատենագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների և տեղեկատվական ոլորտի մասնագետների համար։
Updated: 2026-08-28Technology
Совершенствование технологии повышения долговечности коленчатых валов автотракторных двигателей
Այս աշխատությունը վերաբերում է ավտոտրակտորային շարժիչների ծնկաձև լիսեռների (քրանկշաֆտների) երկարակեցության բարձրացման տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը՝ ընդգծելով մեքենաշինության, նյութագիտության և արտադրական տեխնոլոգիաների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և վերլուծել այն տեխնոլոգիական լուծումները, որոնք թույլ են տալիս բարձրացնել ծնկաձև լիսեռների մաշակայունությունը, հոգնածային դիմադրությունը և շահագործման ընդհանուր ծառայողական ժամկետը՝ ծանր բեռնվածության և փոփոխական դինամիկ ռեժիմների պայմաններում։ Ուսումնասիրվում են քայքայման հիմնական մեխանիզմները՝ մակերեսային մաշում, ճաքերի առաջացում և հոգնածային կոտրվածք, ինչպես նաև դրանց վրա ազդող գործոնները՝ նյութի կառուցվածք, ջերմամեխանիկական մշակում և շահագործման պայմաններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մակերեսային ամրացման ժամանակակից տեխնոլոգիաներին՝ ինդուկցիոն կարծրացում, ցեմենտացում, ազոտացում, լազերային և ուլտրաձայնային մշակումներ, որոնք նպաստում են մակերեսային շերտի ամրության բարձրացմանը և մնացորդային սեղմող լարվածությունների ձևավորմանը։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է արտադրական գործընթացների օպտիմալացումը՝ մշակման ճշգրտության բարձրացում, նյութերի ընտրության կատարելագործում և որակի վերահսկման մեթոդների ներդրում։ Միաժամանակ վերլուծվում են առաջարկվող տեխնոլոգիաների տնտեսական արդյունավետությունը և դրանց կիրառելիությունը ավտոմոբիլային ու տրակտորային շարժիչների զանգվածային արտադրության մեջ։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է մեքենաշինության և արտադրական տեխնոլոգիաների ոլորտում՝ նպաստելով շարժիչների հիմնական դետալների հուսալիության և ծառայողական կյանքի զգալի բարձրացմանը։
Updated: 2026-09-19Technology
Խաղողի կորիզների համալիր վերամշակմամբ բիֆունկցիոնալ սորբենտների ստացումը և դրանց հատկությունների ուսումնասիրությունը
Աշխատությունը նվիրված է խաղողագործական և գինեգործական արտադրության բուսական ծագման երկրորդային հումքի համալիր օգտագործման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ այն արժեքավոր ֆունկցիոնալ նյութերի աղբյուրի վերածելու տեսանկյունից։ Հետազոտության առանցքում բնական հումքի կառուցվածքային և քիմիական առանձնահատկությունների նպատակային օգտագործումն է՝ երկու տարբեր գործառույթ համատեղող սորբենտային նյութերի ձևավորման և դրանց հիմնական հատկությունների գնահատման համար։ Քննվում է սկզբնական բուսական նյութի բաղադրության, ածխածնային կառուցվածքի, մակերևութային ֆունկցիոնալ խմբերի և ծակոտկենության նշանակությունը վերջնական նյութի սորբցիոն վարքի ձևավորման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում համալիր վերամշակման գաղափարին, որի դեպքում հումքի տարբեր բաղադրիչների արդյունավետ օգտագործումը դիտարկվում է ոչ միայն նոր նյութերի ստացման, այլև արտադրական մնացորդների քանակի նվազեցման և ռեսուրսների առավել ամբողջական օգտագործման տեսանկյունից։ Ստացված նյութերի ուսումնասիրության ընթացքում կարող են գնահատվել դրանց մակերևութային կառուցվածքը, ծակոտիների բնույթը, խոնավության նկատմամբ վարքը, տարբեր նյութերի հետ փոխազդեցության առանձնահատկությունները և սորբցիոն ունակությունը։ Բիֆունկցիոնալ բնույթը ենթադրում է, որ նյութը կարող է միաժամանակ դրսևորել տարբեր տեսակի փոխազդեցությունների նկատմամբ ընտրողական կամ համակցված ակտիվություն, ինչը ընդլայնում է դրա հնարավոր կիրառությունների շրջանակը։ Կարևորվում է սորբցիայի մեխանիզմների պարզաբանումը՝ ֆիզիկական կլանման, մակերևութային քիմիական փոխազդեցությունների և նյութի կառուցվածքային առանձնահատկությունների փոխադարձ կապի դիտարկմամբ։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև ստացված նյութերի ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի համեմատական գնահատում՝ պարզելու համար, թե հումքի վերամշակման տարբեր մոտեցումներն ինչպես են անդրադառնում վերջնական արտադրանքի արդյունավետության վրա։ Գործնական նշանակության տեսանկյունից նման նյութերը հետաքրքրություն կարող են ներկայացնել ջրային միջավայրերի մաքրման, անցանկալի բաղադրիչների հեռացման, տեխնոլոգիական լուծույթների մշակման և բնապահպանական այլ խնդիրների լուծման համար։ Միաժամանակ աշխատանքը կարևոր է շրջանաձև տնտեսության սկզբունքների տեսանկյունից, քանի որ գյուղատնտեսական ծագման մնացորդը դիտարկվում է որպես երկրորդային հումք՝ հավելյալ արժեք ունեցող նյութերի արտադրության համար։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը միավորում է սորբցիոն տեխնոլոգիաների, նյութագիտության, ֆիզիկական քիմիայի և կենսազանգվածի վերամշակման մոտեցումները՝ նպաստելով բնական վերականգնվող ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և էկոլոգիապես նպատակահարմար նյութերի ստեղծման գիտական հիմքերի զարգացմանը։
Updated: 2026-09-24Culture
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա : Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի բնագավառներին վերաբերող նոր լույս տեսած գրականության վերաբերյալ համակարգված մատենագիտական տեղեկատվություն և նախատեսված է համապատասխան մասնագիտական աղբյուրների ընթացիկ իրազեկման համար։ Այն ընդգրկում է տարբեր տեսակի հրատարակությունների, գիտական և գիտահանրամատչելի աշխատությունների, հոդվածների, ժողովածուների, ուսումնասիրությունների, տեղեկատուների և այլ նյութերի մատենագիտական նկարագրություններ՝ հնարավորություն տալով հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ հրատարակվող գրականության հոսքին։ Նյութերը կարող են ընդգրկել կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, կիրառական արվեստի, ժողովրդական ստեղծագործության, մշակութային հաստատությունների գործունեության և հարակից ոլորտների վերաբերյալ գրականություն։ Տեղեկատուի հիմնական նշանակությունը նոր հրատարակությունների մասին տվյալների հավաքումը, դասակարգումը և ընթերցողին հնարավորինս արագ տրամադրելն է՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ մասնագիտական գրականության հայտնաբերումը։ Մատենագիտական գրառումների համակարգված դասավորությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրողներին կողմնորոշվել բազմաբնույթ նյութերի մեջ, բացահայտել հետաքրքրող թեմային վերաբերող աղբյուրներ և հետևել առանձին բնագավառների վերաբերյալ գրականության համալրմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար՝ որպես տեղեկատվական և որոնողական գործիք։ Միաժամանակ այն կարևոր նշանակություն ունի հետադարձ ուսումնասիրությունների համար, քանի որ ժամանակի ընթացքում նման ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատուները վերածվում են որոշակի պատմական շրջանի հրատարակչական և գիտական գործունեությունն արտացոլող աղբյուրների։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե մշակույթի և արվեստի որ ոլորտներն են առավել ակտիվորեն ներկայացվել մասնագիտական գրականության մեջ, ինչ թեմատիկ ուղղություններ են զարգացել և ինչպես է ձևավորվել համապատասխան տեղեկատվական միջավայրը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համադրում է ընթացիկ մատենագիտության, գրադարանային տեղեկատվության և մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ մասնագիտական գրականության հաշվառման գործառույթները՝ ծառայելով որպես թեմատիկ գրականության որոնման և համակարգված ուսումնասիրության օժանդակ միջոց։
Updated: 2026-09-22