Սեյսմիկ ազդեցության դեպքում ավտոճանապարհային կամուրջների հեծանային թռիչքային կառուցվածքների լարվածա-դեֆորմացիոն վիճակը շարժական բեռնվածքների հաշվառմամբ

Religion

Գիրքն ընդգրկում է Հին Կտակարանի անկանոն կամ պարականոն գրականությանը վերաբերող երկեր, որոնք տարբեր քրիստոնեական ավանդույթներում դիտարկվել են որպես աստվածաշնչյան կանոնից դուրս կամ դրա կարգավիճակի շուրջ պատմականորեն քննարկված գրություններ։ Այդ երկերը կարևոր տեղ ունեն հին հրեական և վաղ քրիստոնեական կրոնական մտքի ուսումնասիրության մեջ՝ լրացնելով կանոնական գրքերի միջոցով ձևավորված պատկերացումները տվյալ ժամանակաշրջանի հոգևոր, բարոյական և հասարակական կյանքի մասին։ Դրանցում հանդիպող պատմությունները, խրատները, աղոթքները, իմաստասիրական մտորումներն ու կրոնական տեսիլքները անդրադառնում են հավատքի, արդարության, իմաստության, մարդկային փորձությունների, աստվածային նախախնամության և բարոյական պատասխանատվության հարցերին։ Պարականոն գրականությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու աստվածաշնչյան ավանդության ձևավորման պատմական միջավայրին, տարբեր համայնքների կրոնական պատկերացումներին և սուրբ գրությունների մեկնության բազմազանությանը։ Այն նաև կարևոր աղբյուր է աստվածաշնչագիտության, հին կրոնական գրականության, քրիստոնեական դավանաբանական ավանդույթների և գրական-մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Հայերեն հրատարակությունը նպաստում է այդ գրականության հասանելիությանը հայ ընթերցողին և ներկայացնում է հայերեն աստվածաշնչյան ու աստվածաբանական գրականության պատմության մի կարևոր շերտ։

Literature

«Դայլայլիկ» վերնագիրը հուշում է երգային, մեղեդային կամ քնարական բնույթ ունեցող գրական ստեղծագործության մասին։ «Դայլայլ» բառը հայերենում կապվում է թռչունների հաճելի, զրնգուն ձայնի և երգեցիկ հնչողության հետ, ուստի վերնագիրը կարող է մատնանշել բնության պատկերներով, երաժշտականությամբ կամ զգացմունքային արտահայտչությամբ առանձնացող երկ։ Ստեղծագործության բնույթը կարող է կապված լինել բանաստեղծական խոսքի, երգի կամ փոքրածավալ գրական ձևի հետ, որտեղ կարևոր են լեզվի հնչեղությունը, պատկերավոր արտահայտությունները և ընթերցողի կամ ունկնդրի վրա թողնվող գեղարվեստական տպավորությունը։ Վերնագրի մեղմ ու երգային երանգը թույլ է տալիս այն դիտարկել քնարական գրականության շրջանակում, սակայն միայն վերնագրից հնարավոր չէ հստակ որոշել՝ այն մանկական ստեղծագործություն է, երգարանային նյութ, թե այլ ժանրի երկ։ Այսպիսի հրատարակությունները կարևոր են հայ գրական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ կարող են արտացոլել տվյալ ժամանակաշրջանի գրական ճաշակը, լեզվական արտահայտչամիջոցները և ընթերցողական հետաքրքրությունները։ Ստեղծագործությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության, պատմական հրատարակությունների և 19-րդ դարի հայալեզու գրական կյանքի ուսումնասիրողներին։

Literature

Ստեղծագործությունը պատկանում է պատմական ողբի գրական ավանդույթին, որի միջոցով ներկայացվում են քաղաքի ճակատագրի, ավերման, կորստի և պատմական հիշողության հետ կապված ապրումներն ու խորհրդածությունները։ Եդեսիան՝ որպես պատմական նշանակություն ունեցող քաղաք և մշակութային կենտրոն, հայ պատմական ու հոգևոր հիշողության մեջ առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցրել, իսկ նրա անվան շուրջ ձևավորված ողբերգական պատումը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու ոչ միայն քաղաքի ճակատագրին, այլև պատմական ցնցումների հետևանքով հասարակությունների կրած կորուստներին։ Ողբերգական շարադրանքի կենտրոնում մարդկային տառապանքի, հայրենի միջավայրի կորստի, ավերվածության և անցյալի փառքի հիշատակման թեմաներն են։ Այսպիսի գրական ստեղծագործություններին բնորոշ են հուզական արտահայտչականությունը, ցավի ու վշտի պատկերավոր ներկայացումը, դիմումների, բացականչությունների և խորհրդածական հատվածների կիրառումը, որոնց միջոցով ուժեղացվում է ընթերցողի ներգրավվածությունը նկարագրվող իրադարձությունների և դրանց մարդկային հետևանքների մեջ։ Պատմական ողբի ժանրը միաժամանակ կատարում է հիշողության պահպանման գործառույթ՝ անցյալի դժբախտությունները վերածելով սերունդներին փոխանցվող մշակութային վկայության։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են պատմական կորուստներն ընկալվել և արտահայտվել հայ գրականության մեջ, ինչպիսի նշանակություն են ունեցել քաղաքները ազգային ու հոգևոր ինքնության ձևավորման համար, և ինչպես է գրական խոսքը ծառայել պատմական հիշողության պահպանմանը։ Ստեղծագործությունը արժեքավոր է հայ պատմական քնարերգության, ողբերգական գրական ավանդույթի և Եդեսիայի՝ որպես պատմամշակութային կենտրոնի հիշատակման ուսումնասիրության համար՝ ընթերցողին հաղորդելով անցյալի նկատմամբ հուզական ու պատմական գիտակցություն։

Religion

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1842 թվականի օրացուցային համակարգը՝ Քրիստոսի ծննդյան և հայոց թվականությունների զուգահեռ նշումով։ Երկու թվագրումների համադրումը կարևոր գործնական նշանակություն ուներ այն ընթերցողների համար, որոնք առօրյա կյանքում և եկեղեցական միջավայրում օգտվում էին տարբեր ժամանակագրական հաշվարկներից։ Օրացույցը հնարավորություն էր տալիս հետևելու տարվա օրերի, ամիսների և ամսաթվերի հաջորդականությանը, կազմակերպելու առօրյա գործերը և նախապես կողմնորոշվելու տարվա կարևոր օրերի հարցում։ Այդպիսի հրատարակությունները հատկապես օգտակար էին հոգևոր կյանքում, քանի որ օրացուցային տվյալները կարող էին ծառայել եկեղեցական տոների, հիշատակի օրերի և ծիսական արարողությունների ժամանակը որոշելու համար։ Հայոց թվականության ներառումը պահպանում էր ազգային ժամանակագրական ավանդույթի ներկայությունը և այն կապում քրիստոնեական աշխարհում լայնորեն կիրառվող թվագրման համակարգի հետ։ Օրացույցը կարելի է դիտարկել որպես 19-րդ դարի հայ համայնքի ժամանակի ընկալման, հաշվարկման և կազմակերպման մշակույթի արտահայտություն։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ տոմարագիտության, ժամանակագրության, եկեղեցական պատմության և հայկական տպագիր մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին օրացուցային գիտելիքները փոխանցվում ընթերցողին և կիրառվում հասարակական կյանքում։

Political Science

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ընդհանուր ժողովի իններորդ նիստի պաշտոնական ատենագրությունը՝ արձանագրելով ժողովական գործունեության ընթացքը և քննարկումների փաստաթղթային բովանդակությունը։ Այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր է 19-րդ դարի երկրորդ կեսի Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի հասարակական-քաղաքական կյանքի, ազգային ներկայացուցչական մարմինների և համայնքային ինքնակառավարման պատմության ուսումնասիրության համար։ Ատենագրությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու նիստի կազմակերպմանը, քննարկման ներկայացված հարցերին, մասնակիցների ելույթներին և ժողովական աշխատանքի ընթացակարգերին։ Ազգային ընդհանուր ժողովի գործունեությունը փաստագրող նման նյութերը կարևոր նշանակություն ունեն համայնքային կառավարման սկզբունքների, ազգային հաստատությունների դերակատարության և հասարակական խնդիրների քննարկման մշակույթի բացահայտման համար։ Դրանք նաև պահպանում են ժամանակաշրջանի պաշտոնական հաղորդակցության լեզվական առանձնահատկությունները, վարչական բառապաշարն ու ժողովական հարաբերությունների արտահայտման ձևերը։ Հրատարակությունը կարող է օգտագործվել որպես պատմական փաստաթուղթ՝ ազգային կառավարման մարմնի գործունեության ժամանակագրությունը վերակազմելու և արևմտահայ համայնքի կազմակերպական ու հասարակական կյանքի զարգացումները ուսումնասիրելու համար։

Literature

Այս աշխատանքը նվիրված է թարգմանության գործընթացում տեքստի իմաստային վերարտադրության և թարգմանչի անհատական մեկնաբանության միջև գոյություն ունեցող բարդ հարաբերությունների ուսումնասիրությանը, որտեղ դիտարկվում է, թե ինչպես է սկզբնաղբյուրի բովանդակությունը փոխակերպվում տարբեր լեզվամշակութային միջավայրերում։ Հեղինակը վերլուծում է, որ թարգմանությունը չի սահմանափակվում բառացի փոխարինմամբ, այլ ներառում է խորքային իմաստային, ոճական և մշակութային ադապտացիա, որի ընթացքում թարգմանչի լեզվական փորձը, աշխարհընկալումը և ստեղծագործական մոտեցումը կարող են էական ազդեցություն ունենալ վերջնական տեքստի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հավասարակշռությանը հավատարմության և ազատ մեկնաբանության միջև՝ ընդգծելով, որ չափազանց ազատ մոտեցումը կարող է աղավաղել սկզբնական իմաստը, մինչդեռ չափազանց բառացիությունը կարող է խաթարել տեքստի բնականությունը թիրախ լեզվում։ Աշխատությունը քննարկում է նաև թարգմանչի «անտեսանելիության» և «տեսանելիության» հարցերը, հեղինակության սահմանների ընդլայնումը թարգմանության մեջ, ինչպես նաև մշակութային համարժեքության ապահովման դժվարությունները։ Ներկայացվում են տարբեր թարգմանական ռազմավարություններ և օրինակներ, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես է նույն տեքստը կարող ստանալ տարբեր մեկնաբանություններ՝ կախված թարգմանչի ընտրություններից։ Շեշտվում է, որ թարգմանչի անհատական մեկնաբանությունը ոչ միայն հնարավոր է, այլև հաճախ անխուսափելի, և հենց դրա ճիշտ կառավարումն է որոշում թարգմանության որակը և ճշգրտությունը։