More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Biology

    Микромицеты каштановых почв Армении и их деструктивная активность на композиционных материалах

    Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի շագանակագույն հողերում տարածված միկրոմիցետների բազմազանության ուսումնասիրությանը և դրանց կենսաքիմիական ակտիվության գնահատմանը կոմպոզիտային նյութերի նկատմամբ, որտեղ դիտարկվում է միկրոօրգանիզմների դերը ինչպես հողի էկոլոգիական հավասարակշռության, այնպես էլ տեխնածին նյութերի դեգրադացիայի գործընթացներում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է հողային միկրոֆլորայի կազմը, միկրոմիցետների տեսակային բազմազանությունը և դրանց տարածվածության կախվածությունը հողի խոնավությունից, pH-ից, օրգանական նյութերի պարունակությունից և կլիմայական պայմաններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ֆերմենտային համակարգերին, որոնք ապահովում են օրգանական և պոլիմերային կառուցվածքների քայքայումը, ներառյալ ցելյուլազային, պրոտեազային և լիպազային ակտիվությունը, որոնք կարող են ազդել կոմպոզիտային նյութերի մեխանիկական հատկությունների վրա։ Աշխատությունը նաև վերլուծում է միկրոմիցետների կողմից առաջացվող կենսաքայքայման գործընթացները տարբեր տեսակի կոմպոզիտներում՝ ընդգծելով դրանց դիմադրողականության տարբեր մակարդակները և նյութերի ծառայության ժամկետի վրա ունեցած ազդեցությունը։ Ներկայացվում են փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ, որոնք ցույց են տալիս, որ որոշ հողային միկրոմիցետներ ունակ են զգալիորեն արագացնել պոլիմերային մատրիցաների քայքայումը՝ ստեղծելով տեխնոլոգիական և ինժեներական նշանակության խնդիրներ։ Միաժամանակ ընդգծվում է նաև այդ միկրոօրգանիզմների պոտենցիալ կիրառությունը կենսաքայքայվող նյութերի մշակման և էկոլոգիապես կայուն տեխնոլոգիաների զարգացման ոլորտներում։

    Updated: 2026-09-10
    Микромицеты каштановых почв Армении и их деструктивная активность на композиционных материалах
    Online

    History

    Գրադարանների աշխատանքը ՍՄԿՊ կենտկոմի հունիսյան պլենումի որոշումների պրոպագանդման գործում

    Այս նյութը վերաբերում է խորհրդային շրջանում գրադարանների դերակատարմանը գաղափարական աշխատանքի և պետական քաղաքականության տարածման գործընթացում՝ հատկապես ՍՄԿՊ Կենտկոմի հունիսյան պլենումի որոշումների պրոպագանդման համատեքստում։ Այն ներկայացնում է, թե ինչպես էին գրադարանները օգտագործվում որպես մշակութային-կրթական ինստիտուտներ՝ զանգվածների քաղաքական իրազեկվածությունը բարձրացնելու, կուսակցական որոշումների բովանդակությունը բացատրելու և հասարակության մեջ գաղափարական ազդեցություն տարածելու նպատակով։ Շեշտադրվում է գրադարանային աշխատողների կազմակերպչական և մեթոդական գործունեությունը՝ գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ քննարկումների, ընթերցողական հանդիպումների և քարոզչական նյութերի տարածման միջոցով։ Նյութը նաև ընդգծում է գրադարանների ինտեգրումը պետական գաղափարախոսական համակարգին, որտեղ դրանք ոչ միայն տեղեկատվության պահպանման վայրեր էին, այլ նաև ակտիվ դեր ունեին հասարակական կարծիքի ձևավորման մեջ՝ համապատասխանեցնելով իրենց աշխատանքը կուսակցական որոշումների պահանջներին և ուղղություններին։

    Updated: 2026-09-22
    Գրադարանների աշխատանքը ՍՄԿՊ կենտկոմի հունիսյան պլենումի որոշումների պրոպագանդման գործում
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ (1975, թիվ 10)

    Այս աշխատանքը ներկայացնում է ժամանակակից գրականության և արվեստի տեսության ոլորտում օգտագործվող հիմնական և նորագույն գիտական աղբյուրների համակարգված մատենագիտական հավաքածու, որը նպատակ ունի ապահովել տեսական և մեթոդաբանական հիմք մշակութային գործընթացների, գրականության զարգացման և արվեստի տարբեր ձևերի ուսումնասիրության համար։ Նյութը ընդգրկում է ինչպես արևմտյան, այնպես էլ ռուսական և միջազգային գիտական դպրոցների ներկայացուցիչների աշխատություններ, որոնք ձևավորել են ժամանակակից մշակութաբանական մտածողության հիմնական ուղղությունները՝ ներառյալ կառուցվածքաբանությունը, հետկառուցվածքաբանությունը, սեմիոտիկան, մշակութային ուսումնասիրությունները և քննադատական տեսությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հեղինակներին, ովքեր ուսումնասիրել են արվեստի սոցիալական, գաղափարական և պատմական համատեքստերը՝ բացահայտելով, թե ինչպես են գրական և գեղարվեստական ստեղծագործությունները փոխկապակցված հասարակական գործընթացների, իշխանության կառուցվածքների և մշակութային հիշողության հետ։ Նյութում ներառված աղբյուրները ընդգրկում են նաև արվեստի ընկալման և մեկնաբանման տեսությունները, որոնք վերլուծում են ստեղծագործության և դիտողի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև մեդիայի և տեխնոլոգիայի ազդեցությունը ժամանակակից արվեստի ձևերի վրա։ Այս մատենագիտական ցանկը ծառայում է որպես հետազոտական գործիք ինչպես ուսանողների, այնպես էլ գիտնականների համար՝ հնարավորություն տալով համակարգված կերպով կողմնորոշվել բազմազան տեսական աղբյուրների մեջ և կառուցել սեփական գիտական վերլուծությունները արվեստի և մշակույթի ոլորտում։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ (1975, թիվ 10)
    Online

    Political Science

    Ազգային ընդհանուր ժողովի ատենագրություններ, քառասունվեցերորդ նիստ

    Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ընդհանուր ժողովի քառասունվեցերորդ նիստի պաշտոնական ատենագրությունը՝ արձանագրելով ժողովի աշխատանքների ընթացքը, քննարկումների հաջորդականությունը և նիստի ընթացքում բարձրացված հարցերը։ Այն կարևոր վավերագրական աղբյուր է 19-րդ դարի հայ ազգային ներկայացուցչական մարմինների գործունեության, համայնքային ինքնակառավարման համակարգի և Կոստանդնուպոլսի հայ հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Ատենագրության մեջ ամփոփված պաշտոնական գրառումները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու ժողովական քննարկումների կազմակերպման ձևի, մասնակիցների ելույթների, արտահայտված տեսակետների և ներկայացված առաջարկությունների մասին։ Դրանք արժեքավոր նյութ են ժողովի ընթացակարգերը, հարցերի քննարկման եղանակները և որոշումների ձևավորման գործընթացը ուսումնասիրելու համար։ Նման փաստաթղթերը լուսաբանում են ազգային հաստատությունների դերը համայնքի կառավարման, հասարակական հարաբերությունների կարգավորման և հավաքական խնդիրների քննարկման գործում։ Դրանք նաև արտացոլում են հայ համայնքի կազմակերպական կյանքի առանձնահատկությունները և ազգային ներկայացուցչական կառույցների նշանակությունը տվյալ ժամանակաշրջանում։ Ատենագրության պաշտոնական լեզուն, ձևակերպումներն ու ժողովական բառապաշարը կարևոր նյութ են ժամանակաշրջանի հայերենի, վարչական գրագրության և փաստաթղթային մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունն ունի պատմական նշանակություն՝ որպես հայ ազգային հաստատությունների գործունեությունն ու 19-րդ դարի համայնքային հասարակական-քաղաքական կյանքը փաստագրող սկզբնաղբյուր։

    Updated: 2026-10-31
    Ազգային ընդհանուր ժողովի ատենագրություններ, քառասունվեցերորդ նիստ
    Online

    Literature

    Թուճտան գըզլար, հատոր Ե

    Հրատարակությունը բազմահատոր գրական երկի հինգերորդ մասն է։ Վերնագրի տառադարձված ձևը, հավանաբար, փոխանցում է օտարալեզու անվանում, սակայն միայն մատենագիտական տվյալների հիման վրա դրա ճշգրիտ իմաստը, սկզբնաղբյուրը և հեղինակը հաստատել հնարավոր չէ։ Հատորի պատկանելությունը բազմամաս հրատարակությանն այն կապում է ավելի ընդարձակ պատմողական շարքի հետ, որի առանձին մասերը կարող են շարունակել նախորդ հատվածներում ներկայացված իրադարձությունները, կերպարների պատմությունները և թեմատիկ զարգացումները։ 19-րդ դարի հայերեն տպագիր միջավայրում օտար գրականության թարգմանություններն ու հարմարեցումները կարևոր դեր են ունեցել ընթերցողական հետաքրքրությունների ընդլայնման և գեղարվեստական արձակի տարածման գործում։ Նման գրքերը հայալեզու ընթերցողներին հնարավորություն էին տալիս ծանոթանալու տարբեր գրական ավանդույթների, պատմողական ձևերի և հասարակական թեմաների։ Բազմահատոր հրատարակությունների տարածումը նաև վկայում է երկարաշունչ պատմությունների նկատմամբ հետաքրքրության և ընթերցանության շարունակական մշակույթի ձևավորման մասին։ Այս հատորը կարող է դիտարկվել որպես ժամանակաշրջանի հայերեն գրահրատարակչական գործունեության և թարգմանական գրականության շրջանառության նյութ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում արևմտահայ տպագրության, 19-րդ դարի ընթերցողական մշակույթի, ինչպես նաև բազմահատոր գեղարվեստական հրատարակությունների մատենագիտական ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, գրքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հայերեն հին տպագիր ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Updated: 2026-10-29
    Թուճտան գըզլար, հատոր Ե
    Online

    Medicine

    Որոճող կենդանիների խշխշան պալարի առանձնահատուկ կանխարգելման միջոցների մշակումը ՀՀ պայմաններում

    Աշխատությունը նվիրված է որոճող կենդանիների խշխշան պալարի կանխարգելման առանձնահատուկ միջոցների մշակմանը և դրանց կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հիվանդության տարածմանն ու առաջացմանը նպաստող գործոնները, դրա համաճարակաբանական առանձնահատկությունները և կենդանիների առողջության ու անասնապահական տնտեսությունների արդյունավետության վրա ունեցած ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելիչ միջոցառումների գիտական հիմնավորմանը, դրանց արդյունավետության գնահատմանը և Հայաստանի բնակլիմայական ու անասնապահական պայմաններին համապատասխան մոտեցումների մշակմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել կենդանիների հիվանդության նկատմամբ դիմադրողականության բարձրացման, վարակի տարածման սահմանափակման, անասնաբուժական հսկողության կատարելագործման և կանխարգելիչ միջոցառումների կազմակերպման տարբեր ուղղություններ։ Կարևորվում է նաև տնտեսություններում կիրառվող սանիտարահիգիենիկ և անասնաբուժական միջոցառումների համալիրը, որի նպատակն է նվազեցնել հիվանդության առաջացման և տարածման հավանականությունը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել հանրապետության պայմաններում որոճող կենդանիների հիվանդությունների կանխարգելման առավել արդյունավետ համակարգերի ձևավորմանը, կենդանիների առողջության պահպանմանը և անասնապահության տնտեսական կորուստների նվազեցմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել անասնաբույժներին, անասնաբուժական ոլորտի հետազոտողներին, անասնապահական տնտեսությունների մասնագետներին, գյուղատնտեսական բուհերի դասախոսներին և ուսանողներին, ինչպես նաև կենդանիների վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման հարցերով զբաղվող մասնագետներին։

    Updated: 2026-09-09
    Որոճող կենդանիների խշխշան պալարի առանձնահատուկ կանխարգելման միջոցների մշակումը ՀՀ պայմաններում