Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Linguistics

    Աղվանից կաթողիկոս Տ. Եսայի Հասան-Ջալալյանցի «Պատմութիին համառօտ Աղուանից երկրի» երկի և նամակների լեզուն

    Աշխատությունը նվիրված է XVIII դարի հայերենի պատմության կարևոր սկզբնաղբյուրներից մեկի և նույն հեղինակի նամակագրական ժառանգության լեզվական համակարգի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր ժանրերի տեքստերում դրսևորվող հնչյունական, բառապաշարային, բառակազմական, ձևաբանական, շարահյուսական և ոճական առանձնահատկություններն են, որոնց քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տվյալ ժամանակաշրջանի գրավոր հայերենի զարգացման միտումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գրաբարի, միջին հայերենի, ձևավորվող նոր գրական հայերենի և բարբառային տարրերի փոխհարաբերությանը։ Պատմագրական շարադրանքը հիմնականում հիմնվում է գրաբարյան լեզվական ավանդույթի վրա, մինչդեռ նամակներում առավել նկատելի են ժամանակի կենդանի խոսակցական լեզվին, բարբառներին և նոր ձևավորվող աշխարհաբարին բնորոշ երևույթները։ Այս տարբերությունը կարևոր նյութ է տալիս ժանրի, հաղորդակցական նպատակի և լեզվական միջոցների ընտրության փոխկապակցվածությունը գնահատելու համար։ Բառապաշարի ուսումնասիրության ընթացքում քննվում են տարբեր ժամանակագրական շերտերի բառերը, ժողովրդախոսակցական և բարբառային միավորները, փոխառությունները, դարձվածային արտահայտությունները և տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական ու քաղաքական իրականությունն արտացոլող բառային միջոցները։ Քերականական մակարդակում կարևորվում են հոլովական և խոնարհման ձևերի, դերանունների, կապերի, շաղկապների, բայական կառուցվածքների և նախադասությունների կազմության առանձնահատկությունները՝ դրանք հայերենի նախորդ և հետագա փուլերի հետ համադրելու նպատակով։ Ոճական քննությունը հնարավորություն է տալիս ցույց տալու պատմագրական և նամակագրական խոսքի տարբերությունները․ առաջինում գերակշռում են գրավոր պատմագրությանը բնորոշ կառուցվածքներն ու ավանդական ձևերը, իսկ նամակներում խոսքը հաճախ ավելի անմիջական, ազատ և հաղորդակցական բնույթ ունի։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև հայերենի պատմական զարգացման այն շրջանի ուսումնասիրության համար, երբ գրաբարյան ավանդույթին զուգահեռ ավելի ակնհայտ էին դառնում նոր գրական լեզվի ձևավորման գործընթացները։ Տարբեր լեզվական շերտերի համատեղ քննությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու XVIII դարի հայերենի անցումային վիճակի բազմազան պատկերը և գնահատելու ուսումնասիրվող գրավոր ժառանգության արժեքը որպես պատմալեզվաբանական աղբյուր։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պատմական լեզվաբանության, բառագիտության, քերականագիտության և ոճագիտության մոտեցումները՝ տվյալ ժամանակաշրջանի հայերենի զարգացման օրինաչափությունները և հեղինակի լեզվական առանձնահատկությունները համակարգված ներկայացնելու նպատակով։

    Updated: 2026-09-24
    Աղվանից կաթողիկոս Տ. Եսայի Հասան-Ջալալյանցի «Պատմութիին համառօտ Աղուանից երկրի» երկի և նամակների լեզուն
    Online

    Biology

    Ագրոնոմիայի և բուսաբանության հիմունքների գործնական աշխատանքների ձեռնարկ

    Այս ձեռնարկը նախատեսված է ագրոնոմիայի և բուսաբանության հիմունքների գործնական ուսուցման համար։ Այն օգնում է ուսանողներին և սկսնակ մասնագետներին կիրառել տեսական գիտելիքները լաբորատոր և դաշտային աշխատանքներում։ Ձեռնարկում ընդգրկված են՝ Բույսերի կառուցվածքի ուսումնասիրության գործնական վարժություններ Հողի և բույսերի փոխազդեցության պարզ փորձեր Բուսաբանական դիտարկումների մեթոդներ Սերմերի, բույսերի աճի և զարգացման ուսումնասիրություն Ագրոտեխնիկական պարզ աշխատանքների կատարման ուղեցույցներ Գիրքը կարևոր է, քանի որ զարգացնում է գործնական հմտություններ և օգնում է հասկանալ բուսաբանական և ագրոնոմիական գործընթացները իրական պայմաններում։

    Updated: 2026-09-19
    Ագրոնոմիայի և բուսաբանության հիմունքների գործնական աշխատանքների ձեռնարկ
    Online

    Chemistry

    Синтез замещенных 2-пиридонов и глутаримидов на основе ариламидов ацетоуксусной и малоновой кислот

    Աշխատությունը նվիրված է ացետոքացախաթթվի և մալոնաթթվի արիլամիդների հիման վրա փոխարինված 2-պիրիդոնների և գլուտարիմիդների սինթեզի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակը նշված ելանյութերի քիմիական փոխակերպումների օրինաչափությունների բացահայտումն ու դրանց հիման վրա նոր օրգանական միացությունների ստացման արդյունավետ եղանակների մշակումն է։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են արիլամիդների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց ռեակցիոնունակությունը և տարբեր պայմաններում ընթացող ցիկլացման ու փոխակերպման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխարինված 2-պիրիդոնների և գլուտարիմիդների ստացման սինթետիկ մեթոդներին, ռեակցիաների ընթացքի վրա ազդող գործոններին և վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի ձևավորմանը։ Վերլուծվում են ռեակցիոն միջավայրի, ջերմաստիճանի, կատալիտիկ կամ այլ պայմանների և ելանյութերի կառուցվածքի ազդեցությունները սինթեզի արդյունքների վրա՝ նպատակ ունենալով որոշել առավել արդյունավետ պայմանները։ Ստացված միացությունների ուսումնասիրությունը ներառում է դրանց քիմիական կառուցվածքի հաստատում և ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի գնահատում՝ կիրառելով օրգանական քիմիայում ընդունված անալիտիկ և սպեկտրոսկոպիկ մոտեցումներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է կառուցվածք–ռեակցիոնունակություն փոխհարաբերությունների բացահայտումը, որը հնարավորություն է տալիս հասկանալ արիլային տեղակալների և ելանյութերի կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությունը ցիկլային արտադրանքների առաջացման վրա։ Հետազոտությունը միաժամանակ նպաստում է հետերոցիկլիկ միացությունների ստացման նոր սինթետիկ ուղիների ընդլայնմանը, քանի որ 2-պիրիդոնային և գլուտարիմիդային համակարգերը կարևոր են օրգանական և կիրառական քիմիայի տարբեր ուղղությունների համար։ Ստացված արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ նոր միացությունների հետագա քիմիական և կենսաբանական ուսումնասիրությունների, ինչպես նաև հնարավոր կիրառական հատկությունների բացահայտման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել օրգանական և դեղագործական քիմիայի մասնագետներին, սինթետիկ քիմիկոսներին, հետերոցիկլիկ միացությունների հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և քիմիական ուղղությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-21
    Синтез замещенных 2-пиридонов и глутаримидов на основе ариламидов ацетоуксусной и малоновой кислот
    Online

    Psychology

    Հոգեբանական գնահատման գործիքակազմ

    Այս գիրքը ներկայացնում է հոգեբանական գնահատման գործիքակազմի տեսական և կիրառական հիմունքները՝ բացատրելով, թե ինչպես են կառուցվում, կիրառվում և մեկնաբանվում տարբեր հոգեբանական թեստեր ու չափման մեթոդներ։ Այն անդրադառնում է հոգեբանական գնահատման հիմնական ուղղություններին՝ ինտելեկտի, անձնային առանձնահատկությունների, հուզական վիճակների և վարքագծային առանձնահատկությունների չափմանը։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են թեստերի հուսալիության և վավերականության (reliability and validity) սկզբունքները, ինչպես նաև գնահատման ստանդարտացման գործընթացները։ Հեղինակը ներկայացնում է տարբեր գործիքների կիրառումը կլինիկական, կրթական և կազմակերպական միջավայրերում՝ ընդգծելով դրանց դերը մասնագիտական որոշումների կայացման մեջ։ Նյութը համադրում է տեսական բացատրություններ և գործնական օրինակներ՝ օգնելով զարգացնել գնահատման և վերլուծական հմտություններ։ Գիրքը օգտակար է հոգեբանների, ուսանողների և մասնագետների համար, ովքեր աշխատում են մարդու վարքագծի և հոգեկան գործընթացների չափման ոլորտում։

    Updated: 2026-09-18
    Հոգեբանական գնահատման գործիքակազմ
    Online

    Literature

    Նար-Դոս Հենակներով մարդը

    Սոցիալ-հոգեբանական արձակ պատմվածք է, որտեղ հեղինակը պատկերում է մարդկային խոցելիությունը, կյանքի դժվարությունների ազդեցությունը անհատի վրա և հասարակության վերաբերմունքը թույլ կամ հաշմանդամ դարձած մարդու նկատմամբ։ Գործի կենտրոնում է մի կերպար, որը ֆիզիկական սահմանափակման պատճառով ստիպված է շարժվել հենակներով, և հենց այդ վիճակը դառնում է ոչ միայն արտաքին դժվարության, այլ նաև հոգեբանական փորձության աղբյուր։ Նար-Դոսը մանրամասն ներկայացնում է հերոսի ներաշխարհը՝ նրա ամոթի, ինքնազգացողության, արժանապատվության և հասարակության կողմից ընդունվելու կամ մերժվելու զգացումները։ Ստեղծագործության միջոցով բացահայտվում է նաև հասարակության վերաբերմունքը նման մարդկանց նկատմամբ՝ երբեմն կարեկցող, երբեմն անտարբեր կամ նույնիսկ դաժան, ինչը ուժեղացնում է սոցիալական քննադատության շերտը։ Գործում կարևոր է նաև մարդու ներքին ուժի գաղափարը՝ ցույց տալով, որ ֆիզիկական սահմանափակումը չի ոչնչացնում մարդու արժանապատվությունը կամ ներքին արժեքը։ Լեզուն պարզ է, իրականիստական և հոգեբանական նուրբ դիտարկումներով հագեցած, ինչը Նար-Դոսի ոճին բնորոշ է։

    Updated: 2026-08-31
    Նար-Դոս Հենակներով մարդը
    Online

    Literature

    Тема Армянского геноцида в немецкой и австрийской литературах

    Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Հայոց ցեղասպանության թեմայի արտացոլումը գերմանական և ավստրիական գրականության մեջ՝ ընդգծելով պատմական հիշողության, բարոյական պատասխանատվության և մշակութային վերաիմաստավորման խնդիրները եվրոպական գրական դիսկուրսում։ Հետազոտության մեջ Armenian Genocide-ը դիտարկվում է որպես ոչ միայն պատմական իրադարձություն, այլև գրականության մեջ մշակված էթիկական և հումանիստական խնդիրների աղբյուր, որը տարբեր ժամանակաշրջաններում տարբեր կերպ է մեկնաբանվել գերմանախոս հեղինակների կողմից։ Գերմանական և ավստրիական գրականության մեջ այս թեման հաճախ կապված է մեղքի, հիշողության և պատմական պատասխանատվության հարցերի հետ, հատկապես 20-րդ դարի երկրորդ կեսից սկսած, երբ Հոլոքոստի փորձը նպաստեց ցեղասպանությունների վերաբերյալ ավելի լայն համեմատական և քննադատական մոտեցումների ձևավորմանը։ Աշխատությունը վերլուծում է, թե ինչպես են տարբեր հեղինակներ օգտագործում վկայությունների, պատմական փաստերի և գեղարվեստական վերակառուցման մեթոդները՝ ստեղծելու այնպիսի տեքստեր, որոնք միաժամանակ և՛ փաստագրական են, և՛ խորհրդանշական։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիշողության գրականությանը (Erinnerungsliteratur), որտեղ ցեղասպանության թեման ներկայացվում է որպես բարոյական պարտավորություն և մարդկային ողբերգության համընդհանուր խորհրդանիշ։ Միևնույն ժամանակ ընդգծվում է, որ ավստրիական և գերմանական գրական ավանդույթներում այս թեմայի ընկալումները երբեմն տարբերվում են՝ կախված ազգային ինքնության, պատմական մեղքի գիտակցության և քաղաքական համատեքստի առանձնահատկություններից։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը եզրակացնում է, որ Հայոց ցեղասպանության թեման գերմանախոս գրականության մեջ ձևավորում է հիշողության և պատասխանատվության բազմաշերտ տարածք՝ միավորելով պատմական գիտակցությունը և գեղարվեստական արտահայտչությունը։

    Updated: 2026-09-15
    Тема Армянского геноцида в немецкой и австрийской литературах