More in Technology

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Literature

    Աղբար Թովմասի տնակը, առաջին հատոր

    Ստեղծագործությունը ներկայացնում է ընտանեկան և հասարակական կյանքի պատկերներ՝ կենտրոնանալով մարդկային հարաբերությունների, բարոյական արժեքների, խղճի, ազնվության, աշխատանքի և փոխադարձ օգնության գաղափարների վրա։ Պատմության հիմքում ընկած է համեստ բնակավայրի և այնտեղ ապրող մարդկանց առօրյան, որի միջոցով բացահայտվում են հասարակության տարբեր խավերին բնորոշ մտածելակերպը, վարքագիծը և կենսական դժվարությունները։ Կենցաղային իրավիճակների ու մարդկային փոխհարաբերությունների նկարագրության միջոցով ընթերցողին են ներկայացվում բարության, կարեկցանքի, պատասխանատվության, արդարության և մարդկային արժանապատվության կարևորության մասին գաղափարներ։ Ստեղծագործության դաստիարակչական ուղղվածությունն արտահայտվում է ոչ միայն ներկայացվող իրադարձություններով, այլև հերոսների արարքների ու դրանց հետևանքների միջոցով՝ խրախուսելով բարոյական գիտակցությունը, համեստությունը, աշխատասիրությունն ու ուրիշների հանդեպ հոգատար վերաբերմունքը։ Առաջին հատորը հիմք է դնում պատմության գեղարվեստական միջավայրի և գաղափարական առանցքի ձևավորմանը՝ ընթերցողին ծանոթացնելով ստեղծագործության աշխարհին ու նրա հիմնական արժեքային շեշտադրումներին։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում ինչպես գեղարվեստական արձակի, այնպես էլ XIX դարի հայ ընթերցողական և թարգմանական գրականության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով դիտարկելու բարոյախրատական գրականության տարածումը, ընտանեկան դաստիարակության պատկերացումները և հասարակական արժեքների արտացոլումը գրականության մեջ։

    Updated: 2026-11-14
    Աղբար Թովմասի տնակը, առաջին հատոր
    Online

    Other Subjects

    Месторождение свинцовой руды "Гюмушлуг", Шаруро-Даралагезскаго уезда, Эриванской губернии

    Աշխատությունը նվիրված է պատմական Երևանի նահանգի Շարուր-Դարալագյազի գավառում գտնվող Գյումուշլուղի կապարի հանքաքարի հանքավայրի երկրաբանական և հանքագիտական ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հանքավայրի աշխարհագրական դիրքը, տեղանքի բնական պայմանները, երկրաբանական կառուցվածքը և մետաղական հանքայնացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կապար պարունակող հանքաքարերի տարածվածությանը, դրանց հանքաբանական կազմին, հանքային մարմինների տեղադրման պայմաններին և հանքավայրի առաջացման երկրաբանական նախադրյալներին։ Ուսումնասիրման շրջանակում կարող են ներկայացվել հանքային ապարների բնութագրերը, հանքաքարերի արտաքին հատկանիշները, հանքայնացման գոտիները և օգտակար հանածոյի արդյունաբերական նշանակության գնահատման մոտեցումները։ Դիտարկվում են տարածաշրջանի լեռնային ռելիեֆի, ապարների շերտագրության, տեկտոնական կառուցվածքի և հանքային կուտակումների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Կարևորվում են հանքավայրի հետախուզման, հանքաքարի որակի որոշման, պաշարների նախնական գնահատման և արդյունահանման տնտեսական նպատակահարմարության հետ կապված հարցերը։ Անդրադարձ կարող է կատարվել նաև հանքարդյունաբերության զարգացման պատմական պայմաններին, հանքային հարստությունների ուսումնասիրման ժամանակ կիրառված մեթոդներին և տարածաշրջանի տնտեսական ներուժի գնահատմանը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես պատմական երկրաբանական հետազոտությունների տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանում հանքավայրերի նկարագրման, հանքային պաշարների գնահատման և երկրաբանական տեղեկատվության համակարգման մոտեցումները։ Այն կարող է օգտագործվել պատմական հանքավայրերի վերաբերյալ տվյալների համեմատական ուսումնասիրության, տարածաշրջանի երկրաբանական հետազոտությունների պատմության վերականգնման և հանքարդյունաբերական ժառանգության ուսումնասիրության նպատակներով։ Աշխատությունն օգտակար է երկրաբանների, հանքագետների, հանքարդյունաբերության պատմաբանների, տնտեսական աշխարհագրության մասնագետների և տարածաշրջանի բնական պաշարների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-16
    Месторождение свинцовой руды "Гюмушлуг", Шаруро-Даралагезскаго уезда, Эриванской губернии
    Online

    Technology

    Հայաստանի քրոմիտային խտանյութերից ալյումինաթերմային եղանակով քրոմի ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի քրոմիտային հանքանյութերի խտանյութերից ալյումինաթերմային եղանակով մետաղական քրոմի ստացման տեխնոլոգիական գործընթացների ուսումնասիրությանը և կատարելագործմանը։ Քննարկվում են քրոմիտային խտանյութերի քիմիական ու հանքաբանական կազմի առանձնահատկությունները, դրանց վերամշակման հնարավորությունները և մետաղական քրոմի ստացման ֆիզիկաքիմիական հիմունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ալյումինաթերմային վերականգնման գործընթացի ջերմադինամիկական օրինաչափություններին, քիմիական ռեակցիաների ընթացքին, ստացվող մետաղի մաքրության աստիճանին և տեխնոլոգիական արդյունավետության վրա ազդող գործոններին։ Ուսումնասիրվում են հումքի նախապատրաստման, վերականգնման գործընթացի կազմակերպման, մետաղական և խարամային բաղադրիչների առանձնացման, ինչպես նաև վերջնական արտադրանքի որակական ցուցանիշների գնահատման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում տեղական հանքային հումքի արդյունավետ օգտագործման, արտադրական ծախսերի նվազեցման, էներգախնայողության և մետալուրգիական տեխնոլոգիաների զարգացման հնարավորություններին։ Աշխատությունը կարևորում է Հայաստանի հանքահումքային պաշարների արդյունաբերական վերամշակման և բարձրարժեք մետաղական արտադրանքի ստացման գիտատեխնիկական նշանակությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել մետալուրգների, քիմիական տեխնոլոգիաների մասնագետների, նյութագետների, հանքարդյունաբերության ոլորտի հետազոտողների և տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-12
    Հայաստանի քրոմիտային խտանյութերից ալյումինաթերմային եղանակով քրոմի ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը
    Online

    Social Work

    Этика социальной работы

    Этика социальной работы աշխատությունը սոցիալական աշխատանքի մասնագիտական էթիկային նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է սոցիալական աշխատողի գործունեության բարոյական սկզբունքները, արժեքային համակարգը և պատասխանատվության սահմանները, այն անդրադառնում է հաճախորդի իրավունքների պաշտպանության, գաղտնիության պահպանման, մասնագիտական ազնվության և սոցիալական արդարության ապահովման խնդիրներին, գիրքը վերլուծում է էթիկական դիլեմաները, որոնք առաջանում են սոցիալական աշխատանքի տարբեր իրավիճակներում՝ ներառյալ խոցելի խմբերի հետ աշխատանքը, ընտանեկան խնդիրների միջամտությունը և պետական սոցիալական ծրագրերի իրականացումը, միաժամանակ ներկայացնում է միջազգային էթիկական կոդեքսները և մասնագիտական վարքականոնները, ընդգծելով սոցիալական աշխատողի դերը որպես մարդու իրավունքների և սոցիալական հավասարության պաշտպան, ինչպես նաև օգնում է զարգացնել քննադատական մտածողություն և բարոյական հիմնավորված որոշումների կայացման հմտություններ։

    Updated: 2026-09-22
    Этика социальной работы
    Online

    Religion

    Համառոտ ուսուցում առաջին անգամ Սուրբ Հաղորդություն ընդունող երեխաների համար

    Աշխատությունը քրիստոնեական կրոնական և մանկավարժական բնույթի ուսուցողական ձեռնարկ է՝ նախատեսված այն երեխաների համար, որոնք պատրաստվում են առաջին անգամ մասնակցելու Սուրբ Հաղորդության խորհրդին։ Գրքի հիմնական նպատակն է մատչելի և հասկանալի ձևով երեխաներին ծանոթացնել քրիստոնեական հավատի հիմնարար դրույթներին, Սուրբ Հաղորդության խորհրդի նշանակությանը և այդ կարևոր հոգևոր իրադարձությանը նախապատրաստվելու անհրաժեշտ գիտելիքներին։ Ստեղծագործության բովանդակային առանցքը կազմում է երեխաների կրոնական կրթությունը՝ շեշտադրելով հավատքի գիտակցված ընկալումը, հոգևոր պատրաստվածությունը, բարոյական մաքրությունը և եկեղեցական կյանքի նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սուրբ Հաղորդության խորհրդի քրիստոնեական ըմբռնմանը, դրա հոգևոր նշանակությանը և հավատացյալի ու Աստծո միջև հաղորդակցության գաղափարին։ Երեխաներին ներկայացվում են քրիստոնեական դավանանքի այն հիմնական ճշմարտությունները, որոնք անհրաժեշտ են հաղորդության խորհրդին պատշաճ կերպով մոտենալու համար, ինչպես նաև բացատրվում են աղոթքի, ապաշխարության, մեղքերի գիտակցման, խոստովանության և հոգևոր ինքնաքննության կարևորությունը։ Ձեռնարկի դաստիարակչական ուղղվածությունը ենթադրում է, որ երեխայի մասնակցությունը եկեղեցական կյանքին պետք է հիմնված լինի ոչ միայն արտաքին արարողակարգի իմացության, այլև հավատի, ակնածանքի և հոգևոր գիտակցության վրա։ Այդ նպատակով նյութը միտված է ձևավորելու քրիստոնեական բարոյականության հիմնարար պատկերացումներ՝ սեր առ Աստված, հարգանք ծնողների և մերձավորների նկատմամբ, հնազանդություն, ազնվություն, խոնարհություն, ներողամտություն և բարեգործություն։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է մանկական ընկալմանը համապատասխան կրոնական գիտելիքի փոխանցումը։ Բարդ աստվածաբանական հասկացությունները ներկայացվում են կրթական և խրատական նպատակադրումով՝ նպաստելով դրանց աստիճանական յուրացմանը և երեխայի հոգևոր աշխարհի ձևավորմանը։ Այս առումով ձեռնարկը միավորում է դավանաբանական ուսուցումը, եկեղեցական կրթությունը և բարոյական դաստիարակությունը՝ Սուրբ Հաղորդության առաջին ընդունումը դիտարկելով որպես երեխայի քրիստոնեական կյանքի կարևոր հանգրվան։ Գրական կառուցվածքի տեսանկյունից աշխատությանը բնորոշ է ուսուցողական, բացատրական և խրատական շարադրանքը, որի առաջնային նպատակը ոչ թե տեսական աստվածաբանական խնդիրների խորքային քննարկումն է, այլ կրոնական գիտելիքի պարզաբանումն ու գործնական յուրացումը։ Այն նախատեսված է անհատական ընթերցանության և երեխաների հետ իրականացվող կրոնական ուսուցման համար՝ հնարավորություն տալով ծնողներին, հոգևորականներին և դաստիարակներին աջակցելու երեխաների նախապատրաստությանը։ Պատմամշակութային առումով գիրքն արտացոլում է հայ կաթոլիկական կրթական ավանդույթը և Մխիթարյան միաբանության գործունեության կարևոր ուղղություններից մեկը՝ հայերենով կրոնական ու դաստիարակչական գրականության ստեղծումն ու տարածումը։ Այն ներկայացնում է այն ժամանակաշրջանի մանկավարժական մտածողությունը, որի համաձայն երեխայի հոգևոր և բարոյական ձևավորումը պետք է սկսվի վաղ տարիքից՝ հիմնվելով հավատի ուսուցման, եկեղեցական խորհուրդների ճանաչողության և քրիստոնեական վարքականոնների յուրացման վրա։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ մանկական կրոնական գրականության, կաթոլիկական դավանաբանական կրթության և Մխիթարյան հրատարակչական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է նաև նրա գործնական նշանակությամբ, քանի որ այն ներկայացնում է երեխաներին Սուրբ Հաղորդության խորհրդին նախապատրաստելու պատմականորեն ձևավորված կրթական մոտեցում և հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են հայերեն կրոնական ձեռնարկների միջոցով փոխանցվել քրիստոնեական հավատի, հոգևոր կյանքի և բարոյական դաստիարակության սկզբունքները։

    Updated: 2026-11-11
    Համառոտ ուսուցում առաջին անգամ Սուրբ Հաղորդություն ընդունող երեխաների համար
    Online

    Linguistics

    Лексико-грамматические особенности русского литературного языка первой трети xviii beka (на материале сочинений И. Т. Посошкова)

    Պատմալեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XVIII դարի առաջին երրորդի ռուս գրական լեզվի բառային և քերականական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Իվան Տիխոնովիչ Պոսոշկովի ստեղծագործությունների լեզվական նյութի հիման վրա։ Քննության են առնվում ռուս գրական լեզվի ձևավորման և զարգացման պատմական պայմանները, տվյալ ժամանակաշրջանի լեզվական փոփոխությունները և գրավոր խոսքի նորմավորման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Պոսոշկովի երկերում կիրառված բառապաշարին, բառերի իմաստային առանձնահատկություններին, հնացած և նոր ձևավորվող լեզվական միավորներին, ինչպես նաև հասարակական, տնտեսական ու քաղաքական հարաբերություններն արտահայտող բառերին։ Վերլուծվում են գոյականների, ածականների, դերանունների և բայերի քերականական ձևերը, հոլովման ու խոնարհման առանձնահատկությունները, բառակազմական միջոցները և շարահյուսական կառույցների կազմակերպման սկզբունքները։ Քննարկվում են նաև եկեղեցասլավոներենի, ժողովրդախոսակցական լեզվի և գրավոր գրական ավանդույթների փոխազդեցությունները՝ ռուս գրական լեզվի զարգացման համատեքստում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Պոսոշկովի ստեղծագործությունների լեզվական ոճը, հեղինակային արտահայտչամիջոցները և ժամանակաշրջանի լեզվական նորմերի արտացոլումը գրավոր աղբյուրներում։ Անդրադարձ է կատարվում պատմական բառագիտության, ձևաբանության և շարահյուսության մեթոդների կիրառմանը, ինչպես նաև XVIII դարի ռուսերենում տեղի ունեցած լեզվական փոփոխությունների բացահայտման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ռուսաց լեզվի պատմության, պատմական քերականության, բառագիտության, լեզվական ոճագիտության և ռուս գրական լեզվի զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Лексико-грамматические особенности русского литературного языка первой трети xviii beka (на материале сочинений И. Т. Посошкова)