Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionTechnology
Գորշ և թերթաքարային մետաղակիր ածուխներից ազնիվ մետաղների կորզման տեխնոլոգիայի մշակումը
Այս թեման վերաբերում է գորշ (լիգնիտային) և թերթաքարային մետաղակիր ածուխներից ազնիվ մետաղների՝ հիմնականում ոսկու, արծաթի և պլատինային խմբի տարրերի կորզման տեխնոլոգիական գործընթացների մշակմանը, որտեղ ուսումնասիրվում են հումքի հանքաբանական կազմը, մետաղների կապակցվածության ձևերը և դրանց ազատման ու խտացման արդյունավետ մեթոդները։ Հետազոտության ընթացքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն փաստին, որ նման ածուխներում ազնիվ մետաղները հաճախ գտնվում են ցածր կոնցենտրացիաներով և բարդ հանքաբանական մատրիցայում, ինչը պահանջում է համակցված տեխնոլոգիական մոտեցումներ՝ ներառյալ նախնական հարստացում, ջերմաքիմիական մշակում, քիմիական լեաչինգ և ֆիզիկա-քիմիական տարանջատման մեթոդներ։ Թերթաքարային և գորշ ածուխների յուրահատուկ կառուցվածքը, բարձր օրգանական բաղադրությունը և հանքային խառնուրդների բազմազանությունը ստեղծում են ինչպես մարտահրավերներ, այնպես էլ հնարավորություններ՝ նորարարական կորզման տեխնոլոգիաների մշակման համար, որոնք կարող են բարձրացնել մետաղների վերականգնման արդյունավետությունը և նվազեցնել կորուստները։ Մշակվող տեխնոլոգիաների նպատակն է նաև շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցումը՝ թունավոր արտանետումների կրճատման, էներգաարդյունավետության բարձրացման և թափոնների վերամշակման միջոցով։ Այս հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հանքարդյունաբերության ոլորտում, քանի որ թույլ է տալիս ոչ ավանդական հումքային աղբյուրներից ստանալ ռազմավարական արժեք ունեցող մետաղներ՝ նպաստելով ռեսուրսների ավելի արդյունավետ և կայուն օգտագործմանը։
Updated: 2026-08-27Linguistics
XIV-XV դարերի հայերեն ձեռագրերի հիշատակարանների լեզուն
Աշխատությունը նվիրված է XIV–XV դարերում ստեղծված հայերեն ձեռագրերի հիշատակարանների լեզվական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով որպես միջնադարյան հայերենի պատմության, զարգացման և գործածության կարևոր սկզբնաղբյուրներ։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում հիշատակարանների բառապաշարը, հնչյունական և ուղղագրական առանձնահատկությունները, բառաձևերը, քերականական կառուցվածքները, շարահյուսական օրինաչափությունները և ոճական հատկանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրաբարի ավանդական լեզվական ձևերի և ժամանակի կենդանի խոսակցական լեզվին բնորոշ տարրերի փոխհարաբերությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու միջին հայերենի զարգացման տարբեր դրսևորումները և գրավոր խոսքում դրանց արտացոլման աստիճանը։ Ուսումնասիրվում են ձեռագիր մատյանների գրիչների, պատվիրատուների, ծաղկողների և այլ անձանց մասին տեղեկություններ պարունակող հատվածների լեզվական կառուցվածքները, ինչպես նաև ձեռագրերի ստեղծման վայրին, ժամանակին և պատմական հանգամանքներին վերաբերող ձևակերպումները։ Քննության են առնվում տարբեր գրչության կենտրոններում ստեղծված հիշատակարանների լեզվական տարբերությունները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հնարավոր տարածքային և բարբառային առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նաև օտար լեզուների հետ շփումների հետևանքով բառապաշարում ի հայտ եկած փոխառությունների և լեզվական ազդեցությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս տվյալ ժամանակաշրջանի պատմամշակութային միջավայրի մասին։ Հիշատակարանների լեզուն դիտարկվում է ոչ միայն որպես լեզվաբանական նյութ, այլև որպես միջնադարյան հասարակության առօրյան, մտածողությունը, հոգևոր կյանքը և պատմական իրադարձությունների ընկալումը ներկայացնող աղբյուր։ Վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու լեզվական ձևերի փոփոխությանը, նոր բառերի և արտահայտությունների տարածմանը, քերականական տարբերակների գործածությանը և գրական ու խոսակցական լեզուների փոխազդեցությանը։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի հայոց լեզվի պատմության պարբերացման, միջին հայերենի կառուցվածքային առանձնահատկությունների բացահայտման, միջնադարյան ձեռագրական ժառանգության լեզվաբանական ուսումնասիրության և պատմական բառարանագրության համար՝ միաժամանակ նպաստելով XIV–XV դարերի հայկական գրավոր մշակույթի և լեզվական իրականության առավել ամբողջական վերականգնմանը։
Updated: 2026-09-29Pedagogy
Непосредственные составляющие предложения как учебный материал их использование в обучении английскому языку (на материале сельскохозяйственных текстов)
Այս թեման վերաբերում է լեզվաբանական և դիդակտիկ ուսումնասիրությանը, որտեղ «նախադասության անմիջական բաղադրիչների» (immediate constituents) մեթոդը դիտարկվում է որպես ուսումնական նյութ և կիրառվում է անգլերեն լեզվի ուսուցման գործընթացում՝ գյուղատնտեսական բովանդակությամբ տեքստերի հիման վրա։ Անմիջական բաղադրիչների վերլուծությունը կառուցվածքային լեզվաբանության մոտեցում է, որի նպատակն է նախադասությունը բաժանել հիերարխիկ կառուցվածքային մասերի՝ սկսած հիմնական խմբերից (subject, predicate) մինչև ավելի մանրամասն ստորաբաժանումներ, ինչը օգնում է հասկանալ քերականական հարաբերությունները և նախադասության կառուցվածքային տրամաբանությունը։ Ուսուցման գործընթացում այս մեթոդը հնարավորություն է տալիս ուսանողներին ավելի խորությամբ ընկալել անգլերենի շարահյուսությունը, զարգացնել վերլուծական մտածողությունը և ճիշտ կառուցել բարդ նախադասություններ։ Գյուղատնտեսական տեքստերի ընտրությունը որպես նյութ պայմանավորված է դրանց մասնագիտական բառապաշարի, տեղեկատվական հագեցվածության և իրական հաղորդակցական արժեքի բարձր մակարդակով, ինչը թույլ է տալիս համատեղել լեզվական ուսուցումը մասնագիտական գիտելիքների հետ։ Այս մոտեցման կիրառումը նպաստում է ինչպես լեզվական հմտությունների զարգացմանը, այնպես էլ մասնագիտական ընթերցանության և տեքստերի ըմբռնման կարողությունների ձևավորմանը, հատկապես ագրարային ոլորտի ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-21Other Subjects
Նոր գրքեր օտար լեզուներով: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1986, Դեկտեմբեր, թիվ 12)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և լեզուների ուսանողներին ապահովել արդի միջազգային գրականության մասին տեղեկությամբ և հեշտացնել կողմնորոշումը տարբեր լեզուներով հրատարակված նոր նյութերի մեջ։ Ցանկում ընդգրկվում են գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի գրքեր՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով, որոնք արտացոլում են համաշխարհային հրատարակչական գործընթացների հիմնական ուղղությունները և գիտական ու մշակութային փոխանակումների զարգացումը։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր գործիք միջազգային տեղեկատվության հասանելիության համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային արտադրանքը, համեմատել մոտեցումները և օգտագործել դրանք ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով միջազգային գիտական հաղորդակցությունը։
Updated: 2026-08-21Mathematics
Վերջավոր դաշտերի վրա անվերածելի, նորմալ և տեղադրության բազմանդամների կառուցման եղանակներ
Աշխատությունը նվիրված է վերջավոր դաշտերի վրա անվերածելի, նորմալ և տեղադրության բազմանդամների կառուցման տեսական հիմքերի և գործնական մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են վերջավոր դաշտերի հանրահաշվական հատկությունները, բազմանդամների դասակարգման սկզբունքները և դրանց կառուցման ալգորիթմական մոտեցումները։ Քննարկվում են անվերածելի և նորմալ բազմանդամների ստացման մեթոդները, դրանց մաթեմատիկական բնութագրերը, ինչպես նաև տեղադրության բազմանդամների կառուցման առանձնահատկություններն ու կիրառական նշանակությունը։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև հաշվարկային մեթոդներին, ալգորիթմների արդյունավետության գնահատմանը և վերջավոր դաշտերի վրա հիմնված խնդիրների լուծմանը, որոնք լայն կիրառություն ունեն ծածկագրության, կոդավորման տեսության, տեղեկատվական անվտանգության և հաշվողական մաթեմատիկայի ոլորտներում։ Գիրքը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, ինֆորմատիկայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-21Informatics
Разработка и реализация алгоритма сжатия данных и вычисление модулярной экспоненты
Աշխատությունը նվիրված է տվյալների արդյունավետ մշակման հետ կապված երկու կարևոր հաշվողական խնդիրների՝ տեղեկատվության սեղմման ալգորիթմների մշակման ու ծրագրային իրականացման և մոդուլային աստիճան բարձրացնելու գործողության արդյունավետ հաշվարկման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տվյալների ծավալի նվազեցման հիմնական սկզբունքները, տեղեկատվության ներկայացման եղանակները և այն ալգորիթմական մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս կրճատել տվյալների պահպանման համար անհրաժեշտ հիշողության ծավալը կամ դրանց փոխանցման ընթացքում օգտագործվող ռեսուրսները։ Քննության են առնվում սեղմման գործընթացի արդյունավետության հիմնական չափանիշները՝ սեղմման աստիճանը, կատարման արագությունը, հիշողության օգտագործումը և սկզբնական տեղեկատվության վերականգնման հնարավորությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ընտրված ալգորիթմի կառուցվածքի մշակմանը, դրա ծրագրային իրականացման առանձնահատկություններին, փորձարկմանը և տարբեր բնույթի տվյալների նկատմամբ աշխատանքի արդյունքների գնահատմանը։ Աշխատանքի մյուս կարևոր ուղղությունը վերաբերում է մոդուլային թվաբանության մեջ մեծ աստիճանների արդյունավետ հաշվարկմանը, երբ անհրաժեշտ է որոշել աստիճան բարձրացված թվի մնացորդը տրված մոդուլի նկատմամբ՝ խուսափելով չափազանց մեծ միջանկյալ թվերի անմիջական հաշվարկից։ Ուսումնասիրվում են արագ աստիճան բարձրացնելու և միջանկյալ արդյունքների հաջորդական մոդուլային մշակման սկզբունքները, որոնք հնարավորություն են տալիս զգալիորեն նվազեցնել հաշվարկային գործողությունների քանակը։ Վերլուծվում են համապատասխան ալգորիթմների ժամանակային և հիշողության բարդությունները, դրանց ծրագրային իրականացման արդյունավետությունը և մեծ թվերի հետ աշխատելու առանձնահատկությունները։ Մոդուլային հաշվարկների այսպիսի մեթոդները կարևոր կիրառություն ունեն թվային համակարգերում, թվերի տեսության խնդիրներում և ժամանակակից գաղտնագրության բազմաթիվ մեխանիզմներում։ Աշխատանքը համադրում է տեսական ալգորիթմական վերլուծությունն ու գործնական ծրագրավորումը՝ հնարավորություն տալով գնահատել մշակված լուծումների արդյունավետությունը, ճշգրտությունը և տարբեր հաշվողական խնդիրներում դրանց կիրառելիությունը։
Updated: 2026-09-28