Սոցիալական մանկավարժություն

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է երեխաների հիդրոցեֆալիայի տարբեր ձևերի համեմատական ուսումնասիրությանը՝ հիմնված կլինիկական ախտանիշների, համակարգչային շերտագրման (ԿՇՏ) և նեյրոսոնոգրաֆիկ հետազոտությունների արդյունքների վրա։ Ներկայացվում են հիվանդության տարբեր տիպերի առանձնահատկությունները, դրանց ախտորոշման մեթոդների արդյունավետությունը և պատկերային հետազոտությունների դերը վաղ հայտնաբերման ու տարբերակիչ ախտորոշման գործընթացում։ Վերլուծվում է կլինիկական դրսևորումների և պատկերային ցուցանիշների փոխկապակցվածությունը՝ գնահատելով յուրաքանչյուր մեթոդի տեղեկատվական արժեքը, առավելություններն ու սահմանափակումները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել երեխաների հիդրոցեֆալիայի առավել ճշգրիտ ախտորոշմանը, բուժման մարտավարության ընտրությանը և հիվանդության ընթացքի կանխատեսման բարելավմանը։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Երևանի քաղաքի ուսանողների իրական սննդակարգի համեմատական հիգիենիկ գնահատականին և դրա կառուցվածքի օպտիմալացման ուղիների մշակմանը։ Գրքում ներկայացվում են ուսանողների սննդի ընդհանուր կազմը, օրական կալորիականությունը, մաքուր և սննդային արժեքների առկա անհամապատասխանությունները առողջության պահանջներին։ Հեղինակը վերլուծում է սննդակարգի կառուցվածքը՝ ճաշացանկի բալանսը, սննդանյութերի պարունակությունը և սննդային օրինաչափությունները, ինչպես նաև նշում է պոտենցիալ բացթողումները և սննդի սխալ օգտագործման ռիսկերը։ Աշխատությունում առաջարկվում են ռացիոնալ կոռեկցիայի ուղիներ՝ ուսանողների սննդի առողջարարության բարձրացման նպատակով, ներառյալ սննդի ժամանակացույցի, սննդանյութերի բալանսի և մշակված ծրագրերի ներդրում։ Մեթոդաբանական մասը ընդգրկում է հիգիենիկ ստանդարտների և սննդաբանական չափանիշների համադրություն, ինչը թույլ է տալիս զարգացնել նպատակային սննդային բարելավման ռազմավարություններ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հանրային առողջապահության մասնագետների, սննդաբանների, ուսանողական սննդակառավարման համակարգերի և գիտահետազոտական կազմակերպությունների համար՝ նպաստելով երիտասարդական բնակչության սննդային բարեկեցության և առողջության մակարդակի բարձրացմանը։

Biology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է պարաթիրեոիդ հորմոնի ազդեցության ուսումնասիրությանը նեյրոնների սինապտիկ գործընթացների վրա՝ օգտագործելով Պարկինսոնի հիվանդության փորձարարական մոդելը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են նեյրոնային հաղորդակցության մեխանիզմները, սինապտիկ փոխանցման առանձնահատկությունները և այն փոփոխությունները, որոնք առաջանում են նեյրոդեգեներատիվ գործընթացների զարգացման ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գլխուղեղի շարժողական համակարգի կարևոր կառույցների նեյրոնների գործունեությանը, սինապտիկ պլաստիկության փոփոխություններին և պարաթիրեոիդ հորմոնի հնարավոր նեյրոպաշտպանիչ ազդեցությանը։ Աշխատությունում ներկայացվում են փորձարարական հետազոտությունների արդյունքները, դրանց վերլուծությունն ու գիտական մեկնաբանությունը՝ գնահատելով հորմոնի ազդեցությունը նյարդաբանական խանգարումների զարգացման և ընթացքի վրա։ Քննարկվում են նաև Պարկինսոնի հիվանդության ախտածագման ժամանակ տեղի ունեցող բջջաբանական և ֆիզիոլոգիական փոփոխությունները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր կարգավորման ուղիները՝ նոր բուժական մոտեցումների մշակման տեսանկյունից։ Գիրքը նախատեսված է նյարդաբանների, նեյրոֆիզիոլոգների, կենսաբանների, բժշկական հետազոտողների, ասպիրանտների, բժշկական բուհերի ուսանողների և բոլոր այն մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների, սինապտիկ ֆիզիոլոգիայի և փորձարարական բժշկության արդի հիմնախնդիրներով։

Mathematics

Այս թեման վերաբերում է ռելյատիվիստական արագացվող լիցքավորված մասնիկների կողմից ստեղծվող էլեկտրամագնիսական դաշտերի տարածաժամանակային կառուցվածքների ուսումնասիրությանը, որտեղ դիտարկվում են դաշտերի ձևավորումը, տարածումը և էվոլյուցիան բարձր էներգիաների և մեծ արագությունների պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում են Մաքսվելի հավասարումների լուծումները շարժվող լիցքերի համար, հատկապես այն դեպքերում, երբ մասնիկների արագությունները մոտենում են լույսի արագությանը, ինչի հետևանքով դաշտերի բաշխումը դառնում է խիստ անիզոտրոպ և ժամանակային առումով ոչ ստացիոնար։ Այս պայմաններում առաջանում են բնորոշ երևույթներ՝ Լիենար-Վիհերտի պոտենցիալներ, ռելյատիվիստական ճառագայթում (bremsstrahlung), ինչպես նաև դաշտերի սեղմում շարժման ուղղությանը ուղղահայաց հարթությունում, ինչը հանգեցնում է էներգիայի և իմպուլսի խտության վերափոխման բարդ կառուցվածքների։ Ուսումնասիրությունը նաև ընդգծում է արագացումների դերը ճառագայթման ինտենսիվության և սպեկտրի ձևավորման մեջ, ինչպես նաև ժամանակային կոհերենտության և փուլային կառուցվածքի փոփոխությունները։ Այս թեման կարևոր է մասնիկների արագացուցիչների ֆիզիկայում, սինքրոտրոնային ճառագայթման աղբյուրների նախագծման մեջ և աստղաֆիզիկական երևույթների՝ օրինակ՝ պուլսարների և ռելյատիվիստական ջետերի մոդելավորման համար, որտեղ նման դաշտային կառուցվածքները վճռորոշ դեր են խաղում դիտվող ճառագայթման բնութագրերի ձևավորման մեջ։

Finance

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում ապահովագրական ընկերությունների ֆինանսական կայունության գնահատման և կանխատեսման մեթոդներին՝ այն դիտարկելով որպես ապահովագրական շուկայի կայունության և հաճախորդների շահերի պաշտպանության կարևոր գործիք։ Նյութում վերլուծվում են ֆինանսական կայունության հիմնական ցուցանիշները՝ կապիտալի բավարարություն, վճարունակության մարժա, ռիսկերի ծածկման մակարդակ, վերաապահովագրության քաղաքականություն և ակտիվների ու պարտավորությունների համապատասխանություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկերի կառավարման համակարգերին, ներառյալ ակտուարական հաշվարկները, պորտֆելի դիվերսիֆիկացիան և սթրես-թեստավորման մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս գնահատել ընկերության դիմակայունությունը շուկայական և արտակարգ իրավիճակներում։ Քննարկվում են նաև ֆինանսական կանխատեսման մոդելները՝ ժամանակային շարքերի վերլուծություն, ռեգրեսիոն մոդելներ և սցենարային կանխատեսում, որոնք կիրառվում են ապահովագրական պարտավորությունների և եկամուտների դինամիկան գնահատելու համար։

Law

Աշխատությունը նվիրված է 1918–1995 թվականներին Հայաստանում սոցիալական ապահովության ոլորտը կարգավորող օրենսդրության ձևավորման և զարգացման պատմաիրավական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր պատմական փուլերում սոցիալական պաշտպանության իրավական համակարգի ձևավորման նախադրյալները, ընդունված իրավական ակտերի հիմնական ուղղությունները և սոցիալական ապահովության առանձին ինստիտուտների աստիճանական զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսաթոշակային ապահովությանը, ժամանակավոր անաշխատունակության, ծերության, հաշմանդամության, կերակրողին կորցնելու և սոցիալական աջակցության այլ դեպքերի իրավական կարգավորմանը։ Վերլուծվում են Հայաստանի առաջին հանրապետության, խորհրդային ժամանակաշրջանի և անկախ պետականության սկզբնական տարիների իրավակարգավորումները՝ բացահայտելով դրանց միջև շարունակականությունն ու էական փոփոխությունները։ Քննարկվում է պետության դերի փոփոխությունը սոցիալական ապահովության կազմակերպման գործում, սոցիալական իրավունքների իրավական ամրագրումը և քաղաքացիներին տրամադրվող երաշխիքների շրջանակի զարգացումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական փոփոխությունների ազդեցությանը համապատասխան օրենսդրության վրա, ինչպես նաև սոցիալական ապահովության համակարգի կառավարման և ֆինանսավորման իրավական հիմքերին։ Կարևորվում է պատմական տարբեր ժամանակահատվածներում գործող իրավական նորմերի համեմատական ուսումնասիրությունը՝ սոցիալական պաշտպանության համակարգի զարգացման հիմնական օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով։ 1918–1995 թվականների օրենսդրական նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմքերի մասին, որոնց վրա հետագայում զարգացել է Հայաստանի սոցիալական ապահովության համակարգը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, սոցիալական ապահովության իրավունքի և իրավունքի պատմության մասնագետների, սոցիալական քաղաքականության հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։