ՍՍՀՄ նոր սահմանադրությունը՝ մեր կյանքի հիմնական օրենքը: (Օգնություն գրադարաններին)

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայոց ցեղասպանությանը վերաբերող թանգարանային ցուցադրության դերին՝ որպես պատմական հիշողության պահպանման, փոխանցման և հանրային գիտակցության ձևավորման կարևոր միջոցի։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են թանգարանային ցուցադրության կազմակերպման սկզբունքները, պատմական նյութերի ընտրության և ներկայացման եղանակները, ինչպես նաև այն մեթոդները, որոնց միջոցով անցյալի ողբերգական իրադարձությունները հասանելի և ընկալելի են դառնում տարբեր սերունդների ու այցելուների համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փաստաթղթերի, լուսանկարների, անձնական իրերի, վկայությունների, արխիվային նյութերի և այլ թանգարանային առարկաների նշանակությանը՝ որպես պատմական իրադարձությունների հիշողությունը պահպանող և փոխանցող աղբյուրների։ Աշխատանքը քննարկում է նաև ցուցադրության կառուցվածքի, թեմատիկ և ժամանակագրական դասավորության, տեղեկատվական տեքստերի, տեսողական նյութերի և ժամանակակից թանգարանային տեխնոլոգիաների կիրառման ազդեցությունը այցելուների պատմական ընկալումների վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում թանգարանի կրթական և հասարակական առաքելությանը, քանի որ նման ցուցադրությունները ոչ միայն ներկայացնում են պատմական փաստեր, այլև նպաստում են հիշողության մշակույթի ձևավորմանը, անցյալի վերաբերյալ գիտելիքների փոխանցմանը և պատմական ժառանգության պահպանմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև անհատական և հավաքական հիշողության փոխհարաբերությունները, վկայությունների միջոցով պատմության ներկայացման առանձնահատկությունները և թանգարանային միջավայրի դերը պատմական իրադարձությունների իմաստավորման գործընթացում։ Աշխատանքը կարևորում է հատկապես այն հանգամանքը, որ պատմական հիշողության պահպանումը ենթադրում է ոչ միայն նյութական արժեքների պահպանություն, այլև դրանց բովանդակության, պատմական համատեքստի և մարդկային փորձառությունների փոխանցում հաջորդ սերունդներին։ Այս տեսանկյունից թանգարանային ցուցադրությունը հանդես է գալիս որպես կրթական, գիտական և մշակութային հարթակ, որը հնարավորություն է տալիս համադրել պատմական աղբյուրները, անհատական վկայությունները և հանրային հիշողության տարբեր դրսևորումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, թանգարանագետների, մշակութաբանների, ուսուցիչների, ուսանողների և պատմական հիշողության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար՝ միաժամանակ ընդգծելով թանգարանների նշանակությունը պատմական ժառանգության պահպանման և հասարակության պատմական գիտակցության ձևավորման գործում։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է օպերատիվ ծննդալուծման ժամանակ օրգանիզմում առաջացող օքսիդատիվ սթրեսի առանձնահատկությունների, դրա կանխարգելման և շտկման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են ազատ ռադիկալային գործընթացների ակտիվացման մեխանիզմները, հակաօքսիդանտային պաշտպանության համակարգի դերը և վիրահատական միջամտության պայմաններում օքսիդատիվ հավասարակշռության փոփոխությունները։ Ուսումնասիրվում են այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել օքսիդատիվ սթրեսի զարգացմանը ծննդալուծման ընթացքում, ինչպես նաև դրա հնարավոր ազդեցությունը մոր օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի, վերականգնման ընթացքի և հետվիրահատական շրջանի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օքսիդատիվ սթրեսի գնահատման կենսաքիմիական ցուցանիշներին, օրգանիզմի հակաօքսիդանտային համակարգի վիճակին և տարբեր կանխարգելիչ ու շտկող մոտեցումների արդյունավետությանը։ Քննարկվում են բժշկական միջոցառումներ, որոնք ուղղված են բջիջների օքսիդատիվ վնասման նվազեցմանը, պաշտպանական մեխանիզմների պահպանմանը և վիրահատական միջամտությունից հետո օրգանիզմի վերականգնման համար առավել բարենպաստ պայմանների ստեղծմանը։ Ներկայացված ուսումնասիրությունները նպաստում են օպերատիվ ծննդալուծման հետ կապված ֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական փոփոխությունների ավելի ամբողջական ընկալմանը և կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ մանկաբարձական օգնության կատարելագործման ու հետվիրահատական բարդությունների կանխարգելման մոտեցումների մշակման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ոլորտի բժիշկների, անեսթեզիոլոգների, բժշկական հետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների և մասնագետների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է ավտոմոբիլների տրանսմիսիայի հիմնական ագրեգատների տեխնիկական վիճակի, հուսալիության, երկարակեցության և շահագործման ռեսուրսի վրա արտաքին ու ներքին գործոնների ազդեցության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են ավտոմոբիլային տրանսպորտի արդյունավետ շահագործման ապահովումը, տրանսմիսիայի հանգույցների մաշվածության օրինաչափությունների բացահայտումը, դրանց աշխատանքային ռեսուրսի գնահատման մեթոդների կատարելագործումը և տեխնիկական սպասարկման ու վերանորոգման գործընթացների օպտիմալացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխանցման տուփերի, կցորդիչների, կարդանային փոխանցումների, գլխավոր փոխանցումների, դիֆերենցիալների և շարժահաղորդման համակարգի այլ բաղադրիչների աշխատանքային պայմաններին, դրանց վրա ազդող մեխանիկական, ջերմային և դինամիկական բեռնվածքներին, ինչպես նաև շահագործման ընթացքում առաջացող մաշվածության և խափանումների պատճառներին։ Ուսումնասիրվում են ճանապարհային ծածկույթի վիճակի, տեղանքի ռելիեֆի, երթևեկության ինտենսիվության, տրանսպորտային միջոցների բեռնվածության, շարժման արագության, արագացման և արգելակման ռեժիմների ազդեցությունները տրանսմիսիայի ագրեգատների տեխնիկական բնութագրերի և ծառայության տևողության վրա։ Կարևորվում են կլիմայական պայմանների, շրջակա միջավայրի ջերմաստիճանի, փոշոտվածության, խոնավության և շահագործման սեզոնային առանձնահատկությունների ազդեցության գնահատման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վարորդի վարելու ոճին, փոխանցումների փոփոխման հաճախականությանը, շարժիչի և տրանսմիսիայի աշխատանքային ռեժիմների համապատասխանությանը, ինչպես նաև տեխնիկական սպասարկման կանոնների պահպանման նշանակությանը։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում շփման, մաշվածության, հոգնածային վնասվածքների, թրթռումների, հարվածային բեռնվածքների և քսանյութերի հատկությունների փոփոխության հետ կապված գործընթացները, որոնք կարող են էական ազդեցություն ունենալ տրանսմիսիայի ագրեգատների աշխատունակության վրա։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են տեխնիկական ռեսուրսի բնութագրման հիմնական ցուցանիշները, մասնավորապես՝ մինչև սահմանային վիճակի հասնելը կատարվող վազքը, անխափան աշխատանքի տևողությունը, խափանումների հաճախականությունը, վերանորոգումների պարբերականությունը և ագրեգատների մնացորդային ռեսուրսը։ Քննարկվում են շահագործական տվյալների հավաքագրման, տեխնիկական վիճակի ախտորոշման, մաշվածության չափումների, փորձարարական հետազոտությունների և վիճակագրական վերլուծության մեթոդները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում հավանականությունների տեսության, մաթեմատիկական վիճակագրության և հուսալիության տեսության կիրառմանը՝ տրանսմիսիայի ագրեգատների ծառայության տևողության կանխատեսման և շահագործական գործոնների ազդեցության քանակական գնահատման նպատակով։ Ուսումնասիրվում են տարբեր աշխատանքային պայմաններում ագրեգատների ռեսուրսային ցուցանիշների փոփոխության օրինաչափությունները, դրանց միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները և տեխնիկական վիճակի վատթարացման հիմնական պատճառները։ Կարևորվում է շահագործական պայմանների ծանրության գնահատման չափանիշների մշակումը, որոնց միջոցով հնարավոր է համեմատել տարբեր ճանապարհային, կլիմայական և բեռնվածքային միջավայրերում աշխատող ավտոմոբիլների տեխնիկական ռեսուրսները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ագրեգատների մնացորդային աշխատունակության գնահատման և խափանումների կանխատեսման մեթոդների ուսումնասիրությունը, ինչը կարող է նպաստել անսպասելի տեխնիկական անսարքությունների նվազեցմանը և տրանսպորտային միջոցների շահագործման անվտանգության բարձրացմանը։ Անդրադարձ է կատարվում պլանային և կանխարգելիչ տեխնիկական սպասարկման կազմակերպմանը, քսանյութերի ընտրությանը, ախտորոշման պարբերականության սահմանմանը և վերանորոգման աշխատանքների արդյունավետ իրականացմանը։ Քննարկվում են նաև ավտոմոբիլային տրանսպորտի շահագործման տնտեսական ցուցանիշները, մասնավորապես՝ պահեստամասերի ծախսը, տեխնիկական սպասարկման և վերանորոգման արժեքը, տրանսպորտային միջոցների պարապուրդները և ագրեգատների վաղաժամ փոխարինման հետևանքով առաջացող կորուստները։ Հետազոտության արդյունքների գործնական կիրառությունը կարող է նպաստել ավտոտրանսպորտային կազմակերպություններում տեխնիկական սպասարկման համակարգերի կատարելագործմանը, մեքենաների շահագործման ռեժիմների հիմնավորված ընտրությանը և տրանսմիսիայի ագրեգատների աշխատանքային ռեսուրսի առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի ավտոմոբիլների շահագործման իրական պայմանների և արտադրողների կողմից սահմանված նորմատիվային ցուցանիշների համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տեխնիկական ռեսուրսի փոփոխությունները տարբեր շահագործական միջավայրերում։ Աշխատությունն ունի գիտական, տեխնիկական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով ավտոմոբիլների հուսալիության տեսության, տեխնիկական ախտորոշման, տրանսպորտային միջոցների շահագործման և մեքենաների երկարակեցության գնահատման մեթոդաբանության զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ավտոմոբիլային ինժեներների, մեխանիկների, տրանսպորտային միջոցների շահագործման մասնագետների, ավտոտրանսպորտային կազմակերպությունների տեխնիկական ղեկավարների, մեքենաշինության ոլորտի հետազոտողների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և ավտոմոբիլային տեխնիկայի հուսալիության ու շահագործման արդյունավետության բարձրացման հարցերով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Medicine

Բժշկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հետվիրահատական ցավազրկման մեթոդների կատարելագործման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում վիրահատական միջամտություններից հետո ցավային համախտանիշի գնահատման, կանխարգելման և վերահսկման հիմնական սկզբունքները, ինչպես նաև ցավազրկման արդյունավետության վրա ազդող կլինիկական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դեղորայքային և տարածաշրջանային ցավազրկման մեթոդներին, դրանց համակցված կիրառման հնարավորություններին և բուժման անհատականացման սկզբունքներին։ Վերլուծվում են տարբեր մոտեցումների արդյունավետության ու անվտանգության գնահատման չափանիշները, կողմնակի ազդեցությունների նվազեցման և հիվանդի վերականգնման գործընթացի բարելավման հնարավորությունները։ Քննարկվում են բազմաբաղադրիչ ցավազրկման ռազմավարությունները, ցավի ինտենսիվության շարունակական գնահատման նշանակությունը և կիրառվող միջոցների ընտրությունը՝ կախված վիրահատության տեսակից ու հիվանդի կլինիկական վիճակից։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է հետվիրահատական շրջանում ցավի կառավարման ժամանակակից սկզբունքների համակարգմանը և բուժական մոտեցումների կատարելագործմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անեսթեզիոլոգիայի, վիրաբուժության, ինտենսիվ թերապիայի և ցավի բժշկության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Finance

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բնական գազի իրացման գործընթացի ֆինանսական կազմակերպման և դրա հետ կապված հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գազամատակարարման ոլորտում ֆինանսական հոսքերի ձևավորման, իրացման եկամուտների, ծախսերի, վճարումների և հաշվարկների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սակագնային քաղաքականության, սպառման ծավալների, վճարունակության և ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման ազդեցությանը ոլորտի տնտեսական արդյունքների վրա։ Վերլուծվում են բնական գազի մատակարարման և իրացման շղթայում առաջացող ֆինանսական հարաբերությունները, կազմակերպությունների եկամուտների ու ծախսերի հավասարակշռման խնդիրները և ֆինանսական կայունության ապահովման մեխանիզմները։ Քննարկվում են նաև ոլորտի պետական կարգավորման, գնագոյացման, ներդրումային պահանջների և ֆինանսական կառավարման կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու բնական գազի իրացման համակարգի ֆինանսատնտեսական արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոնները և ֆինանսական մեխանիզմների բարելավման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել էներգետիկայի տնտեսագիտության, ֆինանսների, հանրային ծառայությունների կարգավորման և էներգետիկ կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է կենսաբանական համակարգերում ջրի հնարավոր դերի ուսումնասիրությանը ոչ իոնացնող բնույթի ֆիզիկական գործոնների ազդեցության պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում այն պատկերացումն է, որ ջուրը, լինելով բջիջների և հյուսվածքների հիմնական բաղադրիչներից մեկը, կարող է մասնակցել արտաքին ֆիզիկական ազդեցությունների էներգիայի ընկալման, փոխանցման և կենսաբանական համակարգի հետ փոխազդեցության գործընթացներին։ Քննվում են ջրի մոլեկուլային կառուցվածքի, ջրածնային կապերի, հիդրատացիոն շերտերի և լուծված նյութերի հետ փոխազդեցությունների առանձնահատկությունները՝ կենսաբանական միջավայրի ֆիզիկաքիմիական կազմակերպման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ոչ իոնացնող ֆիզիկական ազդեցությունների և ջրային միջավայրի փոխազդեցության վերաբերյալ տեսական ու փորձարարական մոտեցումներին՝ տարբերակելով հաստատված ֆիզիկական երևույթները դեռևս քննարկվող կենսաբանական մեկնաբանություններից։ Դիտարկվում է, թե ջրային միջավայրի ֆիզիկական հատկությունների հնարավոր փոփոխությունները ինչպիսի կապ կարող են ունենալ կենսամոլեկուլների կառուցվածքային վիճակի, թաղանթային գործընթացների, իոնային հավասարակշռության և բջջային նյութափոխանակության հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կենսաբանական ազդեցությունների գնահատման մեթոդաբանական խնդիրը, քանի որ նման հետազոտություններում անհրաժեշտ է տարբերակել անմիջական ֆիզիկական ազդեցությունները, ջերմային փոփոխությունները և դրանցից անկախ հնարավոր ոչ ջերմային երևույթները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել մաքուր ջրի, ջրային լուծույթների և ավելի բարդ կենսաբանական համակարգերի վերաբերյալ տվյալները՝ պարզելու համար, թե միջավայրի կազմն ինչպես է պայմանավորում արձագանքի բնույթը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ազդեցության ինտենսիվության, տևողության, հաճախականային բնութագրերի և կենսաբանական համակարգի սկզբնական վիճակի նշանակությանը։ Նման ուսումնասիրությունները գտնվում են կենսաֆիզիկայի, ֆիզիկական քիմիայի և բջջային կենսաբանության հատման տիրույթում և կարևոր են արտաքին ֆիզիկական գործոնների կենսաբանական ազդեցության մեխանիզմների գիտական մեկնաբանման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ջուրը դիտարկում է ոչ միայն որպես կենսաքիմիական գործընթացների միջավայր, այլև որպես բարդ կենսաֆիզիկական համակարգի բաղադրիչ, որի հատկությունների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել ոչ իոնացնող ազդեցությունների և կենդանի համակարգերի փոխազդեցության օրինաչափությունների ավելի ամբողջական ըմբռնմանը։