ՍՍՀՄ ժողովրդական տնտեսության զարգացման 1976-1980 թվականների հիմնական ուղղությունները և գրադարանների խնդիրները : (Մեթոդական նյութեր)

Environmental Science

Աշխատությունը նվիրված է Լոռու մարզի տեխնածին ազդեցության գոտիների էկոհամակարգերի էկոլոգիական և թունաբանական վիճակի գնահատմանը, հողային միջավայրի աղտոտման առանձնահատկությունների բացահայտմանը և խախտված տարածքների վերականգնման արդյունավետ ուղիների մշակմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է արդյունաբերական ու հանքարդյունաբերական գործունեության հետևանքով շրջակա միջավայրում առաջացող փոփոխությունների, աղտոտիչ նյութերի տարածման և դրանց՝ հողի ու էկոհամակարգի տարբեր բաղադրիչների վրա ունեցած ազդեցության ուսումնասիրության վրա։ Քննության են առնվում հողերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, աղտոտման մակարդակն ու տարածական բաշխումը, ծանր մետաղների և այլ տեխնածին նյութերի կուտակման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր ներգործությունը բուսականության, հողային օրգանիզմների և բնական էկոլոգիական գործընթացների վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում աղտոտված տարածքների էկոտոքսիկոլոգիական գնահատման մեթոդներին, որոնք հնարավորություն են տալիս որոշել ոչ միայն առանձին նյութերի պարունակությունը, այլև դրանց ընդհանուր ազդեցությունը էկոհամակարգի կայունության և կենսաբանական գործառույթների վրա։ Ուսումնասիրվում են արդյունաբերական աղբյուրների և շրջակա տարածքների միջև կապերը, աղտոտիչների տեղափոխման ու կուտակման հնարավոր մեխանիզմները և բնական պայմանների ազդեցությունը դրանց տարածման վրա։ Կարևորվում է հողի՝ որպես էկոհամակարգի առանցքային բաղադրիչի դերը, քանի որ դրա որակական փոփոխությունները կարող են անդրադառնալ բուսական ծածկույթի, կենսաբազմազանության և նյութերի բնական շրջանառության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է խախտված և աղտոտված հողերի վերականգնման հնարավորությունների գնահատումը։ Դիտարկվում են ռեկուլտիվացիոն և կենսաբանական վերականգնման մոտեցումները, հողի հատկությունների բարելավման, աղտոտիչների շարժունակության նվազեցման և բուսական ծածկույթի վերականգնման հնարավորությունները։ Հատուկ նշանակություն է տրվում այնպիսի միջոցների ընտրությանը, որոնք համապատասխանում են տվյալ տարածքի բնական պայմաններին և տեխնածին ազդեցության բնույթին։ Համեմատական և փորձարարական ուսումնասիրությունների միջոցով հնարավոր է գնահատել տարբեր վերականգնողական մոտեցումների արդյունավետությունը և առաջարկել բնապահպանական վիճակի բարելավման գիտականորեն հիմնավորված միջոցառումներ։ Աշխատությունը նպաստում է Լոռու մարզի արդյունաբերական տարածքներում ձևավորված էկոլոգիական խնդիրների համալիր գնահատմանը՝ միավորելով հողագիտության, էկոտոքսիկոլոգիայի, շրջակա միջավայրի քիմիայի և էկոհամակարգերի վերականգնման մոտեցումները։ Ստացված արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ աղտոտված հողերի մոնիթորինգի, բնապահպանական ռիսկերի գնահատման, տարածքների վերականգնման ծրագրերի մշակման և բնական ռեսուրսների կայուն կառավարման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել բնապահպանության, էկոտոքսիկոլոգիայի, հողագիտության, շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի և տեխնածին աղտոտման հետևանքների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, բնապահպանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Mathematics

Օպտիմիզացիայի մեթոդները մեքենայական ուսուցման խնդիրներում աշխատությունը նվիրված է մեքենայական ուսուցման մաթեմատիկական և հաշվարկային հիմքերին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով օպտիմիզացիայի մեթոդներին, որոնք կիրառվում են մոդելների ուսուցման և արդյունավետության բարձրացման գործընթացում, այն ներկայացնում է նպատակային ֆունկցիաների մինիմալացման և մաքսիմալացման հիմնական մոտեցումները, ներառյալ գրադիենտային մեթոդները, ստոխաստիկ օպտիմիզացիան, կոնվեքս և ոչ կոնվեքս խնդիրների լուծման եղանակները, ինչպես նաև նեյրոնային ցանցերի ուսուցման ընթացքում կիրառվող ալգորիթմները, գիրքը բացատրում է, թե ինչպես են տվյալների ծավալը, պարամետրերի ընտրությունը և հաշվարկային բարդությունը ազդում ուսուցման որակի և մոդելի ընդհանրացման կարողության վրա, միաժամանակ ներառելով տեսական հիմնավորումներ, մաթեմատիկական ապացույցներ և գործնական օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ ժամանակակից արհեստական բանականության համակարգերի աշխատանքի հիմքում ընկած օպտիմիզացիոն սկզբունքները։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Literature

«Լճակիս ձկնորսը» վերնագրով գիրքը հայերեն գեղարվեստական տպագիր ժառանգության նմուշներից է, որի վերնագիրը ընթերցողին ուղղորդում է դեպի ձկնորսի կերպարի և ջրային միջավայրի հետ կապված մարդկային կյանքի պատկերումը։ Ձկնորսի կերպարը գրականության մեջ հաճախ առնչվում է բնության հետ մարդու հարաբերություններին, առօրյա աշխատանքի դժվարություններին, կենսափորձին և շրջապատող աշխարհի նկատմամբ դիտողական վերաբերմունքին։ Լճի միջավայրը կարող է ստեղծել առանձնահատուկ գեղարվեստական տարածություն, որտեղ բնական աշխարհի փոփոխությունները, մարդու աշխատանքը և անձնական ապրումները դառնում են պատմողական նյութի հնարավոր բաղադրիչներ։ Վերնագիրը նաև հետաքրքրություն է առաջացնում կերպարի և միջավայրի փոխհարաբերության, կյանքի պարզ երևույթների գեղարվեստական իմաստավորման ու բնապատկերի դերի նկատմամբ։ Գրքի բովանդակային առանձնահատկությունները հնարավոր չէ ամբողջությամբ սահմանել միայն վերնագրից, սակայն այն կարելի է դիտարկել հայերեն գեղարվեստական գրականության պատմության և տպագիր ընթերցանության մշակույթի շրջանակում։ Տասնիններորդ դարում հայերեն գրական հրատարակությունները նպաստում էին գեղարվեստական ստեղծագործությունների տարածմանը, ընթերցողական հետաքրքրությունների ընդլայնմանը և հայ գրական լեզվի զարգացմանը։ Նման գրքերը կարող էին ընթերցողին ծանոթացնել տարբեր պատմողական ձևերի, կերպարների և գրական պատկերների՝ միաժամանակ ընդլայնելով հայալեզու գրականության թեմատիկ շրջանակը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրքի պատմությամբ, հին տպագիր գրականությամբ և գեղարվեստական արձակի զարգացմամբ զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։ Այն կարող է դիտարկվել որպես հայերեն գրավոր մշակույթի պահպանված նմուշ, որն իր վերնագրով և մատենագիտական առանձնահատկություններով տեղ է զբաղեցնում հայ տպագիր գրականության պատմական բազմազանության մեջ։

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պետական կառավարման համակարգում օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների գործառութային տարանջատման, փոխադարձ վերահսկողության և հավասարակշռման սահմանադրաիրավական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում իշխանությունների բաժանումը դիտարկվում է որպես սահմանադրական պետության կազմակերպման հիմնարար սկզբունք, որի նպատակը պետական լիազորությունների կենտրոնացման սահմանափակումն է, տարբեր մարմինների իրավասությունների հստակեցումը և դրանց միջև հակակշիռների ու փոխադարձ վերահսկողության համակարգի ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Ազգային ժողովի, կառավարության, Հանրապետության նախագահի, դատարանների և սահմանադրական վերահսկողություն իրականացնող մարմինների իրավական կարգավիճակին ու փոխհարաբերություններին՝ դրանց սահմանադրորեն ամրագրված լիազորությունների համատեքստում։ Քննվում են այն իրավական մեխանիզմները, որոնց միջոցով իշխանության տարբեր ճյուղերը մասնակցում են պետական որոշումների ընդունմանը, վերահսկում միմյանց գործունեությունը կամ սահմանափակում լիազորությունների հնարավոր անհամաչափ կենտրոնացումը։ Կարևորվում են խորհրդարանական վերահսկողության գործիքները, կառավարության քաղաքական պատասխանատվության մեխանիզմները, օրենսդրական գործընթացում տարբեր պետական մարմինների դերերը և դատական իշխանության անկախության իրավական երաշխիքները։ Առանձին ուսումնասիրության առարկա են դատական իշխանության ինստիտուցիոնալ անկախության, դատավորների կարգավիճակի և սահմանադրական արդարադատության հետ կապված հարցերը, քանի որ արդյունավետ հակակշիռների համակարգում անկախ դատական իշխանությունը կարևոր դեր ունի իրավական սահմանների պահպանման և պետական մարմինների գործունեության նկատմամբ իրավական վերահսկողության իրականացման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև Հայաստանի սահմանադրական զարգացման ընթացքում պետական իշխանության կառուցվածքի փոփոխություններին և դրանց ազդեցությանը իշխանության ճյուղերի միջև լիազորությունների հարաբերակցության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սահմանադրական նորմերի և դրանց գործնական կիրառության հարաբերակցության վերլուծությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու իրավական կարգավորումների իրականացման ընթացքում առաջացող ինստիտուցիոնալ խնդիրները։ Ուսումնասիրվում են պետական մարմինների իրավասությունների հնարավոր հատումները, պատասխանատվության և վերահսկողության մեխանիզմների արդյունավետության հարցերը, ինչպես նաև իշխանությունների համագործակցության և ինքնուրույնության միջև անհրաժեշտ հարաբերակցության ապահովման իրավական միջոցները։ Համեմատական սահմանադրաիրավական մոտեցումների կիրառումը հնարավորություն է տալիս Հայաստանի համակարգը դիտարկել նաև իշխանությունների բաժանման տարբեր մոդելների ընդհանուր համատեքստում՝ առանց որևէ մոդելի առավելության կանխադրման։ Աշխատությունը կարող է նպաստել պետական իշխանության կազմակերպման սահմանադրական սկզբունքների, հակակշիռների համակարգի և իրավական պետության ինստիտուցիոնալ հիմքերի վերաբերյալ գիտական քննարկումների զարգացմանը և հետաքրքրություն ներկայացնել սահմանադրական իրավունքի, պետության և իրավունքի տեսության ու հանրային կառավարման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Technology

Այս տեղեկատուն ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետությունում վերջերս հրատարակված տեխնիկական և ինժեներական գրականությունը՝ որպես տեղեկատվական և մատենագիտական ուղեցույց։ Նյութում ընդգրկված են մեխանիկայի, էլեկտրոնիկայի, մեքենաշինության, էներգետիկայի, ավտոմատիկայի, քիմիական և արդյունաբերական տեխնոլոգիաների ոլորտների վերջին հրատարակությունները, նրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հեղինակը, հրատարակման տարեթիվը և հրատարակչությունը։ Աշխատությունը նախատեսված է ինժեներների, ուսանողների, գիտնականների և տեխնիկական ոլորտների մասնագետների համար՝ թույլ տալով արագ կողմնորոշվել նոր տպագիր և հետազոտական նյութերի մեջ, պլանավորել ուսումնասիրություններ և ապահովել մասնագիտական գրականության հասանելիություն։ Տեղեկատուն ընդգծում է նաև գրքերի թեմատիկ տարանջատումը, ինչն օգնում է օգտվողներին կենտրոնանալ կոնկրետ տեխնիկական ուղղությունների վրա՝ նոր տեխնոլոգիաների, սարքավորումների, մոդելավորման և կիրառական մեթոդների ուսումնասիրության համար։