Стилевые особенности постсоветской архитектуры Армении

Pedagogy

Մանկավարժական և լեզվամեթոդական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է միջնակարգ դպրոցում հայոց լեզվի շարահյուսական համակարգի կարևոր բաղադրիչներից մեկի ուսուցման տեսական և գործնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում համապատասխան շարահյուսական միավորների քերականական առանձնահատկությունները, նախադասության կառուցվածքում դրանց դերը և սովորողների կողմից նյութի յուրացման ընթացքում առաջացող հիմնական դժվարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեսական գիտելիքների մատչելի ներկայացմանը, քերականական երևույթների ճանաչման և տարբերակման հմտությունների ձևավորմանը, ինչպես նաև կետադրական կանոնների գիտակցված կիրառմանը։ Վերլուծվում են դասավանդման տարբեր մեթոդների, վարժությունների, օրինակների և ինքնուրույն աշխատանքների կիրառման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև սովորողների լեզվական մտածողության, գրավոր ու բանավոր խոսքի զարգացման և շարահյուսական վերլուծության կարողությունների կատարելագործման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու ուսուցման արդյունավետ մեթոդական մոտեցումները և նպաստելու քերականական նյութի առավել համակարգված յուրացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի ուսուցիչներին, մանկավարժներին, լեզվաբաններին, մեթոդիստներին և բանասիրական կրթություն ստացող ուսանողներին։

Mathematics

Այս թեման վերաբերում է պիեզոէլեկտրական էլաստիկ կիսատարածության (half-space) մեխանիկական և էլեկտրամեխանիկական տատանումների ուսումնասիրությանը, երբ համակարգի մակերեսը ծածկված է էլեկտրահաղորդիչ բարակ էլաստիկ շերտերով։ Խոսքը սահքային (shear) տատանումների մասին է, որոնք բնութագրվում են նյութի ներսում մասնիկների տեղափոխությամբ՝ մակերեսին զուգահեռ ուղղությամբ, և որոնք հատկապես կարևոր են սեյսմիկ ալիքների, մակերեսային ալիքների և բարձր հաճախականության տատանումների ուսումնասիրության մեջ։ Պիեզոէլեկտրական միջավայրերում մեխանիկական դեֆորմացիաները և էլեկտրական դաշտերը փոխկապակցված են, ինչը նշանակում է, որ մեխանիկական ալիքների տարածումը միաժամանակ առաջացնում է էլեկտրական պոտենցիալների փոփոխություն և հակառակը՝ ստեղծելով ուժեղացված կամ փոփոխված ալիքային վարքագիծ։ Էլեկտրահաղորդիչ բարակ ծածկույթների առկայությունը փոխում է սահմանային պայմանները՝ ազդելով ալիքների արտացոլման, բեկման և թուլացման վրա, ինչպես նաև կարող է առաջացնել ռեզոնանսային երևույթներ և ալիքների էներգիայի վերաբաշխում համակարգում։ Մոդելավորումը սովորաբար հիմնվում է էլաստոդինամիկայի, Մաքսվելի հավասարումների և պիեզոէլեկտրականության կապակցված հավասարումների համակարգի վրա, որտեղ կիրառվում են սահմանային խնդիրների լուծման անալիտիկ և թվային մեթոդներ՝ Ֆուրիեի փոխակերպումներ, բնութագրական հավասարումներ և սպեկտրալ վերլուծություն։ Այսպիսի ուսումնասիրությունները կարևոր են միկրոէլեկտրամեխանիկական համակարգերի (MEMS), սենսորների, ոչ քայքայիչ փորձարկման տեխնոլոգիաների և ակուստոէլեկտրոնիկայի զարգացման համար՝ ապահովելով բարակ ծածկույթներով նյութերի մեխանիկական և էլեկտրական վարքագծի ավելի ճշգրիտ կանխատեսում։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Ագաթանգեղոսի «Հայոց պատմություն» երկում հանդիպող «ըռոտաստակ» անվան լեզվաբանական, պատմաաշխարհագրական և աղբյուրագիտական ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են տվյալ անվան ծագման, ընթերցման և մեկնաբանության հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև դրա՝ որպես աշխարհագրական տեղանուն ընկալվելու հիմնավորվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հին հայկական ձեռագրերի տեքստաբանական առանձնահատկություններին, հնարավոր գրչագրական աղավաղումներին և պատմական աղբյուրներում հանդիպող անվանումների ճիշտ նույնականացման մեթոդներին։ Ուսումնասիրվում են բառի լեզվական կառուցվածքը, իմաստային հնարավոր մեկնաբանությունները և դրա կիրառության համատեքստը՝ հաշվի առնելով հին հայերենի բառապաշարային ու քերականական առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պատմագրական երկերի փոխանցման ընթացքում առաջացած տարընթերցումներին և դրանց ազդեցությանը պատմաաշխարհագրական տեղեկությունների մեկնաբանության վրա։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայկական միջնադարյան պատմագրության, պատմական տեղանունների ուսումնասիրության և հին ձեռագրերի գիտական քննության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հայագետների, պատմաբանների, բանասերների, աղբյուրագետների, ձեռագրագետների և հին հայկական գրականությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Other Subjects

Այս աշխատանքը նվիրված է հայագիտական և տեղեկատու մատենագիտության ենթաբաժիններում կիրառվող քարտարանների դերի և նշանակության ուսումնասիրությանը՝ որպես տեղեկատվության կազմակերպման, համակարգման և որոնելիության ապահովման հիմնական գործիքների։ Հեղինակը վերլուծում է քարտարանների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց տեսակները՝ այբբենական, թեմատիկ, համակարգային և էլեկտրոնային, ինչպես նաև դրանց կիրառման սկզբունքները գիտական և գրադարանային գործունեության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քարտարանների դերին հայագիտական նյութերի դասակարգման և մատչելիության ապահովման գործընթացում՝ ընդգծելով դրանց կարևորությունը ազգային մշակույթի, պատմության և լեզվի ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է տեղեկատու մատենագիտության քարտարանների գործառույթները՝ որպես ընթերցողին ուղղորդող, տեղեկատվական պահանջները բավարարող և գիտական հետազոտությունները աջակցող համակարգեր։ Ներկայացվում է քարտարանների էվոլյուցիան՝ ավանդական թղթային ձևերից դեպի թվայնացված տվյալների բազաներ, ինչը զգալիորեն բարձրացնում է տեղեկատվության մշակման և որոնման արդյունավետությունը։ Շեշտվում է, որ քարտարանները հանդիսանում են գրադարանային-տեղեկատվական համակարգի առանցքային բաղադրիչ, որն ապահովում է գիտելիքի կազմակերպված պահպանումը և դրա արդյունավետ փոխանցումը օգտվողներին՝ նպաստելով հայագիտական հետազոտությունների զարգացմանը և մատենագիտական մշակույթի ամրապնդմանը։

Technology

Մետալուրգիական և տեխնոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մետաղների քլորիդների վերականգնման միջոցով մետաղափոշիների ստացման տեխնոլոգիական գործընթացների մշակմանն ու ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ելանյութերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, վերականգնման ռեակցիաների ընթացքի առանձնահատկությունները և գործընթացի արդյունավետության վրա ազդող հիմնական տեխնոլոգիական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերմաստիճանի, վերականգնիչ նյութի, գործընթացի տևողության և միջավայրի պայմանների ընտրությանը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը ստացվող փոշու կառուցվածքի և հատկությունների վրա։ Վերլուծվում են մասնիկների չափերը, ձևը, մաքրության աստիճանը և փոշենյութերի հետագա տեխնոլոգիական կիրառման համար կարևոր այլ բնութագրեր։ Քննարկվում են քլորիդային հումքի նախապատրաստման, վերականգնման, ստացված նյութի առանձնացման և մշակման փուլերի կատարելագործման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու գործընթացի տեխնոլոգիական արդյունավետությունը և պահանջվող հատկություններով մետաղափոշիների ստացման օպտիմալ պայմանների ձևավորման մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել փոշեմետալուրգիայի, մետալուրգիական գործընթացների, նյութագիտության և մետաղական նյութերի արտադրության տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է տրամաբանական ծրագրավորման համակարգերի ինտերպրետատորների տեսական և գործնական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն ծրագրային մեխանիզմներն են, որոնք տրամաբանական ծրագրերը վերածում են կատարման ենթակա գործընթացների՝ մեկնաբանելով փաստերը, կանոնները և հարցումները և դրանց հիման վրա իրականացնելով տրամաբանական եզրահանգումներ։ Տրամաբանական ծրագրավորման հիմքում ընկած է ծրագրի նկարագրումը ոչ թե գործողությունների խիստ հաջորդականության, այլ փաստերի, հարաբերությունների և կանոնների միջոցով։ Այդ պատճառով նման համակարգերի ինտերպրետատորը կատարում է էապես այլ դեր, քան ավանդական հրամանային ծրագրավորման լեզուների ինտերպրետատորները․ այն պետք է կարողանա որոնել համապատասխան փաստեր և կանոններ, կառուցել ենթանպատակներ, ստուգել դրանց համատեղելիությունը և գտնել տրված հարցմանը բավարարող լուծումներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է տրամաբանական ծրագրերի կատարման ընդհանուր մեխանիզմի ուսումնասիրությունը։ Երբ համակարգին տրվում է որևէ հարցում, ինտերպրետատորը փորձում է այն համադրել ծրագրում առկա փաստերի կամ կանոնների եզրակացությունների հետ։ Համապատասխանության դեպքում ձևավորվում են նոր ենթանպատակներ, և գործընթացը շարունակվում է այնքան ժամանակ, մինչև հնարավոր լինի ստանալ ամբողջական լուծում կամ պարզել, որ տվյալ ճյուղով լուծում գոյություն չունի։ Այս գործընթացում առանձնահատուկ նշանակություն ունի ունիվերսալիզացիան կամ միավորումը, որի միջոցով որոշվում է, թե արդյոք երկու տրամաբանական արտահայտություններ կարող են համապատասխանեցվել փոփոխականների համապատասխան արժեքների ընտրությամբ։ Միավորման ալգորիթմը տրամաբանական ծրագրավորման ինտերպրետատորի հիմնարար բաղադրիչներից է, քանի որ դրա միջոցով է իրականացվում փաստերի, կանոնների և հարցումների կառուցվածքային համապատասխանեցումը։ Հետազոտության մյուս կարևոր խնդիրը որոնման ռազմավարությունն է։ Տրամաբանական ծրագրում նույն հարցումը կարող է ունենալ մեկից ավելի լուծումներ, ուստի ինտերպրետատորը պետք է ունենա այնպիսի մեխանիզմ, որը հնարավորություն կտա համակարգված կերպով ուսումնասիրել հնարավոր լուծումների տարածքը։ Այս համատեքստում կարևոր են հետադարձ որոնումը, լուծումների այլընտրանքային ճյուղերի ուսումնասիրությունը և ձախողված ճյուղերից վերադարձը։ Որոնման ռազմավարության ընտրությունը կարող է էապես ազդել ծրագրի կատարման արագության և հիշողության օգտագործման վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ռեկուրսիվ կանոնների և ցիկլային կախվածությունների մշակմանը, որոնք տրամաբանական ծրագրերում հաճախ օգտագործվող կառուցվածքներ են։ Նման դեպքերում ինտերպրետատորի ճիշտ նախագծումը կարևոր է անվերջ որոնումներից խուսափելու և հաշվարկային գործընթացի վերահսկելիությունը պահպանելու համար։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել նաև ինտերպրետատորի ճարտարապետությանը՝ ծրագրի ներքին ներկայացմանը, փոփոխականների կառավարմանը, կանչերի կատարման հերթականությանը, հաշվարկների պահպանմանը և ստացված լուծումների վերադարձին։ Աշխատության տեսական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ տրամաբանական ծրագրավորման ինտերպրետատորը կարելի է դիտարկել որպես ծրագրավորման լեզվի իմաստաբանությունը գործնականում իրականացնող համակարգ։ Այս տեսանկյունից հետազոտությունը կապում է տրամաբանության, ալգորիթմների և ծրագրավորման լեզուների տեսության գաղափարները։ Տրամաբանական ծրագրավորման մոտեցումը հատկապես կարևոր է այն ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է աշխատել գիտելիքի ներկայացման, կանոնների վրա հիմնված եզրահանգման և բարդ հարաբերությունների ավտոմատ վերլուծության հետ։ Այդ պատճառով նման համակարգերը պատմականորեն մեծ դեր են ունեցել արհեստական բանականության, փորձագիտական համակարգերի, բնական լեզվի մշակման և գիտելիքի ներկայացման խնդիրներում։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը կայանում է նաև արդյունավետ ինտերպրետատորների ստեղծման հնարավորության մեջ։ Տրամաբանական ծրագրավորման համակարգի աշխատանքի արագությունը կախված է ոչ միայն օգտագործվող տրամաբանական կանոններից, այլև դրանց որոնման, միավորման և կատարման կազմակերպման եղանակներից։ Հետևաբար ինտերպրետատորի օպտիմալացումը կարող է ներառել որոնման տարածքի կրճատում, տվյալների արդյունավետ պահպանում, կանչերի մշակման բարելավում և կրկնվող հաշվարկների նվազեցում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է տրամաբանական ծրագրավորման համակարգերի աշխատանքի ներքին մեխանիզմները՝ սկսած տրամաբանական արտահայտությունների մեկնաբանումից և միավորումից մինչև որոնման, հետադարձի և լուծումների ձևավորման գործընթացները։ Այն կարող է օգտակար լինել ծրագրավորման լեզուների տեսությամբ, տրամաբանական ծրագրավորմամբ, արհեստական բանականությամբ և հաշվողական տրամաբանությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։