Story of Turkey and Armenia

Geography

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքի երկրակեղևի բլոկային կառուցվածքի և սեյսմիկության միջև գոյություն ունեցող կապերի ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով երկրաբանական, երկրաֆիզիկական և սեյսմաբանական տվյալների համալիր վերլուծության վրա։ Հետազոտության հիմքում այն պատկերացումն է, որ Հայաստանի երկրակեղևը միատարր կառուցվածք չունի, այլ բաժանված է տարբեր չափերի և երկրակառուցվածքային առանձնահատկություններ ունեցող բլոկների, որոնց սահմանները հիմնականում կապված են խորքային խզվածքների և տեկտոնական գոտիների հետ։ ՀՀ տարածքի համար մշակված բլոկային մոդելներում առանձնացվել են տարբեր կարգի բլոկներ, իսկ դրանց սահմանների զգալի մասը կապված է խզվածքային գոտիների հետ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել երկրակեղևի բլոկային կառուցվածքի բացահայտման մեթոդները և դրա ձևավորման երկրադինամիկական նախադրյալները։ Երկրաֆիզիկական ուսումնասիրությունների միջոցով հնարավոր է գնահատել երկրակեղևի խորքային կառուցվածքը, ապարների ֆիզիկական հատկությունների տարածական փոփոխությունները, խզվածքների դիրքը և տարբեր կառուցվածքային միավորների սահմանները։ Այս նպատակով կարող են օգտագործվել գրավիմետրիկ, մագնիտոմետրիկ, սեյսմաբանական և սեյսմահետախուզական տվյալներ, որոնց համադրումը հնարավորություն է տալիս կառուցելու երկրակեղևի երկչափ և եռաչափ մոդելներ։ ՀՀ ԳԱԱ համապատասխան մասնագիտական հաստատությունների հետազոտական ուղղություններում նույնպես ընդգրկված են երկրակեղևի կառուցվածքի, ուժեղ երկրաշարժերի սեյսմիկականության, լարվածադեֆորմացիոն վիճակի և երկրաֆիզիկական դաշտերի ուսումնասիրությունները։ Հետազոտության առանցքային խնդիրներից է պարզել, թե ինչպիսի կապ կա բլոկների կառուցվածքային առանձնահատկությունների, դրանց սահմաններում ընթացող տեկտոնական գործընթացների և երկրաշարժերի տարածական բաշխման միջև։ Երկրաշարժերի օջախների և էպիկենտրոնների տեղադրության վերլուծությունը կարող է ցույց տալ, որ սեյսմիկ իրադարձությունները տարածականորեն համաչափ չեն բաշխվում, այլ որոշակիորեն կենտրոնանում են ակտիվ խզվածքների և բլոկների սահմանների հարակից գոտիներում։ Այդպիսի օրինաչափությունների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու սեյսմիկ տեսանկյունից առավել ակտիվ կառուցվածքային միավորները և գնահատելու դրանց հնարավոր սեյսմատեկտոնական ներուժը։ Հետազոտություններում ցույց է տրվել, որ ՀՀ տարածքի բլոկների տեկտոնական ակտիվության տարբերությունները կարող են կապված լինել տարբեր մեծության սեյսմիկ իրադարձությունների կենտրոնացման առանձնահատկությունների հետ։ Աշխատանքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել ակտիվ և պասիվ բլոկների տարբերակումը։ Տեկտոնապես ակտիվ բլոկներն առանձնանում են ժամանակակից կամ նորագույն շարժումների ավելի բարձր ինտենսիվությամբ, դեֆորմացիոն գործընթացների արտահայտվածությամբ և սեյսմիկ իրադարձությունների ավելի մեծ կենտրոնացմամբ։ Պասիվ կամ համեմատաբար կայուն բլոկներում այդ գործընթացները կարող են ավելի թույլ արտահայտված լինել։ Բլոկների ակտիվության նման դասակարգումը հնարավորություն է տալիս ավելի մանրամասն գնահատել տարածաշրջանի սեյսմատեկտոնական կառուցվածքը և առանձնացնել այն հատվածները, որտեղ երկրաշարժերի առաջացման հավանականությունը համեմատաբար բարձր է։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է խզվածքների դերի ուսումնասիրությունը։ Խորքային խզվածքները ոչ միայն տարանջատում են երկրակեղևի տարբեր բլոկները, այլև կարող են հանդիսանալ լարվածության կուտակման և դրա հետագա վերաբաշխման հիմնական գոտիներ։ Ուժեղ երկրաշարժերի ժամանակ բլոկների սահմաններով կարող են տեղի ունենալ տարբեր բնույթի տեղաշարժեր, այդ թվում՝ կողաշարժային և վերնետքային բնույթի խզումներ։ Հետևաբար խզվածքների երկրաչափական դիրքը, ուղղվածությունը, ակտիվության աստիճանը և փոխհարաբերությունները կարևոր նշանակություն ունեն սեյսմիկ վտանգի գնահատման համար։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև երկրակեղևի լարվածադեֆորմացիոն վիճակը։ Տարբեր բլոկներում կուտակվող լարվածությունները կարող են ունենալ տարբեր ուղղություններ և ինտենսիվություններ՝ պայմանավորված տարածաշրջանային տեկտոնական ուժերով, բլոկների փոխադարձ շարժումներով և խորքային կառուցվածքի առանձնահատկություններով։ Սեյսմաբանական և երկրաբանա-երկրաֆիզիկական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինչպես տարածաշրջանային, այնպես էլ տեղային լարվածային դաշտերը և գնահատելու սեյսմատեկտոնական դեֆորմացիաների բնութագրերը։ Հետազոտության մեթոդական հիմքում կարող են ընդգրկվել երկրաբանական քարտեզների, երկրաֆիզիկական դաշտերի, սեյսմիկության կատալոգների, ակտիվ խզվածքների վերաբերյալ տվյալների և երկրաձևաբանական ցուցանիշների համատեղ վերլուծությունը։ Նման համալիր մոտեցումը թույլ է տալիս խուսափել որևէ առանձին տվյալների աղբյուրի սահմանափակումներից և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել երկրակեղևի կառուցվածքադինամիկ առանձնահատկությունների մասին։ Սեյսմաշրջանացման աշխատանքների մեթոդաբանության մեջ նույնպես կարևոր նշանակություն է տրվում երկրաբանական, երկրաձևաբանական, երկրաֆիզիկական և սեյսմաբանական տվյալների հավաքագրմանն ու համադրմանը, ինչպես նաև ակտիվ բեկվածքների և երկրակեղևի կառուցվածքային տարրերի առանձնացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել երկրաշարժերի օջախային մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Օջախային մեխանիզմների տվյալները հնարավորություն են տալիս պարզելու երկրակեղևում տեղի ունեցող տեղաշարժերի բնույթը, դրանց ուղղվածությունը և լարվածային դաշտի առանձնահատկությունները։ Այդ տվյալների համադրումը բլոկների կառուցվածքի հետ կարող է օգնել պարզելու, թե տարբեր բլոկների սահմաններում ինչպիսի շարժումներ են գերակշռում և ինչպես են դրանք կապված սեյսմիկ իրադարձությունների առաջացման հետ։ Այսպիսի վերլուծության միջոցով հնարավոր է անցում կատարել երկրաշարժերի պարզ վիճակագրական նկարագրությունից դեպի դրանց տեկտոնական պայմանավորվածության ավելի խորքային բացատրություն։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը հատկապես մեծ է սեյսմիկ վտանգի և ռիսկի գնահատման համար։ Բլոկային կառուցվածքի, ակտիվ խզվածքների և սեյսմիկության միջև կապերի բացահայտումը կարող է օգտագործվել սեյսմիկ վտանգի տարածքային գնահատման, սեյսմիկ գոտևորման, քաղաքաշինական պլանավորման և սեյսմակայուն շինարարության խնդիրներում։ Հայաստանի պայմաններում նման ուսումնասիրությունները կարևոր են, քանի որ սեյսմիկ վտանգի գնահատման ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն երկրաշարժերի պատմական տվյալները, այլև երկրակեղևի խորքային կառուցվածքը և ակտիվ տեկտոնական գործընթացները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը երկրակեղևի բլոկային կառուցվածքը դիտարկում է որպես Հայաստանի տարածքի սեյսմիկության տարածական և դինամիկ առանձնահատկությունները հասկանալու կարևոր հիմք։ Երկրաֆիզիկական և սեյսմաբանական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բլոկների և դրանց սահմանների տեկտոնական ակտիվության տարբերությունները, գնահատելու խզվածքների սեյսմատեկտոնական ներուժը և ավելի հիմնավորված պատկերացում կազմելու ՀՀ տարածքի սեյսմիկ վտանգի ձևավորման երկրադինամիկական գործոնների մասին։

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է արտադրական կազմակերպությունների սնանկացման ռիսկի վերլուծության և գնահատման մեթոդների կատարելագործմանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ֆինանսական անկայունության վաղ նախանշանները և մշակել արդյունավետ կանխարգելիչ մոտեցումներ։ Նյութում ուսումնասիրվում են սնանկացման հավանականության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, այդ թվում՝ ֆինանսական ցուցանիշների դինամիկան, կապիտալի կառուցվածքը, իրացվելիության մակարդակը, շահութաբերությունը, պարտքային բեռնվածությունը, դրամական հոսքերի կառավարումը և շուկայական միջավայրի փոփոխությունները։ Քննարկվում են սնանկացման կանխատեսման դասական և ժամանակակից մոդելները, ներառյալ բազմագործոն վիճակագրական և տնտեսաչափական մեթոդները, որոնց միջոցով գնահատվում է կազմակերպության ֆինանսական կայունությունը և ճգնաժամային իրավիճակների առաջացման հավանականությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետություն-ի արտադրական կազմակերպությունների գործունեության առանձնահատկություններին, տնտեսական միջավայրի ազդեցությանը, ինչպես նաև ֆինանսական հաշվետվությունների վերլուծության դերին կառավարման որոշումների ընդունման գործընթացում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական ֆինանսական մոդելները և գործնական վերլուծական մոտեցումները՝ առաջարկելով սնանկացման ռիսկի գնահատման ավելի ճշգրիտ մեթոդաբանություն, որը կարող է նպաստել կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը, ռիսկերի արդյունավետ կառավարմանը և երկարաժամկետ մրցունակության ապահովմանը։

Other Subjects

«Կենտրոնական գրավաճառանոցի հայերեն գրքերի ցուցակ» աշխատությունը մատենագիտական բնույթի հրատարակություն է, որի հիմնական նպատակը, ըստ վերնագրի, գրավաճառանոցում առկա կամ վաճառքի համար առաջարկվող հայերեն գրքերի մասին տեղեկությունների ներկայացումն է։ Նման ցուցակները կարևոր դեր են ունեցել գրքերի տարածման, ընթերցողների տեղեկացվածության բարձրացման և հրատարակչական արտադրանքի շրջանառության կազմակերպման գործում։ Հրատարակությունը կարող էր ներառել վաճառքի առաջարկվող գրքերի վերնագրերը, հեղինակների անունները, հնարավոր է՝ հրատարակության վայրի և տարվա վերաբերյալ տվյալներ, ինչպես նաև այլ տեղեկություններ, որոնք օգնում էին ընթերցողներին կողմնորոշվել գրքերի ընտրության հարցում։ Այն կարող էր օգտակար լինել ուսուցիչների, հոգևորականների, աշակերտների, գրողների, հետազոտողների և հայերեն գրականությամբ հետաքրքրվող այլ անձանց համար՝ հնարավորություն տալով տեղեկանալ տարբեր բնագավառների հրատարակությունների մասին։ Այսպիսի գրացուցակները միաժամանակ պատմական աղբյուրներ են, քանի որ արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գրքի առևտրի կազմակերպման ձևերը, ընթերցողական պահանջարկը և հայերեն գրականության տարածման աշխարհագրությունը։ Դրանք կարող են արժեքավոր նյութ տրամադրել նաև հայ գրքի պատմությամբ, հրատարակչական գործունեությամբ, գրավաճառության զարգացմամբ և 19-րդ դարի հայալեզու տպագիր մշակույթով զբաղվող ուսումնասիրողներին։ Այնուամենայնիվ, միայն վերնագրից հնարավոր չէ որոշել ցուցակում ընդգրկված գրքերի ամբողջական ցանկը, դրանց թեմատիկ բաժանումը, մատենագիտական նկարագրությունների մանրամասնությունը կամ այն, թե ցուցակը ներառում էր միայն տվյալ պահին վաճառքում եղած գրքերը, թե նաև ավելի լայն հրատարակչական ցանկ։

Mathematics

Գիրքը նվիրված է տրամաբանական ծրագրավորման ոլորտում կիրառվող ալգորիթմական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով տեսական հիմքերը, դրանց ձևակերպման սկզբունքները և լուծման արդյունավետ մոտեցումները։ Այն անդրադառնում է տրամաբանական մտածողության վրա հիմնված ծրագրավորման մոդելներին, փաստերի և կանոնների միջոցով խնդիրների նկարագրմանը, եզրահանգումների կառուցման մեխանիզմներին, որոնման ռազմավարություններին, ռեկուրսիվ ալգորիթմների առանձնահատկություններին և բարդ հաշվարկային խնդիրների լուծման մեթոդներին։ Հեղինակը քննարկում է տարբեր ալգորիթմական պրոբլեմների կառուցվածքը, դրանց վերլուծությունը, օպտիմալացման հնարավորությունները և տրամաբանական ծրագրավորման լեզուների կիրառումը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է բարդ խնդիրները ներկայացնել հայտարարական ձևով և ստանալ արդյունավետ լուծումներ։ Գիրքը հետաքրքիր կլինի ծրագրավորման, ալգորիթմների, արհեստական բանականության և համակարգչային գիտության ոլորտներով զբաղվող ուսանողների, հետազոտողների, դասախոսների և մասնագետների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր ցանկանում են խորացնել գիտելիքները տրամաբանական ծրագրավորման տեսության և գործնական կիրառությունների վերաբերյալ։

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է ագրոպարենային համակարգի կառուցվածքի, գործունեության և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ անցումային տնտեսության պայմաններում պետական կարգավորման դերի և հիմնական ուղղությունների համակողմանի վերլուծությամբ։ Հեղինակը դիտարկում է գյուղատնտեսության, սննդամթերքի արտադրության, վերամշակման և իրացման միջև առկա փոխկապակցվածությունները, գնահատում է տնտեսական բարեփոխումների ազդեցությունը ոլորտի զարգացման վրա և ներկայացնում պետական քաղաքականության արդյունավետ իրականացման մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են գյուղատնտեսական արտադրության մրցունակության բարձրացման, պարենային անվտանգության ապահովման, գյուղական համայնքների զարգացման, ներդրումային միջավայրի բարելավման, սուբսիդավորման, հարկային և ֆինանսական աջակցության, ինչպես նաև շուկայական հարաբերությունների ձևավորման հիմնախնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետության փորձին՝ ներկայացնելով ոլորտի զարգացման առանձնահատկությունները, առկա մարտահրավերներն ու դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, ագրարային քաղաքականությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են ագրոպարենային համակարգի զարգացման ռազմավարություններով և պետական կարգավորման գործիքներով։

Economics

Գիրքը նվիրված է տիպային տեխնոլոգիական գործընթացների պլանավորման, կազմակերպման և օպտիմալացման տնտեսական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ արդյունաբերական արտադրության արդյունավետության բարձրացման համատեքստում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են արտադրական գործընթացների կառուցվածքը, ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, ծախսերի նվազեցման հնարավորությունները և արտադրողականության բարձրացման գործոնները։ Հեղինակը ներկայացնում է տեխնոլոգիական գործընթացների օպտիմալ կազմակերպման տնտեսական մոդելներ, կառավարման մեթոդներ և որոշումների ընդունման մոտեցումներ՝ հիմնված մաթեմատիկական և տնտեսագիտական հաշվարկների վրա։ Գրքում քննարկվում են նաև արտադրական համակարգերի ավտոմատացման, ստանդարտացման, տեխնոլոգիական նորարարությունների ներդրման և դրանց տնտեսական արդյունավետության գնահատման հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական ցիկլերի ռացիոնալացմանը, կորուստների նվազեցմանը և ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման ռազմավարություններին։ Աշխատությունը համադրում է տեսական և կիրառական մոտեցումները՝ ներկայացնելով գործնական առաջարկություններ արդյունաբերական կազմակերպությունների կառավարման կատարելագործման համար։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, արտադրության կազմակերպիչների, ինժեներների, կառավարման մասնագետների, գիտահետազոտողների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։