Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionEconomics
Վարկառուի վարկունակության գնահատման արդի հիմնախնդիրները (ՀՀ նյութերով)
Տնտեսագիտական, բանկային գործի և ֆինանսական ռիսկերի կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է վարկառուի վարկունակության գնահատման ժամանակակից հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսավարկային համակարգի օրինակով։ Քննության են առնվում վարկունակության տնտեսական էությունը, վարկային հարաբերությունների ձևավորման սկզբունքները և վարկառուի ֆինանսական վիճակի գնահատման նշանակությունը բանկերի ու վարկային կազմակերպությունների գործունեության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարկառուի եկամուտների, վճարունակության, պարտքային բեռնվածության, դրամական հոսքերի և ֆինանսական կայունության վերլուծությանը։ Վերլուծվում են վարկունակության գնահատման ավանդական և ժամանակակից մեթոդները, ֆինանսական գործակիցների կիրառությունը, վարկային պատմության ուսումնասիրությունը և վարկային ռիսկի գնահատման մոդելների առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց վարկունակության գնահատման տարբերությունները, տրամադրվող տեղեկատվության հավաստիության, գրավային ապահովության և վարկերի վերադարձելիության հետ կապված հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի առևտրային բանկերի վարկավորման մոտեցումները, վարկային ռիսկերի կառավարման կարգավորումները, ֆինանսական տեղեկատվության հասանելիությունը և միջազգային բանկային փորձի կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տնտեսական անկայունության, տոկոսադրույքների փոփոխության, արժութային ռիսկերի և վարկառուների ֆինանսական վիճակի վատթարացման ազդեցությանը վարկունակության գնահատման արդյունքների վրա։ Կարևորվում է գնահատման մեթոդների կատարելագործումը՝ վարկային որոշումների հիմնավորվածության բարձրացման, խնդրահարույց վարկերի առաջացման հավանականության նվազեցման և բանկային համակարգի կայունության ամրապնդման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բանկային գործի, ֆինանսական վերլուծության, վարկային ռիսկերի կառավարման, ֆինանսական վերահսկողության և Հայաստանի վարկային շուկայի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-10
Economics
Տնտեսագիտության տեսության մեթոդները
Տնտեսագիտության տեսության մեթոդները այն գիտական մոտեցումների և գործիքների ամբողջությունն են, որոնց միջոցով ուսումնասիրվում են տնտեսական երևույթները, բացահայտվում դրանց կապերը և ձևակերպվում օրինաչափությունները։ Այս մեթոդների նպատակն է բացատրել, թե ինչպես են մարդիկ, ձեռնարկությունները և պետությունը օգտագործում սահմանափակ ռեսուրսները՝ իրենց պահանջմունքները բավարարելու համար։ Տնտեսագիտության մեջ լայնորեն կիրառվում է դիալեկտիկական մեթոդը, որը դիտարկում է տնտեսական երևույթները մշտական փոփոխության, զարգացման և փոխկապվածության մեջ։ Կարևոր է նաև գիտական աբստրակցիայի մեթոդը, որի միջոցով առանձնացվում են երևույթի հիմնական կողմերը՝ երկրորդական մանրամասները մի կողմ թողնելով, որպեսզի հնարավոր լինի բացահայտել դրա էությունը։ Վերլուծության և սինթեզի մեթոդը թույլ է տալիս տնտեսական երևույթները բաժանել մասերի, ուսումնասիրել դրանք առանձին և հետո միավորել ամբողջական պատկեր ստանալու համար։ Ինդուկցիայի և դեդուկցիայի մեթոդները նույնպես լայնորեն կիրառվում են․ ինդուկցիան անցնում է մասնավոր փաստերից դեպի ընդհանուր եզրակացություններ, իսկ դեդուկցիան՝ ընդհանուր օրենքներից դեպի մասնավոր դեպքեր։ Բացի այդ, տնտեսագիտության տեսության մեջ օգտագործվում են նաև մաթեմատիկական և վիճակագրական մեթոդներ, որոնք ապահովում են տնտեսական երևույթների քանակական վերլուծություն և մոդելավորում։ Հատկապես կարևոր են գրաֆիկական մեթոդները, որոնք օգնում են պատկերավոր ներկայացնել տնտեսական կախվածությունները, օրինակ՝ առաջարկի և պահանջարկի կորերը։ Այս մեթոդների համադրությունը հնարավորություն է տալիս տնտեսագիտությանը լինել համակարգված, գիտականորեն հիմնավորված և գործնականում կիրառելի գիտություն։
Updated: 2026-10-23
History
Ռուսաց կայսր Նիկոլայ Առաջինի՝ Վրաստանի հայ ժողովրդին ուղղված ողորմածության և բարեհաճության հռչակագիրը
XIX դարի առաջին կեսի հայ-ռուսական քաղաքական և հասարակական հարաբերություններին վերաբերող պաշտոնական բնույթի պատմական փաստաթուղթ է, որը ներկայացնում է Ռուսաց կայսր Նիկոլայ Առաջինի՝ Վրաստանում բնակվող հայ ժողովրդին ուղղված կայսերական հռչակագիրը։ Փաստաթուղթն արտացոլում է Ռուսական կայսրության իշխանությունների և Անդրկովկասի հայ բնակչության միջև ձևավորված վարչական, քաղաքական ու հասարակական հարաբերությունների պատմական իրողությունները, ինչպես նաև կայսերական իշխանության կողմից հայ համայնքին ուղղված պաշտոնական հաղորդակցության ձևերն ու լեզվական առանձնահատկությունները։ Հռչակագրի հիմնական գաղափարական առանցքը կայսեր բարեհաճության, ողորմածության և հովանավորության մասին պաշտոնական հայտարարությունն է, որի միջոցով ներկայացվում է միապետի վերաբերմունքը հայ ժողովրդին և ընդգծվում նրա իշխանության ներքո բնակվող ժողովուրդների նկատմամբ պետական հոգածության գաղափարը։ Փաստաթղթի բովանդակությունը կարևոր է դիտարկել XIX դարի սկզբի տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումների համատեքստում, երբ Արևելյան Հայաստանի և Վրաստանի տարածքները գտնվում էին Ռուսական կայսրության ընդլայնվող քաղաքական ազդեցության պայմաններում, իսկ հայ բնակչության հասարակական, կրոնական և համայնքային կյանքում տեղի էին ունենում էական փոփոխություններ։ Այդ ժամանակաշրջանում հայ հասարակության համար առանձնահատուկ նշանակություն ունեին ազգային-եկեղեցական կառույցների պահպանումը, համայնքային իրավունքների կարգավորումը, կրթական հաստատությունների զարգացումը, առևտրական գործունեության ընդլայնումը և նոր վարչական համակարգին հարմարվելու խնդիրները։ Հռչակագիրը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև որպես պետական իշխանության և ազգային համայնքի փոխհարաբերությունների արտահայտություն, քանի որ նման փաստաթղթերը ոչ միայն տեղեկացնում էին կայսերական որոշումների և վերաբերմունքի մասին, այլև ձևավորում էին իշխանության ու հասարակության միջև պաշտոնական հաղորդակցության գաղափարական շրջանակը։ Պատմական և քաղաքական տեսանկյունից կարևոր է նաև կայսերական իշխանության լեզվի ուսումնասիրությունը, որտեղ բարեհաճության, ողորմածության, հովանավորության և հավատարմության գաղափարները ներկայացվում էին որպես միապետական կառավարման օրինաչափ բաղադրիչներ։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին Ռուսական կայսրության պետական կառույցները դիմում տարբեր ժողովուրդների և ինչպիսի պաշտոնական ձևակերպումներ էին կիրառվում նրանց հետ հարաբերություններում։ Գրական-լեզվական առումով հռչակագիրը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի պաշտոնական հայերեն գրավոր խոսքի, վարչական բառապաշարի, կայսերական փաստաթղթերի թարգմանական ու հրատարակչական ավանդույթների ուսումնասիրության համար։ Դրա լեզուն և ձևակերպումները կարևոր նյութ են պետական-պաշտոնական ոճի զարգացման, հայերեն վարչական գրագրության և ժամանակաշրջանի քաղաքական տերմինաբանության հետազոտության տեսանկյունից։ Հատուկ պատմամշակութային նշանակություն ունի հրատարակության կապը Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի տպարանի հետ։ Ներսիսյան դպրոցը XIX դարում դարձավ հայ կրթական, հասարակական և մշակութային կյանքի կարևոր կենտրոններից մեկը՝ նպաստելով հայերեն գրքի հրատարակությանը, կրթության տարածմանը և ազգային մտավոր կյանքի զարգացմանը։ Դպրոցի տպագրական գործունեությունը կարևոր դեր է ունեցել նաև պաշտոնական, կրոնական, կրթական և հասարակական բնույթի նյութերի տարածման գործում։ Այս առումով հրատարակությունը վկայում է հայ տպագրության՝ ազգային համայնքի և պետական իշխանությունների միջև հաղորդակցության պահպանման ու տարածման գործում ունեցած դերի մասին։ Այն արժեքավոր պատմական սկզբնաղբյուր է հայ-ռուսական հարաբերությունների, Վրաստանի հայ համայնքի պատմության, XIX դարի կայսերական վարչական քաղաքականության, հայ հասարակական կյանքի և Թիֆլիսի տպագրական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Հատկապես կարևոր է պատմաբանների, քաղաքագետների, հայագետների, իրավունքի պատմությամբ զբաղվող մասնագետների և մատենագետների համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրի, պետական իշխանության և ազգային ինքնության փոխհարաբերությունները XIX դարի քաղաքական միջավայրում։
Updated: 2026-11-11
Economics
Բանկային գործունեության պետական կարգավորման և վերահսկողության զարգացումը անցումային տնտեսության (Հայաստանի Հանրապետության) պայմաններում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության անցումային տնտեսության պայմաններում բանկային համակարգի պետական կարգավորման և վերահսկողության ձևավորման ու զարգացման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում է բանկային ոլորտի ինստիտուցիոնալ կայացման դինամիկան՝ սկսած անկախացումից հետո ձևավորված ֆինանսական համակարգի առաջին քայլերից մինչև ժամանակակից կարգավորող մեխանիզմների ձևավորում։ Հեղինակը դիտարկում է կենտրոնական բանկի դերը, դրամավարկային քաղաքականության գործիքները, բանկերի լիցենզավորման և վերահսկողության համակարգերը, ինչպես նաև ֆինանսական կայունության ապահովման մեխանիզմները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ռիսկերի կառավարման, կապիտալի բավարարության պահանջների, վարկային քաղաքականության վերահսկման և բանկային ճգնաժամերի կանխարգելման գործիքներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում է նաև միջազգային ֆինանսական կառույցների ազդեցությունը Հայաստանի բանկային համակարգի բարեփոխումների վրա, ինչպես նաև եվրոպական և այլ զարգացած երկրների փորձի կիրառելիությունը ազգային պայմաններում։ Գրքում ներկայացվում են բանկային վերահսկողության իրավական դաշտի զարգացման փուլերը, կարգավորող մարմինների ինստիտուցիոնալ կարողությունների ամրապնդումը և ֆինանսական շուկաների աստիճանական ազատականացման գործընթացը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման աշխատակիցների, ինչպես նաև ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր հետաքրքրված են անցումային տնտեսությունների ֆինանսական համակարգերի զարգացման և կարգավորման հարցերով։
Updated: 2026-09-23
Journalism
ԼՂՀ տեղեկատվական դաշտի համապատկերը և խնդիրը (չճանաչված երկրի լրատվությունը)
Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղում ձևավորված տեղեկատվական դաշտի կառուցվածքի, տեղական լրատվամիջոցների գործունեության և միջազգային ճանաչում չունեցող քաղաքական միավորի պայմաններում լրագրության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տեղեկատվության ստեղծման, տարածման և սպառման գործընթացներն են, ինչպես նաև այն քաղաքական, հասարակական, տեխնոլոգիական և մասնագիտական գործոնները, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում ազդել են տեղական լրատվական համակարգի զարգացման վրա։ Միջազգային ճանաչման բացակայությունը տվյալ դեպքում դիտարկվում է որպես տեղեկատվական միջավայրի վրա ազդող առանձնահատուկ հանգամանք, քանի որ այն կարող էր սահմանափակել միջազգային լրատվական ցանցերին անմիջական ինտեգրումը, արտաքին լրագրողների հասանելիությունը և տեղեկատվության անկախ ստուգման հնարավորությունները։ Միաժամանակ տեղական լրատվամիջոցները կատարել են հասարակությանը ներքին իրադարձությունների մասին տեղեկացնելու և արտաքին լսարաններին տարածաշրջանի վերաբերյալ տեղեկատվություն փոխանցելու գործառույթներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հեռուստատեսության, ռադիոյի, տպագիր մամուլի և առցանց լրատվամիջոցների տեղն ու փոխհարաբերությունները, պետական և ոչ պետական տեղեկատվական աղբյուրների դերը, ինչպես նաև սոցիալական մեդիայի տարածման հետևանքով լրատվական հաղորդակցության ձևերի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խոսքի և մամուլի ազատության, խմբագրական անկախության, տեղեկատվության բազմակարծության, ինքնագրաքննության և մասնագիտական լրագրության խնդիրներին։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղական մեդիա միջավայրում արձանագրվել են ինչպես կարծիքների ավելի լայն ներկայացման միտումներ, այնպես էլ անվտանգության ու հակամարտության թեմաներով տեղեկատվական սահմանափակումներ և լրագրողական ինքնագրաքննության դրսևորումներ։ Կարևորվում է նաև հակամարտային միջավայրում լրագրության խնդիրը, երբ տեղեկատվությունը կարող է ձեռք բերել ոչ միայն հասարակական իրազեկման, այլև քաղաքական հաղորդակցության և հանրային ընկալումների ձևավորման նշանակություն։ Այդ պայմաններում առանձնահատուկ կարևորություն են ստանում աղբյուրների ստուգումը, փաստի և մեկնաբանության տարբերակումը, հակասական տեղեկությունների համադրումը և ապատեղեկատվության նկատմամբ մասնագիտական մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել նաև տեղական և արտաքին լրատվամիջոցների կողմից նույն իրադարձությունների ներկայացման համեմատական վերլուծություն՝ բացահայտելով տեղեկատվական օրակարգերի և հաղորդագրությունների կառուցման տարբերությունները։ 2023 թվականի իրադարձություններից հետո տեղական լրատվական համակարգի պայմանները արմատապես փոխվեցին․ տեղական լրագրողներն ու բնակչության մեծ մասը հեռացան տարածքից, իսկ նախկին տեղական ռադիո- և հեռուստահեռարձակումը դադարեց գործել։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մեդիագիտության, լրագրության տեսության, քաղաքական հաղորդակցության և հակամարտությունների լուսաբանման ուսումնասիրությունները՝ տեղեկատվական դաշտը դիտարկելով որպես քաղաքական կարգավիճակի, հասարակական հարաբերությունների և հաղորդակցական գործընթացների փոխազդեցությամբ ձևավորված համակարգ։
Updated: 2026-09-27
History
Նոր գրքեր։ Հասարակական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Լեզվաբանություն։ Գրականագիտություն: Պատմական գիտություններ: Պատմություն: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցանկ)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է նոր լույս տեսած գրականության համակարգված ինֆորմացիոն ցանկը հասարակական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում՝ ներառյալ լեզվաբանություն, գրականագիտություն, պատմական գիտություններ, պատմություն, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն։ Աշխատության նպատակն է ապահովել գիտական և կրթական համայնքին արդիական տեղեկատվությամբ նոր հրատարակությունների վերաբերյալ՝ հեշտացնելով համապատասխան գրականության որոնումը և ընտրությունը։ Ցանկում ընդգրկված նյութերը ներկայացված են մատենագիտական հիմնական տվյալներով՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության տարեթիվ, հրատարակչություն և թեմատիկ ուղղվածություն, ինչպես նաև համառոտ բնութագրությամբ, որը օգնում է արագ գնահատել դրանց գիտական և կիրառական արժեքը։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական հենարան գիտնականների, ուսանողների, գրադարանավարների և հետազոտողների համար՝ նպաստելով հումանիտար գիտությունների ոլորտում գիտելիքի համակարգմանը, նոր աղբյուրների հասանելիությանը և գիտական աշխատանքի արդյունավետությանը։
Updated: 2026-09-14