Տարեգիրք: (Մամուլի արձագանքներ) 2004

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է սրտամկանի սուր ինֆարկտ տարած հիվանդների մոտ անգիոտենզին փոխակերպող ֆերմենտի պաշարիչների կիրառման ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ հատկապես նվազագույն արտահայտված սրտային անբավարարության պայմաններում։ Վերլուծվում է դեղաբանական բուժման ազդեցությունը հիվանդների ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության նկատմամբ դիմադրողականության, սրտանոթային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի և կյանքի որակի ցուցանիշների վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են սրտամկանի ինֆարկտից հետո վերականգնողական գործընթացները, բուժման արդյունավետության գնահատման մեթոդները, ֆիզիկական ակտիվության հանդուրժողականության որոշման չափանիշները և հիվանդների երկարաժամկետ վիճակի բարելավման հնարավորությունները։ Քննարկվում է անգիոտենզին փոխակերպող ֆերմենտի պաշարիչների դերը սրտի աշխատանքի կարգավորման, բարդությունների կանխարգելման և հետինֆարկտային շրջանում հիվանդների ֆունկցիոնալ հնարավորությունների պահպանման գործում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի սրտաբանության և կլինիկական դեղաբանության ոլորտներում՝ նպաստելով սրտամկանի ինֆարկտից հետո բուժական ռազմավարությունների կատարելագործմանը և հիվանդների կյանքի որակի բարձրացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել սրտաբանների, բժիշկների, վերականգնողական մասնագետների և բժշկական գիտությունների հետազոտողների համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է բենզո[h]քինազոլինների և կարբոցիկլերի հետ սպիրոկապակցված միացությունների սինթեզի, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և կենսաքիմիական ու քիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են օրգանական սինթեզի ժամանակակից մեթոդները, ռեակցիոն մեխանիզմները և փորձարարական մոտեցումները, որոնք կիրառվում են նշված հետերոցիկլային համակարգերի ստացման համար։ Հեղինակը մանրամասն վերլուծում է ստացված միացությունների կառուցվածք-ակտիվություն կապերը՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը կենսաբանական ակտիվության վրա, այդ թվում՝ հակամանրէային, հակաուռուցքային և ֆերմենտային համակարգերի վրա ազդող հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սպիրոկապակցված կարբոցիկլերի տարածական կառուցվածքին, էլեկտրոնային հատկություններին և դրանց դերին կենսաբանական թիրախների հետ փոխազդեցության գործընթացներում։ Աշխատությունում ներառված են նաև ֆիզիկաքիմիական հետազոտության մեթոդներ՝ սպեկտրոսկոպիա, քրոմատոգրաֆիա և կառուցվածքային անալիզ, որոնք հնարավորություն են տալիս հաստատել ստացված միացությունների կառուցվածքը և մաքրությունը։ Գրքի արդյունքները կարևոր են դեղագործական քիմիայի, օրգանական սինթեզի, կենսաօրգանական քիմիայի և նոր կենսաակտիվ միացությունների մշակման ոլորտներում աշխատող գիտնականների և հետազոտողների համար՝ նպաստելով նոր դեղանյութերի և կենսաակտիվ մոլեկուլների նախագծման գործընթացին։

Economics

Գյուլասարյան Մ.Ռ., հանդիսանում է մասնագիտական և վերլուծական բնույթի ուսումնական ձեռնարկ, որը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մաքսային համակարգում կիրառվող վճարների կառուցվածքի, հաշվարկման մեթոդների և իրավական կարգավորման ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է մաքսային վճարների հիմնական տեսակները՝ մաքսատուրքեր, ավելացված արժեքի հարկ, ակցիզային հարկեր և այլ պարտադիր վճարներ, ինչպես նաև դրանց կիրառման սկզբունքներն արտաքին տնտեսական գործունեության շրջանակներում։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են մաքսային արժեքի որոշման մեթոդները, վճարների հաշվարկման առանձնահատկությունները, ներմուծման և արտահանման գործընթացներում կիրառվող հարկային ռեժիմները և համապատասխան օրենսդրական հիմքերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված մաքսային վճարների ազդեցությանը ազգային տնտեսության վրա, բյուջետային եկամուտների ձևավորմանը, ինչպես նաև միջազգային առևտրի կարգավորման և ինտեգրացիոն գործընթացների համատեքստում դրանց դերին։ Ներառված են նաև գործնական օրինակներ և վերլուծություններ, որոնք օգնում են ավելի լավ հասկանալ մաքսային վճարների կիրառման մեխանիզմները։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, տնտեսագետների, հարկային և մաքսային ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով մաքսային ֆինանսական համակարգի համակարգված ընկալմանը և գործնական կիրառման արդյունավետությանը։

History

Աշխատությունը կազմակերպական-կանոնադրական բնույթի պատմական փաստաթուղթ է, որը ներկայացնում է Թիֆլիսում գործող հայկական հրատարակչական ընկերության գործունեության իրավական և վարչական հիմքերը։ Փաստաթղթի բովանդակությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն սկզբունքների մասին, որոնցով կազմակերպվում էր ընկերության աշխատանքը, սահմանվում էին նրա նպատակները, կառավարման մարմինների իրավասությունները, անդամների մասնակցության պայմանները և հրատարակչական գործունեության իրականացման ընդհանուր կարգը։ Ընկերության գործունեությունը կապված էր հատկապես մանկական գրականության, կրթական ու դաստիարակչական նշանակություն ունեցող հրատարակությունների տարածման հետ, ինչի շնորհիվ փաստաթուղթը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայ մանկական գրականության և մանկավարժական մամուլի պատմության ուսումնասիրության համար։ Կանոնադրական դրույթների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե հասարակական նախաձեռնությամբ ստեղծված հրատարակչական կառույցները ինչպիսի կազմակերպական մեխանիզմներով էին իրականացնում իրենց մշակութային և կրթական նպատակները։ Առանձին ուշադրության են արժանի ընկերության անդամակցության, ընդհանուր ժողովների, ղեկավար մարմինների ձևավորման, որոշումների ընդունման, ֆինանսական միջոցների տնօրինման և հաշվետվողականության վերաբերյալ դրույթները, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական կազմակերպությունների կառավարման մշակույթը։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս նաև հասկանալու հրատարակչական ընկերությունների դերը հայալեզու գրքի և պարբերական մամուլի տարածման գործում, հատկապես այն պայմաններում, երբ կրթական և մանկական ընթերցանության համար նախատեսված գրականության ստեղծումն ու տարածումը կարևոր մշակութային խնդիր էր։ Ընկերության գործունեության հետ կապված նյութերը կարող են արժեքավոր տեղեկություններ հաղորդել հեղինակների, խմբագիրների, մանկավարժների և հասարակական գործիչների համագործակցության ձևերի մասին։ Պատմամշակութային տեսանկյունից փաստաթուղթը կարևոր սկզբնաղբյուր է հայկական հրատարակչական գործի ինստիտուցիոնալ զարգացման ուսումնասիրության համար, քանի որ այն արտացոլում է ոչ միայն առանձին կազմակերպության ներքին կառուցվածքը, այլև հասարակական նախաձեռնությունների միջոցով գրահրատարակչական և կրթական գործունեություն կազմակերպելու փորձը։ Այն կարող է օգտագործվել նաև Թիֆլիսի հայկական մշակութային կյանքի, մանկական մամուլի, գրքի պատմության և հայ հասարակական կազմակերպությունների գործունեության ուսումնասիրման ընթացքում։ Իր բնույթով նյութը միաժամանակ իրավական, պատմական և մատենագիտական արժեք ունի՝ հնարավորություն տալով վերականգնելու հայկական հրատարակչական ընկերությունների կազմակերպման սկզբունքներն ու մշակութային գործունեության հիմնական ուղղությունները։

Other Subjects

Աշխատությունը մեթոդական-հրահանգչային բնույթի նյութերի ժողովածու է, որը նվիրված է գրադարանային կենտրոնացված համակարգերում գրացուցակների և քարտարանների կազմակերպմանը, դրանց գործառույթներին և ընթերցողների տեղեկատվական սպասարկման մեջ ունեցած նշանակությանը։ Հիմնական ուշադրությունը դարձվում է գրադարանի տեղեկատու-որոնողական ապարատի ձևավորմանը, որի միջոցով բացահայտվում է գրքային և այլ փաստաթղթային ֆոնդերի բովանդակությունը և ապահովվում անհրաժեշտ գրականության արդյունավետ որոնումը։ Ներկայացվում են գրացուցակների հիմնական տեսակների ձևավորման ու կիրառման սկզբունքները՝ ընդգծելով դրանց փոխլրացնող դերը գրադարանային ֆոնդի հեղինակային, վերնագրային, թեմատիկ և համակարգային որոնման կազմակերպման գործում։ Քարտարանները դիտարկվում են որպես առավել մասնագիտացված տեղեկատվական գործիքներ, որոնք հնարավորություն են տալիս համակարգել պարբերական մամուլում, ժողովածուներում և այլ աղբյուրներում հրապարակված նյութերի վերաբերյալ տեղեկությունները, ինչպես նաև ստեղծել թեմատիկ, երկրագիտական, անձնային և այլ ուղղվածության տեղեկատվական շտեմարաններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գրացուցակների և քարտարանների միասնական համակարգի ձևավորմանը կենտրոնական գրադարանի ու մասնաճյուղերի միջև՝ նպատակ ունենալով ապահովել մատենագիտական տեղեկատվության կազմակերպված շրջանառություն և ֆոնդերի առավել ամբողջական բացահայտում։ Մեթոդական տեսանկյունից կարևորվում են գրառումների միասնականացման, դասակարգման, խմբագրման, քարտերի դասավորման և տեղեկատվության պարբերական թարմացման սկզբունքները։ Նյութերը կարող են անդրադառնալ նաև ընթերցողներին գրացուցակներից ու քարտարաններից ինքնուրույն օգտվելու հմտությունների ուսուցմանը, քանի որ տեղեկատու-որոնողական համակարգի արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն դրա ճիշտ կազմակերպմամբ, այլև օգտագործողների տեղեկատվական գրագիտությամբ։ Գրացուցակների և քարտարանների աշխատանքը ներկայացվում է նաև որպես մատենագիտական ու տեղեկատվական սպասարկման հիմք, որն աջակցում է տեղեկանքների կատարմանը, թեմատիկ որոնումներին և գրականության ընտրությանը։ Հրահանգչային բաղադրիչը նախատեսված է գրադարանային աշխատողների գործունեության միասնականացման, մասնագիտական աշխատանքի որակի բարձրացման և համակարգի տարբեր ստորաբաժանումներում ընդհանուր մեթոդական մոտեցումների կիրառման համար։ Ընդհանուր առմամբ նյութը կարևոր գործնական նշանակություն ունի գրադարանային ֆոնդերի տեղեկատվական բացահայտման, մատենագիտական աշխատանքի կազմակերպման և կենտրոնացված գրադարանային համակարգերում ընթերցողական սպասարկման արդյունավետության բարձրացման տեսանկյունից։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է մինչև 4,5 ԳէՎ էներգիա ունեցող էլեկտրոնների և ֆոտոնների կողմից ատոմային միջուկների վրա տեղի ունեցող ոչ առաձգական ցրման գործընթացների տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում միջուկի և բարձր էներգիայի տարրական մասնիկների փոխազդեցությունն է, որի ընթացքում համակարգը չի պահպանվում սկզբնական վիճակում, և միջուկում կարող են առաջանալ գրգռված, մասնատված կամ այլ փոխակերպված վիճակներ։ Քննարկվում են էլեկտրոնային և ֆոտոնային ճառագայթման միջոցով միջուկի ներքին կառուցվածքի ուսումնասիրման հնարավորությունները, ցրման գործընթացների կինեմատիկական առանձնահատկությունները, փոխազդեցության մեխանիզմները և ստացվող փորձարարական տվյալների մեկնաբանման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարձր էներգիաների տիրույթում էլեկտրոնների ու ֆոտոնների փոխազդեցություններին, ցրման հավանականությունների և դիֆերենցիալ կտրվածքների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև միջուկային կառուցվածքը բնութագրող պարամետրերի որոշմանը։ Նման գործընթացների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել միջուկում նուկլոնների բաշխման, միջուկային ուժերի, միջուկի դինամիկ հատկությունների և բարձր էներգիայի էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների մասին։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի միջուկային կառուցվածքի հետազոտության, բարձր էներգիաների ֆիզիկայի և էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել միջուկային ֆիզիկայի և մասնիկների ֆիզիկայի մասնագետներին, տեսաբաններին ու փորձարարներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտներում գիտական հետազոտություններ իրականացնող ուսանողներին և հետազոտողներին։