Управление жизненностью растений процессом оплодотворения

History

Աշխատանքը նվիրված է Իվան Ֆեոդորովիչ Պասկևիչ-Էրիվանսկու գործունեության և Կովկասում նրա ունեցած դերի ուսումնասիրությանը՝ հայ պատմաբանի աշխատությունների և պատմական ակնարկների համատեքստում։ Հետազոտությունը դիտարկում է Պասկևիչի ռազմական, վարչական և քաղաքական գործունեությունը, նրա մասնակցությունը Կովկասյան տարածաշրջանի կարևորագույն իրադարձություններին և այդ գործունեության ազդեցությունը տարածաշրջանի ժողովուրդների, մասնավորապես՝ հայերի պատմական ճակատագրի վրա։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է 18-րդ դարի վերջից մինչև 20-րդ դարի սկզբի պատմական գործընթացների ներկայացումը, որի ընթացքում ձևավորվեցին Ռուսական կայսրության կովկասյան քաղաքականության հիմնական ուղղությունները և փոխվեցին տարածաշրջանի քաղաքական սահմաններն ու ուժերի հարաբերակցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Պասկևիչի ռազմական արշավներին, ռուս-պարսկական և ռուս-թուրքական պատերազմների ընթացքում նրա գործունեությանը, ինչպես նաև Էրիվանի խանության գրավման և Արևելյան Հայաստանի տարածքների՝ Ռուսական կայսրության կազմում ընդգրկման գործընթացներին։ Աշխատանքը կարևորում է նաև պատմական անձի գործունեության գնահատման հարցը՝ համադրելով նրա ռազմական հաջողությունները, վարչական քաղաքականությունը և կայսերական շահերը հայկական պատմական իրադարձությունների ու հասարակական կյանքի վրա ունեցած հետևանքների հետ։ Հայ պատմաբանի տեսանկյունից ներկայացվող նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն Պասկևիչի կենսագրությունն ու գործունեությունը, այլև այն պատմագրական մոտեցումները, որոնց միջոցով գնահատվել են նրա գործողությունները և դրանց նշանակությունը Հայաստանի ու Կովկասի պատմության համար։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև տվյալ ժամանակաշրջանի սոցիալ-քաղաքական իրավիճակին, բնակչության տեղաշարժերին, վարչական վերափոխումներին և տարածաշրջանում ռուսական իշխանության հաստատման գործընթացներին։ Աշխատանքը արժեքավոր է Կովկասի նոր պատմության, հայ-ռուսական հարաբերությունների, ռուսական կայսերական քաղաքականության և պատմագրության զարգացման ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով տարբերակել պատմական փաստերը, քաղաքական գնահատականներն ու հետագա պատմագիտական մեկնաբանությունները։

Economics

Աշխատանքը նվիրված է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում գործող ձեռնարկությունների ներդրումային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության և տեղական կազմակերպությունների գործունեության օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն տնտեսական, ֆինանսական և կառավարչական գործոնները, որոնք ազդում են ՏՏ ձեռնարկությունների ներդրումային որոշումների արդյունավետության վրա, ինչպես նաև մշակել մոտեցումներ ներդրումային ռեսուրսների առավել նպատակային օգտագործման համար։ Աշխատանքում դիտարկվում են տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի առանձնահատկությունները, տեխնոլոգիական արագ փոփոխությունների ազդեցությունը ներդրումային գործընթացների վրա, նորարարությունների ֆինանսավորման անհրաժեշտությունը և բարձր տեխնոլոգիական նախագծերի հետ կապված անորոշության ու ռիսկերի գնահատման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներդրումային ծրագրերի ընտրության և գնահատման մեթոդներին, ներդրումների շահութաբերությանը, վերադարձելիության ժամկետներին, դրամական հոսքերի կանխատեսմանը և ներդրումային ռիսկերի կառավարմանը։ Ուսումնասիրվում են նաև ձեռնարկությունների ֆինանսավորման տարբեր աղբյուրները, այդ թվում՝ սեփական միջոցները, բանկային վարկավորումը, վենչուրային կապիտալը, մասնավոր ներդրումները և այլ ֆինանսական գործիքներ, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորություններն ու սահմանափակումները ՀՀ ՏՏ ոլորտում։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում մարդկային կապիտալի և գիտելիքի դերը, քանի որ ՏՏ ձեռնարկությունների արժեքի և մրցունակության զգալի մասը պայմանավորված է մասնագիտական կարողություններով, տեխնոլոգիական նորարարություններով և հետազոտությունների ու մշակումների ներուժով։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև պետական աջակցության մեխանիզմներին, հարկային և ներդրումային խթաններին, արտահանման ուղղվածությանը և միջազգային շուկաներում հայկական ՏՏ ընկերությունների դիրքավորման հնարավորություններին։ Վերլուծության միջոցով գնահատվում են ներդրումային քաղաքականության գործող մոտեցումների արդյունավետությունը, բացահայտվում են հիմնական խնդիրները և առաջարկվում են դրանց հաղթահարման ուղղություններ՝ ներդրումային պորտֆելի օպտիմալացման, ռիսկերի նվազեցման, ֆինանսական պլանավորման կատարելագործման և տեխնոլոգիական ներդրումների արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Արդյունքում ձևավորվում են առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել ՀՀ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության, նորարարական ներուժի և միջազգային մրցունակության բարձրացմանը՝ միաժամանակ ապահովելով ներդրումային ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործում և երկարաժամկետ տնտեսական արժեքի ստեղծում։

Pedagogy

Այս գիտամեթոդական ուսումնասիրությունը նվիրված է օլիմպիական շարժման էությանը, զարգացման հիմնական փուլերին և երիտասարդ մարզիկների օլիմպիական կրթության մեթոդիկայի ձևավորման խնդիրներին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են օլիմպիզմի գաղափարական հիմքերը, նրա դաստիարակչական նշանակությունը և սպորտի միջոցով համամարդկային արժեքների տարածման դերը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է երիտասարդ մարզիկների կրթական գործընթացում օլիմպիական գաղափարների ինտեգրման մեթոդները՝ ընդգծելով բարոյական դաստիարակության, թիմային համագործակցության, առողջ մրցակցության և սպորտային էթիկայի ձևավորման կարևորությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնական ծրագրերի կառուցվածքին, մարզիչների դերին, ոչ ֆորմալ կրթական մեթոդներին և հոգեբանական պատրաստվածության զարգացման միջոցներին։ Աշխատությունը համադրում է մանկավարժական, սպորտային և հոգեբանական մոտեցումներ՝ առաջարկելով գործնական ուղիներ երիտասարդ մարզիկների համակողմանի զարգացման և օլիմպիական արժեքների ձևավորման համար։ Այն օգտակար է մարզիչների, սպորտային մանկավարժների, ֆիզիկական կուլտուրայի մասնագետների և սպորտային կրթության ոլորտի հետազոտողների համար։

Law

Աշխատությունը նվիրված է մարդու կոլեկտիվ իրավունքների պաշտպանության խնդիրների ուսումնասիրմանը Հայաստանի Հանրապետությունում՝ անդրադառնալով ինչպես իրավական, այնպես էլ գործնական կողմերին։ Հեղինակը վերլուծում է կոլեկտիվ իրավունքների սահմանումը, դասակարգումը, միջազգային և ազգային իրավակարգավորումները, ինչպես նաև դրանց կիրառման առանձնահատկությունները Հայաստանի օրենսդրական համակարգում։ Աշխատությունում ներկայացվում են հասարակական կազմակերպությունների, գործադուլների, սոցիալական շարժումների և մասնագիտական միությունների դերը կոլեկտիվ իրավունքների պաշտպանության գործում, ուսումնասիրվում են պետական մարմինների լիազորությունները և գործառույթները՝ կոլեկտիվ իրավունքի խախտումների կանխարգելման և վերացման ոլորտում։ Հետազոտության մեջ առկա են փաստական օրինակներ և վերլուծություններ, որոնք լուսաբանում են աշխատողների, ուսանողների, համայնքային և էթնիկ խմբերի իրավունքների պաշտպանությանը վերաբերող խնդիրները, ինչպես նաև առաջարկվում են արդյունավետ մեխանիզմներ՝ օրենքի պահպանումը խթանելու, իրավական խախտումները նվազեցնելու և հասարակության իրավագիտակցությունը բարձրացնելու համար։ Գիրքը օգտակար է իրավաբանների, իրավապաշտպանների, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների աշխատակիցների, հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների, ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր հետաքրքրված են մարդու իրավունքների, սոցիալական արդարության և իրավական մեխանիզմների ուսումնասիրությամբ։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ջրատնտեսական համակարգերի կայուն զարգացման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ջրային ռեսուրսները դիտարկվում են որպես երկրի տնտեսական, սոցիալական և բնապահպանական զարգացման համար ռազմավարական նշանակություն ունեցող բնական ռեսուրս, որի արդյունավետ կառավարումը կարևոր նախապայման է երկարաժամկետ կայունության ապահովման համար։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ջրատնտեսական համակարգերի կառուցվածքը, դրանց հիմնական գործառույթները, ջրային ռեսուրսների ձևավորման և օգտագործման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ջրամատակարարման, ոռոգման, ջրամբարների և ջրային ենթակառուցվածքների կառավարման հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային ռեսուրսների սահմանափակության պայմաններում դրանց արդյունավետ և ռացիոնալ օգտագործման անհրաժեշտությանը, ջրի պահանջարկի փոփոխություններին և տարբեր ոլորտների միջև ջրային ռեսուրսների բաշխման հիմնախնդիրներին։ ՀՀ օրինակով քննարկվում են ջրային համակարգերի տեխնիկական վիճակը, ենթակառուցվածքների արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտությունը, կորուստների նվազեցման հնարավորությունները և կառավարման կատարելագործման ուղղությունները։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև ջրային ռեսուրսների օգտագործման վրա ազդող բնապահպանական գործոնները, ջրի որակի պահպանման, ջրային էկոհամակարգերի պաշտպանության և բնական ռեսուրսների վերականգնման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ջրատնտեսական համակարգերի և գյուղատնտեսության փոխկապակցվածությունը, հատկապես ոռոգման ջրի արդյունավետ օգտագործման, գյուղատնտեսական արտադրողականության և գյուղական տարածքների տնտեսական զարգացման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են նաև կլիմայական փոփոխությունների, երաշտների, ջրային պաշարների փոփոխականության և այլ բնական ու մարդածին գործոնների հնարավոր ազդեցությունները ջրային համակարգերի կայունության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է ջրային ռեսուրսների կառավարման ինտեգրված մոտեցումը, որը ենթադրում է տնտեսական արդյունավետության, սոցիալական արդարության և բնապահպանական անվտանգության համադրում։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև ջրային ոլորտի պետական կարգավորմանը, կառավարման ինստիտուցիոնալ մեխանիզմներին, ներդրումային քաղաքականությանը և ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորություններին։ Հիմնական նպատակներից է բացահայտել այն ուղղությունները, որոնց միջոցով հնարավոր է բարձրացնել ջրատնտեսական համակարգերի արդյունավետությունը, նվազեցնել ռեսուրսների կորուստները, բարելավել ջրի կառավարման որակը և ապահովել ջրային ռեսուրսների պահպանությունն ու հասանելիությունը երկարաժամկետ հեռանկարում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջրային ռեսուրսների կառավարման, տնտեսագիտության, բնապահպանության, գյուղատնտեսության և տարածքային զարգացման ոլորտների մասնագետների, ուսանողների, հետազոտողների և Հայաստանի ջրային համակարգերի կայուն զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Technology

Այս աշխատությունը նվիրված է գլանական արևային ջրատաքացուցիչի կառուցվածքի մշակմանը, դրա աշխատանքի տեսական և գործնական հաշվարկներին, նախագծման առանձնահատկություններին ու փորձնական ուսումնասիրությանը։ Աշխատության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել արևային էներգիայի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները ջրի տաքացման գործընթացում և առաջարկել տեխնիկական լուծում, որը կարող է ապահովել արևային ճառագայթման էներգիայի հնարավորինս արդյունավետ փոխակերպումը ջերմային էներգիայի։ Ներկայացվում են արևային ջրատաքացուցիչների աշխատանքի ֆիզիկական սկզբունքները, ջերմափոխանակության գործընթացները, արևային ճառագայթման ազդեցությունը համակարգի արդյունավետության վրա և սարքի հիմնական կառուցվածքային տարրերի փոխկապակցվածությունը։ Մանրամասն ուշադրություն է դարձվում գլանական կառուցվածքի ընտրությանը, դրա երկրաչափական և ջերմատեխնիկական պարամետրերի որոշմանը, ջերմակլանիչի, ջերմափոխանակիչի, ջրի շրջանառության և ջերմամեկուսացման համակարգերի նախագծմանը։ Հաշվարկային մեթոդաբանության միջոցով գնահատվում են սարքի ջերմային արտադրողականությունը, ջրի տաքացման արագությունը, ջերմային կորուստները և օգտակար գործողության արդյունավետությունը՝ հաշվի առնելով արևային ճառագայթման ինտենսիվությունը, շրջակա միջավայրի պայմանները և համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից է նախագծված համակարգի փորձարկումը, որի միջոցով տեսական հաշվարկների արդյունքները համեմատվում են իրական աշխատանքի ընթացքում ստացված տվյալների հետ։ Փորձնական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կառուցվածքի առավելություններն ու սահմանափակումները, գնահատելու դրա աշխատանքի կայունությունը և որոշելու այն գործոնները, որոնք առավել էական ազդեցություն ունեն ջրատաքացուցիչի արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրության արդյունքում ձևավորվում է արևային ջրատաքացման համակարգի նախագծման և հաշվարկի գործնական մոտեցում, որը կարող է կիրառվել նմանատիպ սարքերի հետագա կատարելագործման և նախագծման համար։ Աշխատությունը հատկապես արժեքավոր է արևային էներգիայի կիրառման, էներգախնայողության և վերականգնվող էներգետիկ համակարգերի զարգացման տեսանկյունից և կարող է հետաքրքրել ջերմատեխնիկայի, էներգետիկայի, մեքենաշինության և ինժեներական նախագծման ոլորտների մասնագետներին ու ուսանողներին։