Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Chemistry

    Անօրգանական քիմիա. Հատոր 2. գիրք 1: Անցումային տարրերի քիմիան

    Անօրգանական քիմիա. Հատոր 2, գիրք 1. Անցումային տարրերի քիմիան աշխատությունը անօրգանական քիմիայի խորացված ուսումնական ձեռնարկ է, որը կենտրոնանում է անցումային տարրերի քիմիական հատկությունների, կառուցվածքի և ռեակցիաների վրա, այն ներկայացնում է d-բլոկ տարրերի էլեկտրոնային կառուցվածքի առանձնահատկությունները, օքսիդացման աստիճանները, համալիր միացությունների առաջացումը և դրանց կապը ֆիզիկական ու քիմիական հատկությունների հետ, գիրքը բացատրում է նաև անցումային մետաղների կատալիտիկ դերակատարությունը, գունային միացությունների ձևավորումը և մագնիսական հատկությունները, միաժամանակ ընդգրկելով արդյունաբերական և լաբորատոր կիրառությունների օրինակներ, որոնք ցույց են տալիս այս տարրերի կարևորությունը նյութագիտության և տեխնոլոգիայի մեջ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր քիմիայի, կենսաքիմիայի և ինժեներական գիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-19
    Անօրգանական քիմիա. Հատոր 2. գիրք 1: Անցումային տարրերի քիմիան
    Online

    History

    Իրանի մզկիթների ճարտարապետական պաթոլոգիան արդի ժամանակաշրջանում (1920-2013 թթ.)

    Այս ուսումնասիրությունը անդրադառնում է Իրանի մզկիթների ճարտարապետական զարգացման ընթացքին 1920–2013 թվականների ընթացքում՝ կենտրոնանալով այն փոփոխությունների վրա, որոնք ձևավորել են ավանդական իսլամական ճարտարապետության և արդիության միջև բարդ ու երբեմն հակասական հարաբերությունը։ Նյութը դիտարկում է մզկիթը ոչ միայն որպես կրոնական կառույց, այլ նաև որպես սոցիալական, քաղաքական և մշակութային տարածք, որի ձևափոխումները արտացոլում են Իրանի հասարակության լայն արդիականացման գործընթացները՝ սկսած առաջին Պահլավիների շրջանից մինչև Իսլամական Հանրապետության և ժամանակակից գլոբալ ազդեցությունների փուլերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն երևույթին, որը կարելի է բնորոշել որպես «ճարտարապետական պաթոլոգիա», այսինքն՝ ավանդական ձևերի, խորհրդանշական կառուցվածքների և գեղագիտական սկզբունքների աստիճանական խաթարում կամ վերաիմաստավորում՝ պայմանավորված արևմտականացման, տեխնոլոգիական փոփոխությունների և գաղափարական վերակազմակերպումների ազդեցությամբ։ Այս գործընթացում մզկիթների արտաքին և ներքին կառուցվածքը հաճախ ենթարկվել է ձևաբանական պարզեցման, դեկորատիվ համակարգերի նվազեցման կամ փոխարինման նոր նյութերով ու շինարարական տեխնիկաներով, ինչի արդյունքում առաջացել է լարվածություն պատմական ժառանգության պահպանման և նոր ճարտարապետական լեզվի ստեղծման միջև։ Միևնույն ժամանակ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ որոշ փուլերում նկատվում է նաև հակառակ միտումը՝ վերադարձ ավանդական ձևերին և խորհրդանշական տարրերի վերականգնման փորձեր, որոնք նպատակ ունեն վերաիմաստավորել իսլամական ճարտարապետության ինքնությունը ժամանակակից քաղաքային միջավայրում։ Այս համատեքստում մզկիթների ճարտարապետությունը դառնում է մշակութային հիշողության, գաղափարական պայքարի և գեղարվեստական նորարարության բարդ դաշտ, որտեղ համադրվում են պահպանողականությունն ու փորձարարությունը, տեղական ավանդույթները և գլոբալ ազդեցությունները։

    Updated: 2026-09-16
    Իրանի մզկիթների ճարտարապետական պաթոլոգիան արդի ժամանակաշրջանում (1920-2013 թթ.)
    Online

    Geography

    Проектирование и редакционная подготовка общегеографических региональных карт

    Проектирование и редакционная подготовка общегеографических региональных карт աշխատությունը քարտեզագրության և աշխարհագրական ինֆորմացիոն համակարգերի ոլորտի ուսումնական և մեթոդական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է տարածաշրջանային ընդհանուր աշխարհագրական քարտեզների նախագծման և խմբագրական պատրաստման հիմնական սկզբունքներն ու փուլերը, այն բացատրում է քարտեզագրական նախագծման գործընթացը՝ սկզբնական տվյալների հավաքագրումից մինչև վերջնական քարտեզի ստեղծում, գիրքը անդրադառնում է քարտեզագրական ընդհանրացման մեթոդներին, մասշտաբի ընտրությանը, նշանների և սիմվոլների համակարգի ձևավորմանը, ինչպես նաև տարածքային տեղեկատվության ճշգրիտ ներկայացման խնդիրներին, միաժամանակ ընդգրկելով խմբագրական աշխատանքի կազմակերպումը և քարտեզների որակի վերահսկման չափանիշները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր աշխարհագրության, քարտեզագրության և գեոինֆորմատիկայի ուսանողների և մասնագետների համար։

    Updated: 2026-09-07
    Проектирование и редакционная подготовка общегеографических региональных карт
    Online

    Other Subjects

    Nagorno-Karabakh: Armenians rush to help ‘brothers and sisters’

    Լրագրողական և հասարակական-քաղաքական բնույթի այս նյութը վերաբերում է Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ զարգացումների պայմաններում հայ հասարակության արձագանքներին և տուժած մարդկանց աջակցելու նախաձեռնություններին։ Ներկայացվում են մարդասիրական օգնության կազմակերպման, անհրաժեշտ պարագաների հավաքագրման, կամավորական գործունեության և հասարակական համախմբման տարբեր դրսևորումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մարդկանց և խմբերի գործունեությանը, որոնք ձգտում են աջակցություն տրամադրել իրենց հայրենակիցներին՝ արձագանքելով ստեղծված իրավիճակի սոցիալական և մարդասիրական հետևանքներին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հասարակության ներսում ձևավորվող համերաշխության, փոխօգնության և պատասխանատվության զգացման դրսևորումներին։ Նյութը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հակամարտության ազդեցությունը ոչ միայն քաղաքական ու ռազմական, այլև հասարակական և մարդասիրական տեսանկյուններից։ Միաժամանակ այն ներկայացնում է ճգնաժամային իրավիճակներում քաղաքացիական նախաձեռնությունների և հասարակական մասնակցության նշանակությունը։ Հրապարակումը կարող է հետաքրքրել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության, մարդասիրական խնդիրների, հասարակական գործընթացների և Հարավային Կովկասի ժամանակակից պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

    Updated: 2026-10-06
    Nagorno-Karabakh: Armenians rush to help ‘brothers and sisters’
    Online

    History

    ՀՍԽՀ արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի գործունեությունը 1920-1922 թթ.

    Աշխատությունը նվիրված է Խորհրդային Հայաստանի պետական կառավարման սկզբնական շրջանում արտաքին հարաբերությունների կազմակերպմանը և այդ ոլորտի համար պատասխանատու պետական մարմնի գործունեությանը 1920–1922 թվականներին։ Հետազոտության առանցքում նորաստեղծ խորհրդային իշխանության արտաքին քաղաքական գործառույթների ձևավորումն է՝ Հարավային Կովկասում տեղի ունեցող ռազմաքաղաքական վերափոխումների, խորհրդային հանրապետությունների միջև հարաբերությունների և տարածաշրջանային նոր քաղաքական համակարգի կայացման պայմաններում։ Քննվում են կառույցի ստեղծման նախադրյալները, իրավասությունների շրջանակը, կազմակերպական կառուցվածքը, պաշտոնական գրագրությունը և արտաքին հարաբերությունների իրականացման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հանգամանքին, որ տվյալ ժամանակաշրջանում Հայաստանի արտաքին քաղաքական հնարավորությունները արագ փոփոխվում էին՝ պայմանավորված խորհրդայնացմամբ, Ռուսաստանի խորհրդային իշխանության ազդեցությամբ, հարևան հանրապետությունների հետ հարաբերություններով և Հարավային Կովկասի խորհրդային հանրապետությունների աստիճանական քաղաքական ու վարչական մերձեցմամբ։ Ուսումնասիրվում են Վրաստանի, Ադրբեջանի, Թուրքիայի և խորհրդային Ռուսաստանի հետ հարաբերություններին վերաբերող խնդիրները, սահմանային ու տարածքային հարցերի շուրջ ընթացող քաղաքական գործընթացները, տնտեսական հաղորդակցության, բնակչության տեղաշարժերի և տարածաշրջանային հարաբերությունների հետ կապված հարցերը։ Դիվանագիտական գործունեությունը դիտարկվում է ոչ միայն պաշտոնական բանակցությունների, այլև նոտաների, զեկուցագրերի, հրահանգների, հաղորդագրությունների և միջգերատեսչական գրագրության միջոցով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կենտրոնական խորհրդային իշխանության և հանրապետական կառույցների իրավասությունների հարաբերակցության ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ տարիներին արտաքին քաղաքական ինքնուրույնության շրջանակը շարունակաբար վերափոխվում էր։ Հետազոտության համար նշանակալի են պետական արխիվային փաստաթղթերը, պաշտոնական որոշումները, դիվանագիտական գրագրությունը և ժամանակաշրջանի մամուլը, որոնց համադրումը հնարավորություն է տալիս վերականգնել կառույցի գործունեության հիմնական ուղղությունները և գնահատել դրա տեղը պետական կառավարման համակարգում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև 1922 թվականին Անդրկովկասյան խորհրդային հանրապետությունների միավորման գործընթացներին, որոնց հետևանքով արտաքին հարաբերությունների ոլորտում հանրապետական մարմինների լիազորությունները էականորեն վերակազմավորվեցին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է խորհրդային իշխանության հաստատման առաջին տարիներին Հայաստանի արտաքին քաղաքական հաստատությունների ձևավորման և աստիճանական վերափոխման պատմությունը՝ այն դիտարկելով Հարավային Կովկասի քաղաքական վերակազմավորման և խորհրդային պետական համակարգի կենտրոնացման ավելի լայն համատեքստում։

    Updated: 2026-09-22
    ՀՍԽՀ արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի գործունեությունը 1920-1922 թթ.
    Online

    Other Subjects

    Տավարի հոլշտին, շվից, սիմենթալ ցեղերի կովերի կենսաբանական և տնտեսական հատկանիշների ուսումնասիրումը

    Այս աշխատությունը նվիրված է կաթնատու խոշոր եղջերավոր անասունների առավել տարածված ցեղերի կենսաբանական և տնտեսական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են կենդանիների ծագումը, արտաքին կառուցվածքային հատկանիշները, աճի և զարգացման օրինաչափությունները, վերարտադրողական ունակությունները, կաթնատվության և մսատվության ցուցանիշները, կերափոխակերպման արդյունավետությունը, առողջական վիճակի պահպանման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր ցեղերի արտադրողականության համեմատական վերլուծությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսավարման պայմանների, կերակրման, խնամքի և բուծման մեթոդների ազդեցությանը կենդանիների արտադրողականության և տնտեսական արդյունավետության վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է գիտական տվյալների, գործնական դիտարկումների և համեմատական գնահատումների հիման վրա ձևավորված եզրակացություններ, որոնք կարող են օգտակար լինել անասնաբույծներին, ֆերմերներին, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետներին, գիտաշխատողներին և ուսանողներին՝ բարձր արտադրողականությամբ նախիրների ձևավորման, ցեղային ընտրության և տնտեսության շահութաբերության բարձրացման նպատակով։

    Updated: 2026-09-20
    Տավարի հոլշտին, շվից, սիմենթալ ցեղերի կովերի կենսաբանական և տնտեսական հատկանիշների ուսումնասիրումը