Վիճակագրության ընդհանուր տեսության խնդիրների ժողովածու

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական բաժնեմաս ունեցող առևտրային կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետական մասնակցությամբ կազմակերպությունների տնտեսական և կառավարչական գործունեությունն է, դրանց դերը ազգային տնտեսության առանձին ոլորտներում և պետական սեփականության արդյունավետ կառավարման անհրաժեշտությունը։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են նման կազմակերպությունների գործունեության կազմակերպական և իրավական հիմքերը, կառավարման կառուցվածքը, ֆինանսատնտեսական ցուցանիշները, պետական մասնակցության նպատակները և դրանց արդյունավետության գնահատման հնարավոր մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կորպորատիվ կառավարման որակին, կառավարչական որոշումների արդյունավետությանը, ֆինանսական կարգապահությանը, ռեսուրսների օգտագործման օպտիմալացմանը և կազմակերպությունների մրցունակության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է պետական բաժնեմաս ունեցող առևտրային կազմակերպությունների արդյունավետությանը խոչընդոտող հնարավոր գործոնները, այդ թվում՝ կառավարման ոչ բավարար ճկունությունը, պատասխանատվության և վերահսկողության մեխանիզմների անկատարությունը, ֆինանսական ռեսուրսների ոչ արդյունավետ օգտագործումը, ռազմավարական պլանավորման խնդիրները և շուկայական միջավայրին հարմարվելու դժվարությունները։ Քննարկվում են նաև պետական սեփականության կառավարման միջազգային փորձը և այն մեթոդները, որոնք կարող են կիրառելի լինել Հայաստանի պայմաններում՝ հաշվի առնելով երկրի տնտեսական և ինստիտուցիոնալ առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ կարևորվում են կազմակերպությունների գործունեության արդյունքների չափելի գնահատումը, հստակ ռազմավարական նպատակների սահմանումը, կառավարման թափանցիկության բարձրացումը, կորպորատիվ կառավարման ժամանակակից սկզբունքների ներդրումը և պատասխանատվության արդյունավետ համակարգի ձևավորումը։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են ներառել նաև ֆինանսական պլանավորման կատարելագործում, ներդրումային քաղաքականության արդյունավետացում, մարդկային ռեսուրսների կառավարման բարելավում, թվային կառավարման գործիքների կիրառում և կազմակերպությունների շուկայական մրցունակության ամրապնդում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ պետական մասնակցությամբ կազմակերպությունների կառավարման համակարգի կատարելագործման և պետական սեփականության տնտեսական ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, պետական կառավարման և հանրային ֆինանսների մասնագետներին, կազմակերպությունների ղեկավարներին, կառավարման խորհրդի անդամներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և տնտեսագիտական ու կառավարչական ուղղությունների ուսանողներին։

Economics

Այս գիրքը ներկայացնում է տնտեսական իրավիճակների մոդելավորման հիմնական մոտեցումները՝ բացատրելով, թե ինչպես են կառուցվում և կիրառվում մաթեմատիկական և հաշվարկային մոդելները տնտեսագիտական գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Գրքում քննարկվում են միկրո և մակրոտնտեսական համակարգերի մոդելավորման սկզբունքները, պահանջարկի և առաջարկի մոդելները, հավասարակշռության պայմանները և դինամիկ համակարգերի վարքագիծը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև օպտիմալացման խնդիրներին, խաղերի տեսությանը, ստոխաստիկ մոդելներին և սիմուլյացիոն մեթոդներին, որոնք լայն կիրառություն ունեն ժամանակակից տնտեսագիտական վերլուծություններում։ Նյութը ներկայացնում է, թե ինչպես կարելի է իրական տնտեսական տվյալների հիման վրա կառուցել կանխատեսող մոդելներ և գնահատել տարբեր քաղաքական կամ շուկայական սցենարների հնարավոր արդյունքները։ Գիրքը համադրում է տեսական հիմքերը և կիրառական օրինակները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով զարգացնել համակարգային մտածողություն և տնտեսական գործընթացների մոդելավորման հմտություններ։

Economics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մաքսային գործունեության պետական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղիների վերլուծությանը։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են մաքսային համակարգի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, արտաքին առևտրի կարգավորման գործում մաքսային քաղաքականության դերը, մաքսային վարչարարության արդյունավետության բարձրացման խնդիրները և պետական կառավարման մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է մաքսային օրենսդրության կիրառման առանձնահատկությունները, մաքսային վճարների ձևավորման և գանձման գործընթացները, ապրանքների ներմուծման և արտահանման վերահսկողության խնդիրները, ինչպես նաև ոլորտում առկա կազմակերպական և տնտեսական դժվարությունները։ Աշխատությունում ներկայացվում են առաջարկություններ՝ ուղղված մաքսային ընթացակարգերի կատարելագործմանը, վարչարարության պարզեցմանը, տեղեկատվական համակարգերի կիրառման ընդլայնմանը, արտաքին տնտեսական կապերի արդյունավետ կառավարմանը և միջազգային չափանիշներին համապատասխան մաքսային համակարգի զարգացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, մաքսային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման աշխատակիցների, իրավաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է ագրոտեխնիկական մեթոդները՝ ցանքաշրջանառություն, դիմացկուն սորտերի ընտրություն, ճիշտ հողամշակում, սանիտարական միջոցառումներ և մշակաբույսերի ճիշտ սնուցում, որոնք նվազեցնում են հիվանդությունների և վնասատուների զարգացման հավանականությունը։ Գրքում ընդգրկված են նաև կենսաբանական պայքարի միջոցները՝ օգտակար միջատների օգտագործում, մակաբույծներ և միկրոօրգանիզմներ, ինչպես նաև բույսերի բնական պաշտպանական մեխանիզմների ակտիվացման եղանակներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մեխանիկական և ֆիզիկական պայքարի մեթոդներին՝ վնասված բույսերի հեռացում, թակարդներ, ջերմային մշակումներ և միջավայրի կառավարման միջոցներ, որոնք թույլ են տալիս նվազեցնել վնասը առանց քիմիական ազդեցության։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև էկոլոգիական գյուղատնտեսության սկզբունքները, որտեղ համադրվում են տարբեր ոչ քիմիական մոտեցումներ՝ ապահովելու բերքատվություն, սննդի անվտանգություն և շրջակա միջավայրի պաշտպանություն։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, բույսերի պաշտպանության մասնագետների և ֆերմերների համար, ովքեր ցանկանում են կիրառել կայուն և էկոլոգիապես մաքուր մեթոդներ վնասատուների և հիվանդությունների դեմ պայքարում։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է ռազմավարական կառավարման գործընթացում առաջացող խոչընդոտների հաղթահարման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ հավասարակշռված ցուցանիշների համակարգի կիրառման միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են կառավարման արդյունավետության գնահատման, ռազմավարական նպատակների ձևակերպման, դրանց իրականացման վերահսկման և ստացված արդյունքների չափման մեխանիզմները՝ սոցիալական ապահովության ոլորտը դիտարկելով որպես գործնական օրինակ։ Հավասարակշռված ցուցանիշների համակարգը ներկայացվում է որպես կառավարման գործիք, որը հնարավորություն է տալիս կազմակերպության կամ կառույցի ռազմավարական նպատակները կապել չափելի ցուցանիշների հետ և միաժամանակ գնահատել ոչ միայն ֆինանսական, այլև ներքին գործընթացների, շահառուների, մարդկային ռեսուրսների և զարգացման տեսանկյունից կարևոր արդյունքները։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում ռազմավարության և ընթացիկ գործունեության միջև կապի ապահովմանը, կառավարման որոշումների հիմնավորվածության բարձրացմանը և տարբեր կառավարչական մակարդակների գործողությունների համակարգմանը։ Սոցիալական ապահովության ոլորտի օրինակով ուսումնասիրվում են այն առանձնահատկությունները, որոնք պայմանավորում են ռազմավարական կառավարման բարդությունը, այդ թվում՝ սոցիալական կարիքների բազմազանությունը, սահմանափակ ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման անհրաժեշտությունը, ծառայությունների որակի գնահատումը և բնակչության սոցիալական պաշտպանության նպատակների իրականացումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ռազմավարական կառավարման, հանրային կառավարման և սոցիալական ապահովության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, կառավարման համակարգերի կատարելագործմամբ զբաղվող մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտություններ ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի բառապաշարի այն շերտի լեզվաբանական ուսումնասիրությանը, որը ներառում է արհեստներով, մասնագիտացված ձեռքի աշխատանքով և ավանդական արտադրական գործունեությամբ զբաղվող անձանց անվանումները։ Հետազոտության առանցքում այդ բառերի ծագումը, կազմությունը, իմաստային զարգացումը, պատմական գործածությունը և հայերենի բառակազմական համակարգում ունեցած տեղն են։ Արհեստավորներին բնորոշող անվանումները դիտարկվում են որպես լեզվի պատմության և ժողովրդի նյութական ու սոցիալական մշակույթի փոխկապակցվածությունն արտացոլող բառային միավորներ, քանի որ դրանց ձևավորումը սերտորեն կապված է տարբեր ժամանակաշրջաններում տարածված արհեստների, աշխատանքի բաժանման և քաղաքային ու գյուղական տնտեսական կյանքի զարգացման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անվանումների բառակազմական կառուցվածքին՝ պարզելով, թե ինչ արմատների, ածանցների և այլ ձևաբանական միջոցների օգնությամբ են հայերենում ստեղծվել մասնագիտություն կամ զբաղմունք ցույց տվող բառերը։ Քննվում են բնիկ հայկական կազմությունները, ինչպես նաև պատմական լեզվական շփումների հետևանքով հայերեն ներթափանցած փոխառությունները և դրանց հնչյունական, ձևաբանական ու իմաստային հարմարեցման առանձնահատկությունները։ Համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նույն կամ մոտ արհեստը նշանակող տարբեր անվանումների տարածքային, ժամանակագրական և ոճական տարբերությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գրաբարի, միջին հայերենի, աշխարհաբարի և բարբառների նյութի համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է հետևել առանձին բառերի գործածության շարունակականությանը, փոփոխությանը կամ աստիճանական դուրսմղմանը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել նաև հոմանիշային հարաբերությունները, բազմիմաստությունը և այն դեպքերը, երբ մասնագիտություն նշանակող բառը ժամանակի ընթացքում ձեռք է բերել լրացուցիչ սոցիալական կամ փոխաբերական իմաստներ։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում այն անվանումները, որոնք կապված են պատմականորեն տարածված, սակայն հետագայում վերացած կամ էապես փոփոխված արհեստների հետ, քանի որ այդ բառերը լեզվական տվյալներից բացի տեղեկություններ են պահպանել ավանդական կենցաղի և արտադրական մշակույթի վերաբերյալ։ Նյութի աղբյուր կարող են ծառայել բառարանները, մատենագրական երկերը, վիմագրությունները, արխիվային փաստաթղթերը, ազգագրական նյութերը, գեղարվեստական գրականությունը և բարբառային գրանցումները։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը համադրում է բառագիտության, բառակազմության, ստուգաբանության և պատմական լեզվաբանության մոտեցումները՝ միաժամանակ բացահայտելով լեզվի ու նյութական մշակույթի միջև կապերը և նպաստելով հայերենի մասնագիտական ու պատմական բառապաշարի առավել ամբողջական նկարագրությանը։