Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionTechnology
Разработка многофункииональных магнитоупругих преобразователей и устройства управления для биомедишинских исследований
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բազմաֆունկցիոնալ մագնիսաէլաստիկ փոխակերպիչների և դրանց կառավարման սարքերի մշակմանը կենսաբժշկական հետազոտությունների համար։ Գրքում ներկայացվում են մագնիսաէլաստիկ երևույթների ֆիզիկական հիմքերը, փոխակերպիչների աշխատանքի սկզբունքները և դրանց կիրառությունը կենսաբժշկական չափումների և ազդանշանների գրանցման համակարգերում։ Հեղինակը վերլուծում է մագնիսական դաշտի ազդեցությամբ մեխանիկական դեֆորմացիաների առաջացումը և հակադարձ գործընթացը՝ մեխանիկական ազդակների վերածումը էլեկտրամագնիսական ազդանշանների։ Աշխատությունում քննարկվում են բազմաֆունկցիոնալ սենսորային համակարգերի նախագծման մոտեցումները, դրանց զգայունության բարձրացման մեթոդները և աղմուկի նվազեցման տեխնոլոգիաները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման էլեկտրոնիկայի նախագծմանը, ազդանշանների մշակման ալգորիթմներին և կենսաբժշկական կիրառությունների առանձնահատկություններին՝ ներառյալ հյուսվածքների մեխանիկական հատկությունների չափումը, միկրոշարժումների գրանցումը և ախտորոշիչ համակարգերի կատարելագործումը։ Գիրքը նախատեսված է ինժեներների, ֆիզիկոսների, կենսաբժշկական տեխնոլոգների, էլեկտրոնիկայի մասնագետների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների ու հետազոտողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ կիրառական լուծումներ։
Updated: 2026-09-21Medicine
Медицина и врачи в Армении в древности и в средние века
Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է բժշկության զարգացմանը և բժիշկների գործունեությանը Հայաստան-ում հին և միջնադարյան ժամանակաշրջաններում՝ ընդգծելով ինչպես ժողովրդական բժշկության ավանդույթները, այնպես էլ գրավոր բժշկական գիտելիքի ձևավորումը։ Հնագույն շրջանում բժշկությունը սերտորեն կապված էր ժողովրդական փորձի, բուսաբուժության, կրոնական-ծիսական պատկերացումների և բուժական սովորույթների հետ, որոնք փոխանցվում էին բանավոր ավանդույթով։ Միջնադարում արդեն ձևավորվում է ավելի համակարգված բժշկական գիտելիք, որը արտացոլված է հայ բժշկագիտական ձեռագրերում, որտեղ նկարագրվում են հիվանդությունները, դրանց պատճառները և բուժման միջոցները։ Այս գործընթացում կարևոր դեր են խաղացել կրթված բժիշկները և մատենագիրները, ովքեր համադրել են տեղական փորձը հին հունական, արաբական և պարսկական բժշկական ավանդույթների հետ։ Բժիշկները հաճախ ծառայել են ինչպես արքունիքներում, այնպես էլ վանքերում և քաղաքային կենտրոններում՝ զբաղվելով ոչ միայն բուժմամբ, այլև բժշկական գիտելիքի տարածմամբ։ Այսպիսով, հին և միջնադարյան հայկական բժշկությունը ձևավորվել է որպես բազմաշերտ համակարգ, որտեղ միավորվել են ժողովրդական փորձը և գիտական մոտեցման առաջին տարրերը։
Updated: 2026-09-04Agriculture
Информационный указатель новых авторских свидетельств и патентов на изобретения по сельскому хозяйству
Հրատարակությունը տեղեկատվական-մատենագիտական բնույթի նյութ է, որը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր հեղինակային վկայագրերի և գյուտերի արտոնագրերի վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ։ Այն նպատակ ունի ընթերցողին և ոլորտի մասնագետներին հնարավորություն տալու արագ կողմնորոշվել գյուղատնտեսական գիտության և տեխնիկայի զարգացմանն առնչվող նորարարական մշակումների, տեխնիկական լուծումների և գյուտարարական առաջարկների շրջանակում։ Նյութում ընդգրկված տեղեկատվությունը կարող է վերաբերել գյուղատնտեսական արտադրության տարբեր ուղղություններին՝ մշակաբույսերի աճեցման և բերքատվության բարձրացման տեխնոլոգիաներին, հողի մշակմանը, սերմնաբուծությանը, բուսաբուծությանը, անասնապահությանը, կերարտադրությանը, գյուղատնտեսական մեքենաների և սարքավորումների կատարելագործմանը, արտադրական գործընթացների մեխանիզացմանն ու ավտոմատացմանը, ինչպես նաև գյուղատնտեսական արտադրանքի պահպանման և վերամշակման տեխնոլոգիաներին։ Հրատարակության հիմնական արժեքը տեղեկատվության համակարգված ներկայացումն է, որը նպաստում է նոր տեխնիկական լուծումների և գիտատեխնիկական ձեռքբերումների վերաբերյալ տվյալների որոնմանը, համադրմանը և գործնական կիրառման հնարավորությունների գնահատմանը։ Նման տեղեկատու նյութը կարևոր նշանակություն ունի գիտաշխատողների, գյուտարարների, ինժեներների, գյուղատնտեսության մասնագետների, արտադրական կազմակերպությունների և ոլորտային հետազոտություններով զբաղվող կառույցների համար, քանի որ թույլ է տալիս հետևել տեխնոլոգիական նորարարությունների զարգացման ուղղություններին և բացահայտել արդեն առաջարկված լուծումները։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև նոր հետազոտությունների և մշակումների պլանավորման ժամանակ՝ նպաստելով առկա տեխնիկական լուծումների ուսումնասիրությանը և հնարավոր կրկնօրինակումների կանխմանը։ Հրատարակությունը միաժամանակ արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանում գյուղատնտեսության տեխնիկական և տեխնոլոգիական զարգացման հիմնական միտումները՝ ցույց տալով, թե ինչպիսի խնդիրների լուծմանն են ուղղված եղել նոր գյուտերն ու արտոնագրված մշակումները։ Ընդհանուր առմամբ, այն արժեքավոր տեղեկատվական աղբյուր է գյուղատնտեսության ոլորտում նորարարությունների, գյուտարարական գործունեության և գիտատեխնիկական առաջընթացի վերաբերյալ տեղեկություններ ստանալու համար։
Updated: 2026-09-04Economics
Финансовые механизмы инновационного развития экономики (на примере РА)
Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության նորարարական զարգացման ֆինանսական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով դրանք որպես տնտեսական աճի, տեխնոլոգիական արդիականացման և մրցունակության բարձրացման հիմնական գործիքներ։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ինովացիոն զարգացման ֆինանսավորման աղբյուրները՝ պետական բյուջետային միջոցներ, մասնավոր ներդրումներ, վենչուրային կապիտալ, միջազգային դրամաշնորհներ և զարգացման ծրագրեր, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցված ազդեցությունը նորարարական միջավայրի ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական ինովացիոն քաղաքականության գործիքներին՝ հարկային արտոնություններին, սուբսիդիաներին, գիտահետազոտական և փորձարարական-կոնստրուկտորական աշխատանքների (ԳՀՓԿԱ / R&D) ֆինանսավորմանը, տեխնոպարկերի և ստարտափ էկոհամակարգերի զարգացման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում է նաև ֆինանսական շուկաների դերը նորարարական նախագծերի աջակցման գործընթացում, մասնավորապես՝ բանկային վարկավորման սահմանափակումները և վենչուրային ֆինանսավորման համեմատաբար թույլ զարգացվածությունը Հայաստանի պայմաններում։
Updated: 2026-08-27History
Ալևիականության խնդիրը Հանրապետական Թուրքիայում
Աշխատությունը նվիրված է ալևիականության խնդրի ուսումնասիրությանը Հանրապետական Թուրքիայում՝ ընդգծելով դրա կրոնական, սոցիալական և քաղաքական չափումները։ Հեղինակը վերլուծում է ալևիական համայնքի պատմական ձևավորումը, դավանական առանձնահատկությունները և ինքնության կառուցման գործընթացները՝ սուննի իսլամից տարբերվող կրոնական ավանդույթների համատեքստում։ Գրքում դիտարկվում է նաև Թուրքիայի Հանրապետության պետական քաղաքականությունը ալևիների նկատմամբ՝ ներառյալ ճանաչման, ինտեգրման և երբեմն էլ մարգինալացման գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ալևիականության և թուրքական ազգայնական գաղափարախոսության փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև հասարակական-քաղաքական մասնակցության ձևերին՝ կուսակցական համակարգում և քաղաքացիական շարժումներում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև խտրականության, սոցիալական անհավասարության և կրոնական ազատությունների խնդիրները՝ ալևիական համայնքի օրինակով։ Աշխատությունը ընդգծում է ալևիականության դերը Թուրքիայի ներքին բազմազանության և ինքնության քաղաքականության ձևավորման մեջ։ Այն օգտակար է քաղաքագետների, կրոնագետների և տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների մասնագետների համար։
Updated: 2026-09-16History
Династический список хайкидов в истории Армении Моисея Хоренского и хронологическая их таблица у о. Михаила Чамчеана
Աշխատությունը նվիրված է Հայկազունի (հայկական ավանդական «հայկյան») արքայատոհմի դինաստիական ցանկի և դրա պատմագրական ներկայացման ուսումնասիրությանը Մովսես Խորենացու աշխատության մեջ, ինչպես նաև այդ ավանդույթի ժամանակագրական համակարգմանը Միքայել Չամչյանի պատմագիտական սինթեզում։ Վերլուծվում է այն, թե ինչպես է Մովսես Խորենացիի «Հայոց պատմություն»-ում ձևավորվում Հայկից սերող թագավորների շարքը՝ որպես ազգային ծագումնաբանության և պետականության գաղափարական կառուցվածք, որտեղ առասպելական և պատմական տարրերը միահյուսվում են միասնական պատմական պատումի մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայկ, Արամ, Արա Գեղեցիկ և այլ ավանդական կերպարների հաջորդականությանը՝ որպես դինաստիական հիշողության և ինքնության կառուցման մեխանիզմ։ Միաժամանակ քննարկվում է Միքայել Չամչյանի կողմից 18-րդ դարում իրականացված ժամանակագրական համակարգումը, որտեղ Խորենացու ներկայացրած ցանկը վերածվում է համապարփակ պատմական քրոնոլոգիայի՝ փորձելով այն համադրել համաշխարհային պատմության ընդհանուր ժամանակային շրջանակների հետ։ Աշխատությունը բացահայտում է երկու հեղինակների մոտեցումների տարբերությունները՝ Խորենացու ավելի պատմափիլիսոփայական և ավանդազրույցային կառուցվածքի, և Չամչյանի համակարգված, ժամանակագրական-մատենագիտական մոտեցման միջև՝ ցույց տալով հայկական պատմագրության զարգացման կարևոր փուլերը և դինաստիական ավանդույթի ձևավորման գաղափարական հիմքերը։
Updated: 2026-09-09