Ընդմիջարկությունները ժամանակակից հայերենում

Linguistics

СОВРЕМЕННЫЙ РУССКИЙ ЯЗЫК աշխատությունը ռուսաց լեզվի լեզվաբանական նկարագրության դասական ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ժամանակակից ռուսերենի կառուցվածքային համակարգը և գործառական առանձնահատկությունները, այն ընդգրկում է լեզվի հիմնական մակարդակները՝ հնչյունաբանական համակարգը, բառապաշարը, ձևաբանությունը և շարահյուսությունը, ինչպես նաև լեզվական նորմերի ձևավորման և կիրառման օրենքները, գիրքը բացատրում է խոսքի ոճական տարբերությունները, բառերի իմաստային հարաբերությունները և լեզվի զարգացման հիմնական միտումները ժամանակակից հաղորդակցության պայմաններում, միաժամանակ ներառում է լեզվական վերլուծության մեթոդներ և գործնական օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ ռուսերենի համակարգային կառուցվածքը և դրա կիրառումը տարբեր հաղորդակցական միջավայրերում, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր լեզվաբանության և ռուսերեն լեզվի ուսուցման համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է առևտրային բանկերի կառավարման համակարգի արդյունավետության բարձրացման տեսական և գործնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ ֆինանսական հաստատությունների կայուն գործունեության, մրցունակության և ռիսկերի վերահսկման տեսանկյունից։ Հետազոտության առանցքում բանկային կառավարման մեթոդների ընտրությունը, դրանց կիրառման արդյունավետության գնահատումը և փոփոխվող տնտեսական ու ֆինանսական միջավայրին համապատասխան կատարելագործման հնարավորություններն են։ Բանկի կառավարումը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված գործընթացների ամբողջություն, որն ընդգրկում է ռազմավարական պլանավորումը, ֆինանսական ռեսուրսների կառավարումը, ակտիվների և պարտավորությունների հավասարակշռումը, եկամտաբերության ապահովումը, ներքին վերահսկողությունը և կազմակերպական որոշումների ընդունումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել բանկային ռիսկերի կառավարմանը՝ ուսումնասիրելով վարկային, իրացվելիության, շուկայական, գործառնական և այլ ռիսկերի գնահատման ու վերահսկման կազմակերպական սկզբունքները։ Կարևոր ուղղություն է ֆինանսական ցուցանիշների վերլուծության հիման վրա կառավարչական որոշումների արդյունավետության գնահատումը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բանկի գործունեության ուժեղ և թույլ կողմերը և հիմնավորելու զարգացման առաջնահերթությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև կորպորատիվ կառավարման կառուցվածքը, ղեկավար մարմինների պատասխանատվության բաշխումը, ներքին վերահսկողության և աուդիտի դերը, ինչպես նաև կառավարման տարբեր մակարդակների միջև տեղեկատվության փոխանակման արդյունավետությունը։ Ժամանակակից բանկային գործունեության պայմաններում կարևոր նշանակություն ունի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվային կառավարման գործիքների կիրառումը, որոնք կարող են նպաստել տվյալների մշակման արագացմանը, հաճախորդների սպասարկման կազմակերպման բարելավմանը և կառավարչական գործընթացների ավելի արդյունավետ վերահսկմանը։ Առանձին ուշադրության առարկա կարող է լինել մարդկային ռեսուրսների կառավարումը՝ մասնագիտական կարողությունների զարգացման, աշխատանքի գնահատման և կազմակերպական մշակույթի ձևավորման տեսանկյունից։ Կառավարման մեթոդների կատարելագործումը կարող է դիտարկվել նաև հաճախորդների պահանջների, մրցակցային միջավայրի և ֆինանսական շուկայի փոփոխություններին բանկի հարմարվողականության բարձրացման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բանկային մենեջմենթի, ֆինանսական կառավարման, ռիսկերի կառավարման և կորպորատիվ կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել առևտրային բանկի գործունեության արդյունավետության, ֆինանսական կայունության և երկարաժամկետ զարգացման ապահովման կառավարչական հնարավորությունները։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է որոշ համեմունքներ աղտոտող սնկերի տեսակային կազմի, տարածվածության և թունավոր հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է սննդամթերքի մանրէաբանական անվտանգության կարևոր խնդիրը, քանի որ համեմունքները մշակման, չորացման, պահպանման և տեղափոխման տարբեր փուլերում կարող են ենթարկվել սնկային աղտոտման։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են համեմունքներում հայտնաբերվող սնկային միկրոօրգանիզմների տեսակային բազմազանությունը, դրանց տարածման առանձնահատկությունները և զարգացմանը նպաստող պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն սնկատեսակներին, որոնք կարող են արտադրել կենսաբանական ակտիվ կամ թունավոր նյութեր՝ առաջացնելով սննդամթերքի որակի և անվտանգության խնդիրներ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է սնկերի նույնականացումը և դրանց միջև տարբերությունների բացահայտումը՝ հաշվի առնելով ինչպես ձևաբանական, այնպես էլ կենսաբանական հատկանիշները։ Միաժամանակ գնահատվում է հայտնաբերված սնկերի հնարավոր թունածինությունը՝ հնարավորություն տալով տարբերակել համեմատաբար անվնաս աղտոտիչները այն տեսակներից, որոնք կարող են վտանգ ներկայացնել մարդու առողջության համար։ Աշխատությունը ուշադրություն է դարձնում նաև համեմունքների պահպանման պայմաններին, խոնավությանը, ջերմաստիճանին և այլ գործոններին, որոնք կարող են նպաստել սնկերի աճին և դրանց կողմից անցանկալի մետաբոլիտների առաջացմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել համեմունքների մանրէաբանական որակի վերահսկման, պահպանման պայմանների բարելավման և սննդամթերքի անվտանգության ապահովման միջոցառումների մշակման համար։ Թեմայի կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ սնկային աղտոտումը կարող է ոչ միայն փոխել արտադրանքի արտաքին տեսքը, հոտը և համային հատկությունները, այլև որոշ դեպքերում հանգեցնել մարդու առողջության համար վտանգավոր նյութերի կուտակման։ Ուսումնասիրությունը համադրում է սնկաբանության, մանրէաբանության և սննդի անվտանգության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմել համեմունքների սնկային աղտոտման բնույթի և հնարավոր ռիսկերի վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանրէաբանների, սնկաբանների, սննդի անվտանգության մասնագետների, սննդի արտադրության և որակի վերահսկման ոլորտի աշխատակիցների, ինչպես նաև կենսաբանության, սննդագիտության և հարակից մասնագիտությունների ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Psychology

Activity and Consciousness աշխատությունը հոգեբանության և փիլիսոփայության միջդիսցիպլինար ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է մարդու գործունեության (activity) և գիտակցության փոխկապվածությունը, այն բացատրում է, թե ինչպես են գործնական գործողությունները, սոցիալական փորձը և լեզվական հաղորդակցությունը ձևավորում գիտակցական գործընթացները, գիրքը քննարկում է գիտակցության կառուցվածքային մակարդակները՝ ընկալում, մտածողություն, հիշողություն և նպատակադրական վարք, ինչպես նաև դրանց զարգացումը սոցիալական միջավայրում, միաժամանակ ընդգծելով գործունեության տեսության հիմնական գաղափարը, ըստ որի մարդու հոգեկանը ձևավորվում և զարգանում է գործունեության ընթացքում, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հոգեբանության, փիլիսոփայության և ճանաչողական գիտությունների ուսումնասիրության համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է հաստատուն կորությամբ տարածություններում ընդհանրացված գնդերի կոնֆիգուրացիաների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է գնդային մակերևույթների երկրաչափական հատկությունների և դրանց փոխադարձ դասավորությունների մաթեմատիկական վերլուծությունը՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ տարածության կորությունը կարող է էապես փոխել հեռավորությունների, անկյունների, հատումների և շոշափումների սովորական էվկլիդյան պատկերացումը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են հաստատուն դրական, զրոյական և բացասական կորությամբ տարածությունները, որոնց հիմնական օրինակներն են գնդային, էվկլիդյան և հիպերբոլիկ երկրաչափական մոդելները։ Ընդհանրացված գնդերը կարող են դիտարկվել որպես այնպիսի երկրաչափական օբյեկտներ, որոնց հատկությունները պայմանավորված են ոչ միայն կենտրոնի և շառավղի գաղափարներով, այլև տվյալ տարածության մետրիկ կառուցվածքով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է մի քանի նման օբյեկտների փոխադարձ դիրքի նկարագրությունը՝ դրանց հատման, չհատման, շոշափման և համատեղ երկրաչափական պայմանների տեսանկյունից։ Կոնֆիգուրացիաների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ձևակերպել պայմաններ, որոնց դեպքում տարբեր գնդեր ունեն ընդհանուր տարրեր կամ գտնվում են միմյանց նկատմամբ որոշակի մետրական հարաբերության մեջ։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել դիֆերենցիալ երկրաչափության, Ռիմանի երկրաչափության, մետրիկական տարածությունների և բազմաչափ երկրաչափության մեթոդներ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի երկրաչափական պայմանների հանրահաշվական նկարագրությունը, քանի որ բարդ կոնֆիգուրացիաների դեպքում տեսողական պատկերացումը հաճախ փոխարինվում է հավասարումների, մատրիցների և ինվարիանտների համակարգով։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են բացահայտվել այնպիսի պայմաններ, որոնք պահպանվում են տարածության իզոմետրիաների նկատմամբ և հետևաբար թույլ են տալիս նույնականացնել տարբեր արտաքին տեսք ունեցող, բայց երկրաչափական իմաստով համարժեք կոնֆիգուրացիաներ։ Հաստատուն կորությամբ տարածությունների համատեքստում այդ մոտեցումը հատկապես կարևոր է, քանի որ Էվկլիդյան երկրաչափությունում հայտնի բազմաթիվ արդյունքներ պահանջում են վերաձևակերպում կոր տարածություններում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև կոնֆիգուրացիաների կառուցվածքային հատկություններին, դրանց հնարավոր դասակարգմանը և առանձին երկրաչափական դեպքերի միջև կապերի բացահայտմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են ընդլայնել գնդային և հիպերբոլիկ երկրաչափության վերաբերյալ տեսական պատկերացումները և կիրառվել ավելի ընդհանուր երկրաչափական կառուցվածքների ուսումնասիրության ժամանակ։ Թեման կարող է հետաքրքրել դիֆերենցիալ և ոչ էվկլիդյան երկրաչափությամբ զբաղվող մաթեմատիկոսներին, երկրաչափական մոդելավորման մասնագետներին, տեսական ֆիզիկոսներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մաթեմատիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

History

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Սիրիայում արաբական զարթոնքի (ալ-Նահդա) գործընթացում հայ գործիչների մասնակցության ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով XVIII դարի վերջից մինչև XX դարի սկիզբը։ Գրքում ներկայացվում է պատմական այն միջավայրը, որտեղ ձևավորվել և զարգացել է արաբական մշակութային ու հասարակական վերածնունդը՝ ընդգծելով Օսմանյան կայսրության բազմազգ իրականության ազդեցությունը։ Հեղինակը վերլուծում է Սիրիայի հայ համայնքի կրթամշակութային գործունեությունը, տպագրական գործի զարգացումը, մամուլի և գրականության ոլորտներում հայ մտավորականների ներդրումը։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ թարգմանիչների, հրատարակիչների, ուսուցիչների և հասարակական գործիչների դերին արաբական մտքի արդիականացման, կրթական հաստատությունների ձևավորման և միջմշակութային կապերի զարգացման գործընթացում։ Քննարկվում են նաև հայ և արաբ մտավորականների համագործակցության ձևերը, գաղափարական փոխազդեցությունները և համատեղ մշակութային նախաձեռնությունները։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, արևելագետների, հայագետների, մշակութաբանների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով համապարփակ պատկերացում հայ գործիչների ներդրման մասին Սիրիայի արաբական զարթոնքի շրջանում։