Զրույց աշակերտուհիների միջև

Biology

Այս գիրքը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի պայմաններում բնական հանքանյութերի և օրգանական պարարտանյութերի կիրառման միջոցով հողի մակերեսից ջրի գոլորշիացման նվազեցման և ագրոֆիզիկական հատկությունների բարելավման ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքում ներկայացվում են հողի խոնավության պահպանման ժամանակակից մոտեցումները, տարբեր բնական և օրգանական նյութերի ազդեցությունը հողի կառուցվածքի, ջրաֆիզիկական հատկությունների և բերրիության վրա, ինչպես նաև դրանց կիրառման արդյունավետությունը գյուղատնտեսական արտադրության պայմաններում։ Գրքում վերլուծվում են հողի ռացիոնալ օգտագործման, ջրային ռեսուրսների խնայողության և մշակաբույսերի աճի համար բարենպաստ պայմանների ստեղծման գիտագործնական լուծումները՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանի կլիմայական և հողային առանձնահատկությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել ագրոնոմների, հողագետների, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և հողի պահպանման ու կայուն գյուղատնտեսությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Other Subjects

Ընկուզենի նյութը գյուղատնտեսական ուղղվածության մասնագիտական և ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է ընկուզենու կենսաբանական առանձնահատկությունների, մշակության տեխնոլոգիաների և արդյունավետ ագրոտեխնիկայի ուսումնասիրությանը։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսության, այգեգործության և պտղաբուծության ոլորտների ուսանողների, ինչպես նաև ընկուզենու արտադրությամբ զբաղվող մասնագետների և ֆերմերների համար։ Նյութում մանրամասն ներկայացվում են ընկուզենու աճի և զարգացման առանձնահատկությունները, արմատային համակարգի կառուցվածքը, սորտային բազմազանությունը և դրանց ընտրության սկզբունքները՝ հաշվի առնելով տարբեր հողակլիմայական պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնկարկների հիմնման և խնամքի տեխնոլոգիաներին՝ ներառյալ հողի նախապատրաստումը, տնկման սխեմաները, տնկիների ընտրությունը և հետագա խնամքի կազմակերպումը։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև պարարտացման և ոռոգման համակարգերը, որոնք կարևոր դեր ունեն ծառերի երկարաժամկետ արտադրողականության և բարձր բերքատվության ապահովման գործում։ Նյութում ընդգրկված են էտման, ձևավորման և պսակի կառավարման մեթոդները, որոնք նպաստում են ծառի ճիշտ զարգացմանն ու որակյալ բերքի ստացմանը։ Բացի այդ, մանրամասն քննարկվում են ընկուզենու հիվանդությունները և վնասատուները, դրանց կանխարգելման և պայքարի միջոցները՝ ներառյալ ինտեգրված պաշտպանության մոտեցումները։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև բերքահավաքի, պտղի պահպանման և իրացման կազմակերպման հարցերին՝ ընդգծելով տնտեսական արդյունավետության կարևորությունը։ Ընդհանուր առմամբ, նյութը համադրում է գիտական հիմքերը և գործնական փորձը՝ ապահովելով ընկուզենու մշակության ամբողջական և ժամանակակից ագրոտեխնիկական համակարգի պատկերացում։

Medicine

Բժշկագիտական և հանրային առողջապահական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Երևան քաղաքի սովորող երիտասարդության շրջանում ծխախոտի օգտագործման տարածվածության սոցիալ-հիգիենիկ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և կանխարգելիչ միջոցառումների մշակման հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում ծխախոտի օգտագործման՝ որպես հանրային առողջապահական խնդրի հիմնական բնութագրերը, երիտասարդների առողջության վրա դրա հնարավոր բացասական ազդեցությունները և ծխելու վարքագծի ձևավորմանը նպաստող սոցիալական, հոգեբանական ու միջավայրային գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների տարիքային առանձնահատկություններին, ընտանիքի և հասակակիցների ազդեցությանը, կրթական միջավայրի պայմաններին, առողջապահական իրազեկվածությանը և ծխախոտի օգտագործման նկատմամբ վերաբերմունքին։ Վերլուծվում են ծխելու տարածվածության գնահատման համաճարակաբանական և սոցիոլոգիական մոտեցումները, հարցումների միջոցով տվյալների հավաքագրման հնարավորությունները և տարբեր սոցիալ-ժողովրդագրական խմբերում ծխելու վարքագծի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են ծխախոտային կախվածության ձևավորման ռիսկի գործոնները, առողջ ապրելակերպի վերաբերյալ գիտելիքների նշանակությունը և երիտասարդների շրջանում կանխարգելիչ կրթության կազմակերպման հիմնահարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ուսումնական հաստատություններում առողջապահական իրազեկման ծրագրերի, հոգեբանական աջակցության, խորհրդատվության և ծխախոտի օգտագործման կանխարգելման համալիր միջոցառումների մշակման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ընտանիքի, կրթական հաստատությունների, առողջապահական ծառայությունների և հանրային կառույցների համագործակցության նշանակությանը՝ երիտասարդների առողջության պահպանման և ծխախոտի օգտագործման տարածվածության նվազեցման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հանրային առողջապահության, սոցիալական հիգիենայի, համաճարակաբանության, կանխարգելիչ բժշկության և երիտասարդների առողջության պահպանման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Technology

Տեխնիկական գիտությունների, նյութերի մշակման տեխնոլոգիաների և մեքենաշինական արտադրության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ուլտրաձայնային տատանումների կիրառմամբ պլաստիկ դեֆորմացման գործընթացների արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մետաղների և այլ պլաստիկ դեֆորմացվող նյութերի մեխանիկական հատկությունները, դեֆորմացման ֆիզիկական հիմքերը և արտաքին տատանողական ազդեցությունների նշանակությունը նյութերի մշակման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուլտրաձայնային տատանումների ազդեցությանը դեֆորմացման դիմադրության, շփման պայմանների, նյութի հոսքի և մշակման համար անհրաժեշտ ուժային ու էներգետիկ ցուցանիշների վրա։ Վերլուծվում են ուլտրաձայնային ազդեցության պայմաններում նյութերի պլաստիկ վարքագծի փոփոխությունները, դեֆորմացման անհամասեռությունները և մշակվող արտադրատեսակների որակի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են ուլտրաձայնային տատանումների հաճախականության, ամպլիտուդի, ազդեցության ուղղության և տեխնոլոգիական ռեժիմների ընտրության հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել գլոցման, մամլման, ձգման, դրոշմման և պլաստիկ մշակման այլ գործընթացներում ուլտրաձայնային տատանումների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ուլտրաձայնային սարքավորումների կառուցվածքին, տատանումների փոխանցման մեխանիզմներին և տեխնոլոգիական համակարգերի աշխատանքի կայունության ապահովմանը։ Կարևորվում է մշակման ուժերի նվազեցման, գործիքների մաշվածության սահմանափակման, մակերևույթի որակի բարելավման և արտադրական էներգածախսերի օպտիմալացման հնարավորությունների գնահատումը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել պլաստիկ դեֆորմացման գործընթացների կատարելագործմանը, ուլտրաձայնային տեխնոլոգիաների կիրառման արդյունավետ պայմանների բացահայտմանը և նյութերի մշակման նորարարական մեթոդների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել նյութագիտության, մետաղների ճնշմամբ մշակման, մեքենաշինական տեխնոլոգիաների, կիրառական մեխանիկայի և ուլտրաձայնային տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Technology

Այս աշխատությունը նվիրված է բիտումի փրփրեցման տեխնոլոգիական նոր պարամետրերի մշակմանը և դրանց կիրառմամբ ասֆալտաբետոնային խառնուրդների կատարելագործմանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է բիտումային կապակցանյութերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, փրփրեցման գործընթացի վրա ազդող գործոնները և դրանց ազդեցությունը ճանապարհաշինական նյութերի որակական բնութագրերի վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են բիտումի մշակման նոր մոտեցումներ, տեխնոլոգիական ռեժիմների ընտրության սկզբունքներ, ինչպես նաև ասֆալտաբետոնային բաղադրակազմերի նախագծման և օպտիմալացման մեթոդներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճանապարհածածկերի ամրության, երկարակեցության, ջերմաստիճանային կայունության, շահագործման հուսալիության և նյութերի արդյունավետ օգտագործման խնդիրներին։ Ներկայացվում են փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ, հաշվարկային մոտեցումներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք ուղղված են ժամանակակից ճանապարհաշինության պահանջներին համապատասխան բարձրորակ ասֆալտաբետոնային նյութերի ստացմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ճանապարհաշինության մասնագետներին, շինարարական նյութերի տեխնոլոգներին, ինժեներներին, գիտաշխատողներին, բուհերի դասախոսներին, ուսանողներին և ասֆալտաբետոնային խառնուրդների մշակմամբ ու կիրառմամբ հետաքրքրվող մասնագետներին։

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների դերին անցումային շրջանի տնտեսական համակարգում՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության օրինակով։ Ուսումնասիրության կենտրոնում օտարերկրյա կապիտալի ներգրավման գործընթացն է, դրա ազդեցությունը տնտեսական աճի, արտադրության զարգացման, զբաղվածության, տեխնոլոգիական առաջընթացի և ազգային տնտեսության մրցունակության վրա։ Աշխատանքում անցումային տնտեսությունը դիտարկվում է որպես կառուցվածքային և ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների փուլ, որի ընթացքում օտարերկրյա ուղղակի ներդրումները կարող են լրացնել ներքին ֆինանսական ռեսուրսների պակասը և նպաստել նոր արտադրական ու տեխնոլոգիական հնարավորությունների ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ տնտեսության մեջ օտարերկրյա ներդրումների ծավալների և կառուցվածքի ուսումնասիրությանը, ներդրումների ոլորտային բաշխմանը, հիմնական ներդրումային ուղղություններին և դրանց դինամիկային։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև այն գործոններին, որոնք պայմանավորում են օտարերկրյա ներդրողների հետաքրքրվածությունը՝ ներդրումային միջավայր, օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ պայմաններ, հարկային քաղաքականություն, աշխատուժի որակ, շուկայի չափ, ենթակառուցվածքներ և տնտեսական կայունություն։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ազդեցության գնահատումը տեղական տնտեսության վրա՝ նոր աշխատատեղերի ստեղծման, կառավարման և արտադրական տեխնոլոգիաների փոխանցման, արտահանման ընդլայնման, տեղական մատակարարների զարգացման և մրցակցության ուժեղացման տեսանկյունից։ Միաժամանակ դիտարկվում են հնարավոր բացասական հետևանքներն ու ռիսկերը, այդ թվում՝ որոշ ոլորտներում արտաքին կապիտալից չափազանց մեծ կախվածությունը, շահույթի արտահոսքը և ներդրումների տարածքային կամ ոլորտային անհավասար բաշխումը։ ՀՀ օրինակով աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ներդրումային քաղաքականության հիմնական խնդիրները և առաջարկելու օտարերկրյա կապիտալի ներգրավման ու արդյունավետ օգտագործման կատարելագործման ուղղություններ։ Կարևոր նշանակություն է տրվում ներդրումային միջավայրի բարելավմանը, իրավական երաշխիքների ամրապնդմանը, ներդրողների վստահության բարձրացմանը և այնպիսի պայմանների ստեղծմանը, որոնց դեպքում օտարերկրյա ներդրումները կնպաստեն ոչ միայն կապիտալի ներհոսքին, այլև երկրի երկարաժամկետ և կայուն տնտեսական զարգացմանը։