Ready-made Materials

Աշխատությունը նվիրված է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի գործունեության ուսումնասիրությանը Առաջին աշխարհամարտի տարիներին՝ 1914-1918 թվականներին, երբ հայ ժողովուրդը հայտնվել էր պատերազմի, զանգվածային տեղահանությունների, կոտորածների և սոցիալական ծանր ճգնաժամի պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում Մայր Աթոռի գործունեությունն է որպես ոչ միայն հոգևոր, այլև ազգային, հասարակական և բարեգործական կարևոր հաստատության, որն այդ տարիներին նշանակալի դեր է ունեցել հայ բնակչությանն աջակցելու և ազգային կյանքի կազմակերպման գործում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են պատերազմի բռնկումից հետո ստեղծված քաղաքական և հասարակական իրավիճակը, Կովկասում և Օսմանյան կայսրության տարածքներում տեղի ունեցող իրադարձությունների ազդեցությունը հայ համայնքների և հոգևոր կառույցների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի, Մայր Աթոռի հոգևորականության և հարակից կառույցների գործունեությանը՝ գաղթականների, որբերի, վիրավորների և պատերազմի հետևանքով տուժած բնակչության օգնության կազմակերպման ուղղությամբ։ Քննարկվում են նյութական և մարդասիրական օգնության հավաքագրման, բաշխման, ապաստարանների և խնամքի կազմակերպման, ինչպես նաև ազգային ու հոգևոր արժեքների պահպանության հետ կապված աշխատանքները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Մայր Աթոռի և ազգային, հասարակական ու քաղաքական տարբեր կառույցների փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև հայության առջև ծառացած խնդիրների լուծման ուղղությամբ իրականացված նախաձեռնություններին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես պատերազմի և Հայոց ցեղասպանության հետևանքով առաջացած աղետալի պայմաններում հոգևոր կենտրոնը ընդլայնեց իր հասարակական և մարդասիրական դերակատարությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է նաև այդ ժամանակաշրջանի փաստաթղթերի, նամակագրության, վկայությունների և պատմական աղբյուրների հիման վրա Մայր Աթոռի գործունեության տարբեր ուղղությունների վերականգնումը։ Ներկայացվող նյութը արժեքավոր է հայ ժողովրդի նորագույն պատմության, Հայոց եկեղեցու պատմության և Առաջին աշխարհամարտի տարիների հայկական իրականության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, եկեղեցագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին, ցեղասպանագիտության հետազոտողներին, ուսանողներին և այն ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են պատերազմի տարիներին հայկական հոգևոր և ազգային կառույցների դերակատարությամբ։

Աշխատությունը նվիրված է մարդուն օրգանների և հյուսվածքների փոխպատվաստման ոլորտում առաջացող քրեաիրավական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բժշկական միջամտության այս առանձնահատուկ ոլորտի և քրեական իրավունքի փոխկապակցվածությունն է՝ հաշվի առնելով մարդու կյանքի, առողջության, մարմնական անձեռնմխելիության և արժանապատվության պաշտպանության անհրաժեշտությունը։ Ուսումնասիրվում են օրգանների և հյուսվածքների փոխպատվաստման հետ կապված իրավահարաբերությունների առանձնահատկությունները, դրանց իրավաչափության պայմանները, ինչպես նաև այն իրավիճակները, երբ բժշկական կամ այլ գործողությունները կարող են հանգեցնել քրեական պատասխանատվության։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դոնորի և ռեցիպիենտի կամքի ազատ արտահայտմանը, տեղեկացված համաձայնությանը, բժշկական միջամտության իրավական սահմաններին և մարդու իրավունքների պաշտպանության երաշխիքներին։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև օրգանների ապօրինի շրջանառության, հարկադրանքի, խաբեության, շահագործման և փոխպատվաստման ոլորտում հնարավոր այլ իրավախախտումների քրեաիրավական բնութագրերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հանցակազմերի սահմանազատմանը, դրանց օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերի վերլուծությանը, պատասխանատվության հիմքերի և հնարավոր սուբյեկտների որոշմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև բժշկական մասնագետների իրավական պատասխանատվության հարցերին, երբ մասնագիտական գործունեության ընթացքում խախտվում են սահմանված պահանջները և դրա հետևանքով առաջանում են ծանր հետևանքներ։ Քննարկվում են քրեական իրավունքի և բժշկական իրավունքի փոխազդեցության խնդիրները, ինչպես նաև միջազգային իրավական մոտեցումների և այլ երկրների օրենսդրական փորձի նշանակությունը ազգային իրավակարգավորման կատարելագործման համար։ Աշխատության կարևոր նպատակներից է բացահայտել գործող իրավական կարգավորման հնարավոր բացերն ու հակասությունները և առաջարկել դրանց հաղթահարման ուղղություններ՝ միաժամանակ ապահովելով փոխպատվաստման բժշկական գործընթացների օրինականությունը և մարդու հիմնարար իրավունքների արդյունավետ պաշտպանությունը։ Թեման առանձնահատուկ նշանակություն ունի ժամանակակից բժշկության զարգացման պայմաններում, երբ օրգանների և հյուսվածքների փոխպատվաստումը կարող է կենսական նշանակություն ունենալ հիվանդների համար, սակայն միաժամանակ առաջացնում է բարդ իրավական և էթիկական հարցեր։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քրեական իրավունքի և բժշկական իրավունքի մասնագետներին, իրավաբաններին, դատավորներին, փաստաբաններին, բժիշկներին, իրավագիտության ուսանողներին և հետազոտողներին։

Հրատարակությունը նախատեսված է գրադարանների համար և նվիրված է քիմիական գիտելիքների հանրամատչելի տարածմանն ու ընթերցողների շրջանում գիտական աշխարհայացքի ձևավորմանը։ Այն ներկայացնում է մեթոդական նյութեր, որոնք կարող են օգնել գրադարանավարներին կազմակերպել քիմիային վերաբերող տեղեկատվական, կրթական և մշակութային միջոցառումներ, գրականության ցուցադրություններ, թեմատիկ անկյուններ, ընթերցանության քննարկումներ և այլ ճանաչողական աշխատանքներ։ Նյութերի հիմնական նպատակն է բարդ գիտական հասկացությունները մատչելի ձևով ներկայացնել հանրությանը և խթանել հետաքրքրությունը քիմիական գիտության, նրա ձեռքբերումների ու առօրյա կյանքի հետ ունեցած կապի նկատմամբ։ Հրատարակության շրջանակում կարող են ներկայացվել քիմիայի տարբեր բնագավառներին վերաբերող գրականության ընտրության, համակարգման և ընթերցողներին ներկայացնելու սկզբունքներ, ինչպես նաև գիտական գրականության հանրահռչակման արդյունավետ մեթոդներ։ Կարևորվում է գրադարանի դերը որպես գիտելիքի տարածման և հասարակության կրթական պահանջների բավարարման կարևոր մշակութային հաստատություն։ Քիմիական գիտելիքների հանրահռչակումը դիտարկվում է ոչ միայն մասնագիտական կրթության, այլև լայն հասարակության գիտական իրազեկվածության բարձրացման միջոց։ Մեթոդական նյութերը կարող են ուղղորդել գրադարանավարներին՝ տարբեր տարիքային և կրթական խմբերի համար համապատասխան բովանդակություն ընտրելու և այն հասանելի ու հետաքրքիր ձևով ներկայացնելու գործում։ Հրատարակությունը կարող է անդրադառնալ նաև քիմիայի կիրառություններին արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, բժշկության, կենցաղի և շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտներում՝ ցույց տալով գիտության գործնական նշանակությունը։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողի մոտ ձևավորել քիմիայի նկատմամբ ավելի ամբողջական պատկերացում և ընդգծել գիտական գիտելիքի նշանակությունը ժամանակակից հասարակության զարգացման մեջ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարներին, մեթոդիստներին, ուսուցիչներին, գիտության հանրահռչակմամբ զբաղվող մասնագետներին և կրթական միջոցառումներ կազմակերպող մշակութային հաստատություններին։ Այն միաժամանակ արժեքավոր է որպես գրադարանային աշխատանքի մեթոդական օժանդակություն, որը նպաստում է գիտական գրականության նպատակային օգտագործմանը և քիմիական գիտելիքների հասանելի տարածմանը հասարակության լայն շրջանակներում։

Հրատարակությունը նվիրված է հայ նկարիչների ստեղծած մատենանիշներին (ex libris) և ներկայացնում է 1978 թվականի հոկտեմբերին կազմակերպված չորրորդ ցուցահանդեսի նյութերը։ Այն ցուցահանդեսային պատկերացանկ է, որը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու հայ գրաֆիկ նկարիչների կողմից ստեղծված գրքային նշանների արվեստին, դրանց գեղարվեստական առանձնահատկություններին և թեմատիկ բազմազանությանը։ Մատենանիշը, լինելով գրքի սեփականատիրոջը կամ գրադարանին պատկանելությունը նշող փոքրածավալ գրաֆիկական ստեղծագործություն, միաժամանակ հանդես է գալիս որպես ինքնուրույն արվեստի գործ՝ միավորելով գրքի, գրաֆիկայի, խորհրդանշանների և դեկորատիվ պատկերավորման տարրերը։ Ցուցահանդեսի կատալոգը արժեքավոր է այդ շրջանի հայկական գրաֆիկական արվեստի և մատենանիշի մշակույթի ուսումնասիրության համար, քանի որ փաստագրում է ներկայացված աշխատանքները և դրանց հեղինակներին։ Հրատարակության կազմողը Ս. Ղազարյանն է, իսկ նյութը լույս է տեսել Երևանում 1978 թվականին։ Աղբյուրագիտական տվյալների համաձայն՝ չորրորդ ցուցահանդեսի պատկերացանկը կազմել է 10-11 էջ։ Հավաքածուն կարող է հետաքրքրել արվեստաբաններին, գրաֆիկայի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, գրադարանագետներին, մատենագետներին և կոլեկցիոներներին։ Այն կարևոր աղբյուր է նաև խորհրդային շրջանի հայկական գրքային գրաֆիկայի զարգացման, արվեստագետների ստեղծագործական հետաքրքրությունների և մատենանիշի՝ որպես գեղարվեստական ժանրի տարածման ուսումնասիրության համար։ Ցուցահանդեսային նյութը թույլ է տալիս դիտարկել մատենանիշը ոչ միայն որպես գրքի պատկանելությունը հաստատող նշան, այլև որպես փոքրածավալ, գաղափարական ու գեղագիտական ամբողջականությամբ օժտված գրաֆիկական ստեղծագործություն, որի միջոցով արտահայտվում են հեղինակային ոճը, խորհրդանշական պատկերները և գրքի մշակույթի հետ սերտ կապը։

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից տեխնոլոգիական առաջընթացի պայմաններում գրադարանի և գրադարանավարի դերի ու գործառույթների փոխակերպման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ թվային տեխնոլոգիաների, ինտերնետի, էլեկտրոնային տեղեկատվական ռեսուրսների և ավտոմատացված համակարգերի արագ զարգացումը էապես փոխում է ինչպես գրադարանների գործունեության կազմակերպումը, այնպես էլ տեղեկատվության որոնման, պահպանման, մշակման և օգտագործման եղանակները։ Ուսումնասիրվում է գրադարանի ավանդական՝ գրքի պահպանման և տրամադրման վրա հիմնված մոդելի անցումը դեպի բազմաֆունկցիոնալ տեղեկատվական և մշակութային միջավայր, որտեղ ֆիզիկական հավաքածուներին զուգահեռ կարևոր դեր են ստանում թվային շտեմարանները, էլեկտրոնային գրադարանները, թվայնացված հավաքածուները և առցանց ծառայությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանավարի մասնագիտական դերի փոփոխությանը։ Տեխնոլոգիական միջավայրում գրադարանավարը այլևս միայն գրականություն տրամադրող մասնագետ չէ, այլ տեղեկատվության որոնման, գնահատման, համակարգման և տարածման գործընթացների կազմակերպիչ, թվային ռեսուրսների կառավարման մասնագետ և տեղեկատվական գրագիտության զարգացմանը նպաստող մասնակից։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են մասնագիտական նոր հմտությունների անհրաժեշտությունը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառումը գրադարանային գործընթացների ավտոմատացման մեջ, էլեկտրոնային կատալոգների և թվային շտեմարանների զարգացումը, ինչպես նաև հեռավար սպասարկման և առցանց տեղեկատվական ծառայությունների ընդլայնումը։ Քննարկվում են նաև տեխնոլոգիական փոփոխությունների հետ կապված մարտահրավերները՝ թվային անհավասարությունը, տեղեկատվության հսկայական ծավալը, հեղինակային իրավունքի հարցերը, թվային նյութերի երկարաժամկետ պահպանությունը և տեղեկատվության հավաստիության գնահատման անհրաժեշտությունը։ Կարևորվում է այն տեսակետը, որ տեխնոլոգիական առաջընթացը չի նվազեցնում գրադարանի նշանակությունը, այլ փոխում է դրա գործունեության ձևերը և ընդլայնում հնարավորությունները։ Ժամանակակից գրադարանը կարող է հանդես գալ որպես կրթական, գիտական, մշակութային և տեղեկատվական հարթակ՝ ապահովելով հասարակության տարբեր խմբերի հասանելիությունը գիտելիքին և մշակութային ժառանգությանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, տեղեկատվական ոլորտի մասնագետներին, մշակութաբաններին, կրթության մասնագետներին, հետազոտողներին և գրադարանային գործի ապագա մասնագետներին՝ հնարավորություն տալով հասկանալու մասնագիտության և հաստատության զարգացման հիմնական ուղղությունները թվային դարաշրջանում։

Աշխատությունը նվիրված է պարտապանի գույքի վրա բռնագանձում տարածելուն՝ որպես դատական ակտերի հարկադիր կատարման կարևոր միջոցի, և ուսումնասիրում է դրա իրավական հիմքերը, կիրառման կարգը, պայմաններն ու գործնական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է պարտատիրոջ պահանջի իրականացման և օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի փաստացի կատարման գործընթացը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով պարտապանին պատկանող գույքի հայտնաբերմանը, դրա նկատմամբ հարկադիր միջոցների կիրառմանը և ստացված միջոցների հաշվին պարտավորության կատարմանը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են գույքային բռնագանձման իրավական բնույթը, դրա տեղը հարկադիր կատարման համակարգում և այն սկզբունքները, որոնց պահպանմամբ պետք է իրականացվի կատարողական վարույթը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պարտապանի սեփականության իրավունքի և պարտատիրոջ օրինական շահերի հավասարակշռությանը, քանի որ հարկադիր կատարման ընթացքում անհրաժեշտ է միաժամանակ ապահովել դատական ակտի արդյունավետ կատարումը և բացառել պարտապանի նկատմամբ անհամաչափ միջամտությունը։ Ուսումնասիրվում են բռնագանձման ենթակա գույքի տեսակները, գույքի հայտնաբերման և գնահատման գործընթացները, գույքագրման ու իրացման հետ կապված իրավահարաբերությունները, ինչպես նաև կատարողական վարույթի մասնակիցների իրավունքներն ու պարտականությունները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչներից է հարկադիր կատարողի լիազորությունների և գործողությունների իրավական գնահատումը, ինչպես նաև այն իրավիճակների ուսումնասիրությունը, երբ բռնագանձման գործընթացում կարող են առաջանալ իրավական վեճեր կամ երրորդ անձանց գույքային իրավունքների պաշտպանության անհրաժեշտություն։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև բռնագանձման կիրառման սահմանափակումներին, որոշակի գույքի նկատմամբ պաշտպանության երաշխիքներին և կատարողական գործողությունների բողոքարկման հնարավորություններին։ Թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի դատական պաշտպանության արդյունավետության ապահովման տեսանկյունից, քանի որ դատական ակտի ընդունումը ինքնին բավարար չէ, եթե դրա կատարումը չի կարող իրականացվել արդյունավետ և իրավաչափ եղանակով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել իրավաբաններին, դատավորներին, փաստաբաններին, հարկադիր կատարողներին, իրավագիտության ուսանողներին և հետազոտողներին, ինչպես նաև այն անձանց, ովքեր առնչվում են պարտավորությունների հարկադիր կատարման և գույքային վեճերի իրավական կարգավորմանը։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ջրատնտեսական համակարգերի կառավարման առկա մեխանիզմների ուսումնասիրությանը և դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում ջրային ռեսուրսների կառավարումը դիտարկվում է որպես երկրի տնտեսական, սոցիալական և բնապահպանական զարգացման կարևորագույն ուղղություններից մեկը՝ հաշվի առնելով ջրի սահմանափակ պաշարները, դրանց տարածքային և սեզոնային անհավասար բաշխվածությունը, գյուղատնտեսության ու բնակչության պահանջարկը և ջրային էկոհամակարգերի պահպանության անհրաժեշտությունը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ջրատնտեսական համակարգերի կառավարման կազմակերպական և տնտեսական հիմքերը, ջրային ռեսուրսների օգտագործման և բաշխման գործընթացները, ինչպես նաև ոլորտում գործող կառավարման մեխանիզմների արդյունավետությունն ու առկա խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրօգտագործման արդյունավետության բարձրացմանը, ջրային կորուստների նվազեցմանը, ոռոգման համակարգերի բարելավմանը, ենթակառուցվածքների վերականգնմանն ու արդիականացմանը և ջրային ռեսուրսների հաշվառման ու վերահսկողության կատարելագործմանը։ Քննարկվում են նաև կառավարման տարբեր մակարդակների փոխգործակցության, տնտեսական խթանների, ջրօգտագործման վճարների, ներդրումային քաղաքականության և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների նշանակությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ջրային ռեսուրսների ինտեգրված կառավարման սկզբունքների կիրառումը, որի հիմքում դրվում է ջրի նկատմամբ տնտեսական, սոցիալական և բնապահպանական շահերի հավասարակշռումը։ Հայաստանի պայմաններում այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի արդյունավետ համադրել բնակչության, գյուղատնտեսության, արդյունաբերության, էներգետիկայի և շրջակա միջավայրի պահանջները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմանը՝ ջրային համակարգերի մոնիթորինգի, հաշվառման, կանխատեսման և կառավարման գործընթացները թվայնացնելու նպատակով։ Առաջարկվող մոտեցումները միտված են ջրային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործմանը, համակարգերի տնտեսական արդյունավետության բարձրացմանը, ծառայությունների որակի բարելավմանը և ոլորտի երկարաժամկետ կայունության ապահովմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել ջրային տնտեսության մասնագետներին, տնտեսագետներին, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցներին, բնապահպաններին, ինժեներներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Հրատարակությունը մշակույթի և արվեստի բնագավառներին վերաբերող նոր գրականության համակարգված մատենագիտական տեղեկատու է, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և ոլորտի մասնագետներին տրամադրել ընթացիկ տեղեկատվություն տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսած համապատասխան հրատարակությունների վերաբերյալ։ Այն ընդգրկում է մշակութային կյանքի, արվեստի տարբեր ճյուղերի, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության և հարակից ոլորտների ուսումնասիրությանը նվիրված գրականություն՝ հնարավորություն տալով հետևել մասնագիտական և գիտական հրատարակությունների ընթացքին։ Տեղեկատուի հիմնական արժեքը մատենագիտական տեղեկատվության համակարգված ներկայացումն է, որի շնորհիվ հնարավոր է արագ բացահայտել անհրաժեշտ աղբյուրները, կողմնորոշվել թեմատիկ գրականության մեջ և կազմել հետագա ուսումնասիրությունների համար անհրաժեշտ գրականության ցանկեր։ Նման հրատարակությունը կարևոր դեր է կատարում գրադարանային և տեղեկատվական սպասարկման գործընթացում՝ ապահովելով նոր գրականության մասին օպերատիվ տեղեկություն և նպաստելով ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների արդյունավետ բավարարմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել նաև գրադարանների ֆոնդերի համալրման, մատենագիտական աշխատանքի, գիտական հետազոտությունների և մշակութային թեմաներով մասնագիտական ուսումնասիրությունների կազմակերպման համար։ Հրատարակության միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական գրականության ընդհանուր պատկերը, բացահայտել առավել ակտիվ ուսումնասիրվող թեմաները և հետևել տարբեր արվեստների վերաբերյալ գիտական ու մասնագիտական մտքի զարգացմանը։ Այն միաժամանակ արժեքավոր աղբյուր է մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ գրանցված հրատարակությունների ամբողջությունը որոշակիորեն արտացոլում է հասարակության մշակութային հետաքրքրությունները, գիտական առաջնահերթությունները և արվեստի նկատմամբ մասնագիտական ուշադրության ուղղությունները։ Տեղեկատուն կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակութաբաններին, արվեստաբաններին, պատմաբաններին, գրականագետներին, ուսանողներին և հետազոտողներին, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր զբաղվում են ՀՍՍՀ-ի մշակութային և արվեստագիտական ժառանգության ուսումնասիրությամբ։

Աշխատությունը նվիրված է հայկական ասեղնագործական մշակույթի պատմական և ազգագրական համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով այն որպես հայ ժողովրդի ավանդական մշակույթի, կենցաղի, գեղարվեստական մտածողության և ինքնության կարևոր բաղադրիչ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ասեղնագործության ծագումն ու պատմական զարգացումը, տարածքային առանձնահատկությունները, ձևավորման ավանդույթները և սերնդեսերունդ փոխանցվող արհեստագործական հմտությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ասեղնագործության տարբեր տեխնիկաներին, զարդանախշերին, գունային լուծումներին, գործվածքների և թելերի ընտրությանը, ինչպես նաև դրանց պատրաստման և կիրառման եղանակներին։ Ուսումնասիրվում են հայկական տարբեր բնակավայրերին և պատմաազգագրական շրջաններին բնորոշ ասեղնագործական առանձնահատկությունները, որոնց միջոցով հնարավոր է բացահայտել տեղական մշակութային ավանդույթների ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ասեղնագործ զարդանախշերի խորհրդանշական և գեղագիտական նշանակությանը։ Բուսական, երկրաչափական, կենդանական և այլ պատկերները դիտարկվում են ոչ միայն որպես դեկորատիվ տարրեր, այլև որպես որոշակի պատկերացումների, հավատալիքների և աշխարհընկալման արտահայտություններ։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև ասեղնագործության կիրառական նշանակությանը՝ հագուստի, կենցաղային առարկաների, ծիսական պարագաների և այլ իրերի ձևավորման մեջ։ Միաժամանակ ընդգծվում է արհեստի սոցիալական և մշակութային դերը, մասնավորապես ընտանիքում և համայնքում գիտելիքների ու հմտությունների փոխանցման նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հայկական ավանդական ասեղնագործության բազմազանության, գեղարվեստական ինքնատիպության և պատմական շարունակականության մասին։ Այն արժեքավոր է նաև ազգային մշակութային ժառանգության պահպանության և վերարժևորման տեսանկյունից, քանի որ փաստագրում և համակարգում է ժողովրդական արվեստի կարևոր դրսևորումներ, որոնք կարող են հիմք ծառայել հետագա մշակութաբանական, ազգագրական և արվեստագիտական ուսումնասիրությունների համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ազգագրագետներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, ժողովրդական արվեստի ուսումնասիրողներին, թանգարանների և մշակութային ժառանգության ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև հայկական ավանդական արհեստներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է 1950-1960-ական թվականների հայ պոեզիայի զարգացման հիմնական միտումների, առանձնահատկությունների և օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այդ ժամանակաշրջանի հայ բանաստեղծության ձևավորման և փոփոխության գործընթացներն են, որոնք պայմանավորված էին ինչպես գրական-գեղագիտական զարգացումներով, այնպես էլ հասարակական, պատմական և մշակութային միջավայրի փոփոխություններով։ Ուսումնասիրվում են պոեզիայի թեմատիկ և գաղափարական ուղղությունները, բանաստեղծական մտածողության առանձնահատկությունները, մարդու, հայրենիքի, բնության, աշխատանքի, սիրո, հիշողության և ժամանակի թեմաների գեղարվեստական մեկնաբանությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բանաստեղծական լեզվի, պատկերավորման համակարգի, ժանրային ձևերի և արտահայտչական միջոցների փոփոխություններին, ինչպես նաև ավանդույթի և նորարարության փոխհարաբերությանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես է տվյալ ժամանակաշրջանում աստիճանաբար փոխվել բանաստեղծական խոսքի բնույթը, ինչպես են հեղինակները վերաիմաստավորել նախորդ գրական ավանդույթները և որոնել ինքնարտահայտման նոր ձևեր։ Կարևորվում է նաև անհատական ստեղծագործական ձեռագրի ձևավորման խնդիրը և տարբեր սերունդների ու հեղինակների միջև առկա գեղագիտական ընդհանրությունների և տարբերությունների բացահայտումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում հայ պոեզիան դիտարկվում է ժամանակի գրական գործընթացների ընդհանուր համատեքստում՝ հնարավորություն տալով հասկանալու դրա զարգացման ներքին տրամաբանությունը և հետագա գրական ուղղությունների ձևավորման նախադրյալները։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայ պոեզիայի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ համակարգում և վերլուծում է մի կարևոր ժամանակաշրջան, որի ընթացքում տեղի ունեցած փոփոխությունները նշանակալի ազդեցություն են ունեցել հետագա տասնամյակների հայ գրականության վրա։ Նյութը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, հայագետներին, բանասիրության և մշակույթի պատմության մասնագետներին, ուսանողներին, հետազոտողներին և հայ պոեզիայի զարգացման պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է երկաթբետոնե կախովի պանելների ջերմախոնավային և լարվածադեֆորմացիոն վիճակի համալիր ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով ջերմաստիճանի և խոնավության փոփոխությունների ազդեցությունը կոնստրուկցիայի աշխատանքի վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն օրինաչափությունները, որոնց համաձայն արտաքին միջավայրի ջերմային և խոնավային պայմանների փոփոխությունը ազդում է պանելների նյութական վիճակի, ներքին լարումների, դեֆորմացիաների և շահագործման հուսալիության վրա։ Ուսումնասիրվում են երկաթբետոնե տարրերի ջերմաֆիզիկական և խոնավային հատկությունները, ինչպես նաև բետոնի և ամրանների փոխազդեցությունը տարբեր շահագործման պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն երևույթներին, որոնք առաջանում են ջերմաստիճանային տատանումների, խոնավության փոփոխության, բետոնի չորացման և ծավալային փոփոխությունների հետևանքով։ Նման գործոնների համատեղ ազդեցությունը կարող է առաջացնել լրացուցիչ ներքին լարումներ և դեֆորմացիաներ, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել կոնստրուկցիաների նախագծման, հաշվարկի և շահագործման ժամանակ։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են պանելների լարվածադեֆորմացիոն վիճակի գնահատման մեթոդները, հաշվարկային մոտեցումները և տարբեր պայմաններում դրանց վարքագծի վերլուծությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել երկաթբետոնե կախովի պանելների նախագծման և հաշվարկի մեթոդների կատարելագործմանը, դրանց շահագործման հուսալիության բարձրացմանը և վաղաժամ վնասվածքների առաջացման ռիսկի նվազեցմանը։ Թեման հատկապես արդիական է բազմաշերտ և արտաքին պատող կոնստրուկցիաների դեպքում, որտեղ ջերմային ու խոնավային ռեժիմները կարող են էականորեն ազդել ոչ միայն նյութի ամրության, այլև ամբողջ համակարգի երկարաժամկետ աշխատանքի վրա։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել շինարարական ինժեներներին, կոնստրուկտորներին, ճարտարապետներին, շինարարական ֆիզիկայի և երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և հետազոտողներին։

Հրատարակությունը ներկայացնում է ՀՍՍՀ-ի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության մասին մատենագիտական տեղեկատվություն և նախատեսված է ընթերցողներին, հետազոտողներին ու ոլորտի մասնագետներին ընթացիկ հրատարակությունների վերաբերյալ համակարգված տեղեկություն տրամադրելու համար։ Այն ընդգրկում է մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ և այլ տպագիր նյութեր՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսած համապատասխան գրականության մեջ։ Նյութը կազմված է որպես ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու, որի հիմնական նպատակն է գրանցել և դասակարգել նոր հրատարակությունները, ապահովել դրանց վերաբերյալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալները և հեշտացնել թեմատիկ որոնումը։ Տեղեկատուի միջոցով կարելի է հետևել ՀՍՍՀ-ում մշակութային և գեղարվեստական կյանքի ուսումնասիրությանը վերաբերող գրականության զարգացմանը, բացահայտել առանձին արվեստի ճյուղերին ու մշակույթի ոլորտներին նվիրված աշխատանքները և ձևավորել անհրաժեշտ գրականության ընտրանի։ Հրատարակությունը հատկապես օգտակար է գրադարանների, մատենագիտական ծառայությունների և գիտական հաստատությունների համար, քանի որ այն կարող է ծառայել որպես համալրման, տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկման և հետազոտական աշխատանքի օժանդակ աղբյուր։ Այն արժեքավոր նյութ է նաև մշակույթի պատմությամբ, արվեստագիտությամբ, գրականագիտությամբ և Հայաստանի մշակութային ժառանգությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել ոչ միայն առանձին հրատարակություններ, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային գիտելիքի և մասնագիտական գրականության ձևավորման ընդհանուր պատկերը։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն կատարում է տեղեկատվական միջնորդի դեր՝ մեծածավալ և բազմազան գրական հոսքից առանձնացնելով ոլորտին վերաբերող նոր նյութերը և ներկայացնելով դրանք համակարգված մատենագիտական ձևով։ Այդ պատճառով այն կարող է օգտագործվել ինչպես ընթացիկ տեղեկացման, այնպես էլ հետագա գիտական ուսումնասիրությունների, գրականության ցանկերի կազմման և թեմատիկ հետազոտությունների նախնական աղբյուրների որոնման նպատակով։

Աշխատությունը նվիրված է թվային պատկերների իմաստաբանական բովանդակության վերլուծության ժամանակակից մեթոդների ուսումնասիրմանն ու դրանց գործնական իրականացմանը։ Հետազոտության առանցքում այն խնդիրն է, թե ինչպես կարելի է համակարգչային մեթոդների միջոցով ոչ միայն ճանաչել պատկերի առանձին տարրերը, այլև բացահայտել դրանց իմաստային նշանակությունը, փոխհարաբերությունները և ընդհանուր բովանդակությունը։ Քննարկվում են թվային պատկերների մշակման, առանձնահատկությունների հայտնաբերման, օբյեկտների ճանաչման, դասակարգման և պատկերային տեղեկատվության ավտոմատ մեկնաբանման հետ կապված խնդիրները։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում պատկերների ներկայացման և վերլուծության այնպիսի մեթոդներին, որոնք հնարավորություն են տալիս մեծածավալ տեսողական տվյալներից առանձնացնել առավել կարևոր և տեղեկատվական հատկանիշները։ Հետազոտվում են նաև պատկերների իմաստաբանական նկարագրության ձևավորման սկզբունքները և այն ալգորիթմները, որոնց միջոցով համակարգը կարող է կապ հաստատել տեսողական առանձնահատկությունների և դրանց համապատասխանող հասկացությունների միջև։ Գործնական հատվածում կարևորվում է մշակված մեթոդների ծրագրային իրականացումը, դրանց արդյունավետության գնահատումը և տարբեր պայմաններում աշխատանքի արդյունքների համեմատական վերլուծությունը։ Նման մոտեցումները կարող են կիրառվել թվային արխիվների և գրադարանների կառավարման, բժշկական պատկերների վերլուծության, անվտանգության համակարգերի, մուլտիմեդիա տվյալների դասակարգման, որոնման համակարգերի և այլ ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է մեծ քանակությամբ պատկերային տեղեկատվության ավտոմատ մշակում։ Աշխատանքը կարևոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ թվային տվյալների արագ աճի պայմաններում պատկերների ձեռքով դասակարգումն ու նկարագրումը դառնում են ժամանակատար և սահմանափակ արդյունավետությամբ գործընթացներ։ Իմաստաբանական վերլուծության ավտոմատացված մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել տեղեկատվության որոնման արագությունն ու ճշգրտությունը, բարելավել տվյալների կազմակերպումը և ստեղծել ավելի խելացի պատկերային տեղեկատվական համակարգեր։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել համակարգչային գիտությունների, արհեստական բանականության, համակարգչային տեսողության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվային տվյալների մշակման ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Սույն հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի ազգային գրադարանի գործունեության տարեկան ծրագիրը՝ 2012 թվականի համար, և արտացոլում է այդ ժամանակաշրջանում գրադարանի առջև դրված հիմնական խնդիրները, առաջնահերթություններն ու զարգացման ուղղությունները։ Այն արժեքավոր է ոչ միայն որպես կազմակերպչական փաստաթուղթ, այլև որպես տվյալ ժամանակահատվածում Հայաստանի գրադարանային համակարգի, տեղեկատվական միջավայրի և մշակութային քաղաքականության զարգացման մասին պատկերացում կազմելու աղբյուր։ Փաստաթղթում ներկայացվող աշխատանքները կապված են գրադարանային հավաքածուների համալրման, պահպանության և սպասարկման, ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարման, մատենագիտական և տեղեկատվական ծառայությունների կատարելագործման, ինչպես նաև ազգային գրական ժառանգության պահպանման ու հանրահռչակման հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում գրադարանի տեխնոլոգիական արդիականացմանը և էլեկտրոնային ծառայությունների զարգացմանը։ Այդ ժամանակաշրջանում մեկնարկած կարևոր ուղղություններից էր թվայնացման կենտրոնի և հանրային էլեկտրոնային ընթերցասրահի ստեղծման ծրագիրը, որի նպատակն էր ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների միջոցով ընդլայնել գրադարանային հավաքածուների հասանելիությունը և ապահովել մշակութային ժառանգության թվային պահպանումը։ Ծրագիրը կարելի է դիտարկել նաև 2012 թվականին գրադարանային ոլորտում տեղի ունեցած ավելի լայն ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների համատեքստում, քանի որ նույն տարում ընդունվել է «Գրադարանների և գրադարանային գործի մասին» ՀՀ օրենքը, որը սահմանեց գրադարանների գործունեության, ֆինանսավորման, հավաքածուների հաշվառման, համալրման, պահպանության և օգտագործման իրավական հիմքերը։ Հրատարակության բովանդակությունը կարևոր է նաև ազգային մշակութային ժառանգության պահպանության տեսանկյունից, քանի որ ազգային գրադարանը միաժամանակ հանդես է գալիս որպես հայկական տպագիր և գրավոր ժառանգության հավաքագրման, պահպանման, համակարգման և հանրությանը ներկայացնելու կարևորագույն հաստատություն։ 2012 թվականից գրադարանը նաև առաջատար դեր է ստանձնել «Հայ գիրք» էլեկտրոնային շտեմարանի զարգացման գործում, որի նպատակն է հնարավորինս ամբողջական ներկայացնել հայ գրքի պատմությունը և հասանելի դարձնել աշխարհով մեկ պահպանվող հայերեն գրական ժառանգությունը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մշակութաբաններին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և թվայնացման ոլորտի մասնագետներին, պատմաբաններին, հետազոտողներին, ինչպես նաև այն ընթերցողներին, ովքեր ուսումնասիրում են Հայաստանի մշակութային հաստատությունների և գրադարանային համակարգի զարգացման պատմությունը։ Ազգային գրադարանի թվայնացման, տեղեկատվական ծառայությունների կատարելագործման, հավաքածուների պահպանության և հանրային հասանելիության ընդլայնման ուղղությունները թույլ են տալիս այս նյութը դիտարկել որպես 2012 թվականի գրադարանային զարգացման առաջնահերթությունների վերաբերյալ կարևոր աղբյուր։