Ready-made Materials

Աշխատությունը նվիրված է գնաճը բնութագրող հիմնական ցուցանիշների տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորմանը և գնահատմանը՝ Հայաստանի Հանրապետության դրամավարկային քաղաքականության համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում գնաճը դիտարկվում է որպես մակրոտնտեսական կարևորագույն ցուցանիշ, որը միաժամանակ արտացոլում է ներքին և արտաքին տնտեսական գործընթացների ազդեցությունը և էական նշանակություն ունի դրամավարկային քաղաքականության որոշումների կայացման համար։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել սպառողական գների ընդհանուր մակարդակի փոփոխությունները, գնաճի հիմնական բաղադրիչները, բազային գնաճը, արտադրողների և ներմուծվող ապրանքների գների դինամիկան, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են գնաճային գործընթացների արագությունն ու կայունությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գնաճի վրա ազդող մակրոտնտեսական փոփոխականների բացահայտմանը, այդ թվում՝ դրամական զանգվածի, տոկոսադրույքների, փոխարժեքի, պահանջարկի, արտադրության ծավալների, աշխատավարձերի, արտաքին գների և ներմուծվող գնաճի ազդեցությանը։ Աշխատանքում տնտեսամաթեմատիկական մեթոդների կիրառմամբ կարող են կառուցվել գնաճի դինամիկան նկարագրող և կանխատեսող մոդելներ, որոնց միջոցով գնահատվում է տարբեր գործոնների ազդեցության չափն ու ուղղությունը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել ժամանակային շարքերի վերլուծությունը, ռեգրեսիոն և բազմագործոն մոդելների կառուցումը, վիճակագրական ցուցանիշների գնահատումը և մոդելների կանխատեսող կարողությունների ստուգումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մոդելավորված արդյունքների համադրումը ՀՀ դրամավարկային քաղաքականության նպատակների և գործիքների հետ, մասնավորապես՝ գնաճի թիրախավորման, քաղաքականության տոկոսադրույքի փոփոխության և իրացվելիության կարգավորման ազդեցության գնահատումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել գնաճի ձևավորման առավել նշանակալի գործոնները և ցույց տալ, թե տարբեր տնտեսական պայմաններում ինչպես կարող են փոխվել դրանց ազդեցության ուժգնությունն ու տևողությունը։ Մոդելավորման արդյունքները կարող են օգտագործվել գնաճի կանխատեսումների կատարելագործման, դրամավարկային քաղաքականության որոշումների հիմնավորվածության բարձրացման և հնարավոր գնաճային ռիսկերի վաղ հայտնաբերման համար։ Աշխատանքը կարևոր է նաև տնտեսական քաղաքականության արդյունավետության գնահատման տեսանկյունից, քանի որ ճշգրիտ քանակական գնահատումները հնարավորություն են տալիս ավելի հիմնավորված ընտրել գնաճային ճնշումների մեղմման համապատասխան գործիքները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հետաքրքրել տնտեսագետներին, մակրոտնտեսական վերլուծաբաններին, կենտրոնական բանկերի և ֆինանսական կառույցների մասնագետներին, վիճակագիրներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է հեռահաղորդակցական սարքերի էներգասպառման ուսումնասիրությանը և դրա նվազեցմանն ուղղված տեխնիկական ու ալգորիթմական միջոցների մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են կապի և տվյալների փոխանցման սարքավորումներում էլեկտրաէներգիայի սպառման հիմնական աղբյուրները, դրանց կախվածությունը սարքի կառուցվածքից, աշխատանքի ռեժիմից, փոխանցվող տվյալների ծավալից, բեռնվածության մակարդակից և կապի տեխնոլոգիական առանձնահատկություններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էներգիայի առավել մեծ սպառում ունեցող հանգույցների բացահայտմանը և դրանց աշխատանքի օպտիմալացման հնարավորություններին՝ առանց հաղորդակցության որակի, հուսալիության և պահանջվող արտադրողականության էական նվազման։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել հեռահաղորդակցական սարքերի էներգասպառման մոդելները, տարբեր աշխատանքային ռեժիմների համեմատական բնութագրերը և էներգիայի արդյունավետ օգտագործման գնահատման չափորոշիչները։ Կարևորվում է սարքավորումների ակտիվ և ոչ ակտիվ վիճակների կառավարման, էներգախնայողության ռեժիմների, դինամիկ բեռնվածության կարգավորման, բաղադրիչների աշխատանքի ժամանակավոր անջատման կամ հզորության նվազեցման և տվյալների փոխանցման գործընթացների օպտիմալացման կիրառումը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև էներգիայի սպառման և ցանցի կատարողականության միջև հավասարակշռության ապահովումը, քանի որ չափազանց ագրեսիվ էներգախնայողությունը կարող է անդրադառնալ կապի ուշացումներին, թողունակությանը կամ ծառայության հասանելիությանը։ Աշխատանքը կարող է ներառել էներգասպառման չափումների, մոդելավորման և փորձարարական գնահատման մեթոդներ, որոնց միջոցով հնարավոր է համեմատել առաջարկվող լուծումների արդյունավետությունը տարբեր աշխատանքային պայմաններում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ հեռահաղորդակցական սարքերի էներգաարդյունավետ կառավարման նոր ալգորիթմների և տեխնիկական լուծումների մշակման համար՝ հաշվի առնելով ժամանակակից կապի համակարգերի աճող բարդությունն ու սարքավորումների թվի ավելացումը։ Էներգասպառման նվազեցումը կարող է նպաստել ոչ միայն շահագործման ծախսերի կրճատմանը, այլև կապի ենթակառուցվածքների ընդհանուր էներգետիկ արդյունավետության և շրջակա միջավայրի վրա դրանց ազդեցության բարելավմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել հեռահաղորդակցության ինժեներներին, կապի համակարգերի նախագծողներին, էլեկտրոնիկայի և ավտոմատացման մասնագետներին, էներգաարդյունավետ համակարգերի մշակողներին, հետազոտողներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է հիպերպրոլակտինեմիայի դերին պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշի պաթոգենեզում և այդ երկու էնդոկրին խանգարումների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է պրոլակտինի բարձր մակարդակի ազդեցությունը հիպոթալամուս-հիպոֆիզ-ձվարան համակարգի գործունեության, գոնադոտրոպ հորմոնների հարաբերակցության, ձվարանների ֆունկցիայի և դաշտանային ցիկլի կարգավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հիպերպրոլակտինեմիան կարող է նպաստել օվուլյացիոն խանգարումների, հիպերանդրոգենիզմի և վերարտադրողական ֆունկցիայի փոփոխությունների առաջացմանը կամ խորացմանը։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել պրոլակտինի, լյուտեինացնող և ֆոլիկուլախթանիչ հորմոնների, անդրոգենների և այլ էնդոկրին ցուցանիշների փոխհարաբերությունները՝ տարբեր կլինիկական դրսևորումների դեպքում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հիպերպրոլակտինեմիայի և պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշի ախտորոշիչ տարբերակումը, քանի որ դաշտանային ցիկլի խանգարումները, անօվուլյացիան և հորմոնալ անհավասարակշռությունը կարող են հանդիպել ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցված վիճակներում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պրոլակտինի բարձրացման հնարավոր պատճառների բացահայտմանը և դրա ազդեցության գնահատմանը հիվանդության կլինիկական պատկերի վրա։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև հորմոնալ խանգարումների շտկման մոտեցումները և դրանց ազդեցությունը դաշտանային ու վերարտադրողական ֆունկցիայի վերականգնման վրա։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշի պաթոգենետիկ մեխանիզմների առավել ամբողջական ըմբռնմանը և այն դեպքերի առանձնացմանը, երբ անհրաժեշտ է լրացուցիչ գնահատել պրոլակտինի մակարդակը և դրա հնարավոր պատճառները։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել գինեկոլոգներին, էնդոկրինոլոգներին, վերարտադրողական բժշկության մասնագետներին, բժշկական հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի կարգավորման և վերահսկողության նորմատիվային դաշտի կատարելագործման արդի գերակայությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում բանկային համակարգը դիտարկվում է որպես ֆինանսական համակարգի առանցքային բաղադրիչ, որի կայունությունն ու արդյունավետ գործունեությունը մեծապես պայմանավորված են իրավական կարգավորման և վերահսկողության հստակ, ամբողջական և ժամանակակից մեխանիզմներով։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են բանկային գործունեությունը կարգավորող իրավական նորմերը, դրանց փոխկապակցվածությունը, կիրառման արդյունավետությունը և ֆինանսական շուկայի փոփոխվող պայմաններին համապատասխանեցման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանկային վերահսկողության իրավական հիմքերին, վերահսկողական մարմինների լիազորություններին, բանկերի գործունեության նկատմամբ վերահսկողության ձևերին, ինչպես նաև ֆինանսական կայունության պահպանմանն ուղղված կարգավորող գործիքներին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բանկերի կապիտալի բավարարության, իրացվելիության, վարկային և շուկայական ռիսկերի, կորպորատիվ կառավարման, ներքին վերահսկողության և ռիսկերի կառավարման համակարգերի իրավական կարգավորման ուսումնասիրությունը։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել նաև ֆինանսական համակարգի թվայնացման, հեռավար բանկային ծառայությունների զարգացման, նոր ֆինանսական տեխնոլոգիաների և կիբեռռիսկերի առաջացման հետևանքով ձևավորվող նոր կարգավորող պահանջները։ Կարևորվում է սպառողների և ավանդատուների իրավունքների պաշտպանության, բանկային գաղտնիքի, ֆինանսական ծառայությունների թափանցիկության և պատասխանատու վարկավորման ապահովման իրավական մեխանիզմների կատարելագործումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող է իրականացվել նաև միջազգային և համեմատական իրավական փորձի վերլուծություն՝ բացահայտելու այն կարգավորող մոտեցումները, որոնք կարող են կիրառելի լինել ՀՀ բանկային համակարգի պայմաններում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նորմատիվային դաշտի այնպիսի զարգացումը, որը միաժամանակ կապահովի բանկային գործունեության ազատությունն ու մրցակցային միջավայրը և կսահմանափակի ֆինանսական կայունությանը սպառնացող համակարգային ռիսկերը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ բանկային օրենսդրության հստակեցման, վերահսկողական մեխանիզմների ուժեղացման, իրավական բացերի վերացման և ֆինանսական համակարգի դիմակայունության բարձրացմանն ուղղված առաջարկությունների մշակման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել բանկային և ֆինանսական իրավունքի մասնագետներին, իրավաբաններին, տնտեսագետներին, ֆինանսական կարգավորման և վերահսկողության ոլորտի մասնագետներին, բանկերի իրավաբանական և ռիսկերի կառավարման ստորաբաժանումների աշխատակիցներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է իրավունքին որպես սոցիալական և պատմական երևույթի տեսական-իրավական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում իրավունքի ծագման, ձևավորման, զարգացման և հասարակական հարաբերությունների կարգավորման մեջ դրա ունեցած դերի բացահայտումն է։ Աշխատանքում իրավունքը դիտարկվում է ոչ միայն որպես նորմերի և կանոնների ամբողջություն, այլև որպես հասարակության պատմական զարգացման ընթացքում ձևավորված սոցիալական ինստիտուտ, որը արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի տնտեսական, քաղաքական, մշակութային և արժեքային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավունքի և հասարակության փոխազդեցությանը, իրավական նորմերի առաջացման սոցիալական նախադրյալներին և դրանց փոփոխությանը՝ հասարակական հարաբերությունների զարգացմանը զուգընթաց։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համադրվել իրավունքի վերաբերյալ հիմնական տեսական ուղղությունները՝ բնական իրավունքի, իրավական պոզիտիվիզմի, սոցիոլոգիական իրավագիտության, պատմական դպրոցի և այլ հայեցակարգերի մոտեցումները։ Այդ համատեքստում վերլուծվում են իրավունքի էության, բովանդակության, արժեքային նշանակության, սոցիալական պայմանավորվածության և պարտադիր բնույթի վերաբերյալ տարբեր տեսական դիրքորոշումները։ Կարևորվում է նաև իրավունքի և պետության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ պետական իշխանության գործունեությունը և իրավական կարգավորումը պատմականորեն ձևավորվել են փոխազդեցության պայմաններում։ Աշխատանքում կարող են քննության առնվել իրավունքի գործառույթները՝ հասարակական հարաբերությունների կարգավորումը, իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունը, սոցիալական կայունության ապահովումը, հակասությունների լուծումը և հասարակական վարքագծի սահմանների ձևավորումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում իրավական գիտակցության, իրավական մշակույթի և իրավական արժեքների նշանակությանը՝ իրավունքի իրական սոցիալական ազդեցությունը հասկանալու համար։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու իրավունքի փոփոխական և միաժամանակ շարունակական բնույթը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են պատմական պայմանների փոփոխությունն ու հասարակական պահանջները նպաստում իրավական համակարգերի վերափոխմանը։ Աշխատանքի տեսական արդյունքները կարող են նպաստել իրավունքի էության և զարգացման օրինաչափությունների առավել խորքային ընկալմանը, իրավական երևույթների սոցիալական պայմանավորվածության բացահայտմանը և ժամանակակից իրավական գործընթացների գիտական մեկնաբանմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել իրավաբաններին, իրավունքի տեսության և փիլիսոփայության մասնագետներին, պատմաբաններին, քաղաքագետներին, սոցիոլոգներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է հեքիաթի՝ որպես կրտսեր դպրոցականների անձի ձևավորման վրա ազդող հոգեբանական գործոնի ուսումնասիրությանը՝ հատկապես 8–9 տարեկան երեխաների տարիքային առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում այն հոգեբանական մեխանիզմների բացահայտումն է, որոնց միջոցով կախարդական և ֆանտաստիկ սյուժեները, կերպարները, բարու և չարի հակադրությունը, հերոսի փորձություններն ու դրանց հաղթահարումը կարող են ներգործել երեխայի մտածողության, հուզական աշխարհի, արժեքային կողմնորոշումների և վարքային պատկերացումների ձևավորման վրա։ Աշխատանքում հեքիաթը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գրական կամ ժամանցային նյութ, այլև որպես երեխայի ներաշխարհի զարգացմանն ու սոցիալական փորձի յուրացմանը նպաստող հոգեբանական միջոց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նույնականացման գործընթացին, երբ երեխան իրեն կարող է համեմատել կամ նույնացնել հեքիաթի հերոսների հետ, վերապրել նրանց հաջողություններն ու անհաջողությունները և դրանց միջոցով ձևավորել սեփական վարքային ու բարոյական պատկերացումները։ Ուսումնասիրվում են նաև երևակայության, հուզական արձագանքի, կարեկցանքի, ինքնագնահատականի և բարոյական դատողությունների զարգացման հետ կապված մեխանիզմները։ Հեքիաթային սյուժեները կարող են երեխային հնարավորություն տալ խորհրդանշական ձևով վերապրելու վախերը, դժվարությունները, հակասությունները և դրանց հաղթահարման տարբեր եղանակները, ինչը կարևոր նշանակություն ունի անձի հոգեբանական հասունացման համար։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել հեքիաթի ընկալման վրա տարիքային, անհատական և սոցիալական գործոնների ազդեցությունը, ինչպես նաև երեխայի կողմից պատմության բովանդակության վերարտադրության, մեկնաբանության և հերոսների գործողությունների գնահատման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հեքիաթների նպատակային օգտագործման հնարավորությունների բացահայտումը կրթական գործընթացում՝ երեխաների հաղորդակցական, ստեղծագործական և սոցիալական հմտությունների զարգացման համար։ Կարևորվում է նաև ծնողների և մանկավարժների դերը՝ երեխայի հետ հեքիաթի քննարկման, հարցադրումների, կերպարների վարքի վերլուծության և պատմության բարոյական իմաստի բացահայտման գործընթացում։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել կրտսեր դպրոցական տարիքում անձի զարգացման առանձնահատկությունների ավելի խոր ըմբռնմանը և հեքիաթաթերապևտիկ ու կրթական մոտեցումների մեթոդական կիրառմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել մանկական և զարգացման հոգեբաններին, մանկավարժներին, տարրական դպրոցի ուսուցիչներին, ծնողներին, դպրոցական հոգեբաններին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ներդրումային միջավայրի բարելավման ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներդրումային միջավայրը դիտարկվում է որպես տնտեսական, իրավական, վարչական և կազմակերպական գործոնների ամբողջություն, որոնք ձևավորում են ներդրողների գործունեության պայմանները և ազդում երկրի՝ ներքին ու օտարերկրյա կապիտալ ներգրավելու կարողության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինստիտուցիոնալ միջավայրի այն բաղադրիչներին, որոնք պայմանավորում են ներդրումային որոշումների կանխատեսելիությունը՝ օրենսդրական դաշտի կայունությանը, սեփականության իրավունքների պաշտպանությանը, պայմանագրերի կատարման երաշխիքներին, պետական կառավարման արդյունավետությանը, վարչարարության պարզեցմանը, կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցմանը և տնտեսական քաղաքականության թափանցիկությանը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են նաև ներդրումների ներգրավման և պաշտպանության պետական մեխանիզմները, պետական աջակցության գործիքները, ներդրումային ծրագրերի խթանման հնարավորությունները և ներդրողների հետ պետական մարմինների փոխգործակցության արդյունավետությունը։ Կարևորվում է ներդրումային միջավայրի և տնտեսական զարգացման միջև փոխադարձ կապը, քանի որ ներդրումների աճը կարող է նպաստել արտադրական ներուժի ընդլայնմանը, տեխնոլոգիական վերազինմանը, նոր աշխատատեղերի ստեղծմանը, արտահանման զարգացմանը և տնտեսության մրցունակության բարձրացմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրության մեջ կարող են բացահայտվել այն ինստիտուցիոնալ խոչընդոտները, որոնք սահմանափակում են ներդրումային ակտիվությունը՝ կարգավորող բեռը, որոշումների կայացման դանդաղ ընթացակարգերը, տեղեկատվության անհասանելիությունը, պետական կառույցների միջև համակարգման խնդիրները և ներդրումային ռիսկերի բարձր ընկալումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը և դրա համադրումը Հայաստանի պայմանների հետ՝ նպատակ ունենալով բացահայտել այն ինստիտուցիոնալ լուծումները, որոնք կարող են կիրառելի լինել երկրի ներդրումային քաղաքականության կատարելագործման համար։ Աշխատանքում առաջարկվող բարեփոխումները կարող են ուղղված լինել ներդրումային օրենսդրության և վարչարարության բարելավմանը, պետական ծառայությունների թվայնացմանը, ներդրողների իրավունքների պաշտպանության ուժեղացմանը, ներդրումային տեղեկատվության հասանելիության ընդլայնմանը և պետական աջակցության առավել թիրախային համակարգի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանում ավելի կանխատեսելի, թափանցիկ և մրցակցային ներդրումային միջավայրի ձևավորմանը, ներդրողների վստահության բարձրացմանը և երկարաժամկետ ներդրումային հոսքերի խթանմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ներդրումային քաղաքականության և պետական կառավարման մասնագետներին, գործարարներին, ներդրողներին, իրավաբաններին, վերլուծաբաններին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Կարսի պատմական անցյալի և հատկապես 1910 թվականին տեղի ունեցած իրադարձությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրությամբ Կարսի նկատմամբ իրականացված չորս գրոհների և դրանց պատմաքաղաքական նշանակության վրա։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում է Կարսի՝ որպես ռազմավարական և քաղաքական կարևոր կենտրոնի պատմական դերը, նրա աշխարհագրական դիրքը և տարածաշրջանային զարգացումներում ունեցած նշանակությունը։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու այն ռազմաքաղաքական պայմանները, որոնցում ձևավորվել են Կարսի շուրջ տեղի ունեցած ռազմական իրադարձությունները, ինչպես նաև դրանց նախադրյալներն ու հետևանքները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում չորս գրոհների ընթացքին, դրանց կազմակերպման պայմաններին, մասնակից ուժերին, ռազմական գործողությունների առանձնահատկություններին և դրանց արդյունքներին։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համադրվել պատմական սկզբնաղբյուրների, հուշագրությունների, ժամանակագրական տեղեկությունների և այլ վկայությունների տվյալները՝ իրադարձությունների հնարավորինս ամբողջական պատկերը վերականգնելու համար։ Կարևորվում է նաև Կարսի նկատմամբ վերահսկողության համար պայքարի ազդեցությունը տարածաշրջանի բնակչության կյանքի, քաղաքական հարաբերությունների և ռազմական հավասարակշռության վրա։ 1910 թվականի հոբելյանական կամ հանդիսավոր միջոցառումների ուսումնասիրությունը, իր հերթին, հնարավորություն է տալիս դիտարկել Կարսի պատմական հիշողության և հասարակական ընկալման ձևավորման առանձնահատկությունները տվյալ ժամանակաշրջանում։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև այն տեսանկյունից, որ ռազմական իրադարձությունները ներկայացվում են ոչ միայն որպես առանձին մարտական գործողություններ, այլև ավելի լայն պատմական գործընթացների բաղադրիչներ՝ կապված տարածաշրջանային իշխանության, տարածքային վերահսկողության և քաղաքական շահերի հետ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել Կարսի պատմության, տարածաշրջանի ռազմաքաղաքական զարգացումների և համապատասխան ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձությունների առավել խորքային ընկալմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ռազմական պատմության մասնագետներին, հայագետներին, տարածաշրջանային պատմության հետազոտողներին, աղբյուրագետներին, ուսուցիչներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է որոշումների աղյուսակների կիրառմանը՝ թվային ծրագրային կառավարմամբ հաստոցների կառուցվածքին հարմարվող պոստպրոցեսորների գեներացման մեթոդների մշակման և ուսումնասիրման նպատակով։ Հետազոտության կենտրոնում համակարգչային թվային կառավարմամբ հաստոցների համար կառավարման ծրագրերի ավտոմատ ձևավորման խնդիրն է, քանի որ տարբեր հաստոցներ կարող են ունենալ տարբեր կինեմատիկական կառուցվածքներ, առանցքների դասավորություն, կառավարման համակարգեր, հրամանների ձևաչափեր և տեխնոլոգիական հնարավորություններ։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում է որոշումների աղյուսակի կիրառումը որպես տրամաբանական կանոնների և պայմանների համակարգ, որի միջոցով հնարավոր է ավտոմատ կերպով ընտրել և ձևավորել տվյալ հաստոցի կառուցվածքին համապատասխան պոստպրոցեսորային գործողությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաստոցի կառուցվածքային առանձնահատկությունների նկարագրմանը, մշակման տեխնոլոգիական տվյալների և կառավարման համակարգի պահանջների փոխկապակցմանը, ինչպես նաև ելքային կառավարման ծրագրի ճիշտ կառուցմանը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս նույն պոստպրոցեսորային համակարգը հարմարեցնել տարբեր կառուցվածք ունեցող հաստոցների՝ նվազեցնելով յուրաքանչյուր կոնկրետ սարքավորման համար առանձին ծրագրային լուծումների մշակման անհրաժեշտությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել հաստոցի առանցքների քանակը և դասավորությունը, շարժումների ուղղությունները, կոորդինատային համակարգերը, գործիքի փոխարինման գործողությունները, մշակման ռեժիմները և թվային կառավարման համակարգի հրամանների առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նաև պոստպրոցեսորի աշխատանքի ավտոմատացման և ճկունության բարձրացումը, քանի որ արտադրական միջավայրում սարքավորումների բազմազանությունը պահանջում է արագ վերակազմավորվող ծրագրային գործիքներ։ Աշխատանքը կարող է ներառել որոշումների աղյուսակների կառուցման սկզբունքների, դրանց տրամաբանական կանոնների ձևավորման, պոստպրոցեսորի գեներացման ալգորիթմների և տարբեր հաստոցային կառուցվածքների վրա դրանց կիրառելիության ուսումնասիրություն։ Առաջարկվող մեթոդաբանությունը կարող է նպաստել CAD/CAM համակարգերի և թվային արտադրության գործընթացների ինտեգրմանը, տեխնոլոգիական ծրագրավորման ժամանակի կրճատմանը, ծրագրային սխալների նվազեցմանը և արտադրական համակարգերի ճկունության բարձրացմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել CNC հաստոցների կառավարման ծրագրերի ավտոմատ ստեղծման, արտադրական գործընթացների թվայնացման և ճկուն ավտոմատացված արտադրական համակարգերի զարգացման ոլորտներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մեքենաշինության և ավտոմատացման մասնագետներին, CNC տեխնոլոգների, CAD/CAM համակարգերի մշակողներին, ինժեներ-ծրագրավորողներին, արտադրական գործընթացների ավտոմատացման մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է կամրջային հեծաններում խառն ամրանավորման կիրառման և դրա արդյունավետության հետազոտությանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է գնահատել տարբեր տեսակի ամրանների համատեղ կիրառման հնարավորությունները և դրանց ազդեցությունը հեծանների կրողունակության, կոշտության, ճաքակայունության, դեֆորմացիաների և շահագործման հուսալիության վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են կամրջային հեծանների աշխատանքի առանձնահատկությունները տարբեր արտաքին բեռնվածությունների պայմաններում, ինչպես նաև երկաթբետոնե տարրերում առաջացող ձգող և սեղմող լարումների բաշխումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խառն ամրանավորման կառուցվածքին, դրա բաղադրիչների փոխազդեցությանը և հեծանի երկայնական ու լայնական ամրանավորման ճիշտ ընտրությանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ամրանների մեխանիկական հատկությունները, բետոնի և ամրանի համատեղ աշխատանքի պայմանները, ամրանների տեղադրման սխեմաները և դրանց ազդեցությունը կոնստրուկցիայի ընդհանուր տեխնիկական ցուցանիշների վրա։ Կարևորվում է նաև հեծանների ամրության սահմանային վիճակների գնահատումը՝ հաշվի առնելով ճկման, կտրող ուժերի, կրկնվող և դինամիկ բեռնվածությունների ազդեցությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր ամրանավորման լուծումների համեմատական վերլուծությունը՝ նյութի ծախսի, կոնստրուկտիվ արդյունավետության, տեխնոլոգիական իրագործելիության և տնտեսական նպատակահարմարության տեսանկյունից։ Խառն ամրանավորման կիրառումը կարող է հնարավորություն տալ առավել նպատակային օգտագործելու տարբեր ամրանների հատկությունները՝ որոշակի պայմաններում բարձրացնելով կոնստրուկցիայի ամրությունը, նվազեցնելով նյութատարությունը և բարելավելով շահագործման հուսալիությունը։ Աշխատանքում ստացված փորձարարական կամ հաշվարկային արդյունքները կարող են օգտագործվել կամրջային հեծանների նախագծման և հաշվարկման մեթոդների կատարելագործման, ամրանավորման օպտիմալ լուծումների ընտրության և շինարարական տեխնոլոգիաների բարելավման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է ունենալ ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական նշանակություն՝ հատկապես ժամանակակից կամուրջների կառուցման, վերակառուցման և վերանորոգման նախագծերում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել շինարար-ինժեներներին, կամուրջների նախագծողներին, կոնստրուկտորներին, երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների մասնագետներին, գիտաշխատողներին, շինարարական կազմակերպությունների տեխնիկական մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է սկսնակ մարմնամարզիկների ընտրության մեթոդիկայի տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն ֆիզիկական, շարժողական, հոգեբանական և մարդաչափական հատկանիշները, որոնք կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ մարմնամարզությամբ զբաղվող երեխաների ու դեռահասների հետագա մարզական զարգացման և բարձր արդյունքների հասնելու ներուժի գնահատման համար։ Աշխատանքում մարմնամարզական ընտրությունը դիտարկվում է որպես բազմափուլ գործընթաց, որի ընթացքում անհրաժեշտ է համադրել երեխայի բնական նախադրյալները, առողջական և ֆիզիկական վիճակը, շարժումների համակարգման մակարդակը, ճկունությունը, ուժը, արագաշարժությունը, հավասարակշռությունը և ռիթմի զգացողությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարմնի համամասնություններին, հասակի և քաշի հարաբերակցությանը, հենաշարժական համակարգի առանձնահատկություններին և այնպիսի ֆիզիկական որակներին, որոնք կարող են նպաստել մարմնամարզական վարժությունների արագ և անվտանգ յուրացմանը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է շարժողական ընդունակությունների նախնական թեստավորումը, որի միջոցով հնարավոր է համեմատաբար օբյեկտիվ գնահատել երեխաների պատրաստվածության մակարդակը և բացահայտել առավել հեռանկարային թեկնածուներին։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև սովորողների մոտիվացիան, կարգապահությունը, ուշադրության կենտրոնացման ունակությունը, համառությունը, նոր շարժումներ սովորելու պատրաստակամությունը և մրցակցային իրավիճակներում իրենց դրսևորելու կարողությունը։ Կարևորվում է այն մոտեցումը, որ սկզբնական ընտրությունը չպետք է հիմնված լինի միայն տվյալ պահի ֆիզիկական ցուցանիշների վրա, այլ պետք է հաշվի առնի երեխայի զարգացման դինամիկան և մարզման ազդեցությամբ նրա հնարավոր առաջընթացը։ Աշխատությունը կարող է ներառել ընտրության չափանիշների համակարգ, թեստային վարժությունների համալիր, գնահատման չափորոշիչներ և տարբեր փուլերում մարզիկների առաջընթացի վերահսկման մեթոդներ։ Նման մեթոդական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս մարզիչներին ավելի հիմնավորված կազմակերպել սկսնակների խմբերի ձևավորումը, անհատականացնել մարզման բովանդակությունը և նվազեցնել ոչ համապատասխան ծանրաբեռնվածությունների ու վաղաժամ մասնագիտացման հետ կապված ռիսկերը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել մանկապատանեկան մարզադպրոցներում և մարմնամարզության խմբերում՝ սկսնակ մարզիկների ընտրության, նախնական պատրաստության և հետագա մարզական կողմնորոշման գործընթացում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մարմնամարզության մարզիչներին, ֆիզիկական կուլտուրայի ուսուցիչներին, սպորտային մանկավարժներին, մարզական ընտրության մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է լեզվական արտահայտչամիջոցների ուսուցման միջոցով կրտսեր դպրոցականների բանավոր խոսքի զարգացման մանկավարժական և մեթոդական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում լեզվի արտահայտչական ներուժի բացահայտումն ու դրա նպատակային օգտագործումն է՝ սովորողների խոսքը դարձնելու ավելի պատկերավոր, հստակ, բովանդակալից, տրամաբանական և հուզականորեն հարուստ։ Աշխատանքում լեզվական արտահայտչամիջոցները դիտարկվում են ոչ միայն որպես լեզվական գիտելիքի տարրեր, այլև որպես հաղորդակցական կարողությունների ձևավորման արդյունավետ գործիք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրտսեր դպրոցական տարիքի առանձնահատկություններին և այն մեթոդներին, որոնց միջոցով երեխաները կարող են աստիճանաբար ճանաչել ու կիրառել համեմատությունները, փոխաբերությունները, մակդիրները, հոմանիշները, դարձվածքները, կրկնությունները և խոսքի այլ արտահայտչական միջոցներ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է սովորողների բառապաշարի հարստացումը և տարբեր իրավիճակներում համապատասխան բառերի ու արտահայտությունների ինքնուրույն ընտրության կարողության զարգացումը։ Աշխատանքում կարող են ներկայացվել զրույցի, նկարագրության, պատմելու, վերապատմելու, դերային խաղերի, ստեղծագործական առաջադրանքների, պատկերների մեկնաբանության և գրական տեքստերի վերլուծության մեթոդներ, որոնք նպաստում են երեխայի բանավոր խոսքի ակտիվացմանը։ Կարևորվում է նաև ուսուցման այնպիսի միջավայրի ստեղծումը, որտեղ երեխան հնարավորություն ունի ազատորեն արտահայտելու իր մտքերը, զգացմունքներն ու վերաբերմունքը՝ օգտագործելով սովորած լեզվական միջոցները։ Արտահայտչամիջոցների նպատակային ուսուցումը կարող է նպաստել ոչ միայն բառապաշարի ընդլայնմանը, այլև խոսքի քերականական կառուցվածքի, շարահյուսական ճկունության, մտքերի հաջորդական շարադրման և հաղորդակցական ինքնավստահության զարգացմանը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել սովորողների խոսքի զարգացման մակարդակի նախնական և վերջնական գնահատում, կիրառվող մեթոդների արդյունավետության համեմատություն և ուսուցման գործընթացում առաջացող դժվարությունների հաղթահարման մեթոդական առաջարկություններ։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառվել տարրական դասարաններում հայոց լեզվի և գրական ընթերցանության դասերի կազմակերպման, խոսքի զարգացման վարժությունների մշակման և ուսուցիչների մեթոդական աշխատանքի կատարելագործման գործընթացում։ Այն կարող է հետաքրքրել տարրական դասարանների ուսուցիչներին, մանկավարժներին, մեթոդիստներին, լեզվաբաններին, կրթության հետազոտողներին, ուսուցիչների վերապատրաստման մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է կազմակերպություններում պաշարների հաշվառման և վերահսկողության հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ ՀՀ սննդի արդյունաբերության կազմակերպությունների օրինակով։ Հետազոտության շրջանակում պաշարները դիտարկվում են որպես արտադրական գործընթացի անընդհատությունն ապահովող կարևորագույն ընթացիկ ակտիվներ, որոնց արդյունավետ կառավարումն անմիջականորեն ազդում է արտադրանքի ինքնարժեքի, ֆինանսական արդյունքների, շրջանառու միջոցների օգտագործման և կազմակերպության ընդհանուր տնտեսական արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրվում են պաշարների դասակարգման, գնահատման, ձեռքբերման, պահեստավորման, արտադրության մեջ օգտագործման և դուրսգրման հաշվապահական հաշվառման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով սննդի արդյունաբերության արտադրական գործընթացների յուրահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հումքի, հիմնական և օժանդակ նյութերի, կիսաֆաբրիկատների, պատրաստի արտադրանքի և այլ նյութական արժեքների շարժի փաստաթղթավորմանը, պահեստային հաշվառմանը և հաշվապահական տվյալների համադրմանը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում ներքին վերահսկողության համակարգին, որի նպատակն է ապահովել պաշարների պահպանվածությունը, դրանց շարժի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը, կորուստների և չարաշահումների կանխումը, ինչպես նաև հաշվապահական տեղեկատվության արժանահավատությունը։ Քննարկվում են պաշարների գույքագրման, փաստաթղթային և փաստացի մնացորդների համադրման, պատասխանատու անձանց գործունեության վերահսկման և նյութական արժեքների օգտագործման արդյունավետության գնահատման մեխանիզմները։ Սննդի արդյունաբերության համատեքստում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն պաշարների պահպանման ժամկետների, որակի, փչացման և բնական կորուստների վերահսկումը, քանի որ արտադրական հումքի և պատրաստի արտադրանքի մի մասը կարող է ունենալ սահմանափակ պիտանելիության ժամկետ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են բացահայտվել պաշարների հաշվառման և վերահսկողության գործող համակարգերի թերությունները, տեղեկատվական հոսքերի կազմակերպման խնդիրները և վերահսկողական ընթացակարգերի կատարելագործման հնարավորությունները։ Առաջարկվող լուծումները կարող են ուղղված լինել հաշվառման գործընթացների ավտոմատացմանը, պահեստային և հաշվապահական տեղեկատվության ինտեգրմանը, գույքագրման արդյունավետության բարձրացմանը, ներքին վերահսկողության ռիսկահեն մոտեցումների կիրառմանը և պաշարների կառավարման ծախսերի նվազեցմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել սննդի արդյունաբերության կազմակերպություններում նյութական ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործմանը, արտադրական կորուստների կրճատմանը, ֆինանսական հաշվետվությունների արժանահավատության բարձրացմանը և կառավարչական որոշումների տեղեկատվական հիմքի բարելավմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել հաշվապահներին, աուդիտորներին, ֆինանսական և ներքին վերահսկողության մասնագետներին, սննդի արդյունաբերության կազմակերպությունների ղեկավարներին, տնտեսագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցում ֆիզիկայի «Մոլեկուլային ֆիզիկա» և «Ջերմային երևույթներ» բաժինների դժվար յուրացվող թեմաների արդյունավետ դասավանդման մեթոդիկայի մշակմանը և հիմնավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են այն հասկացություններն ու թեմաները, որոնք սովորողների համար առավել մեծ ճանաչողական դժվարություններ են առաջացնում՝ հաշվի առնելով դրանց վերացական բնույթը, միկրոսկոպիկ և մակրոսկոպիկ պատկերացումների փոխկապակցվածությունը, մաթեմատիկական ապարատի կիրառման անհրաժեշտությունը և առօրյա ինտուիտիվ պատկերացումների հետ հնարավոր հակասությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի հասկացությունների ուսուցմանը, ինչպիսիք են մոլեկուլային-կինետիկ տեսության հիմնական դրույթները, ջերմաստիճանը, ներքին էներգիան, ջերմաքանակը, ջերմափոխանակությունը, գազային օրենքները, իդեալական գազի վիճակի հավասարումը և ջերմային գործընթացները։ Աշխատանքում կարևորվում է սովորողների նախնական գիտելիքների և սխալ պատկերացումների բացահայտումը, դրանց աստիճանական վերակառուցումը և գիտականորեն հիմնավորված ֆիզիկական պատկերացումների ձևավորումը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է ուսուցման ակտիվ մեթոդների կիրառումը՝ փորձերի և ցուցադրությունների, խնդիրների լուծման, մոդելավորման, գրաֆիկական ներկայացումների, մտային փորձերի, ՏՀՏ գործիքների և իրավիճակային առաջադրանքների միջոցով։ Նման մոտեցումները հնարավորություն են տալիս տեսանելի դարձնել այն միկրոսկոպիկ գործընթացները, որոնք անմիջականորեն դիտարկելի չեն, և կապել տեսական գիտելիքը իրական ֆիզիկական երևույթների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆիզիկական մեծությունների միջև կապերի բացահայտմանը, բանաձևերի մեխանիկական անգիրից խուսափելուն և խնդիրների լուծման ալգորիթմական ու տրամաբանական մոտեցումների ձևավորմանը։ Աշխատանքը կարող է ներառել դասի կազմակերպման տարբեր մոդելներ, թեմատիկ ուսումնական առաջադրանքներ, փորձարարական աշխատանքներ և մեթոդական առաջարկություններ, որոնք ուղղված են սովորողների ճանաչողական ակտիվության և ինքնուրույնության բարձրացմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել դժվար յուրացվող նյութի մատուցման պարզեցմանը, սովորողների ֆիզիկական մտածողության զարգացմանը, տեսական գիտելիքների գործնական կիրառման կարողությունների ձևավորմանը և ավագ դպրոցում ֆիզիկայի ուսուցման արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ֆիզիկայի ուսուցիչներին, մանկավարժներին, մեթոդիստներին, կրթության հետազոտողներին, դասախոսներին, ուսուցիչների վերապատրաստման մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։