Ready-made Materials

Աշխատությունը նվիրված է որդանման ելունի լիմֆոիդ հյուսվածքի և միկրոշրջանառու հունի մորֆոֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը սուր ապենդիցիտի տարբեր ձևերի պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում որդանման ելունի հյուսվածքային կառուցվածքի փոփոխություններն են, որոնք զարգանում են բորբոքային գործընթացի տարբեր փուլերում և կարող են արտացոլել հիվանդության ընթացքի ու ծանրության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լիմֆոիդ հյուսվածքի կառուցվածքային փոփոխություններին, դրա բջջային կազմի և կազմակերպվածության հնարավոր տեղաշարժերին, ինչպես նաև միկրոշրջանառության համակարգի անոթային բաղադրիչների վիճակին։ Ուսումնասիրվում են միկրոանոթների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունները, անոթային պատի, արյան հոսքի և հյուսվածքների արյունամատակարարման առանձնահատկությունները, որոնք կարող են էական նշանակություն ունենալ բորբոքային գործընթացի զարգացման համար։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս սուր ապենդիցիտի տարբեր ձևերը դիտարկել ոչ միայն կլինիկական և մակրոսկոպիկ, այլև մանրադիտակային ու մորֆոֆունկցիոնալ մակարդակներում՝ բացահայտելով հյուսվածքային փոփոխությունների և հիվանդության ձևի միջև հնարավոր կապերը։ Կարևոր է նաև լիմֆոիդ հյուսվածքի և միկրոշրջանառու հունի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ իմունային և անոթային գործընթացները կարող են համատեղ պայմանավորել բորբոքային պատասխանի բնույթն ու ինտենսիվությունը։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել սուր ապենդիցիտի պաթոգենեզի, հյուսվածքային փոփոխությունների հաջորդականության և տարբեր ձևերի ձևավորման մեխանիզմների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ախտաբանական անատոմիայի, հյուսվածաբանության, անատոմիայի և վիրաբուժության մասնագետներին, բժշկական բուհերի դասախոսներին, գիտաշխատողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան ոլորտներում հետազոտություններ իրականացնող ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է 1988-1990 թվականներին Խորհրդային Ադրբեջանի տարածքում հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված բռնությունների և զանգվածային ոճրագործությունների քաղաքականության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այդ ժամանակաշրջանի քաղաքական և հասարակական զարգացումներն են, դրանց ազդեցությունը հայ բնակչության անվտանգության, իրավունքների և կենսապայմանների վրա, ինչպես նաև բռնությունների կազմակերպման, տարածման և հետևանքների հարցերը։ Աշխատությունը դիտարկում է գործընթացները Խորհրդային Միության վերջին տարիների քաղաքական ճգնաժամի, ազգային-տարածքային հակասությունների սրման և հասարակական հարաբերությունների կտրուկ վատթարացման համատեքստում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հայ բնակչության նկատմամբ բռնությունների տարբեր դրսևորումներին, բնակչության տեղահանություններին, մարդկային կորուստներին, գույքային վնասներին և փախստականների առաջացման գործընթացին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև պետական և տեղական իշխանությունների, հասարակական-քաղաքական ուժերի ու իրավապահ կառույցների արձագանքի ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև այն հարցը, թե ինչ պայմաններում և ինչ մեխանիզմներով բռնությունները վերածվեցին զանգվածային բնույթ կրող գործողությունների։ Աշխատությունը փորձում է համադրել պատմական փաստերը, վկայությունները և առկա փաստաթղթային նյութերը՝ ձևավորելու ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի հնարավորինս ամբողջական պատկեր։ Կարևորվում են նաև այդ իրադարձությունների ժողովրդագրական, սոցիալական և քաղաքական հետևանքները, մասնավորապես՝ հայ բնակչության բռնի տեղահանությունը և տարածաշրջանի հետագա զարգացումների վրա դրա ազդեցությունը։ Հետազոտությունը կարող է արժեքավոր լինել Խորհրդային Միության վերջին շրջանի պատմությամբ, հայ-ադրբեջանական հակամարտության պատմությամբ, ազգային հակամարտությունների, բռնությունների, տեղահանությունների և մարդու իրավունքների խնդիրներով զբաղվող պատմաբանների, քաղաքագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Նեմեսիոս Եմեսացու փիլիսոփայական հայացքների ուսումնասիրությանը և դրանց ազդեցության բացահայտմանը միջնադարյան հայ փիլիսոփայական մտքի զարգացման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում վաղ քրիստոնեական շրջանի կարևոր մտածողի աշխարհայացքն է, որը ձևավորվել է անտիկ փիլիսոփայական ավանդույթների և քրիստոնեական ուսմունքի փոխազդեցության պայմաններում։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են մարդու բնության, հոգու, մարմնի, բանականության, կամքի, ճանաչողության և բարոյականության վերաբերյալ նրա պատկերացումները՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց փիլիսոփայական հիմքերին և համակարգային փոխկապակցվածությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մարդու և հոգու մասին ուսմունքի ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ գաղափարները կարևոր տեղ են զբաղեցնում նրա փիլիսոփայական ժառանգության մեջ և հետագայում տարբեր ձևերով արտացոլվել են քրիստոնեական մտածողության մեջ։ Հետազոտությունը միաժամանակ դիտարկում է, թե ինչպես են այդ գաղափարները փոխանցվել հայ մտավոր և թարգմանական միջավայր, ինչպես են ընկալվել միջնադարյան հայ հեղինակների կողմից և ինչպիսի ազդեցություն են ունեցել հայ փիլիսոփայական մտքի ձևավորման ու զարգացման վրա։ Աշխատության մեջ կարող է կարևորվել նաև հայերեն թարգմանությունների, մեկնողական ավանդույթի և գաղափարների տարածման դերը՝ հնարավորություն տալով հասկանալու հայ և հունական փիլիսոփայական մտքի փոխառնչությունները։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նրանով, որ Նեմեսիոս Եմեսացու ժառանգությունը ներկայացնում է ոչ միայն որպես առանձին փիլիսոփայական համակարգ, այլև որպես միջնադարյան հայ մտավոր մշակույթի վրա ազդեցություն ունեցած գաղափարական աղբյուր։ Այն կարող է հետաքրքրել փիլիսոփայության պատմությամբ, հայագիտությամբ, միջնադարյան մշակույթով, թարգմանական գրականությամբ և հայ մտքի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև ուսանողներին, հետազոտողներին և հայ փիլիսոփայական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է չհագեցած ամոնիումային աղերի ներմոլեկուլային ցիկլացման ռեակցիաների ուսումնասիրությանը, դրանց մեխանիզմների բացահայտմանը և 4-հիդրօքսիմեթիլիզոինդոլինի աղերի ներմոլեկուլային վերացիկլացման գործընթացների հետազոտությանը։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունը օրգանական միացությունների ներմոլեկուլային փոխակերպումների օրինաչափությունների բացահայտումն է, երբ նույն մոլեկուլի տարբեր ֆունկցիոնալ խմբերի փոխազդեցության արդյունքում ձևավորվում են նոր ցիկլային կառուցվածքներ։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում ռեակցիաների ընթացքի վրա ազդող կառուցվածքային և քիմիական գործոններին, հնարավոր միջանկյալ փուլերին, ռեակցիոն կենտրոնների փոխազդեցությանը և վերջնական արտադրանքների առաջացման մեխանիզմներին։ Ներմոլեկուլային ցիկլացման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե ինչպես են մոլեկուլի կառուցվածքը, չհագեցված կապերի դիրքը, ֆունկցիոնալ խմբերի բնույթը և տարածական դասավորվածությունը պայմանավորում ցիկլային միացությունների առաջացումը։ Առանձին նշանակություն ունի 4-հիդրօքսիմեթիլիզոինդոլինի աղերի վերացիկլացման գործընթացների ուսումնասիրությունը, որը կարող է բացահայտել հետերոցիկլային համակարգերի փոխակերպման նոր օրինաչափություններ և դրանց հնարավոր ռեակցիոն ուղիները։ Աշխատությունը կարևոր է օրգանական սինթեզի և ռեակցիաների մեխանիզմների տեսական ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ նման հետազոտությունները նպաստում են բարդ կառուցվածքով հետերոցիկլային միացությունների ստացման մեթոդների կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել օրգանական քիմիկոսներին, սինթետիկ քիմիայի մասնագետներին, քիմիական ռեակցիաների մեխանիզմներով զբաղվող հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է կանոնավոր հիպոէլիպտիկ հավասարումների որոշակի դասի ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով փոքր պարամետրի մեթոդի կիրառությանը։ Հետազոտության հիմքում այնպիսի դիֆերենցիալ հավասարումների վերլուծությունն է, որոնցում հիպոէլիպտիկ բնույթը պայմանավորված է հավասարման գործակիցների և ածանցյալների կառուցվածքով, ինչի հետևանքով դրանց ուսումնասիրությունը պահանջում է հատուկ անալիտիկ մոտեցումներ։ Փոքր պարամետրի մեթոդը հնարավորություն է տալիս բարդ հավասարումների լուծումների կառուցվածքը հետազոտել պարամետրի փոքր արժեքների դեպքում՝ առանձնացնելով հիմնական անդամները և գնահատելով ավելի բարձր կարգի ուղղումների ազդեցությունը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել համապատասխան հավասարումների լուծումների գոյության, միակության, մոտավոր ներկայացման և ասիմպտոտիկ վարքի հարցերը, ինչպես նաև լուծումների կախվածությունը հավասարման պարամետրերից։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև այնպիսի գնահատականների ստացումը, որոնք թույլ են տալիս հիմնավորել կիրառվող մոտավոր մեթոդների ճշգրտությունն ու սահմանները։ Հետազոտությունը կարող է ներառել հիպոէլիպտիկ օպերատորների հատկությունների, հավասարումների կառուցվածքային առանձնահատկությունների և փոքր պարամետրի նկատմամբ լուծումների վարքի տեսական վերլուծություն։ Աշխատությունը մասնագիտական բնույթ ունի և կարող է հետաքրքրել մասնակի ածանցյալներով հավասարումների, դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության, ֆունկցիոնալ վերլուծության և ասիմպտոտիկ մեթոդների ոլորտներում աշխատող մաթեմատիկոսներին ու հետազոտողներին։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև ասպիրանտների և մաթեմատիկայի այն մասնագետների համար, ովքեր ուսումնասիրում են հիպոէլիպտիկ հավասարումների լուծումների հատկությունները և պարամետրական խնդիրների վերլուծության ժամանակակից մեթոդները։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ագրոպարենային համակարգում տնտեսաձևերի զարգացման և արտադրության արդյունավետության բարձրացման հիմնական տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման տարբեր ձևերը, դրանց զարգացման առանձնահատկությունները և շուկայական տնտեսության պայմաններում դրանց արդյունավետ գործունեության հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ագրոպարենային համակարգի առանձին օղակների փոխկապակցվածությանը, արտադրության կազմակերպման արդյունավետությանը, ռեսուրսների օգտագործմանը և գյուղատնտեսական արտադրանքի մրցունակության բարձրացման խնդիրներին։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել արտադրության ծախսերի, եկամտաբերության, աշխատանքի արտադրողականության, նյութական և ֆինանսական ռեսուրսների օգտագործման, ինչպես նաև տեխնիկական ու կազմակերպական գործոնների ազդեցությունը արտադրության արդյունքների վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև գյուղատնտեսական տնտեսությունների զարգացման համար անհրաժեշտ տնտեսական պայմանների վերլուծությունը՝ հաշվի առնելով շուկայի պահանջները, արտադրողների հնարավորությունները, պետական աջակցության մեխանիզմները և ոլորտի կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը նպատակ ունի բացահայտելու այն գործոններն ու խոչընդոտները, որոնք սահմանափակում են ագրոպարենային համակարգի արդյունավետ զարգացումը, և ներկայացնելու դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև գյուղատնտեսական արտադրության ինտենսիվացմանը, նոր տեխնոլոգիաների ներդրմանը, արտադրական ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործմանը և գյուղատնտեսական տնտեսությունների տնտեսական կայունության ամրապնդմանը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է Հայաստանի ագրարային տնտեսության զարգացման գործընթացները հասկանալու տեսանկյունից և կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ագրարային ոլորտի մասնագետներին, գյուղատնտեսական կազմակերպությունների ղեկավարներին, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետներին, հետազոտողներին և տնտեսագիտական ու գյուղատնտեսական կրթություն ստացող ուսանողներին։

Գիրքը նվիրված է պատմական և քաղաքական նշանակություն ունեցող մի իրադարձության քննությանը՝ այն ներկայացնելով որպես բարոյական, հասարակական և պատմական պատասխանատվության խնդիր։ Հեղինակը կենտրոնանում է տեղի ունեցածի հանգամանքների, նախապատմության և հետևանքների վրա՝ փորձելով բացահայտել այն գործողությունները, որոշումները և քաղաքական պայմանները, որոնք հանգեցրել են քննարկվող իրադարձությանը։ Աշխատության մեջ պատմական փաստերը զուգորդվում են քննադատական մեկնաբանությունների հետ, ինչի շնորհիվ ընթերցողը հնարավորություն է ստանում իրադարձությունը դիտարկել ոչ միայն ժամանակագրական, այլև բարոյական ու քաղաքական տեսանկյուններից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդկային կորուստներին, հասարակական արձագանքներին, պատասխանատվության հարցերին և պատմական հիշողության ձևավորմանը։ Հեղինակը կարող է անդրադառնալ նաև տարբեր կողմերի դիրքորոշումներին՝ փորձելով ներկայացնել իրադարձության շուրջ ձևավորված տեսակետների հակասությունները և դրանց ազդեցությունը հետագա պատմական զարգացումների վրա։ Հրատարակությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ պատմական անցքերը դիտարկում է քննադատական հիշողության և արդարության որոնման համատեքստում՝ ընդգծելով անցյալի ուսումնասիրության նշանակությունը նմանատիպ իրադարձությունների կրկնությունը կանխելու համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքականության և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրողներին, լրագրողներին, հետազոտողներին և այն ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են պատմական հակասություններով, հասարակական պատասխանատվությամբ և անցյալի իրադարձությունների քննադատական վերլուծությամբ։

Աշխատությունը նվիրված է երաժշտության և հայկական սփյուռքի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով երաժշտությունը որպես ազգային ինքնության պահպանման, մշակութային հիշողության փոխանցման և համայնքային կապերի ամրապնդման կարևոր միջոց։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում այն գործընթացներին, որոնց միջոցով հայերը տարբեր երկրներում ձևավորել, պահպանել և վերաիմաստավորել են իրենց երաժշտական ավանդույթները՝ միաժամանակ փոխազդելով տեղի մշակութային միջավայրերի հետ։ Երաժշտությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գեղարվեստական արտահայտության ձև, այլև որպես սփյուռքահայ համայնքների ինքնության, պատմական հիշողության և մշակութային ժառանգության կրող։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ ժողովրդական, հոգևոր, դասական և ժամանակակից երաժշտական ավանդույթների զարգացմանը, ինչպես նաև դրանց տարածմանն ու վերափոխմանը տարբեր սփյուռքյան համայնքներում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում երաժշտական կատարողներին, խմբերին, կազմակերպություններին և համայնքային կառույցներին, որոնք նպաստել են հայկական երաժշտական մշակույթի պահպանմանն ու տարածմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է մշակութային փոխազդեցության գործընթացը, որի արդյունքում հայկական երաժշտական ժառանգությունը կարող էր ձեռք բերել նոր ձևեր, ոճային առանձնահատկություններ և մեկնաբանություններ՝ կախված տվյալ համայնքի պատմական ու սոցիալական պայմաններից։ Աշխատությունը արժեքավոր է նաև հայկական սփյուռքի ինքնության ձևավորման և պահպանման համատեքստում, քանի որ ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է երաժշտությունը կապ ստեղծել հայրենիքի, համայնքի և անհատական հիշողության միջև։ Այն կարող է հետաքրքրել երաժշտագետներին, հայագետներին, ազգագրագետներին, մշակութաբաններին, սփյուռքագիտությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև հայկական երաժշտական ժառանգության և սփյուռքի մշակութային կյանքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է բջջային թաղանթների լիպիդային բաղադրիչի փոփոխությունների և դրանց միջոցով բջջային ակտիվության կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում բջջային մեմբրանի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունների փոխկապակցվածությունն է, քանի որ լիպիդային բաղադրության փոփոխությունները կարող են էապես ազդել թաղանթի ֆիզիկական հատկությունների, թաղանթային սպիտակուցների գործունեության, ազդանշանային գործընթացների և բջջի ընդհանուր ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում լիպիդային բաղադրիչի վերափոխման գործընթացներին և դրանց փոխհամաձայնեցված բնույթին՝ դիտարկելով, թե ինչպես են տարբեր լիպիդային համակարգեր և դրանց փոխազդեցությունները մասնակցում բջջային պատասխանների ձևավորմանն ու կարգավորմանը։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել մեմբրանի լիպիդների դերը բջջային ազդանշանների փոխանցման, իոնային հոսքերի, ընկալիչների և ֆերմենտային համակարգերի գործունեության, ինչպես նաև բջջի միջավայրային ազդեցություններին հարմարվելու գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բջջային ակտիվությունը դիտարկել ոչ միայն սպիտակուցների և գենետիկական կարգավորման մակարդակներում, այլև մեմբրանի լիպիդային կառուցվածքի դինամիկ փոփոխությունների տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է կարևոր լինել բջջային կենսաբանության, կենսաքիմիայի, մեմբրանային ֆիզիոլոգիայի և մոլեկուլային կենսաբանության ոլորտներում իրականացվող հետազոտությունների համար՝ նպաստելով բջջային թաղանթների կառուցվածքի, լիպիդային փոխանակության և բջջային կարգավորման մեխանիզմների ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել համապատասխան ոլորտների գիտաշխատողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին, ուսանողներին և այն հետազոտողներին, ովքեր ուսումնասիրում են բջջային մեմբրանների կառուցվածքաֆունկցիոնալ առանձնահատկություններն ու դրանց մասնակցությունը բջջային ակտիվության վերահսկմանը։

Աշխատությունը նվիրված է ֆրուկտոզով պայմանավորված նյութափոխանակային խանգարումների նեյրոնային և անոթային դրսևորումների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև բուսական ծագման հակախոլինէսթերազային ակտիվությամբ օժտված միջոցների հնարավոր պաշտպանիչ ազդեցության գնահատմանը։ Հետազոտության կենտրոնում նյութափոխանակության խանգարումների և նյարդային ու անոթային համակարգերի գործունեության փոխկապակցվածությունն է։ Ուսումնասիրվում են այն փոփոխությունները, որոնք կարող են առաջանալ ֆրուկտոզի բարձր կամ երկարատև ազդեցության հետևանքով՝ ուշադրություն դարձնելով նեյրոնների ֆունկցիոնալ վիճակին, անոթային կարգավորմանը և օրգանիզմի նյութափոխանակային հավասարակշռությանը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև հակախոլինէսթերազային ակտիվություն ունեցող բուսական միջոցների ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար դրանց հնարավոր դերը առաջացած խանգարումների մեղմացման կամ կանխարգելման գործընթացում։ Հակախոլինէսթերազային ազդեցությունը դիտարկվում է հատկապես խոլիներգիկ հաղորդակցության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ ացետիլխոլինի փոխանակության փոփոխությունները կարող են անդրադառնալ ինչպես նյարդային համակարգի գործունեության, այնպես էլ անոթային տոնուսի կարգավորման վրա։ Հետազոտությունը համադրում է նյութափոխանակային, նեյրոնային և անոթային ցուցանիշների ուսումնասիրությունը՝ փորձելով բացահայտել դրանց միջև առկա փոխկապակցվածությունները և գնահատել բուսական ծագման կենսաբանական ակտիվ միացությունների պաշտպանիչ ներուժը։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել կենսաբժշկական հետազոտությունների, նեյրոֆիզիոլոգիայի, դեղագիտության, ֆարմակոլոգիայի, նյութափոխանակության խանգարումների և բուսական ծագման բուժական միջոցների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։ Այն նաև կարող է հետաքրքրել հետազոտողներին, ովքեր ուսումնասիրում են սննդային գործոնների ազդեցությունը նյարդաանոթային համակարգի վրա և բնական միացությունների կիրառման հնարավորությունները նյութափոխանակային ու նյարդաանոթային խանգարումների պայմաններում։

Աշխատությունը նվիրված է տնտեսագիտական ուղղվածությամբ կրթական գործընթացում գործարար անգլերենի ուսուցման միջոցով գործաբանական իրազեկության զարգացման հիմնախնդրին։ Այն ուսումնասիրում է լեզվական գիտելիքների և իրական մասնագիտական հաղորդակցության միջև կապը՝ կարևորելով այն կարողությունների ձևավորումը, որոնք անհրաժեշտ են տնտեսագիտական և գործարար միջավայրում անգլերենով արդյունավետ, նպատակային և իրավիճակին համապատասխան հաղորդակցվելու համար։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում ոչ միայն բառապաշարի, քերականական կառուցվածքների և մասնագիտական տերմինաբանության յուրացմանը, այլև լեզվի գործածության սոցիալական, մշակութային և հաղորդակցական առանձնահատկություններին։ Աշխատության շրջանակում գործաբանական իրազեկությունը դիտարկվում է որպես սովորողի կարողություն՝ ճիշտ հասկանալու հաղորդակցական իրավիճակը, ընտրելու համապատասխան լեզվական միջոցներ, հաշվի առնելու զրուցակցի կարգավիճակը, հաղորդակցության նպատակը, համատեքստը և մասնագիտական միջավայրի ընդունված նորմերը։ Առանձին կարևորություն է տրվում գործարար հաղորդակցության այնպիսի ձևերին, ինչպիսիք են բանակցությունները, գործնական հանդիպումները, պաշտոնական և ոչ պաշտոնական նամակագրությունը, ներկայացումները, քննարկումները, առաջարկների ձևակերպումը և մասնագիտական փոխգործակցությունը։ Նյութը կարող է անդրադառնալ նաև ուսուցման մեթոդներին ու մանկավարժական մոտեցումներին, որոնց կիրառմամբ հնարավոր է զարգացնել սովորողների գործաբանական հմտությունները և նրանց պատրաստել իրական մասնագիտական հաղորդակցության իրավիճակներին։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ տնտեսագիտական կրթության շրջանակում օտար լեզվի իմացությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես լեզվական գիտելիքների ամբողջություն, այլև որպես մասնագիտական գործունեության արդյունավետ իրականացման գործիք։ Այն կարող է օգտակար լինել անգլերենի և գործարար անգլերենի դասավանդմամբ զբաղվող մասնագետներին, տնտեսագիտական բուհերի դասախոսներին, ուսանողներին, լեզվամանկավարժության հետազոտողներին և մասնագիտական հաղորդակցության խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Այս հրատարակությունը նվիրված է 1993 թվականին Հայաստանի գրադարանային և տեղեկատվական համակարգում իրականացված աշխատանքների ուսումնասիրությանն ու գնահատմանը։ Նյութում ներկայացվում են այդ ժամանակահատվածում գրադարանների գործունեության հիմնական ուղղությունները, կատարված աշխատանքների արդյունքները, կազմակերպչական գործընթացները և մասնագիտական խնդիրները՝ ուշադրություն դարձնելով համակարգի զարգացման, աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման և ծառայությունների բարելավման հնարավորություններին։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից է իրականացված գործունեության վերլուծությունը, որի միջոցով փորձ է արվում առանձնացնել գրադարանների աշխատանքի հաջողված կողմերը, առկա դժվարությունները, կազմակերպչական բացերը և այն հարցերը, որոնք պահանջում էին հետագա կատարելագործում։ Հրատարակությունը միաժամանակ ունի գործնական և մեթոդական նշանակություն, քանի որ ներկայացվող հանձնարարականները կարող էին կիրառվել գրադարանների առօրյա գործունեության կազմակերպման, աշխատանքների պլանավորման, հաշվետվությունների կազմման, ընթերցողների սպասարկման, ֆոնդերի օգտագործման և մասնագիտական գործընթացների համակարգման ընթացքում։ Նյութը արժեքավոր է նաև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի Հայաստանի գրադարանային ոլորտի վիճակը բնութագրող աղբյուր, քանի որ արտացոլում է 1990-ականների սկզբի սոցիալ-տնտեսական և կազմակերպական փոփոխությունների պայմաններում գրադարանների առջև ծառացած խնդիրներն ու դրանց լուծման ուղղությամբ առաջարկվող մոտեցումները։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագիտությամբ, մատենագիտությամբ, տեղեկատվական սպասարկմամբ և Հայաստանի մշակութային ու կրթական հաստատությունների պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և ոլորտի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Hրատարակությունը հատկապես օգտակար է այն ուսումնասիրությունների համար, որոնք նպատակ ունեն վերականգնելու Հայաստանի գրադարանային համակարգի զարգացման ընթացքը անկախության առաջին տարիներին, հասկանալու այդ ժամանակաշրջանի աշխատանքային առաջնահերթությունները և ուսումնասիրելու գրադարանային գործունեության կազմակերպման մեթոդական սկզբունքները։

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Արգենտինայում և Բրազիլիայում ձևավորված ու զարգացած հայկական մամուլի պատմության, բովանդակության, դերակատարության և համայնքային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը հայկական սփյուռքի տպագիր մշակութային ժառանգությունը դիտարկում է որպես հայ համայնքների հասարակական, ազգային, մշակութային և քաղաքական կյանքի կարևոր բաղադրիչ։ Արգենտինան և Բրազիլիան Հարավային Ամերիկայի այն երկրներից են, որտեղ ձևավորվել են կազմակերպված հայկական համայնքներ և զարգացել հայկական տպագրական գործունեություն։ Մատենագիտական ուսումնասիրությունների համաձայն՝ տարբեր ժամանակաշրջաններում Արգենտինայում հրատարակվել է շուրջ 100, իսկ Բրազիլիայում՝ մոտ 15 հայկական պարբերական, ինչը վկայում է տարածաշրջանում հայկական մամուլի նշանակալի ավանդույթի մասին։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել այդ պարբերականների ստեղծման պատմական նախադրյալները, հրատարակման վայրերը, պարբերականության ձևերը, լեզվական առանձնահատկությունները, խմբագրական ուղղությունները և ընթերցողական շրջանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մամուլի դերին՝ որպես հայ համայնքների ներքին հաղորդակցության, ազգային ինքնության պահպանման և սերունդների միջև մշակութային կապի ապահովման միջոցի։ Պարբերականները ոչ միայն տարածել են նորություններ և հասարակական-քաղաքական տեղեկություններ, այլև անդրադարձել են կրթությանը, եկեղեցական կյանքին, մշակույթին, գրականությանը, համայնքային կազմակերպությունների գործունեությանը, Հայաստանի և սփյուռքի իրադարձություններին ու ազգային խնդիրներին։ Արգենտինայի հայկական մամուլի կարևորության մասին վկայում է նաև այն, որ երկրի հայկական համայնքում մամուլը զարգացել է կրթական, եկեղեցական և հասարակական կառույցների կողքին՝ դառնալով համայնքային կյանքի կազմակերպման կարևոր գործիք։ Ժամանակակից շրջանում Արգենտինայի հիմնական հայկական թերթերից են Diario Armenia-ն և Sardarabad-ը, ինչպես նաև գործում են առցանց լրատվական հարթակներ։ Բրազիլիայի դեպքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում հատկապես Սան Պաուլուի հայկական մամուլի պատմությունը, որի վերաբերյալ առանձին ուսումնասիրություններ անդրադառնում են 1940-1970-ական թվականների մամուլի գործունեությանը և դրա հասարակական նշանակությանը։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել նաև մամուլի կապը հայկական կուսակցությունների, բարեգործական և մշակութային կազմակերպությունների, եկեղեցական կառույցների ու համայնքային միությունների հետ։ Այդ համատեքստում պարբերականները կարող էին հանդես գալ տարբեր գաղափարական և հասարակական դիրքորոշումների արտահայտման հարթակների դերում՝ արտացոլելով սփյուռքահայ համայնքների ներքին բազմազանությունը։ Կարևոր է նաև մամուլի միջոցով Հայաստանի հետ կապի պահպանման խնդիրը․ պարբերականները տեղեկություններ են փոխանցել Հայաստանի քաղաքական, հասարակական և մշակութային կյանքի մասին և միաժամանակ արտահայտել Սփյուռքի վերաբերմունքը համազգային նշանակության իրադարձությունների նկատմամբ։ Հայկական մամուլի ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նաև որպես պատմական սկզբնաղբյուր, քանի որ պարբերականների էջերում պահպանվել են համայնքային կյանքի, կազմակերպությունների գործունեության, անհատների, միջոցառումների, կրթական հաստատությունների և հասարակական գործընթացների վերաբերյալ բազմաթիվ տեղեկություններ։ Արգենտինայի և Բրազիլիայի հայկական մամուլի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու նաև Հարավային Ամերիկայի հայ համայնքների ձևավորման և զարգացման որոշակի փուլեր, նրանց հասարակական կազմակերպվածության մակարդակը և ազգային ինքնության պահպանման մեխանիզմները։ Թեմայի վերաբերյալ առանձին հետազոտություններ ընդգծում են, որ Հարավային Ամերիկայի հայկական մամուլի ուսումնասիրությունը երկար ժամանակ համեմատաբար քիչ է ուսումնասիրվել հայերեն գիտական գրականության մեջ, թեև գոյություն ունեն մատենագիտական ցանկեր և մասնակի ուսումնասիրություններ։ Այս պատճառով աշխատանքը կարևոր է ոչ միայն մամուլի պատմության, այլև սփյուռքագիտության, հայագիտության և հայկական տպագիր ժառանգության պահպանության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, սփյուռքագետներին, լրագրության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակութաբաններին և Արգենտինայի ու Բրազիլիայի հայկական համայնքների պատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին։ Ուսումնասիրության արժեքը հատկապես պայմանավորված է նրանով, որ հայկական մամուլը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պարբերական հրատարակությունների ամբողջություն, այլև որպես ազգային հիշողության, մշակութային ինքնության, համայնքային կապերի և հասարակական կազմակերպվածության պահպանման կարևոր գործոն։

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է էլեկտրամագնիսական կախոցի ավտոմատացված նախագծման համակարգի մշակման տեսական, մեթոդական և կիրառական խնդիրներին։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ստեղծել այնպիսի նախագծման համակարգ, որը հնարավորություն կտա ավտոմատացնել էլեկտրամագնիսական կախոցի կառուցվածքային և տեխնիկական պարամետրերի ընտրության, հաշվարկման և օպտիմալացման գործընթացները։ Էլեկտրամագնիսական կախոցը կարող է կիրառվել տարբեր տեխնիկական համակարգերում, որտեղ անհրաժեշտ է ապահովել օբյեկտի դիրքի, շարժման կամ տատանումների վերահսկվող կառավարում՝ օգտագործելով էլեկտրամագնիսական ուժեր։ Նման համակարգերի նախագծումը պահանջում է էլեկտրական, մագնիսական, մեխանիկական և կառավարման բազմաթիվ պարամետրերի փոխկապակցված հաշվարկ, ինչի պատճառով նախագծման գործընթացի ավտոմատացումը կարող է զգալիորեն բարձրացնել հաշվարկների արագությունն ու ճշգրտությունը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել էլեկտրամագնիսական կախոցի աշխատանքի ֆիզիկական սկզբունքները, դրա հիմնական կառուցվածքային տարրերը և դրանց փոխազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կախոցի էլեկտրամագնիսական բնութագրերի մաթեմատիկական մոդելավորմանը, որի միջոցով հնարավոր է որոշել անհրաժեշտ մագնիսական ուժը, հոսանքի և լարման պարամետրերը, կոճերի և մագնիսական շղթայի բնութագրերը, ինչպես նաև մեխանիկական բեռնվածության ազդեցությունը համակարգի աշխատանքի վրա։ Ավտոմատացված նախագծման համակարգի մշակումը ենթադրում է հաշվարկային ալգորիթմների, տվյալների մուտքագրման և մշակման մեխանիզմների, նախագծային պարամետրերի ընտրության և ստացված արդյունքների վերլուծության գործիքների ստեղծում։ Համակարգը կարող է հնարավորություն տալ օգտվողին սահմանել ելակետային տեխնիկական պահանջները, որից հետո համապատասխան մաթեմատիկական և հաշվարկային մոդելների հիման վրա ավտոմատ կերպով որոշվեն համակարգի հիմնական պարամետրերը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նախագծային տարբերակների համեմատությունը և օպտիմալ լուծման ընտրությունը։ Օպտիմալացման չափանիշները կարող են ներառել էլեկտրամագնիսական կախոցի զանգվածը, էներգիայի սպառումը, աշխատանքի կայունությունը, արձագանքման արագությունը, կառավարման ճշգրտությունը, կառուցվածքի հուսալիությունը և արտադրական ծախսերը։ Այսպիսի բազմագործոն մոտեցումը հնարավորություն է տալիս նախագծման գործընթացը համապատասխանեցնել ոչ միայն առանձին տեխնիկական պարամետրի, այլև ամբողջ համակարգի արդյունավետության պահանջներին։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև կառավարման համակարգի մոդելավորում, քանի որ էլեկտրամագնիսական կախոցի կայուն աշխատանքը մեծապես կախված է օբյեկտի դիրքի կամ շարժման փոփոխությունների նկատմամբ կառավարման համակարգի արձագանքից։ Սենսորներից ստացվող տեղեկատվության մշակումը, կառավարման ազդանշանի ձևավորումը և էլեկտրամագնիսական գործադիր մեխանիզմի համապատասխան կառավարումը կարող են դիտարկվել որպես ավտոմատացված համակարգի կարևոր բաղադրիչներ։ Մաթեմատիկական և համակարգչային մոդելավորման միջոցով հնարավոր է նախապես գնահատել համակարգի դինամիկ վարքը, հայտնաբերել նախագծային թերությունները և նվազեցնել ֆիզիկական նախատիպերի ստեղծման անհրաժեշտությունը։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ մշակված ավտոմատացված նախագծման համակարգը կարող է կրճատել ինժեներական հաշվարկների կատարման ժամանակը, նվազեցնել նախագծման ընթացքում հնարավոր սխալների հավանականությունը և հեշտացնել տարբեր տեխնիկական պահանջներին համապատասխանող էլեկտրամագնիսական կախոցների ստեղծումը։ Այն կարող է կիրառվել մեքենաշինության, ավտոմատացման, ռոբոտատեխնիկայի, ճշգրիտ մեխանիկայի, տրանսպորտային և այլ տեխնիկական համակարգերի նախագծման գործընթացներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ինժեներներին, ավտոմատացման և կառավարման մասնագետներին, էլեկտրատեխնիկներին, մեխանիկներին, համակարգչային մոդելավորման մասնագետներին, ինչպես նաև տեխնիկական բուհերի ուսանողներին և հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ էլեկտրամագնիսական կախոցի բարդ բազմապարամետրային նախագծման խնդիրը ներկայացնում է ավտոմատացված հաշվարկային համակարգի միջոցով՝ միավորելով մաթեմատիկական մոդելավորումը, ինժեներական հաշվարկը, օպտիմալացումը և համակարգչային նախագծումը։