Պատրաստի նյութեր

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բյուջետային վերահսկողության համակարգի ուսումնասիրությանը, դրա գործող մեխանիզմների արդյունավետության գնահատմանը և կատարելագործման հիմնական ուղղությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում պետական և համայնքային բյուջեների ձևավորման, հաստատման, կատարման և հաշվետվողականության փուլերում իրականացվող վերահսկողական գործընթացները՝ կարևորելով հանրային ֆինանսական միջոցների օրինական, նպատակային և արդյունավետ օգտագործումը։ Վերլուծվում են բյուջետային վերահսկողություն իրականացնող պետական մարմինների գործառույթները, նրանց իրավասությունների բաշխումը, փոխգործակցության մեխանիզմները և վերահսկողական գործունեության կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներքին և արտաքին ֆինանսական վերահսկողության ձևերին, պետական ֆինանսական աուդիտին, բյուջետային ծրագրերի կատարման գնահատմանը, ֆինանսական խախտումների բացահայտմանը և դրանց կանխարգելման մեխանիզմներին։ Քննության են առնվում բյուջետային միջոցների ծախսման արդյունավետության գնահատման չափանիշները, պետական ծրագրերի ֆինանսավորման արդյունքների վերահսկումը և հատկացված միջոցների ու ձեռք բերված արդյունքների միջև կապի ապահովման խնդիրները։ Կարևորվում է վերահսկողության անցումը միայն խախտումների հետագա արձանագրումից դեպի կանխարգելիչ և ռիսկերի վրա հիմնված մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ֆինանսական կառավարման հնարավոր խնդիրները բացահայտել ավելի վաղ փուլերում։ Ուսումնասիրվում են նաև բյուջետային գործընթացների թվայնացման, միասնական տեղեկատվական համակարգերի ներդրման, տվյալների փոխանակման և վերահսկողական ընթացակարգերի ավտոմատացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հանրային ֆինանսների կառավարման թափանցիկության, պետական մարմինների հաշվետվողականության և բյուջետային տեղեկատվության հասանելիության բարձրացման նշանակությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գործող օրենսդրական և կազմակերպական մեխանիզմների վերլուծությունը՝ դրանցում առկա բացերի, գործառույթների հնարավոր կրկնությունների և վերահսկողության արդյունավետությունը սահմանափակող գործոնների բացահայտման նպատակով։ Քննարկվում են վերահսկողական մարմինների մասնագիտական կարողությունների զարգացման, ժամանակակից աուդիտորական մեթոդների կիրառման, ռիսկերի գնահատման համակարգերի կատարելագործման և վերահսկողության արդյունքների հիման վրա կառավարչական որոշումների ընդունման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել ՀՀ բյուջետային վերահսկողության համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը, ֆինանսական կարգապահության ամրապնդմանը, հանրային միջոցների ոչ արդյունավետ օգտագործման ռիսկերի նվազեցմանը և պետական ֆինանսների կառավարման առավել թափանցիկ ու հաշվետու համակարգի ձևավորմանը։