Պատրաստի նյութեր

Աշխատությունը նվիրված է Խաչատուր Աբովյանի կյանքին, գրական և հասարակական գործունեությանը՝ հրատարակված նրա մահվան 100-ամյակի առթիվ։ Ներկայացվում են մեծ գրողի և լուսավորչի կենսագրության հիմնական դրվագները, նրա ստեղծագործական ժառանգությունը, մանկավարժական և ազգային-լուսավորական գաղափարները, ինչպես նաև հայ նոր գրականության և մշակույթի զարգացման գործում ունեցած բացառիկ ավանդը։ Ուսումնասիրությունում անդրադարձ է կատարվում նրա գրական, լեզվական և հասարակական գործունեության առանձնահատկություններին, ստեղծագործությունների գաղափարական և գեղարվեստական արժեքներին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը հայ ազգային ինքնագիտակցության, կրթության և հասարակական մտքի զարգացման վրա։ Հրատարակությունը նպաստում է Խաչատուր Աբովյանի ժառանգության առավել խորքային ընկալմանը և նրա պատմական դերի արժևորմանը հայ մշակույթի և գրականության համատեքստում։

Այս ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Հայաստանի ազգային գրադարանի արվեստի բաժնում պահպանվող Խաչատուր Աբովյանին նվիրված ոչ գրքային նյութերի ամբողջական հավաքածուն՝ ընդգծելով դրանց մշակութային, պատմական և պատկերագրական նշանակությունը։ Աշխատանքը դիտարկում է այնպիսի նյութեր, ինչպիսիք են գեղարվեստական բնօրինակ նկարները, լուսանկարները, բացիկները, օրացույցները, պատկերազարդ հրատարակությունները և այլ վիզուալ տպագրական արտադրանքներ, որոնք ձևավորվել են Աբովյանի կերպարի շուրջ դեռևս 19-րդ դարից սկսած և շարունակաբար համալրվել են հետագա տարիներին՝ դառնալով նրա հիշատակի և հանրային ընկալման կարևոր կրողներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն փաստին, որ Աբովյանի առաջին դիմանկարի հիման վրա ստեղծված պատկերները լայնորեն տարածվել են և դարձել են նրա պատկերագրական ավանդույթի հիմքը, իսկ ժամանակի ընթացքում այդ պատկերները վերարտադրվել են տարբեր տեխնիկաներով՝ պահպանելով և միաժամանակ ձևափոխելով նրա հանրային կերպարը։ Հետազոտությունը նաև բացահայտում է, որ ազգային գրադարանի արվեստի բաժինը հանդիսանում է այս նյութերի կարևոր պահոցներից մեկը, որտեղ դրանք ոչ միայն պահպանվում են, այլև օգտագործվում են գիտական ուսումնասիրությունների համար՝ նպաստելով հայ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությանն ու հանրահռչակմանը, ինչպես նաև ցույց տալով, թե ինչպես է Աբովյանի կերպարը արտացոլվել հայ գեղարվեստական մշակույթի տարբեր շերտերում։

Այս ժողովածուն ներառում է Khachatur Abovian-ի ընտիր ստեղծագործությունները՝ ներկայացնելով նրա գրական և հասարակական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Այն առանձնահատուկ տեղ է հատկացնում նոր հայ գրականության ձևավորմանը, ժողովրդական լեզվի կիրառմանը և ազգային ինքնագիտակցության արթնացման գաղափարին։ Աբովյանի ստեղծագործություններում արտացոլվում են հայ ժողովրդի կենցաղը, սոցիալական խնդիրները, պատմական ճակատագրական իրադարձությունները և կրթության ու լուսավորության կարևորությունը։ Նրա արձակը և հրապարակախոսական գործերը բնորոշվում են պարզ, կենդանի լեզվով և իրականության անմիջական պատկերումով՝ նպատակ ունենալով մոտեցնել գրականությունը լայն հասարակությանը։ Ժողովածուն նաև ընդգծում է հեղինակի դերը որպես մանկավարժ և ազգային վերածննդի գաղափարախոս՝ ցույց տալով նրա ազդեցությունը հայ մշակույթի և գրականության զարգացման վրա։ Այս ընտրանին կարևոր է ինչպես գրականագիտական ուսումնասիրությունների, այնպես էլ հայ մշակույթի պատմության ընկալման համար։