Ready-made Materials

Պատմաիրավական և քաղաքագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի երրորդ Հանրապետության պետական կառավարման ձևի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը 1991–1995 թվականներին։ Քննության են առնվում Հայաստանի անկախության վերականգնմանը հաջորդած պետականաշինության գործընթացները, խորհրդային կառավարման համակարգից անկախ պետականության անցման իրավաքաղաքական նախադրյալները և պետական իշխանության նոր ինստիտուտների ձևավորման պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախագահի, օրենսդիր և գործադիր իշխանության մարմինների իրավասություններին, դրանց փոխհարաբերություններին և իշխանությունների տարանջատման սկզբունքի իրականացման հիմնախնդիրներին։ Վերլուծվում են անկախության առաջին տարիներին գործող սահմանադրաիրավական կարգավորումները, պետական կառավարման կազմակերպական կառուցվածքը և քաղաքական որոշումների ընդունման մեխանիզմները։ Քննարկվում են նաև քաղաքական կուսակցությունների, ներկայացուցչական մարմինների, պետական վարչակազմի և հասարակական գործընթացների ազդեցությունները կառավարման համակարգի կայացման վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են պետական իշխանության կենտրոնացման և հավասարակշռման հարցերը, ժողովրդավարական ինստիտուտների ձևավորման դժվարությունները և պետական կառավարման արդյունավետության ապահովման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում 1995 թվականի Սահմանադրության ընդունման պատմական ու իրավական նշանակությանը, կառավարման համակարգի սահմանադրական ամրագրմանը և նախորդ ժամանակաշրջանի ինստիտուցիոնալ զարգացումների գնահատմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի նորագույն պատմության, սահմանադրական իրավունքի, քաղաքագիտության, պետական կառավարման և պետականաշինության գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Սննդի տեխնոլոգիայի և սննդարդյունաբերության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պտղային ալկոհոլային խմիչքների արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացների ուսումնասիրությանը և դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում տարբեր պտղատեսակների քիմիական կազմը, հումքի որակական ցուցանիշները, վերամշակման առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը պատրաստի արտադրանքի ֆիզիկաքիմիական ու զգայաբանական հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պտղային հումքի ընտրության, նախնական մշակման, խմորման գործընթացների վերահսկման և արտադրության տեխնոլոգիական փուլերի արդյունավետության գնահատման հարցերին։ Վերլուծվում են շաքարների, օրգանական թթուների, բուրավետ նյութերի և այլ բաղադրիչների փոփոխությունները արտադրական գործընթացների ընթացքում, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը խմիչքների որակական հատկանիշների ձևավորման համար։ Քննարկվում են նաև արտադրանքի կայունության, պահպանման պայմանների, տեխնոլոգիական կորուստների նվազեցման, հումքի արդյունավետ օգտագործման և արտադրական գործընթացների ստանդարտացման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ժամանակակից սարքավորումների, լաբորատոր վերահսկողության, ֆիզիկաքիմիական վերլուծության և որակի գնահատման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում սննդամթերքի անվտանգության պահանջների պահպանմանը, արտադրանքի որակի կայունության ապահովմանը, արտադրական ռեսուրսների արդյունավետ կառավարմանը և պտղի վերամշակման ոլորտում տեխնոլոգիական նորարարությունների նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սննդի տեխնոլոգիայի, պտղի վերամշակման, սննդային քիմիայի, խմորման գործընթացների և սննդարդյունաբերության արտադրական կառավարման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Ֆինանսատնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկաբյուջետային քաղաքականության ձևավորման, իրականացման և կատարելագործման հիմնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հարկաբյուջետային քաղաքականության տեսական հիմքերը, դրա նպատակներն ու գործիքները, ինչպես նաև պետական եկամուտների և ծախսերի կառավարման դերը երկրի մակրոտնտեսական կայունության ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային համակարգի արդյունավետությանը, պետական բյուջեի եկամտային և ծախսային կառուցվածքին, բյուջետային պլանավորմանը և ֆինանսական ռեսուրսների վերաբաշխման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են բյուջեի պակասուրդի, պետական պարտքի կառավարման, հարկային բեռի օպտիմալացման և տնտեսական աճի խթանման հետ կապված հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև հարկաբյուջետային քաղաքականության ազդեցությունը ներդրումային ակտիվության, զբաղվածության, սոցիալական պաշտպանության, եկամուտների անհավասարության և գործարար միջավայրի զարգացման վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են միջնաժամկետ բյուջետային պլանավորման, ծրագրային բյուջետավորման, հարկային վարչարարության կատարելագործման և պետական ծախսերի արդյունավետության գնահատման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում միջազգային փորձի կիրառմանը, հարկաբյուջետային կանոնների պահպանմանը, ֆինանսական կարգապահության ամրապնդմանը և տնտեսական փոփոխություններին համապատասխան ճկուն քաղաքականության մշակմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հանրային ֆինանսների, մակրոտնտեսագիտության, հարկային քաղաքականության, պետական բյուջեի կառավարման և Հայաստանի տնտեսական զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Լեզվաբանական և գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործական ժառանգության և հայ նոր գրական լեզվի ձևավորման ու զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում արևելահայ գրական լեզվի պատմական զարգացման առանձնահատկությունները, XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի լեզվական գործընթացները, ինչպես նաև գրական լեզվի մշակման գործում հայ գրողների ունեցած դերակատարությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Թումանյանի լեզվական հայացքներին, ժողովրդական խոսքի և գրական լեզվի փոխհարաբերությունների վերաբերյալ նրա պատկերացումներին, ինչպես նաև լեզվի բնականության, պարզության և արտահայտչականության սկզբունքներին։ Վերլուծվում են գրողի ստեղծագործությունների բառապաշարը, դարձվածային համակարգը, ժողովրդախոսակցական տարրերի կիրառությունը, բարբառային առանձնահատկությունները և դրանց գեղարվեստական նշանակությունը։ Քննարկվում են նաև գրական լեզվի նորմավորման, լեզվական միասնության, ոճական բազմազանության և ազգային լեզվամտածողության պահպանման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Թումանյանի չափածո և արձակ ստեղծագործությունների լեզվական առանձնահատկությունները, ժողովրդական բանահյուսության ազդեցությունը նրա գեղարվեստական խոսքի վրա և գրական լեզվի զարգացման վերաբերյալ նրա մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում Թումանյանի լեզվական ժառանգության նշանակությանը արևելահայ գրական լեզվի հարստացման, գեղարվեստական խոսքի կատարելագործման և հայ լեզվամշակույթի զարգացման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի պատմության, հայ գրականության, ոճագիտության, լեզվամշակույթի և թումանյանագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտական և միջազգային տնտեսական հարաբերությունների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և տարածաշրջանային երկրների միջև տնտեսական համագործակցության ձևավորման, զարգացման և ընդլայնման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարածաշրջանային տնտեսական ինտեգրման տեսական հիմքերը, միջպետական տնտեսական հարաբերությունների զարգացման նախադրյալները և Հայաստանի աշխարհագրական ու տնտեսական դիրքի ազդեցությունը արտաքին տնտեսական կապերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտաքին առևտրի, ներդրումային համագործակցության, տրանսպորտային հաղորդակցությունների, էներգետիկ փոխգործակցության և արտադրական կապերի զարգացման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են տարածաշրջանային շուկաների առանձնահատկությունները, առևտրատնտեսական հարաբերությունների կառուցվածքը, տնտեսական մրցունակության գործոնները և համագործակցության ընդլայնմանը խոչընդոտող քաղաքական, իրավական ու ենթակառուցվածքային սահմանափակումները։ Քննարկվում են նաև մաքսային կարգավորման, լոգիստիկ համակարգերի զարգացման, սահմանային հաղորդակցությունների, ներդրումային միջավայրի բարելավման և համատեղ տնտեսական ծրագրերի իրականացման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Հայաստանի տնտեսական հարաբերությունները հարևան և տարածաշրջանային գործընկեր պետությունների հետ, միջազգային տնտեսական կազմակերպությունների դերը և բազմակողմ համագործակցության զարգացման հնարավոր ուղղությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տարածաշրջանային տնտեսական կապերի բազմազանեցմանը, արտահանման ներուժի ընդլայնմանը, տնտեսական անվտանգության ամրապնդմանը և կայուն տնտեսական զարգացման պայմանների ձևավորմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել միջազգային տնտեսագիտության, տարածաշրջանային ինտեգրման, արտաքին տնտեսական քաղաքականության և Հայաստանի տնտեսական զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Ֆինանսատնտեսագիտական և տեղական ինքնակառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում համայնքային ծախսերի կառավարման համակարգի ուսումնասիրությանը, առկա հիմնախնդիրների բացահայտմանը և ֆինանսական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղիներին։ Քննության են առնվում համայնքային բյուջեների ձևավորման ու կատարման սկզբունքները, տեղական ինքնակառավարման մարմինների ֆինանսական լիազորությունները և համայնքային ծախսերի դերը բնակչությանը մատուցվող հանրային ծառայությունների ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համայնքային ծախսերի կառուցվածքին, դրանց պլանավորման, բաշխման, ֆինանսավորման և վերահսկողության մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են համայնքների ֆինանսական ինքնուրույնության, սեփական եկամուտների սահմանափակության, պետական բյուջեից տրամադրվող փոխանցումների և ֆինանսական միջոցների նպատակային օգտագործման հետ կապված հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև համայնքային ենթակառուցվածքների զարգացման, կոմունալ ծառայությունների կազմակերպման, սոցիալական ծրագրերի ֆինանսավորման և կապիտալ ներդրումների առաջնահերթությունների որոշման հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ծրագրային բյուջետավորման, ծախսերի արդյունավետության գնահատման, ֆինանսական հաշվետվողականության, ներքին վերահսկողության և մասնակցային բյուջետավորման մեխանիզմների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում համայնքային ֆինանսների կառավարման թափանցիկության բարձրացմանը, տեղական բյուջեների կայունության ապահովմանը, միջհամայնքային զարգացման անհամաչափությունների նվազեցմանը և հանրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հանրային ֆինանսների, համայնքային կառավարման, տեղական ինքնակառավարման, բյուջետային քաղաքականության և Հայաստանի տարածքային զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Երաժշտագիտական և պատմամշակութային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Մարգարիտ Բաբայանի կյանքին, ստեղծագործական գործունեությանը և հայ երաժշտական արվեստի զարգացման համատեքստում նրա ունեցած դերակատարության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հայ երաժշտական մշակույթի զարգացման պատմական պայմանները, ազգային երաժշտական ավանդույթների պահպանման և տարածման գործընթացները, ինչպես նաև հայ երաժիշտների գործունեությունը միջազգային մշակութային միջավայրում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Մարգարիտ Բաբայանի կատարողական արվեստին, երգարվեստի վերաբերյալ նրա պատկերացումներին, երաժշտամանկավարժական գործունեությանը և հայ ազգային երաժշտության հանրահռչակմանն ուղղված նախաձեռնություններին։ Վերլուծվում են հայկական ժողովրդական ու դասական երաժշտության փոխհարաբերությունները, ազգային երգարվեստի մեկնաբանման առանձնահատկությունները և կատարողական ավանդույթների զարգացման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև Մարգարիտ Բաբայանի ստեղծագործական կապերը ժամանակի երաժիշտների և մշակութային գործիչների հետ, նրա գործունեության եվրոպական մշակութային միջավայրը և հայ երաժշտական ժառանգության ներկայացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են երաժշտական կատարումների գեղարվեստական առանձնահատկությունները, ազգային երաժշտական մտածողության դրսևորումները և երաժշտական կրթության ու մշակութային հաղորդակցության նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում Մարգարիտ Բաբայանի գործունեության պատմական գնահատմանը, հայ երաժշտական մշակույթի միջազգային ճանաչման գործընթացներին և նրա ժառանգության տեղին հայ երաժշտագիտության մեջ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել երաժշտագիտության, հայ երաժշտության պատմության, կատարողական արվեստի, մշակութաբանության և հայ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գրականագիտական և պատմամշակութային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Գերմանիայի վերամիավորման թեմայի արտացոլմանը 1990-ական թվականների գերմանական վեպում՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով գերմանացի գրող Գյունթեր Գրասի ստեղծագործական ժառանգությանը։ Քննության են առնվում 1989–1990 թվականների պատմական իրադարձությունների ազդեցությունը գերմանական գրականության զարգացման, հասարակական մտածողության և ազգային ինքնության վերաիմաստավորման գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Արևելյան և Արևմտյան Գերմանիաների միավորման հետևանքով առաջացած սոցիալական, մշակութային, հոգեբանական և գաղափարական հակասությունների գեղարվեստական ներկայացմանը։ Վերլուծվում են պատմական հիշողության, ազգային ինքնագիտակցության, անցյալի վերագնահատման, հասարակական փոփոխությունների և անհատի ճակատագրի թեմաները՝ ժամանակաշրջանի գերմանական արձակի համատեքստում։ Քննարկվում են Գյունթեր Գրասի ստեղծագործություններին բնորոշ պատմական իրադարձությունների քննադատական ընկալումը, քաղաքական ու հասարակական խնդիրների գեղարվեստական մեկնաբանությունը, երգիծանքի, խորհրդանշական պատկերների և պատմողական բազմաշերտ կառուցվածքների կիրառությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող է առանձնացվել գրողի «Լայն դաշտ է» վեպը՝ որպես Գերմանիայի վերամիավորման հասարակական հետևանքների և պատմական շարունակականության գեղարվեստական մեկնաբանության օրինակ։ Անդրադարձ է կատարվում 1990-ական թվականների գերմանական վեպի գաղափարական ու գեղարվեստական առանձնահատկություններին, պատմության և գրականության փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև վերամիավորման թեմայի ներկայացման տարբեր մոտեցումներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գերմանական գրականության, համեմատական գրականագիտության, մշակութաբանության և ժամանակակից եվրոպական գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Ֆինանսատնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հետճգնաժամային տնտեսության պայմաններում բանկային ռիսկերի կառավարման հիմնախնդիրների, դրանց գնահատման մեթոդների և ֆինանսական կայունության ապահովման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տնտեսական ճգնաժամերի ազդեցությունը բանկային համակարգի գործունեության վրա, ֆինանսական շուկաների անկայունության պատճառները և բանկային ռիսկերի առաջացման հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարկային, իրացվելիության, շուկայական, տոկոսադրույքային, արժութային և գործառնական ռիսկերի առանձնահատկություններին, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությանը տնտեսական վերականգնման գործընթացներում։ Վերլուծվում են բանկերի կապիտալի համարժեքության, ակտիվների որակի, վարկային պորտֆելի կառուցվածքի, խնդրահարույց վարկերի և ֆինանսական պարտավորությունների կառավարման հետ կապված հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև ռիսկերի բացահայտման, չափման, մշտադիտարկման և վերահսկողության մեթոդները, սթրես-թեստավորման կիրառումը և ներքին վերահսկողության համակարգերի կատարելագործման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են բանկային վերահսկողության միջազգային մոտեցումները, ֆինանսական կարգավորման գործիքները, ռիսկերի կառավարման ռազմավարությունները և ճգնաժամային իրավիճակներին դիմակայելու կազմակերպական մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում հետճգնաժամային ժամանակաշրջանում բանկերի ֆինանսական կայունության ամրապնդմանը, ավանդատուների ու ներդրողների վստահության պահպանմանը, վարկավորման արդյունավետության բարձրացմանը և ֆինանսական համակարգի կայուն զարգացման պայմանների ապահովմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բանկային գործի, ֆինանսական կառավարման, ռիսկերի գնահատման, ֆինանսական վերահսկողության և մակրոտնտեսական կայունության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Ֆինանսատնտեսագիտական և հաշվապահական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության վարկային կազմակերպություններում երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների հաշվառման, գնահատման և վերահսկողության համակարգերի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում երկարաժամկետ ֆինանսական ակտիվների տնտեսական էությունը, դասակարգման սկզբունքները, սկզբնական ճանաչման, հետագա չափման և ֆինանսական հաշվետվություններում ներկայացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկարաժամկետ վարկերի, ֆինանսական ներդրումների, դեբիտորական պահանջների և այլ ֆինանսական գործիքների հաշվապահական հաշվառման կազմակերպմանը։ Վերլուծվում են վարկային կազմակերպությունների ակտիվների որակի գնահատման, վարկային ռիսկերի կառավարման, հնարավոր կորուստների ճանաչման և ֆինանսական տեղեկատվության արժանահավատության ապահովման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև ներքին վերահսկողության մեխանիզմները, ֆինանսական գործառնությունների փաստաթղթավորումը, աուդիտորական ստուգումների կազմակերպումը և հաշվապահական հաշվառման միջազգային ստանդարտների կիրառման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ֆինանսական ակտիվների հաշվառման ավտոմատացման, վերահսկողական ընթացակարգերի կատարելագործման, ռիսկերի գնահատման մեթոդների զարգացման և կառավարչական տեղեկատվության որակի բարձրացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում վարկային կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության, հաշվետվողականության թափանցիկության, ակտիվների արդյունավետ կառավարման և կարգավորող պահանջների պահպանման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հաշվապահական հաշվառման, աուդիտի, ֆինանսական վերահսկողության, վարկային կազմակերպությունների կառավարման և Հայաստանի ֆինանսական համակարգի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Մանկավարժական և ֆիզիկական դաստիարակության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գյուղական հանրակրթական դպրոցներում սովորողների շարժողական պատրաստության կազմակերպման և կատարելագործման մեթոդական պայմանների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում դպրոցականների ֆիզիկական զարգացման տարիքային առանձնահատկությունները, շարժողական ընդունակությունների ձևավորման օրինաչափությունները և ֆիզիկական դաստիարակության դերը առողջ ապրելակերպի ու շարժողական ակտիվության խթանման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուժի, արագության, դիմացկունության, ճկունության և շարժումների համակարգման զարգացմանը նպաստող մանկավարժական մեթոդներին ու վարժությունների ընտրությանը։ Վերլուծվում են գյուղական դպրոցների նյութատեխնիկական պայմանները, մարզական ենթակառուցվածքների հասանելիությունը, ուսումնական գործընթացի կազմակերպման առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը ֆիզիկական պատրաստության արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են նաև ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության անհատականացման, սովորողների պատրաստվածության մակարդակի գնահատման, շարժողական կարողությունների վերահսկման և դասերի արդյունավետ պլանավորման մեթոդները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ֆիզիկական դաստիարակության դասերի, արտադասարանական մարզական միջոցառումների, շարժախաղերի և բնական միջավայրում իրականացվող ֆիզիկական ակտիվության համադրման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ուսուցիչների մեթոդական պատրաստվածության բարձրացմանը, դպրոցականների մասնակցության խթանմանը, անվտանգ մարզական միջավայրի ապահովմանը և ֆիզիկական դաստիարակության ծրագրերի կատարելագործմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական կուլտուրայի ուսուցիչների, մանկավարժների, մարզական կրթության մասնագետների և գյուղական դպրոցներում ֆիզիկական դաստիարակության կազմակերպման հիմնախնդիրներն ուսումնասիրող հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտական և պետական կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական և մասնավոր ձեռնարկատիրության համագործակցության ձևավորման, զարգացման և արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պետության և մասնավոր հատվածի տնտեսական փոխհարաբերությունների տեսական հիմքերը, համագործակցության կազմակերպական ու իրավական ձևերը, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետություն-մասնավոր գործընկերության մեխանիզմներին, համատեղ ներդրումային ծրագրերի իրականացմանը, ենթակառուցվածքների զարգացմանը և հանրային ծառայությունների մատուցման արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են պետական կարգավորման, ձեռնարկատիրական ազատության, ներդրումային միջավայրի, մրցակցային պայմանների և տնտեսական շահերի համաձայնեցման հետ կապված հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև համագործակցային ծրագրերի ֆինանսավորման աղբյուրները, ռիսկերի բաշխման սկզբունքները, պայմանագրային հարաբերությունների կարգավորումը և պետական ու մասնավոր գործընկերների պատասխանատվության շրջանակները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները, պետական աջակցության գործիքները, մասնավոր ներդրումների խթանման մեխանիզմները և համագործակցության ինստիտուցիոնալ միջավայրի կատարելագործման ուղղությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պետական և մասնավոր հատվածների փոխգործակցության ազդեցությանը տնտեսական աճի, զբաղվածության, նորարարության, տարածաշրջանային զարգացման և հանրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման վրա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, պետական կառավարման, ձեռնարկատիրության, ներդրումային քաղաքականության և Հայաստանի տնտեսական զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Հաշվապահական հաշվառման և ֆինանսական վերահսկողության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ոչ առևտրային կազմակերպություններում հաշվապահական հաշվառման և աուդիտի կազմակերպման առանձնահատկությունների, առկա հիմնախնդիրների և դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղիների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ոչ առևտրային կազմակերպությունների գործունեության տնտեսական ու իրավական հիմքերը, ֆինանսավորման աղբյուրները, եկամուտների և ծախսերի հաշվառման սկզբունքները, ինչպես նաև ֆինանսական հաշվետվությունների կազմման պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դրամաշնորհների, նվիրատվությունների, նպատակային ֆինանսավորման, անդամավճարների և այլ ֆինանսական միջոցների հաշվառման ու օգտագործման վերահսկողության մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են հաշվապահական տեղեկատվության արժանահավատության, ֆինանսական գործառնությունների փաստաթղթավորման, ներքին վերահսկողության համակարգերի և հաշվետվողականության արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև աուդիտորական ստուգումների կազմակերպման, ֆինանսական ռիսկերի գնահատման, հաշվապահական սխալների բացահայտման և ֆինանսական միջոցների նպատակային օգտագործման վերահսկողության մեթոդները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են հաշվապահական հաշվառման միջազգային մոտեցումների կիրառման, հաշվապահական գործընթացների թվայնացման, ներքին աուդիտի զարգացման և ֆինանսական կառավարման գործիքների կատարելագործման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ոչ առևտրային կազմակերպությունների ֆինանսական թափանցիկության, հանրային վստահության, հաշվետվողականության և կառավարման արդյունավետության բարձրացման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հաշվապահական հաշվառման, աուդիտի, ֆինանսական կառավարման, ոչ առևտրային կազմակերպությունների գործունեության և հանրային ֆինանսների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Բնապահպանական և ջրաքիմիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի գետերի ջրերի քիմիական կազմի, որակական առանձնահատկությունների և էկոլոգիական վիճակի ուսումնասիրությանն ու գնահատմանը։ Քննության են առնվում տարածաշրջանի գետային ցանցի բնական առանձնահատկությունները, ջրային ռեսուրսների ձևավորման պայմանները և ջրերի քիմիական կազմի վրա ազդող երկրաբանական, կլիմայական ու մարդածին գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրերի թթվայնության, հանքայնացման, էլեկտրահաղորդականության, հիմնական իոնների, կենսածին տարրերի և հնարավոր աղտոտիչ նյութերի պարունակության ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են ջրաքիմիական ցուցանիշների տարածական ու ժամանակային փոփոխությունները, դրանց փոխկապակցվածությունը գետերի հիդրոլոգիական ռեժիմի հետ և ջրի որակի գնահատման հիմնական չափանիշները։ Քննարկվում են նաև արդյունաբերական, հանքարդյունաբերական, գյուղատնտեսական և կենցաղային գործունեության հնարավոր ազդեցությունները գետային էկոհամակարգերի ու ջրային ռեսուրսների որակի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ջրի նմուշառման, լաբորատոր քիմիական վերլուծության, ստացված տվյալների վիճակագրական մշակման և ջրերի որակի համեմատական գնահատման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում ջրային ռեսուրսների մշտադիտարկման, աղտոտման հնարավոր աղբյուրների բացահայտման, էկոլոգիական ռիսկերի գնահատման և գետային համակարգերի պահպանության միջոցառումների մշակման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջրաքիմիայի, հիդրոլոգիայի, բնապահպանության, ջրային ռեսուրսների կառավարման և Սյունիքի մարզի բնական միջավայրի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։