Ready-made Materials

Արվեստաբանական և պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XIX դարի համաշխարհային արվեստի գերմանական պատմագրության զարգացման առանձնահատկություններին և այդ համատեքստում Հայաստանի միջնադարյան արվեստի ուսումնասիրության ու մեկնաբանման հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում գերմանական արվեստագիտության ձևավորման պատմական նախադրյալները, արվեստի պատմության ուսումնասիրության մեթոդաբանական սկզբունքները և եվրոպական գիտական մտքի ազդեցությունը տարբեր ժողովուրդների գեղարվեստական ժառանգության գնահատման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գերմանացի արվեստաբանների և պատմաբանների աշխատություններում հայկական միջնադարյան ճարտարապետության, քանդակագործության, մանրանկարչության և դեկորատիվ արվեստի ներկայացման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են հայկական արվեստի ոճական ինքնատիպության, պատմամշակութային զարգացման և բյուզանդական ու արևելյան գեղարվեստական ավանդույթների հետ առնչությունների վերաբերյալ պատմագրական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև XIX դարի եվրոպական արվեստագիտության մեջ կիրառված համեմատական, պատմական և ոճաբանական ուսումնասիրության մեթոդները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը հայկական միջնադարյան հուշարձանների գիտական ճանաչման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են գերմանական պատմագրության մեջ ձևավորված գնահատականների, գիտական մեկնաբանությունների և մշակութային փոխազդեցությունների վերաբերյալ պատկերացումների զարգացման միտումները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի միջնադարյան արվեստի միջազգային ճանաչման, եվրոպական արվեստաբանական մտքում դրա տեղի որոշման և հայ արվեստի պատմագրության զարգացման հարցերին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել արվեստագիտության, հայ միջնադարյան արվեստի պատմության, մշակութաբանության և պատմագրության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Բժշկագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քունքային բլթի էպիլեպսիայի կլինիկական դրսևորումների, ախտորոշիչ առանձնահատկությունների և դրանց միջև առկա փոխկապակցվածությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում էպիլեպսիայի այս ձևի առաջացման հնարավոր պատճառները, ախտաֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, գլխուղեղի քունքային բլթի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները և դրանց նշանակությունը էպիլեպտիկ ակտիվության ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նոպաների կլինիկական պատկերին, զգայական, վեգետատիվ, շարժողական և հոգեկան դրսևորումներին, ինչպես նաև գիտակցության փոփոխությունների ու հիշողության խանգարումների առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են կլինիկական ախտանիշների և էլեկտրաէնցեֆալոգրաֆիկ ցուցանիշների, մագնիսառեզոնանսային շերտագրության տվյալների ու նյարդաբանական հետազոտության արդյունքների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են նաև քունքային բլթի էպիլեպսիայի տարբեր կլինիկական ձևերի տարբերակիչ ախտորոշման, նոպաների ծագման օջախի տեղայնացման և հիվանդության ընթացքի գնահատման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են համալիր նյարդաբանական հետազոտության, երկարատև էլեկտրաէնցեֆալոգրաֆիկ մշտադիտարկման, նեյրոպատկերավորման և նյարդահոգեբանական գնահատման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում կլինիկաախտորոշիչ տվյալների համադրման նշանակությանը բուժման անհատական մոտեցումների ընտրության, հիվանդության ընթացքի կանխատեսման և պացիենտների կյանքի որակի բարելավման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյարդաբանության, էպիլեպտոլոգիայի, կլինիկական նեյրոֆիզիոլոգիայի և նեյրոախտորոշման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տեսական և պինդ մարմնի ֆիզիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է նանոկառուցվածքներում քվազիմասնիկային վիճակների ձևավորման և փոփոխության օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ արտաքին ֆիզիկական դաշտերի ազդեցության և ֆոնոնային համակարգի հետ փոխազդեցության հաշվառմամբ։ Քննության են առնվում ցածրաչափ համակարգերի էլեկտրոնային կառուցվածքի առանձնահատկությունները, քվանտային սահմանափակման երևույթները և քվազիմասնիկների էներգետիկ վիճակների ձևավորման ֆիզիկական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտաքին էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի ազդեցությանը նանոկառուցվածքների էներգետիկ սպեկտրների, ալիքային ֆունկցիաների և մասնիկների շարժման բնութագրերի վրա։ Վերլուծվում են էլեկտրոն-ֆոնոնային փոխազդեցության մեխանիզմները, բյուրեղային ցանցի տատանումների դերը և դրանց ազդեցությունը քվազիմասնիկային վիճակների կայունության, էներգիայի ու դինամիկական հատկությունների վրա։ Քննարկվում են նաև պոլարոնային վիճակների առաջացման հնարավորությունները, էներգետիկ մակարդակների փոփոխությունները և արտաքին դաշտերի պայմաններում քվանտային համակարգերի վարքագծի առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են քվանտամեխանիկական մոդելավորման, տեսական հաշվարկների և մաթեմատիկական մոտարկումների կիրառման մեթոդները՝ նանոկառուցվածքներում մասնիկների ու ֆոնոնների փոխազդեցությունները նկարագրելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում ստացված տեսական պատկերացումների հնարավոր նշանակությանը կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների, քվանտային սարքերի և նանոէլեկտրոնային համակարգերի հատկությունների կառավարման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պինդ մարմնի ֆիզիկայի, քվանտային մեխանիկայի, նանոֆիզիկայի և կիսահաղորդչային նանոտեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Երաժշտագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կոմիտասագիտության ձևավորմանը, զարգացման հիմնական փուլերին և հայ երաժշտագիտության համակարգում դրա զբաղեցրած տեղին ու նշանակությանը։ Քննության են առնվում Կոմիտաս Վարդապետի ստեղծագործական, գիտահետազոտական և երաժշտահասարակական գործունեության ուսումնասիրության պատմությունը, նրա երաժշտական ժառանգության գնահատման սկզբունքները և կոմիտասագիտական հետազոտությունների հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Կոմիտասի ժողովրդական երգերի հավաքչական ու մշակման գործունեությանը, հայկական ավանդական երաժշտության ուսումնասիրության մեթոդներին և ազգային երաժշտական մտածողության առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Վերլուծվում են հայ երաժշտագետների կողմից Կոմիտասի ստեղծագործությունների, երաժշտատեսական հայացքների, բազմաձայնության կիրառման սկզբունքների և ժողովրդական երաժշտության հետ նրա ստեղծագործական կապերի մեկնաբանությունները։ Քննարկվում են նաև կոմիտասագիտության զարգացման պատմական նախադրյալները, տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված գիտական մոտեցումները և Կոմիտասի ժառանգության վերաբերյալ հետազոտությունների աղբյուրագիտական ու մեթոդաբանական հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Կոմիտասի ձեռագրերի, երաժշտական գրառումների, նամակագրության և այլ վավերագրական նյութերի նշանակությունը նրա գործունեության համակողմանի ուսումնասիրության համար։ Անդրադարձ է կատարվում կոմիտասագիտության ազդեցությանը հայ ազգային երաժշտության պատմության լուսաբանման, երաժշտական կրթության զարգացման և մշակութային ժառանգության պահպանման գործընթացների վրա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել երաժշտագիտության, հայ երաժշտության պատմության, էթնոերաժշտագիտության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Լեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XIX դարում հայոց լեզվի բառաիմաստային համակարգի զարգացման առանձնահատկությունների և ֆրանսերենի հետ դրա առնչությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի հայերենի բառապաշարի կառուցվածքը, բառերի իմաստային հարաբերությունները, բառիմաստային փոփոխությունների օրինաչափությունները և լեզվի բառային կազմի հարստացման հիմնական աղբյուրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերենի և ֆրանսերենի լեզվական շփումներին, բառային փոխառություններին, իմաստային պատճենումներին և եվրոպական մշակութային ու գիտական հասկացությունների հայերեն արտահայտման միջոցներին։ Վերլուծվում են XIX դարի հասարակական, մշակութային, կրթական և գրական զարգացումների ազդեցությունները հայերենի բառապաշարի ձևավորման ու փոփոխության վրա։ Քննարկվում են նաև ֆրանսերենից հայերեն անցած բառերի հնչյունական, ձևաբանական և իմաստային հարմարեցման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև թարգմանական գրականության դերը նոր բառերի ու նշանակությունների տարածման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են բառերի բազմիմաստության, հոմանիշության, հականիշության, իմաստային ընդլայնման և նեղացման երևույթները՝ հայերենի ու ֆրանսերենի համեմատական վերլուծության տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում XIX դարի հայ գրական լեզվի զարգացմանը, լեզվական փոխազդեցությունների պատմական նշանակությանը և բառապաշարի ուսումնասիրության համեմատական ու պատմական մեթոդներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի պատմության, բառագիտության, իմաստաբանության, համեմատական լեզվաբանության և հայ-ֆրանսիական լեզվամշակութային կապերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է աբսուրդի դրամայում հերոսի և հակահերոսի կերպարների ձևավորման, դրանց գաղափարական ու գեղարվեստական առանձնահատկությունների և դրամատուրգիական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում աբսուրդի թատրոնի առաջացման պատմամշակութային նախադրյալները, փիլիսոփայական հիմքերը և XX դարի դրամատուրգիայում դրա զարգացման հիմնական միտումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ավանդական դրամատիկական հերոսի կերպարի վերափոխմանը, անհատի գոյաբանական ճգնաժամին, օտարվածությանը, միայնությանը և կյանքի իմաստի որոնման հիմնախնդիրներին։ Վերլուծվում են հերոսի ու հակահերոսի բնութագրման գեղարվեստական միջոցները, նրանց վարքագծի հակասականությունը, գործողությունների պայմանականությունը և արտաքին աշխարհի հետ փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև աբսուրդի դրամային բնորոշ երկխոսության խզումները, կրկնությունները, անտրամաբանական իրավիճակները, ժամանակի ու տարածության յուրահատուկ ընկալումը և դրանց ազդեցությունը կերպարների բացահայտման վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Սամուել Բեքեթի, Էժեն Իոնեսկոյի և աբսուրդի թատրոնի այլ ներկայացուցիչների ստեղծագործություններում հերոսի ու հակահերոսի մեկնաբանման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում կերպարների միջոցով մարդկային գոյության հակասությունների, հասարակական արժեքների ճգնաժամի և անհատի ինքնության խնդիրների գեղարվեստական արտահայտմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գրականագիտության, թատերագիտության, համեմատական գրականության և ժամանակակից դրամատուրգիայի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ներդրումային գործունեության խթանման հիմնախնդիրների, ներդրումային միջավայրի բարելավման և տնտեսության զարգացման գործում ներդրումների դերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ներդրումների տնտեսական էությունը, դրանց հիմնական տեսակները, ֆինանսավորման աղբյուրները և կապիտալի ներգրավման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներքին և օտարերկրյա ներդրումների խթանման գործոններին, ներդրումային գրավչության ձևավորման պայմաններին, գործարար միջավայրի առանձնահատկություններին և ներդրողների տնտեսական շահերի պաշտպանության հարցերին։ Վերլուծվում են ներդրումային ակտիվության վրա ազդող մակրոտնտեսական, ֆինանսական, իրավական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, ինչպես նաև ներդրումային ռիսկերի գնահատման և նվազեցման հնարավորությունները։ Քննարկվում են Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ներդրումային ռեսուրսների ներգրավման խոչընդոտները, պետական աջակցության գործիքները և մասնավոր հատվածի զարգացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են միջազգային ներդրումային փորձի կիրառման, հարկային և ֆինանսական խթանների կատարելագործման, պետական ու մասնավոր հատվածների համագործակցության և ներդրումային ծրագրերի արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ներդրումների տարածքային և ոլորտային բաշխման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման, արտադրական կարողությունների ընդլայնման, նորարարությունների ներդրման և տնտեսական մրցունակության բարձրացման հարցերին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ներդրումային քաղաքականության, մակրոտնտեսագիտության, ֆինանսական կառավարման և տնտեսական զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Բնապահպանական և աշխարհագրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Արփի լճի և նրա ջրահավաք ավազանի էկոլոգիական վիճակի համալիր գնահատմանը, բնական ռեսուրսների պահպանության հիմնախնդիրներին և տարածքի արդյունավետ կառավարման ուղիների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում լճի ու ջրահավաք ավազանի ֆիզիկաաշխարհագրական առանձնահատկությունները, կլիմայական պայմանները, ջրագրական ցանցը, հողային ծածկույթը և բնական էկոհամակարգերի կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային ռեսուրսների որակական և քանակական բնութագրերին, լճի հիդրոլոգիական ռեժիմին, կենսաբազմազանությանը և էկոհամակարգերի վրա բնական ու մարդածին գործոնների ազդեցությանը։ Վերլուծվում են ջրահավաք ավազանում իրականացվող գյուղատնտեսական գործունեության, արոտավայրերի օգտագործման, հողերի էրոզիայի և հնարավոր աղտոտման աղբյուրների ազդեցությունները լճի էկոլոգիական հավասարակշռության վրա։ Քննարկվում են նաև ջրային և ցամաքային էկոհամակարգերի փոխկապակցվածությունը, հազվագյուտ ու պահպանության կարիք ունեցող տեսակների կենսամիջավայրերի պահպանությունը և տարածքի բնապահպանական նշանակությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են էկոլոգիական մշտադիտարկման, ջրի որակի գնահատման, աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի կիրառման և տարածքային կառավարման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում բնության հատուկ պահպանվող տարածքների կառավարման, բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործման, էկոլոգիական ռիսկերի նվազեցման և բնապահպանական միջոցառումների մշակման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել էկոլոգիայի, ջրաբանության, բնապահպանական կառավարման, ֆիզիկական աշխարհագրության և բնական ռեսուրսների պահպանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Սոցիալ-տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մարզերում բնակվող ուսանողների զբաղվածության հիմնախնդիրների, դրանց առաջացման պատճառների և լուծման հնարավոր ուղիների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում երիտասարդների զբաղվածության սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկությունները, կրթության և աշխատաշուկայի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև ուսանողների մասնագիտական պատրաստվածության համապատասխանությունը գործատուների պահանջներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարզային աշխատաշուկաների զարգացման անհամաչափություններին, աշխատատեղերի սահմանափակ հասանելիությանը, մասնագիտական փորձի պակասին և ուսումնառությունն աշխատանքային գործունեության հետ համատեղելու դժվարություններին։ Վերլուծվում են ուսանողների զբաղվածության վրա ազդող տնտեսական, ժողովրդագրական, տարածքային և կրթական գործոնները, ինչպես նաև մասնագիտական կողմնորոշման ու աշխատանքային հմտությունների զարգացման նշանակությունը։ Քննարկվում են նաև երիտասարդների ներքին միգրացիայի, մայրաքաղաքում աշխատանքի որոնման, մարզերում մասնագիտական ինքնաիրացման և տեղական տնտեսական հնարավորությունների ընդլայնման հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ուսանողների զբաղվածության մակարդակի գնահատման, սոցիոլոգիական հարցումների, աշխատաշուկայի պահանջարկի ուսումնասիրության և մարզային տարբերությունների համեմատական վերլուծության մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում բուհերի և գործատուների համագործակցության զարգացմանը, մասնագիտական պրակտիկայի կազմակերպմանը, երիտասարդական ձեռներեցության խթանմանը և զբաղվածության աջակցության ծրագրերի կատարելագործման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աշխատանքի տնտեսագիտության, սոցիոլոգիայի, կրթության կառավարման, երիտասարդական քաղաքականության և տարածաշրջանային զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Գեոտեխնիկական և շինարարական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գերնստող գրունտների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը և Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում դրանց՝ որպես շինանյութ հողային կառույցներում կիրառման հնարավորությունների գնահատմանը։ Քննության են առնվում գերնստող գրունտների առաջացման երկրաբանական պայմանները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հատիկաչափական կազմը, խոնավության ազդեցությունը և արտաքին ծանրաբեռնվածությունների նկատմամբ դրանց վարքագիծը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրունտների նստեցման հատկություններին, ջրով հագեցման հետևանքով առաջացող կառուցվածքային փոփոխություններին, սեղմելիությանը, ամրությանը և դեֆորմացիոն բնութագրերին։ Վերլուծվում են գրունտների լաբորատոր և դաշտային հետազոտության մեթոդները, դրանց կրողունակության գնահատման մոտեցումները և հողային կառույցների կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Քննարկվում են նաև գերնստող գրունտների օգտագործման հնարավորությունները հողապատնեշների, լիցքերի, ճանապարհային հողապաստառների և այլ ինժեներական կառույցների շինարարության ընթացքում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են գրունտների խտացման, խոնավության կարգավորման, ամրացման և նստեցման վտանգի նվազեցման տեխնոլոգիական միջոցառումները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի երկրաբանական և բնակլիմայական պայմաններում տեղական գրունտային նյութերի արդյունավետ օգտագործմանը, շինարարական ծախսերի նվազեցման հնարավորություններին և հողային կառույցների հուսալիության ապահովման պահանջներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ինժեներական երկրաբանության, գրունտների մեխանիկայի, գեոտեխնիկայի և հողային կառույցների նախագծման ու շինարարության ոլորտների մասնագետների և հետազոտողների համար։

Բնապահպանական ճարտարագիտության և ջրամատակարարման տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անիպեմզայի՝ որպես բնական ծագման ֆիլտրող նյութի կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ խմելու ջրի մաքրման կայանների աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Քննության են առնվում խմելու ջրի մաքրման հիմնական տեխնոլոգիական գործընթացները, ֆիլտրման համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և ջրի որակի ապահովման ժամանակակից պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անիպեմզայի ֆիզիկամեխանիկական հատկություններին, ծակոտկեն կառուցվածքին, հատիկաչափական կազմին, ջրաթափանցելիությանը և ֆիլտրող միջավայրում դրա կիրառման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են ջրում առկա կախված մասնիկների, պղտորության և այլ աղտոտիչների հեռացման գործընթացները, ինչպես նաև ֆիլտրող շերտի հաստության, ջրի հոսքի արագության և շահագործման պայմանների ազդեցությունը մաքրման արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են անիպեմզայի և ավանդական ֆիլտրող նյութերի համեմատական գնահատման չափանիշները, ֆիլտրերի լվացման առանձնահատկությունները, հիդրավլիկական դիմադրության փոփոխությունները և ֆիլտրող նյութի շահագործման տևողության հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են փորձարարական հետազոտությունների, ջրի որակական ցուցանիշների չափման և ֆիլտրման տեխնոլոգիական պարամետրերի օպտիմալացման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում տեղական բնական հումքի օգտագործման տնտեսական նպատակահարմարությանը, ջրամաքրման կայանների շահագործման ծախսերի հնարավոր նվազեցմանը և խմելու ջրի մաքրման համակարգերի կատարելագործման հեռանկարներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջրամատակարարման, ջրի մաքրման տեխնոլոգիաների, բնապահպանական ճարտարագիտության և ջրային ռեսուրսների կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտական և կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահական կազմակերպություններում բիզնես գործընթացների կառավարման կատարելագործման և տնտեսական գործունեության արդյունավետության բարձրացման ուղիների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում առողջապահական կազմակերպությունների կառավարման առանձնահատկությունները, դրանց ֆինանսատնտեսական գործունեության կազմակերպման սկզբունքները և բիզնես գործընթացների դերը բժշկական ծառայությունների մատուցման արդյունավետության ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կազմակերպությունների ներքին գործընթացների վերլուծությանը, աշխատանքային և նյութական ռեսուրսների օպտիմալ բաշխմանը, ծախսերի կառավարմանը և ծառայությունների որակի բարձրացման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են բիզնես գործընթացների նկարագրման, գնահատման, վերակազմակերպման և ավտոմատացման ժամանակակից մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները առողջապահության ոլորտում։ Քննարկվում են Հայաստանի առողջապահական համակարգի կազմակերպական և տնտեսական առանձնահատկությունները, ֆինանսավորման աղբյուրները, բժշկական հաստատությունների մրցունակության բարձրացման և կառավարման արդյունավետության գնահատման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են կատարողականի հիմնական ցուցանիշների կիրառումը, ֆինանսական պլանավորման կատարելագործումը, տեղեկատվական համակարգերի ներդրումը և կառավարչական որոշումների հիմնավորման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում պացիենտների սպասարկման գործընթացների բարելավմանը, կազմակերպական ռիսկերի նվազեցմանը, մարդկային ռեսուրսների կառավարման արդյունավետությանը և առողջապահական ծառայությունների տնտեսական կայունության ապահովմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել առողջապահության կառավարման, կազմակերպությունների տնտեսագիտության, բիզնես գործընթացների կառավարման և առողջապահական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Բժշկագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մակերիկամի կեղևի միներալոկորտիկոիդային ֆունկցիայի առանձնահատկությունների և դրանց հնարավոր փոփոխությունների ուսումնասիրությանը պարբերական հիվանդության զարգացման ու ընթացքի տարբեր փուլերում։ Քննության են առնվում մակերիկամների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, միներալոկորտիկոիդային հորմոնների կենսաբանական նշանակությունը և դրանց մասնակցությունը օրգանիզմի ջրաղային հավասարակշռության, էլեկտրոլիտային փոխանակության ու զարկերակային ճնշման կարգավորման գործընթացներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ալդոստերոնի արտազատման մեխանիզմներին, ռենին-անգիոտենզին-ալդոստերոնային համակարգի գործունեությանը և հորմոնային կարգավորման հնարավոր խանգարումներին պարբերական հիվանդության պայմաններում։ Վերլուծվում են հիվանդության նոպաների և միջնոպայական շրջանների ընթացքում էնդոկրին համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխությունները, բորբոքային գործընթացների ու հորմոնային կարգավորման փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են նաև պարբերական հիվանդության կլինիկական դրսևորումները, ժառանգական նախատրամադրվածությունը, հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները և մակերիկամային ֆունկցիայի գնահատման նշանակությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են հորմոնային ցուցանիշների լաբորատոր հետազոտության, էլեկտրոլիտային հավասարակշռության գնահատման և հիվանդության տարբեր փուլերում ստացված տվյալների համեմատական վերլուծության մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում էնդոկրին փոփոխությունների հնարավոր ախտորոշիչ նշանակությանը, հիվանդության զարգացման մեխանիզմների պարզաբանմանը և կլինիկական դիտարկման կատարելագործման հեռանկարներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել էնդոկրինոլոգիայի, ներքին հիվանդությունների, բժշկական ֆիզիոլոգիայի և պարբերական հիվանդության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Ֆինանսատնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ակտիվների արժեթղթավորման համակարգի ներդրման, զարգացման և արդյունավետ գործունեության ապահովման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ակտիվների արժեթղթավորման տնտեսական էությունը, դրա հիմնական սկզբունքները, ֆինանսական գործիքների ձևավորման մեխանիզմները և արժեթղթավորման նշանակությունը կապիտալի շուկայի զարգացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական ակտիվների համախմբման, դրանց հիման վրա արժեթղթերի թողարկման, դրամական հոսքերի կառավարման և ներդրումային ռիսկերի բաշխման գործընթացներին։ Վերլուծվում են միջազգային ֆինանսական շուկաներում ակտիվների արժեթղթավորման կիրառման փորձը, համապատասխան ինստիտուցիոնալ կառուցվածքները և կարգավորման հիմնական մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև Հայաստանի ֆինանսական համակարգի առանձնահատկությունները, բանկային և ոչ բանկային ֆինանսական կազմակերպությունների մասնակցության հնարավորությունները, ինչպես նաև արժեթղթավորման գործիքների ներդրման իրավական, տնտեսական և կազմակերպական նախադրյալները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են հիփոթեքային վարկերի, լիզինգային պահանջների և այլ ֆինանսական ակտիվների արժեթղթավորման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով դրանց իրացվելիությունը, եկամտաբերությունը և ռիսկայնությունը։ Անդրադարձ է կատարվում ներդրողների իրավունքների պաշտպանության, ֆինանսական թափանցիկության ապահովման, վարկային ռիսկերի գնահատման և արժեթղթերի երկրորդային շուկայի զարգացման հարցերին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆինանսական կառավարման, բանկային գործի, կապիտալի շուկայի կարգավորման և ներդրումային գործունեության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։