Պատրաստի նյութեր

Հանրագիտարանը ներկայացնում է հայոց ժողովրդական մշակույթի բազմազան դրսևորումները՝ անդրադառնալով հայ ժողովրդի պատմականորեն ձևավորված ավանդույթներին, կենցաղին, հոգևոր պատկերացումներին, հասարակական հարաբերություններին և նյութական ժառանգությանը։ Որպես տեղեկատու գիտական հրատարակություն՝ այն համակարգված ձևով ներկայացնում է ժողովրդական մշակույթին վերաբերող հասկացություններ, երևույթներ, սովորույթներ և մշակութային արժեքներ՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմելու հայ ավանդական կյանքի տարբեր կողմերի մասին։ Թեմատիկ ընդգրկումը վերաբերում է ժողովրդական տոներին ու ծեսերին, ընտանեկան և համայնքային սովորույթներին, հավատալիքներին, բանավոր ստեղծագործությանը, ժողովրդական գիտելիքներին, արհեստներին, կենցաղային առարկաներին, բնակարանին, հագուստին և առօրյա կյանքի կազմակերպման ձևերին։ Կարևորվում է նաև ժողովրդական մշակույթի տարածաշրջանային առանձնահատկությունների և պատմական փոփոխությունների ներկայացումը՝ բացահայտելով տարբեր համայնքների մշակութային ինքնատիպությունն ու ընդհանուր ազգային հատկանիշները։ Հրատարակությունը նպաստում է ավանդական մշակութային ժառանգության ճանաչմանը, ուսումնասիրմանն ու պահպանությանը՝ միաժամանակ ծառայելով որպես գիտելիքի համակարգված աղբյուր մասնագետների և լայն ընթերցողական շրջանակների համար։ Այն արժեքավոր տեղեկատու է ազգագրագետների, բանագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների, ուսանողների, ինչպես նաև հայ ժողովրդի ավանդական կյանքի և մշակույթի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։

Ժողովածուն ներառում է երիտասարդ գիտնականների հանրապետական տասներորդ գիտաժողովի շրջանակում ներկայացված գիտական զեկուցումներն ու հետազոտական նյութերը։ Այն արտացոլում է գիտական տարբեր ուղղություններով կատարված աշխատանքները և ներկայացնում երիտասարդ հետազոտողների ուսումնասիրությունների արդյունքները, մոտեցումներն ու գիտական հետաքրքրությունների շրջանակը։ Ժողովածուի միջգիտակարգային բնույթը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու գիտության տարբեր բնագավառներում առաջադրված խնդիրներին, կիրառվող մեթոդներին և նոր դիտարկումներին։ Հրատարակությունը նաև կարևորում է գիտական սերնդափոխության, երիտասարդ մասնագետների մասնագիտական կայացման և հետազոտական գործունեության խթանման նշանակությունը։ Գիտաժողովի նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանում գիտական միջավայրում քննարկվող հարցերի, հետազոտական ուղղությունների և գիտելիքի զարգացման ընթացքի մասին։ Ժողովածուն նվիրված է Զավեն Խառատյանի ծննդյան հիսունամյակին՝ ընդգծելով նրա հոբելյանի առիթով գիտական համայնքի ուշադրությունը և հարգանքի դրսևորումը։ Այն կարող է օգտակար լինել տարբեր մասնագիտությունների հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և գիտական գործունեությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես երիտասարդ գիտնականների աշխատանքների և գիտական մտքի զարգացման որոշակի շրջանի վկայություն։

Հրատարակությունը նվիրված է Արցախում իրականացված մշակութային ուսումնասիրություններին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Շուշի քաղաքին, նրա պատմական միջավայրին և մշակութային ժառանգությանը։ Աշխատության շրջանակում Շուշին դիտարկվում է որպես Արցախի պատմական և մշակութային կարևոր կենտրոն, որի քաղաքային միջավայրը, ճարտարապետական կառույցները, հոգևոր ու հասարակական կյանքը և մշակութային հիշողությունը նշանակալի տեղ են զբաղեցնում տարածաշրջանի պատմության մեջ։ Ներկայացված թեման հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու քաղաքի պատմամշակութային առանձնահատկություններին, պատմական հուշարձանների պահպանման ու ուսումնասիրության խնդիրներին, ինչպես նաև տեղական ավանդույթների և մշակութային ինքնության ձևավորման գործընթացներին։ Կարևորվում է Շուշիի դերը Արցախի մշակութային կյանքում և նրա պատմական միջավայրի նշանակությունը հայ ժողովրդի նյութական ու հոգևոր ժառանգության համատեքստում։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես տեղեկատվական և հետազոտական նյութ՝ Արցախի մշակութային պատմությամբ, Շուշիի պատմական զարգացման, ճարտարապետական ժառանգության և մշակութային արժեքների պահպանությամբ հետաքրքրվողների համար։ Այն օգտակար է պատմաբանների, մշակութաբանների, արվեստաբանների, հուշարձանագետների, ուսանողների և տարածաշրջանային ուսումնասիրություններով զբաղվող ընթերցողների համար։

Ժողովածուն ներկայացնում է հայ ժողովրդական մշակույթին նվիրված հանրապետական գիտաժողովի գիտական զեկուցումներն ու հետազոտական նյութերը՝ ընդգրկելով հայ ժողովրդի ավանդական կյանքի, հասարակական հարաբերությունների, հոգևոր պատկերացումների և նյութական ժառանգության տարբեր կողմերը։ Նման գիտական ուսումնասիրությունների շրջանակում ժողովրդական մշակույթը դիտարկվում է որպես պատմականորեն ձևավորված և սերնդեսերունդ փոխանցվող արժեքների, գիտելիքների, սովորույթների ու վարքականոնների ամբողջություն, որն արտահայտում է համայնքների կենսակերպն ու աշխարհընկալումը։ Ժողովածուի թեմատիկ ուղղությունները վերաբերում են ժողովրդական ավանդույթների պահպանմանն ու փոփոխությանը, ծեսերին և տոնական սովորույթներին, բանավոր ստեղծագործությանը, հավատալիքներին, ընտանեկան ու համայնքային կյանքին, ժողովրդական արհեստներին և կենցաղային մշակույթի դրսևորումներին։ Կարևորվում է նաև տարբեր բնակավայրերի ու տարածաշրջանների մշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև ավանդական սովորույթների և ժամանակակից հասարակական միջավայրի փոխազդեցությունը։ Հրատարակությունը նպաստում է հայ ժողովրդական մշակույթի բազմազանության, պատմական շարունակականության և ազգային ինքնության հետ դրա կապերի բացահայտմանը։ Այն օգտակար գիտական աղբյուր է ազգագրագետների, բանագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների, հայագետների, ինչպես նաև ժողովրդական ավանդույթներով և մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հայոց մշակույթում ավանդական և արդիական երևույթների փոխհարաբերության, դրանց շարունակականության ու փոխակերպումների ուսումնասիրությանը։ Գրքում մշակութային զարգացումը դիտարկվում է պատմական և հասարակական փոփոխությունների համատեքստում՝ անդրադառնալով այն գործընթացներին, որոնց միջոցով ավանդույթները պահպանվում, վերաիմաստավորվում և հարմարվում են նոր ժամանակների պահանջներին։ Ուշադրության կենտրոնում են ազգային մշակութային ինքնության ձևավորման ու պահպանման խնդիրները, պատմականորեն ժառանգված արժեքների դերը հասարակական կյանքում, ինչպես նաև արդիականացման ազդեցությունը կենցաղի, սովորույթների, ծեսերի, մտածողության և մշակութային ինքնարտահայտման տարբեր ձևերի վրա։ Ավանդականն ու արդիականը ներկայացվում են ոչ թե որպես իրար բացառող հակադրություններ, այլ որպես փոխազդող և փոխադարձաբար պայմանավորող երևույթներ, որոնց հարաբերակցությունն արտահայտում է մշակույթի զարգացման ընթացքը։ Այս դիտանկյունը հնարավորություն է տալիս քննելու ազգային ժառանգության պահպանության, նոր մշակութային ձևերի առաջացման և հասարակության փոփոխվող արժեքային համակարգի հարցերը։ Հատուկ նշանակություն ունի հայոց մշակույթի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը՝ համադրելով պատմական փորձը, հասարակական միջավայրը և ժամանակակից իրականության մարտահրավերները։ Գիրքը արժեքավոր նյութ է հայ մշակույթի պատմության, ազգագրության, մշակութաբանության և ազգային ինքնության արդի դրսևորումների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

Ռ. Ս. Կարապետյանի աշխատությունն ուսումնասիրում է միգրացիոն գործընթացները և դրանց ազդեցությամբ ձևավորված հայկական նոր սփյուռքի առանձնահատկությունները՝ էթնոսոցիոլոգիական մոտեցմամբ։ Հետազոտության առանցքում հայերի արտագաղթի պատճառների, ուղղությունների, սոցիալական կազմի և նոր բնակության երկրներում ձևավորվող համայնքային հարաբերությունների քննությունն է։ Միգրացիան դիտարկվում է որպես բազմակողմանի հասարակական գործընթաց, որն ազդում է ոչ միայն անհատների և ընտանիքների կյանքի, այլև համայնքային կառույցների, ազգային ինքնության պահպանման և մշակութային կապերի վերափոխման վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու նոր սփյուռքի ձևավորման սոցիալական մեխանիզմներին, միգրանտների հարմարվողականության խնդիրներին, աշխատանքային և կրթական հնարավորություններին, ընտանեկան ու միջսերնդային հարաբերություններին, ինչպես նաև Հայաստանի հետ պահպանվող կապերին։ Կարևորվում են նաև սփյուռքահայ համայնքների ներքին բազմազանությունը, ինքնության դրսևորումները և նոր սոցիալական միջավայրում ավանդույթների պահպանման ու փոփոխության գործընթացները։ Էթնոսոցիոլոգիական դիտանկյունը թույլ է տալիս համադրել ժողովրդագրական տվյալները, սոցիալական վարքագծի ուսումնասիրությունը և մարդկանց անհատական փորձառությունները։ Գիրքը կարևոր նյութ է ժամանակակից հայ միգրացիայի, սփյուռքի ձևավորման, ազգային ինքնության և Հայաստանի ու արտերկրի հայ համայնքների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության համար։

Ժողովածուն ներկայացնում է հայ ժողովրդական մշակույթի տարբեր բնագավառներին նվիրված գիտական ուսումնասիրություններ, որոնք ընդգրկվել են հանրապետական գիտական նստաշրջանի նյութերում։ Հատորում քննարկվում են հայկական ավանդական մշակույթի ձևավորման, պահպանման և զարգացման հարցերը՝ ուշադրություն դարձնելով ժողովրդի կենցաղին, սովորույթներին, ծեսերին, հավատալիքներին, բանավոր ստեղծագործությանը և հասարակական հարաբերություններին։ Ժողովրդական մշակույթը դիտարկվում է որպես պատմական հիշողության և ազգային ինքնության կարևոր բաղադրիչ, որի միջոցով սերունդների միջև փոխանցվել են կենսափորձը, արժեքները, գիտելիքներն ու մշակութային ավանդույթները։ Նման գիտական նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու տարբեր տարածաշրջաններում ձևավորված տեղական առանձնահատկությունները, ավանդական զբաղմունքները, ընտանեկան և համայնքային կյանքի կազմակերպումը, ժողովրդական արվեստն ու արհեստագործությունը։ Հատուկ նշանակություն ունի ժողովրդական մշակույթի երևույթների պատմական և սոցիալական համատեքստում քննությունը, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունների ու արդիական հասարակության մեջ պահպանման խնդիրների դիտարկումը։ Հատորի միջառարկայական բնույթը նպաստում է ազգագրական, պատմական և մշակութաբանական մոտեցումների համադրմանը։ Այն արժեքավոր նյութ է հայ ժողովրդական մշակույթով, ազգաբանությամբ, բանահյուսությամբ և ազգային ավանդույթների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Ճապոնիայի զարգացման առանձնահատկություններին և ճապոնական հասարակության այն գործոններին, որոնք նպաստել են երկրի տնտեսական, տեխնոլոգիական և մշակութային վերելքին։ «Ճապոնական հրաշք» հասկացությունը հիմնականում առնչվում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Ճապոնիայի արագ տնտեսական վերականգնմանն ու արդյունաբերական զարգացմանը, որի արդյունքում երկիրը կարճ ժամանակահատվածում դարձավ համաշխարհային տնտեսության առաջատար կենտրոններից մեկը։ Հրատարակությունը դիտարկում է այդ գործընթացի մարդկային և հասարակական կողմերը՝ ուշադրություն դարձնելով ճապոնացիների ազգային ինքնությանը, պատմական փորձին, արժեքային համակարգին, աշխատանքային մշակույթին և հասարակական վարքագծի առանձնահատկություններին։ Ճապոնիայի զարգացման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու կրթության, գիտության, տեխնոլոգիաների, արտադրության կազմակերպման, կառավարման և սոցիալական համերաշխության նշանակությանը։ Կարևորվում է նաև ավանդույթների և արդիականացման փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև այն, թե ինչպես է ճապոնական հասարակությունը պահպանել մշակութային ինքնատիպությունը՝ միաժամանակ յուրացնելով նորարարական մոտեցումներ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել Ճապոնիայի պատմությամբ, մշակույթով, տնտեսությամբ և հասարակական զարգացմամբ զբաղվող ընթերցողներին, ուսանողներին ու հետազոտողներին։

Հրատարակությունը Հայաստանի հնագույն մշակույթի ուսումնասիրությանը նվիրված բազմահատոր աշխատության երրորդ հատորն է։ Այն ընդգրկում է Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն պատմամշակութային ժառանգության տարբեր կողմեր՝ ներկայացնելով անցյալի հասարակությունների ձևավորման, զարգացման և մշակութային փոխազդեցությունների վերաբերյալ գիտական նյութեր։ Հնագիտական հուշարձանների, պեղումների արդյունքների և նյութական գտածոների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հին բնակչության կենսակերպը, տնտեսական գործունեությունը, արհեստագործական հմտությունները, բնակավայրերի կառուցվածքը և գեղարվեստական պատկերացումները։ Հնագույն մշակույթի ամբողջական ընկալման համար կարևոր են նաև հոգևոր կյանքի, ծիսական սովորույթների, հավատալիքների, թաղման ավանդույթների և հասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ տվյալները։ Նման ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս հետևելու մշակութային երևույթների շարունակականությանը, տեղական ավանդույթների ձևավորմանը և հարևան տարածաշրջանների հետ ունեցած կապերին։ Հատորի նյութերը կարող են նպաստել Հայաստանի հնագույն պատմության առանձին հարցերի լուսաբանմանը և հնագիտական տվյալների գիտական մեկնաբանությանը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հնագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների, ուսանողների և Հայկական լեռնաշխարհի հին քաղաքակրթություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Լոռե միջնադարյան բերդաքաղաքի պատմությանը, հնագիտական ուսումնասիրությանը և պեղումների արդյունքում բացահայտված նյութական մշակույթին։ Լոռեն Հայաստանի միջնադարյան կարևոր ամրոցային և քաղաքային կենտրոններից էր, որի դիրքը, պաշտպանական համակարգը և կառուցապատումը նշանակալի դեր են ունեցել տարածաշրջանի պատմական ու քաղաքական կյանքում։ Հնագիտական հետազոտությունների ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու բերդաքաղաքի տարածական կառուցվածքը, պաշտպանական պարիսպները, աշտարակները, բնակելի և հասարակական շինությունները, ինչպես նաև տնտեսական ու կենցաղային նշանակության կառույցները։ Պեղումների ընթացքում հայտնաբերված խեցեղենը, մետաղական իրերը, զարդերը, գործիքները, դրամները և այլ նյութական վկայությունները տեղեկություններ են հաղորդում քաղաքի բնակչության առօրյայի, արհեստների, առևտրի, տնտեսական հարաբերությունների և մշակութային կապերի մասին։ Հուշարձանի ուսումնասիրությունը կարևոր է միջնադարյան հայկական քաղաքաշինության, ամրոցաշինական արվեստի և ճարտարապետական ավանդույթների բացահայտման համար։ Աշխատությունը համադրում է պատմական և հնագիտական մոտեցումները՝ նպաստելով Լոռե բերդաքաղաքի զարգացման փուլերի, պատմական նշանակության և տարածաշրջանային կապերի առավել ամբողջական ընկալմանը։ Այն արժեքավոր նյութ է Հայաստանի միջնադարյան պատմությամբ, հնագիտությամբ և պատմաճարտարապետական ժառանգությամբ հետաքրքրվողների համար։

Գ. Գ. Սարգսյանի աշխատությունը ներկայացնում է պատմամշակութային հուշարձանների պահպանության տեսական և գործնական հիմունքները՝ նախատեսված բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։ Դասընթացը վերաբերում է մշակութային ժառանգության պահպանության նշանակությանը, հուշարձանների պատմական, գիտական, գեղարվեստական և հասարակական արժեքին, ինչպես նաև դրանց պաշտպանության ու խնամքի կազմակերպման հիմնական սկզբունքներին։ Հուշարձանների պահպանությունը դիտարկվում է որպես պատմական հիշողության և ազգային մշակութային ինքնության շարունակականությունն ապահովող կարևոր գործունեություն։ Ուսումնասիրության շրջանակում ընդգծվում են հուշարձանների բացահայտման, հաշվառման, փաստագրման, ուսումնասիրության, պահպանական վիճակի գնահատման և վերականգնման հետ կապված հարցերը։ Կարևորվում է նաև պատմական միջավայրի ամբողջականության պահպանումը, հուշարձանների նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի ձևավորումը և դրանց օգտագործման ու հանրահռչակման ընթացքում պահպանական պահանջների կիրառումը։ Դասընթացը կարող է օգտակար լինել մշակութաբանության, պատմության, հնագիտության, ճարտարապետության, թանգարանագիտության և մշակութային ժառանգության կառավարման ոլորտների ուսանողների ու մասնագետների համար։ Այն նպաստում է հուշարձանների պահպանության հիմնարար հասկացությունների յուրացմանը և մշակութային արժեքների նկատմամբ մասնագիտական ու հասարակական պատասխանատվության գիտակցմանը։

Ժողովածուն ներառում է երաժշտության և պարի պատկերագրական արտացոլմանն առնչվող գիտական զեկուցումների հիմնադրույթներ՝ ներկայացված Երևանում անցկացված առաջին միացյալ սիմպոզիումի շրջանակում։ Նյութերը նվիրված են երաժշտական և պարային մշակույթի ուսումնասիրմանը տեսողական արվեստի ու պատկերային աղբյուրների միջոցով։ Պատկերագրությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են երաժիշտները, երաժշտական գործիքները, պարողները և պարային շարժումները ներկայացվել տարբեր ժամանակաշրջանների արվեստի գործերում, ձեռագրերում, որմնանկարներում, մանրանկարներում, քանդակներում և այլ պատկերային հուշարձաններում։ Այսպիսի ուսումնասիրությունները կարևոր են անցյալի երաժշտական ու պարային ավանդույթների վերակազմության, կատարողական մշակույթի առանձնահատկությունների, գործիքների տեսակների և շարժումների բնույթի բացահայտման համար։ Միաժամանակ դրանք նպաստում են արվեստի տարբեր ճյուղերի փոխառնչությունների և պատկերային աղբյուրների պատմամշակութային նշանակության ըմբռնմանը։ Գիտական քննարկումների համատեղ ձևաչափը հնարավորություն է ստեղծում երաժշտագետների, արվեստաբանների, պարագետների և մշակույթի պատմաբանների մոտեցումների համադրման համար։ Ժողովածուն արժեքավոր նյութ է հայկական և համաշխարհային երաժշտական ու պարային մշակույթի պատկերագրական վկայությունների, ինչպես նաև արվեստի պատմության միջառարկայական ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների համար։

Ա. Ա. Մանուչարյանի աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի IV–XI դարերին վերաբերող շինարարական վկայագրերի քննությանը՝ դրանք դիտարկելով որպես պատմական և ճարտարապետական կարևոր սկզբնաղբյուրներ։ Շինարարական արձանագրությունները, որոնք պահպանվել են եկեղեցիների, վանական համալիրների, աշխարհիկ կառույցների և այլ շինությունների պատերին կամ առանձին քարերի վրա, արժեքավոր տեղեկություններ են հաղորդում միջնադարյան Հայաստանի շինարարական գործունեության, ճարտարապետական նախաձեռնությունների և հասարակական կյանքի մասին։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կառույցների հիմնադրման, վերակառուցման ու նորոգման հանգամանքները, պատվիրատուների և շինարարական աշխատանքներին մասնակցած անձանց հիշատակությունները, ինչպես նաև ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձությունների արձագանքները։ Վկայագրերի լեզվական, բովանդակային և պատմական քննությունը նպաստում է միջնադարյան Հայաստանի ժամանակագրության, տեղանունների, անձնանունների, իշխանական ու եկեղեցական կառույցների և սոցիալական հարաբերությունների ուսումնասիրմանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայկական վիմագրության և ճարտարապետության պատմության հետազոտության համար՝ միավորելով գրավոր սկզբնաղբյուրների վերլուծությունը պատմական հուշարձանների ուսումնասիրության հետ։ Այն օգտակար է պատմաբանների, վիմագրագետների, ճարտարապետության պատմությամբ զբաղվող մասնագետների և միջնադարյան Հայաստանի մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվողների համար։

Հրատարակությունը նախատեսված է Քրիստոսի 1870 և Հայոց ՌՅԺԹ թվականի համար և ներկայացնում է ժամանակի հաշվարկման ու օրերի կազմակերպմանն ուղղված օրացուցային տեղեկություններ։ Այն արտացոլում է 19-րդ դարի հայ հասարակության մեջ գործածվող ժամանակագրական համակարգերը և հայկական ու քրիստոնեական թվականությունների համատեղ կիրառությունը։ Օրացույցները կարևոր դեր են ունեցել ոչ միայն առօրյա կյանքում՝ օրերի, ամիսների և տոների որոշման ու ժամանակի պլանավորման գործում, այլև հասարակական և մշակութային տեղեկատվության տարածման մեջ։ «Համազգային» բնորոշումը մատնանշում է հրատարակության՝ հայ ընթերցողների ավելի լայն շրջանակին ուղղված նշանակությունը։ Նման օրացույցները հաճախ ծառայել են որպես գործնական տեղեկատուներ՝ միավորելով ժամանակագրական տվյալները, տոնացուցային տեղեկությունները և հանրային կյանքի համար անհրաժեշտ այլ նյութեր։ Դրանք նաև պատմական աղբյուրներ են՝ ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի հայկական տոմարային ավանդույթները, ժամանակի կազմակերպման եղանակները, տպագրական մշակույթը և հայալեզու տեղեկատու գրականության զարգացումը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, մատենագետներին, տոմարագիտությամբ զբաղվողներին և 19-րդ դարի հայ մշակութային կյանքի ուսումնասիրողներին։