Ready-made Materials

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության՝ Անկախ Պետությունների Համագործակցության երկրների հետ տնտեսական ինտեգրման հնարավորությունների, առկա հարաբերությունների և զարգացման հեռանկարների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում Հայաստանի արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման, ԱՊՀ շուկաներում հայկական ապրանքների և ծառայությունների դիրքերի ամրապնդման, առևտրաշրջանառության ավելացման և տնտեսական համագործակցության նոր ուղղությունների ձևավորման խնդիրներն են։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ ԱՊՀ երկրների միջև առևտրատնտեսական կապերի զարգացման պայմաններին, Հայաստանի արտահանման և ներմուծման կառուցվածքին, ներդրումային հոսքերին, արտադրական և կոոպերացիոն կապերին, ինչպես նաև տրանսպորտային և տնտեսական ենթակառուցվածքների նշանակությանը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում տնտեսական ինտեգրման տարբեր մակարդակների գնահատումը՝ հաշվի առնելով Հայաստանի ազգային տնտեսական շահերը, տարածաշրջանային շուկաների առանձնահատկությունները և ԱՊՀ երկրների միջև տնտեսական կապերի զարգացման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարող է դիտարկել նաև Հայաստանի մասնակցությունը եվրասիական տնտեսական ինտեգրման գործընթացներին և ԱՊՀ շրջանակներում բազմակողմ համագործակցության ու այլ ինտեգրացիոն կառույցների փոխկապակցվածությունը։ ԱՊՀ և ԵԱՏՄ տնտեսական համագործակցության շրջանակներում առանձին նշանակություն ունեն արտաքին առևտուրը, թվային տնտեսությունը, մաքսային կարգավորումը, տրանսպորտը, էներգետիկան և հարկային ու մրցակցային քաղաքականությունը։ M Ministry of Foreign Affairs of Armenia Հայաստանի միջազգային տնտեսական քաղաքականության հիմնական նպատակներից են արտաքին շուկաների դիվերսիֆիկացումը, արտահանման ծավալների ավելացումը, ներդրումների ներգրավումը և միջազգային տնտեսական համագործակցության համար բարենպաստ պայմանների ստեղծումը։ M Ministry of Economy of Armenia Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև որպես 2000-ականների կեսերի տնտեսական հետազոտություն․ մատենագիտական աղբյուրները վկայում են, որ այն 2005 թվականին ներկայացվել է որպես գիտական աստիճանի հայցման աշխատանք՝ նվիրված ՀՀ տնտեսական ինտեգրման հեռանկարներին ԱՊՀ երկրների հետ։ T Tert Ընդհանուր առմամբ, նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Հայաստանի և ԱՊՀ երկրների տնտեսական փոխկապակցվածության ձևավորման նախադրյալները, ինտեգրացիոն գործընթացների հնարավոր առավելություններն ու սահմանափակումները և Հայաստանի տնտեսության համար արտաքին տնտեսական համագործակցության ընդլայնման հնարավոր ուղիները։

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրոնային քվեարկության նոր համակարգերի նախագծմանը, մշակմանը և գործնական իրականացմանը՝ կենտրոնանալով քվեարկության գործընթացի անվտանգության, գաղտնիության, հուսալիության և վերահսկելիության ապահովման խնդիրների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են էլեկտրոնային քվեարկության գործող մեխանիզմները, դրանց հնարավոր խոցելիությունները և այն տեխնիկական ու կրիպտոգրաֆիական լուծումները, որոնք կարող են կիրառվել ավելի անվտանգ համակարգեր ստեղծելու համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քվեի գաղտնիության պահպանմանը՝ միաժամանակ հնարավորություն ընձեռելով ստուգելու, որ քվեն ճիշտ է գրանցվել և հաշվարկվել։ Աշխատանքում առաջարկվում են էլեկտրոնային քվեարկության նոր ընթացակարգեր, որոնց հիմքում կարող են կիրառվել բաշխված գաղտնագրության, անանուն կապուղիների և MIX ցանցերի մեխանիզմներ։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև համակարգի գործնական իրականացումը՝ մշակված ալգորիթմների հիման վրա ծրագրային լուծման ստեղծմամբ, որը հնարավորություն է տալիս կազմակերպել վերահսկելի էլեկտրոնային ընտրություններ։ Նման մոտեցումը միավորում է տեսական կրիպտոգրաֆիան, տեղեկատվական անվտանգությունը և ծրագրային համակարգերի նախագծումը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել քվեարկության ընթացքում հնարավոր խախտումների և չարտոնված միջամտությունների ռիսկերը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ էլեկտրոնային ընտրությունների կազմակերպման, անվտանգ թվային քվեարկության ենթակառուցվածքների զարգացման և կրիպտոգրաֆիական մեխանիզմների կիրառման ոլորտներում։ Աշխատության վերաբերյալ մատենագիտական տվյալները հաստատում են, որ այն հրատարակվել է 2013 թվականին որպես գիտական աշխատանք՝ ՀՀ ԳԱԱ Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտում։ T Tert Հայաստանի էլեկտրոնային քվեարկության համակարգի վերաբերյալ հետազոտության մեջ նույնպես ներկայացվում են քվեերի գաղտնիության և ընտրությունների ամբողջականության ապահովման խնդիրները, ինչպես նաև նոր ընթացակարգ և դրա հիման վրա ստեղծված SecureVoting ծրագրային համակարգը։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական ինտեգրման գործընթացներին հարևան երկրների հետ՝ ուսումնասիրելով տարածաշրջանային տնտեսական համագործակցության հնարավորությունները, առկա խոչընդոտներն ու զարգացման հեռանկարները։ Ուսումնասիրության առանցքում Հայաստանի աշխարհագրական դիրքի, փոքր և բաց տնտեսության առանձնահատկությունների ու արտաքին շուկաներից կախվածության ազդեցությունն է երկրի տնտեսական ինտեգրման քաղաքականության վրա։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ Հայաստանի և հարևան պետությունների միջև արտաքին առևտրի, ապրանքների և ծառայությունների փոխանակման, ներդրումների, տրանսպորտային ու հաղորդակցական կապերի, էներգետիկ համագործակցության և տնտեսական ենթակառուցվածքների զարգացման խնդիրներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ տարածաշրջանային ինտեգրման արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն տնտեսական գործոններով, այլև աշխարհագրական, քաղաքական և ենթակառուցվածքային պայմաններով։ Հայաստանի համար կարևոր խնդիրներից են արտաքին առևտրի աշխարհագրական դիվերսիֆիկացումը, նոր շուկաներ մուտք գործելը, արտահանման ներուժի ընդլայնումը և հարևան երկրների հետ տնտեսական կապերի խորացումը։ E economics.sci.am +1 Ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկել նաև տարածաշրջանային ինտեգրացիոն միավորումներին Հայաստանի մասնակցությունը և դրանց ազդեցությունը երկրի տնտեսական զարգացման վրա՝ ընդգծելով տարբեր տնտեսական ուղղությունների միջև հավասարակշռված և փոխլրացնող համագործակցության անհրաժեշտությունը։ Հայաստանի տնտեսական ինտեգրման վերաբերյալ հետազոտություններում առանձնացվում է նաև տարածաշրջանային համագործակցության և արտաքին տնտեսական քաղաքականության փոխկապակցվածությունը, հատկապես՝ փոքր տնտեսության համար արտաքին շուկաների հասանելիության ապահովման տեսանկյունից։ E economics.sci.am +1 Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների մասնագետների, քաղաքագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ Հայաստանի տարածաշրջանային տնտեսական դիրքի, հարևան երկրների հետ տնտեսական հարաբերությունների զարգացման և ինտեգրացիոն գործընթացների հնարավորությունների ու սահմանափակումների ուսումնասիրման նպատակով։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության զարգացման հիմնական տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը անցումային տնտեսության ձևավորման պայմաններում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում գտնվում են շուկայական տնտեսությանն անցման հետևանքով գյուղատնտեսության ոլորտում առաջացած կառուցվածքային և տնտեսական փոփոխությունները, հողի սեփականաշնորհման ազդեցությունը, գյուղացիական տնտեսությունների ձևավորումը, արտադրության կազմակերպման առանձնահատկությունները և ագրարային ոլորտի արդյունավետության բարձրացման խնդիրները։ Անցումային ժամանակաշրջանում գյուղատնտեսությունը բախվել է մի շարք փոխկապակցված դժվարությունների՝ փոքր չափերի գյուղացիական տնտեսությունների գերակշռություն, նյութատեխնիկական միջոցների սահմանափակ հասանելիություն, ներդրումների պակաս, գյուղատնտեսական ենթակառուցվածքների թերզարգացածություն, արտադրանքի իրացման և վերամշակման խնդիրներ, ինչպես նաև տեխնոլոգիական արդիականացման դանդաղ ընթացք։ Այս խնդիրների մի մասը պաշտոնական ռազմավարական փաստաթղթերում ևս դիտարկվել է որպես ոլորտի զարգացման կարևոր խոչընդոտ։ A Arlis +1 Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև գյուղատնտեսության պետական կարգավորման անհրաժեշտությանը, շուկայական մեխանիզմների կատարելագործմանը, գյուղացիական տնտեսությունների համագործակցությանը և խոշորացմանը, վարկավորման ու ներդրումային հնարավորությունների ընդլայնմանը, արտադրողականության բարձրացմանը և նոր տեխնոլոգիաների ներդրմանը։ Հատուկ նշանակություն ունի գյուղատնտեսության և ագրոպարենային համակարգի փոխկապակցված զարգացման հարցը, քանի որ արտադրության արդյունավետության բարձրացումը պայմանավորված է ոչ միայն գյուղացիական տնտեսությունների գործունեությամբ, այլև վերամշակող արդյունաբերության, իրացման ցանցերի, սպասարկող կառույցների և շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացմամբ։ Հայաստանի գյուղատնտեսության վերաբերյալ հետազոտություններում առանձնացվում են նաև սեփականաշնորհումից հետո առաջացած խնդիրները, գյուղացիական տնտեսությունների կառուցվածքը և ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման անհրաժեշտությունը։ P Pan-Armenian Digital Library +1 Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել տնտեսագիտության, ագրարային քաղաքականության և անցումային տնտեսությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու ուսանողների համար՝ հնարավորություն տալով հասկանալու Հայաստանի գյուղատնտեսության վերափոխման ընթացքը, ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող գործոնները և դրանց հաղթահարման հնարավոր տնտեսական ու կազմակերպական ուղղությունները:

Ուսումնասիրությունը նվիրված է 1991-1994 թվականներին Անդրկովկասում տեղի ունեցած Ղարաբաղյան և տարածաշրջանային այլ զինված հակամարտություններին ու դրանցում Ռուսաստանի Դաշնության ունեցած դերակատարությանը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են Խորհրդային Միության փլուզումից հետո տարածաշրջանում ձևավորված նոր քաղաքական իրադրությունը, ազգային և տարածքային հակասությունների սրումը, զինված բախումների առաջացումը և դրանց ազդեցությունը Հայաստանի, Ադրբեջանի, Վրաստանի, Ռուսաստանի ու տարածաշրջանի մյուս դերակատարների հարաբերությունների վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Ղարաբաղյան հակամարտության զարգացման հիմնական փուլերին, ինչպես նաև Աբխազիայի, Հարավային Օսիայի և Անդրկովկասի այլ հակամարտությունների քաղաքական ու ռազմական համատեքստին։ Հետազոտությունը փորձում է բացահայտել Ռուսաստանի քաղաքական, դիվանագիտական և ռազմական ներգրավվածության առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով Ռուսաստանի Դաշնության սեփական տարածաշրջանային շահերը, նախկին խորհրդային տարածքում ազդեցությունը պահպանելու ձգտումը և անվտանգության նոր համակարգի ձևավորման գործընթացները։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև հակամարտությունների կարգավորման առաջին միջազգային և տարածաշրջանային նախաձեռնությունները, զինադադարի հաստատման գործընթացները, կողմերի միջև բանակցությունները և հետխորհրդային Անդրկովկասում ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հետազոտողների, պատմաբանների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների և տարածաշրջանի նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես 1991-1994 թվականների Անդրկովկասի բարդ ռազմաքաղաքական զարգացումների և Ռուսաստանի ներգրավվածության ուսումնասիրության աղբյուր։

Հրատարակությունը ներկայացնում է տիեզերքի ուսումնասիրությանն ու նվաճմանը նվիրված գրականության հանձնարարական ցանկ, որը կարող է ծառայել որպես կողմնորոշիչ նյութ տիեզերագնացության, աստղագիտության, տիեզերական հետազոտությունների և գիտատեխնիկական առաջընթացի վերաբերյալ գրականություն ընտրելու համար։ Ցանկում ընդգրկված նյութերը հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու մարդկության՝ Տիեզերքի մասին գիտելիքների ձևավորման և ընդլայնման պատմությանը, տիեզերական թռիչքների զարգացմանը, հրթիռային տեխնիկայի առաջընթացին, տիեզերագնացների գործունեությանը և Տիեզերքի ուսումնասիրության կարևորագույն փուլերին։ Այն կարող է ներառել ինչպես գիտահանրամատչելի աշխատություններ, այնպես էլ գրական ու փաստագրական ստեղծագործություններ, որոնք ընթերցողին ներկայացնում են տիեզերական հետազոտությունների գիտական, տեխնիկական և մարդկային կողմերը։ Նյութը հատկապես օգտակար է գրադարանների, ուսումնական հաստատությունների, մանկավարժների, աշակերտների և տիեզերագիտությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես թեմատիկ ընթերցանության կազմակերպման և համապատասխան գրականության ընտրության ուղեցույց։ Հանձնարարական բնույթը թույլ է տալիս ոչ միայն ընդլայնել գիտելիքները Տիեզերքի և դրա ուսումնասիրման վերաբերյալ, այլև խթանել գիտական հետաքրքրասիրությունը, ինքնուրույն ընթերցանությունը և տիեզերագնացության պատմության ու ձեռքբերումների նկատմամբ հետաքրքրությունը։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության վճարային հաշվեկշռի կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով երկրի արտաքին տնտեսական հարաբերությունների, միջազգային առևտրի, կապիտալի շարժի, արտահանման և ներմուծման, արտաքին պարտքի ու ֆինանսական հոսքերի փոխազդեցությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել վճարային հաշվեկշռի կառուցվածքը, դրա հիմնական բաղադրիչների ձևավորման առանձնահատկությունները և այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են ընթացիկ հաշվի, կապիտալի և ֆինանսական հաշվի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ տնտեսության համար արտաքին անհավասարակշռությունների կառավարման անհրաժեշտությանը, ներմուծման նկատմամբ կախվածության նվազեցմանը, արտահանման ներուժի ընդլայնմանը, արտաքին ֆինանսավորման արդյունավետ օգտագործմանը և միջազգային պահուստների պահպանմանը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև դրամավարկային և հարկաբյուջետային քաղաքականության տեսանկյունից, քանի որ վճարային հաշվեկշռի իրավիճակը սերտորեն կապված է փոխարժեքի, գնաճի, տոկոսադրույքների, տնտեսական աճի և երկրի արտաքին մրցունակության հետ։ Հետազոտությունը կարող է ներառել ՀՀ վճարային հաշվեկշռի դինամիկայի գնահատում, առկա խնդիրների բացահայտում և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունների առաջարկություն՝ նպատակ ունենալով նպաստել արտաքին տնտեսական կայունության ամրապնդմանը, արտաքին ցնցումների նկատմամբ տնտեսության դիմակայունության բարձրացմանը և երկարաժամկետ մակրոտնտեսական հավասարակշռության ապահովմանը:

Աշխատանքը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում ձեռնարկատիրական գործունեության ձևավորման, զարգացման և տնտեսական նշանակության ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով տարածաշրջանի առանձնահատուկ սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական պայմանների ազդեցությունը բիզնես միջավայրի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են ձեռնարկատիրության զարգացման հիմնական փուլերը, տնտեսության տարբեր ոլորտներում մասնավոր նախաձեռնությունների տարածումը և փոքր ու միջին ձեռնարկությունների դերը տնտեսական ակտիվության ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռնարկատիրական միջավայրի ձևավորմանը, պետական տնտեսական քաղաքականությանը, հարկային և ֆինանսական պայմաններին, ներդրումային հնարավորություններին, ինչպես նաև բիզնեսի զարգացմանը խոչընդոտող գործոններին։ Քննարկվում են գյուղատնտեսության, արտադրության, առևտրի, ծառայությունների և այլ ոլորտներում ձեռնարկատիրական գործունեության առանձնահատկությունները, դրանց ազդեցությունը զբաղվածության, եկամուտների ստեղծման և տեղական շուկայի զարգացման վրա։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում փոքր և միջին բիզնեսի ֆինանսավորման, վարկավորման, ներդրումների ներգրավման և պետական աջակցության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են նաև ձեռնարկությունների մրցունակության, շուկաների հասանելիության, ենթակառուցվածքների, աշխատուժի և մարդկային կապիտալի հետ կապված խնդիրները, որոնք կարող են էական ազդեցություն ունենալ բիզնեսի կայունության և ընդլայնման հնարավորությունների վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ձեռնարկատիրության դերը տարածաշրջանի տնտեսական զարգացման և տնտեսական ինքնուրույնության ապահովման գործընթացում, ինչպես նաև բացահայտելու այն պայմանները, որոնք կարող են նպաստել նոր ձեռնարկությունների ստեղծմանը և գործող բիզնեսների զարգացմանը։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են ներկայացվել նաև ձեռնարկատիրական գործունեության խթանման հնարավոր ուղղություններ՝ ներառյալ գործարար միջավայրի բարելավումը, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիության ընդլայնումը, ներդրումային ակտիվության բարձրացումը և արտադրական ու ծառայությունների ոլորտների դիվերսիֆիկացումը։ Թեման կարևոր է տարածաշրջանային տնտեսության կառուցվածքը, մասնավոր հատվածի դերակատարությունը և տնտեսական զարգացման մեխանիզմները հասկանալու տեսանկյունից և կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, կառավարման, ձեռնարկատիրության և տարածաշրջանային զարգացման ոլորտների ուսանողների, հետազոտողների ու մասնագետների համար։

Աշխատանքը նվիրված է կաբելային արտադրության ընթացքում առաջացող թափոններից պղնձափոշու ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը և ստացված նյութի հատկությունների հետազոտմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է արտադրական թափոններում պարունակվող պղնձի արդյունավետ առանձնացումը և դրա վերածումը օգտակար երկրորդային հումքի՝ միաժամանակ նվազեցնելով թափոնների կուտակման և շրջակա միջավայրի վրա դրանց ազդեցության հետ կապված խնդիրները։ Աշխատանքի շրջանակում դիտարկվում են կաբելային արտադրության թափոնների կազմը, կառուցվածքը և նախնական մշակման անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև պղնձի առանձնացման և հետագա փոշենման նյութի ստացման հնարավոր տեխնոլոգիական եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեխնոլոգիական գործընթացի հիմնական փուլերի ընտրությանը, դրանց հաջորդականությանը և այն պայմանների որոշմանը, որոնք կարող են ազդել ստացվող պղնձափոշու ելքի, մաքրության, մասնիկների չափերի և կառուցվածքային առանձնահատկությունների վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է ստացված պղնձափոշու ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությունը և դրա որակի գնահատումը՝ հնարավոր կիրառությունների տեսանկյունից։ Քննարկվում են նաև գործընթացի արդյունավետության վրա ազդող գործոնները, հումքի նախապատրաստման առանձնահատկությունները, պղնձի կորզման աստիճանը և տեխնոլոգիական պարամետրերի օպտիմալացման հնարավորությունները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկել կաբելային թափոնները ոչ միայն որպես արտադրական մնացորդ, այլև որպես արժեքավոր երկրորդային մետաղական հումք, որի վերամշակումը կարող է նպաստել նյութական ռեսուրսների ավելի ռացիոնալ օգտագործմանը և արտադրական գործընթացների էկոլոգիական ազդեցության նվազեցմանը։ Մշակվող տեխնոլոգիայի կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է նաև պղնձափոշու տարբեր ոլորտներում օգտագործման հնարավորություններով՝ հաշվի առնելով դրա մաքրությունը, մասնիկային կազմը և ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քիմիական տեխնոլոգիայի, մետալուրգիայի, նյութագիտության, արդյունաբերական թափոնների վերամշակման և երկրորդային հումքի օգտագործման ոլորտներով զբաղվող ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար։

Աշխատանքը նվիրված է երաժշտության՝ որպես նախադպրոցական տարիքի երեխաների ազգային ինքնության ձևավորման և զարգացման կարևոր միջոցի ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է երաժշտական դաստիարակության դերը երեխայի ազգային պատկանելության, մշակութային ինքնագիտակցության և սեփական ժողովրդի արժեքների նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային երաժշտությանը, ժողովրդական երգերին, երաժշտական ավանդույթներին, ծիսական և մշակութային ստեղծագործություններին, որոնք երեխային հնարավորություն են տալիս վաղ տարիքից ծանոթանալու ազգային մշակույթի առանձնահատկություններին։ Քննարկվում է երաժշտության հուզական ազդեցությունը երեխայի զարգացման վրա և այն հանգամանքը, որ երաժշտական գործունեության միջոցով երեխան ոչ միայն ձեռք է բերում որոշակի գիտելիքներ, այլև անձնական հուզական կապ է ձևավորում մշակութային արժեքների հետ։ Աշխատանքում կարևորվում է նախադպրոցական հաստատության դերը ազգային երաժշտական ժառանգության փոխանցման գործում՝ երգեցողության, երաժշտական խաղերի, պարերի, ունկնդրման, ռիթմիկ վարժությունների և ստեղծագործական այլ գործունեության միջոցով։ Ուսումնասիրվում է նաև մանկավարժի կողմից համապատասխան երաժշտական նյութի ընտրության, մատուցման մեթոդների և երեխայի տարիքային առանձնահատկությունների հաշվառման նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ընտանիքի և նախադպրոցական հաստատության համագործակցությանը, քանի որ ազգային երաժշտական ավանդույթների փոխանցումը կարող է առավել արդյունավետ լինել այն դեպքում, երբ երեխայի առօրյա միջավայրում ևս պահպանվում է մշակութային շարունակականությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու երաժշտական դաստիարակության այն մանկավարժական հնարավորությունները, որոնք նպաստում են ազգային մշակույթի ճանաչմանը, հայրենիքի և սեփական ժողովրդի նկատմամբ հուզական կապի ձևավորմանը, ինչպես նաև մշակութային ժառանգության պահպանման և փոխանցման գիտակցմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նախադպրոցական մանկավարժների, երաժշտության ուսուցիչների, մանկավարժության ոլորտի ուսանողների, կրթության կազմակերպիչների և ազգային դաստիարակության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Աշխատանքը նվիրված է «Գազել» ընտանիքի միկրոավտոբուսների կուրսային կայունության բարելավման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել տրանսպորտային միջոցի կառավարելիությունը, շարժման կայունությունը և անվտանգությունը տարբեր շահագործման պայմաններում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ավտոմեքենայի երկայնական առանցքի նկատմամբ շարժման կայունությունը, ղեկային կառավարման համակարգի արձագանքը, անիվների և ճանապարհային մակերևույթի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև այն կառուցվածքային և շահագործական գործոնները, որոնք կարող են ազդել մեքենայի ընթացքի կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մեքենայի զանգվածի բաշխմանը, ծանրության կենտրոնի դիրքին, կախոցի և ղեկային համակարգերի աշխատանքին, անվադողերի բնութագրերին ու ճանապարհային պայմաններին։ Վերլուծվում են նաև արտաքին ուժերի և պահերի ազդեցությունը մեքենայի շարժման վրա, այդ թվում՝ կողային քամու, ճանապարհի անհարթությունների, շրջադարձերի և արագության փոփոխության պայմաններում առաջացող ազդեցությունները։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է կուրսային կայունության վրա ազդող հիմնական պարամետրերի բացահայտումը և դրանց օպտիմալացման հնարավորությունների գնահատումը։ Կարող են ուսումնասիրվել կախոցի կառուցվածքի կատարելագործման, ղեկային մեխանիզմի կարգաբերման, անվադողերի համապատասխան ընտրության, մեքենայի ծանրության կենտրոնի և զանգվածների բաշխման օպտիմալացման հետ կապված տեխնիկական լուծումներ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու առաջարկվող միջոցառումների ազդեցությունը մեքենայի դինամիկական բնութագրերի, ղեկային կառավարման ճշգրտության և շարժման անվտանգության վրա։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ միկրոավտոբուսների շահագործման արդյունավետության և անվտանգության բարձրացման, ինչպես նաև դրանց կոնստրուկտիվ ու շահագործական պարամետրերի կատարելագործման գործընթացում։ Այն կարող է օգտակար լինել ավտոմոբիլային տրանսպորտի, տրանսպորտային միջոցների դինամիկայի, մեքենաշինության և տրանսպորտային անվտանգության ոլորտների ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար։

Աշխատանքը նվիրված է ցանցային տնտեսության ձևավորման և զարգացման տեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների տարածման ազդեցությունը ժամանակակից տնտեսական հարաբերությունների, շուկաների և կազմակերպությունների գործունեության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում է ցանցային տնտեսության էությունը, դրա հիմնական բնութագրերը և ավանդական տնտեսական համակարգերից տարբերակող առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային տեխնոլոգիաների, տեղեկատվության, գիտելիքի և հաղորդակցական ցանցերի դերին տնտեսական արժեքի ստեղծման ու բաշխման գործընթացներում։ Վերլուծվում են ցանցային փոխազդեցությունների, ցանցային էֆեկտների, մասշտաբի աճի, տեղեկատվության արագ տարածման և տնտեսական գործակալների փոխկապակցվածության հետ կապված տեսական հարցերը։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել նաև ցանցային տնտեսության պայմաններում շուկաների կառուցվածքի փոփոխությունները, մրցակցության և համագործակցության նոր ձևերի առաջացումը, թվային հարթակների նշանակությունը և տնտեսական գործունեության կազմակերպման նոր մոդելների ձևավորումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ցանցային տնտեսության զարգացման նախադրյալներին, այդ թվում՝ ինտերնետի և թվային ենթակառուցվածքների ընդլայնմանը, տեղեկատվության հասանելիության աճին, էլեկտրոնային առևտրի զարգացմանը և տնտեսության տարբեր ոլորտների թվայնացմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ նաև ցանցային տնտեսության արդյունավետության, կառավարման, կարգավորման և տնտեսական անվտանգության տեսական խնդիրներին, ինչպես նաև գնահատել դրա ազդեցությունը արտադրողականության, գործարար գործընթացների և տնտեսական աճի վրա։ Առանձին նշանակություն ունի ավանդական տնտեսական հասկացությունների վերաիմաստավորումը նոր թվային միջավայրում, քանի որ ցանցային փոխկապակցվածությունը փոխում է արտադրողի և սպառողի, շուկայի և միջնորդի, ինչպես նաև նյութական և ոչ նյութական ռեսուրսների միջև հարաբերությունների բնույթը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, կառավարման, թվային տնտեսության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ազդեցության տնտեսական ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար:

Աշխատանքը նվիրված է Աստրախանի հայկական գաղութի ձևավորման, զարգացման և պատմական նշանակության ուսումնասիրությանը՝ 16-րդ դարի կեսերից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում է հայկական համայնքի առաջացման պատմական միջավայրը, դրա ձևավորման վրա ազդած քաղաքական, տնտեսական և ժողովրդագրական գործոնները, ինչպես նաև հայ բնակչության աստիճանական հաստատումն ու կազմակերպված համայնքային կյանքի ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գաղութի սոցիալ-տնտեսական գործունեությանը, առևտրական կապերին և տարածաշրջանի տնտեսական կյանքում հայ վաճառականների ունեցած դերին։ Քննարկվում են նաև համայնքի ներքին կազմակերպման ձևերը, հասարակական հարաբերությունները և այն կառույցները, որոնց միջոցով պահպանվել ու զարգացել են հայկական ազգային և մշակութային ինքնության հիմնական բաղադրիչները։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում եկեղեցական և կրթական կյանքին, հայկական մշակույթի պահպանմանը, հոգևոր կենտրոնների գործունեությանը, դպրոցների ու համայնքային այլ հաստատությունների ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Ուսումնասիրվում են նաև Աստրախանի հայերի կապերը Հայաստանի և Ռուսաստանի այլ հայկական համայնքների հետ, ինչպես նաև նրանց մասնակցությունը տարածաշրջանային առևտրատնտեսական և հասարակական գործընթացներին։ Տարբեր ժամանակաշրջանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գաղութի զարգացման դինամիկան, քաղաքական փոփոխությունների և տարածաշրջանային իրադարձությունների ազդեցությունը համայնքի կյանքի վրա, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնց շնորհիվ հայ բնակչությունը կարողացել է երկար ժամանակ պահպանել իր լեզվական, կրոնական և մշակութային առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարևոր է ոչ միայն Աստրախանի հայ համայնքի պատմությունը հասկանալու, այլև ռուսական կայսրության տարածքում հայկական գաղթօջախների ձևավորման, զարգացման և հայ-ռուսական պատմամշակութային կապերի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմությամբ, սփյուռքագիտությամբ, տարածաշրջանային պատմությամբ և հայկական համայնքների պատմությամբ զբաղվող ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար։

Աշխատանքը նվիրված է կիսահաղորդչային գազային սենսորների կառուցվածքի, աշխատանքի ֆիզիկական սկզբունքների և զգայուն հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես են կիսահաղորդչային նյութերի էլեկտրական բնութագրերը փոխվում տարբեր գազային միջավայրերի ազդեցության ներքո, և ինչպես կարելի է այդ փոփոխություններն օգտագործել գազերի հայտնաբերման ու կոնցենտրացիայի գնահատման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սենսորային նյութերի մակերևութային հատկություններին, գազի մոլեկուլների և կիսահաղորդչային մակերևույթի փոխազդեցությանը, ինչպես նաև այդ գործընթացների հետևանքով առաջացող էլեկտրական պարամետրերի փոփոխություններին։ Քննարկվում են սենսորների զգայունության, ընտրողականության, արձագանքման և վերականգնման ժամանակի, կայունության ու աշխատանքի պայմանների վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տարբեր կիսահաղորդչային նյութերի և դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների ազդեցության գնահատումը սենսորների գործառական բնութագրերի վրա։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև ջերմաստիճանի, խոնավության, գազի կոնցենտրացիայի և այլ արտաքին պայմանների ազդեցությունները, որոնք էական նշանակություն ունեն չափումների ճշգրտության և սենսորի հուսալի աշխատանքի համար։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կիսահաղորդչային գազային սենսորներում տեղի ունեցող ֆիզիկաքիմիական գործընթացների և դրանց էլեկտրական արձագանքի միջև կապը, ինչպես նաև գնահատելու սենսորային համակարգերի կատարելագործման հնարավորությունները։ Այսպիսի սարքերը կարևոր նշանակություն ունեն շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի, արդյունաբերական անվտանգության, տեխնոլոգիական գործընթացների վերահսկման և տարբեր գազերի հայտնաբերման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկայի, էլեկտրոնիկայի, նյութագիտության, կիսահաղորդչային տեխնոլոգիաների և սենսորային համակարգերի ոլորտներով հետաքրքրվող ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար։