Պատրաստի նյութեր

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1949 թվականի համար նախատեսված հիշարժան տարեթվերի և նշանակալի իրադարձությունների օրացուցային համակարգված տեղեկագիր, որը կարող է ծառայել որպես պատմական, մշակութային և հասարակական կարևոր իրադարձությունների արագ կողմնորոշման ու ուսումնասիրման աղբյուր։ Նյութում ընդգրկված են տարբեր ժամանակաշրջանների և ոլորտների հետ կապված նշանակալի տարեթվեր, պատմական իրադարձություններ, մշակութային և գիտական ձեռքբերումներ, ինչպես նաև նշանավոր գործիչների ծննդյան և մահվան տարեթվեր։ Տեղեկությունները դասավորված են օրացուցային սկզբունքով՝ հնարավորություն տալով յուրաքանչյուր ամսվա և օրվա շրջանակում առանձնացնել համապատասխան հիշարժան դեպքերն ու անհատներին։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել պատմությամբ, հայ մշակույթով, գրականությամբ, գիտությամբ և հասարակական կյանքով զբաղվող ընթերցողներին, ինչպես նաև ուսուցիչներին, ուսանողներին, գրադարանավարներին, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցներին և տեղեկատու նյութեր պատրաստող մասնագետներին։ Այն կարող է օգտագործվել դասախոսությունների, ուսումնական միջոցառումների, թեմատիկ ցուցահանդեսների, հիշատակի օրերի և մշակութային նախաձեռնությունների կազմակերպման ընթացքում՝ որպես ամսաթվերի և նշանակալի իրադարձությունների ընտրության օժանդակ աղբյուր։ 1949 թվականի համար նախատեսված այսպիսի օրացույցը միաժամանակ ունի փաստագրական և տեղեկատու նշանակություն՝ արտացոլելով տվյալ ժամանակաշրջանում կարևոր համարված պատմական, մշակութային և հասարակական իրադարձությունների շրջանակը։

Աշխատությունը նվիրված է երաժշտառիթմական շարժման դերին կրտսեր դպրոցականների պարային կարողությունների ձևավորման և զարգացման գործընթացում։ Հետազոտության կենտրոնում այն գաղափարն է, որ երաժշտության ռիթմը, շարժումը և դրանց փոխկապակցված ընկալումը կարևոր հիմք են երեխայի շարժողական, ստեղծագործական, գեղագիտական և արտահայտչական կարողությունների զարգացման համար։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կրտսեր դպրոցական տարիքի երեխաների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկությունները, շարժողական ակտիվության բնույթը, երաժշտական ռիթմի ընկալման մակարդակը և այդ գործոնների ազդեցությունը պարային հմտությունների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երաժշտության և շարժման ներդաշնակ համադրմանը՝ որպես ուսումնական գործընթացի արդյունավետ կազմակերպման միջոց։ Ներկայացվում են երաժշտառիթմական վարժությունների, խաղերի, շարժումների և պարային տարրերի կիրառման հնարավորությունները, որոնց միջոցով երեխաները կարող են զարգացնել ռիթմի զգացողությունը, շարժումների համակարգվածությունը, մարմնի կառավարումը, տարածության մեջ կողմնորոշվելու կարողությունը, երաժշտական լսողությունը և շարժումների արտահայտչականությունը։ Կարևորվում է նաև երեխաների ստեղծագործական նախաձեռնության խթանումը, քանի որ երաժշտառիթմական գործունեությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն կրկնել պատրաստի շարժումներ, այլև ինքնուրույն ստեղծել շարժողական պատկերներ և դրանք համապատասխանեցնել երաժշտական բնույթի ու ռիթմի փոփոխություններին։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ուսուցման կազմակերպման մեթոդներն ու մանկավարժական պայմանները, որոնք նպաստում են պարային կարողությունների աստիճանական զարգացմանը՝ հաշվի առնելով սովորողների անհատական առանձնահատկությունները և պատրաստվածության մակարդակը։ Երաժշտառիթմական շարժման նպատակային կիրառումը դիտարկվում է նաև որպես երեխաների գեղագիտական դաստիարակության, ինքնարտահայտման, խմբային համագործակցության և շարժողական մշակույթի ձևավորման արդյունավետ միջոց։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տարրական դպրոցի ուսուցիչների, երաժշտության և պարարվեստի մասնագետների, մանկավարժների, պարուսույցների, մանկավարժական բուհերի ուսանողների և կրտսեր դպրոցականների գեղարվեստական ու ֆիզիկական զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է հանցագործությանը համատեղ մասնակցող անձանց քրեական պատասխանատվության առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է հանցակցությունը որպես քրեական իրավունքի կարևոր ինստիտուտ՝ բացահայտելով դրա էությունը, իրավական բնույթը, անհրաժեշտ հատկանիշները և հանցագործության կատարմանը մասնակցող տարբեր անձանց դերերի առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հանցակիցների տեսակների՝ կատարողի, կազմակերպչի, դրդչի և օժանդակողի իրավական կարգավիճակին, նրանց գործողությունների փոխկապակցվածությանը և յուրաքանչյուր մասնակցի կողմից կատարված արարքի քրեաիրավական գնահատմանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են նաև հանցակցության ձևերի և տեսակների տարբերակման, համատեղ հանցավոր գործունեության սահմանների որոշման, հանցակիցների դիտավորության և փոխադարձ իրազեկվածության, ինչպես նաև հանցագործության ընդհանուր արդյունքի նկատմամբ նրանց վերաբերմունքի հարցերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հանցակիցների պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքին, քանի որ համատեղ հանցագործության դեպքում յուրաքանչյուր անձի պատասխանատվությունը պետք է որոշվի՝ հաշվի առնելով նրա փաստացի դերը, մասնակցության աստիճանը, նպատակը, շարժառիթը և կատարված արարքի բնույթը։ Քննարկվում են նաև այն իրավիճակները, երբ հանցակիցներից որևէ մեկը դուրս է գալիս նախապես համաձայնեցված հանցավոր մտադրության սահմաններից, ինչպես նաև հանցագործությունից կամովին հրաժարվելու, հանցագործության ավարտված կամ չավարտված լինելու և այլ իրավական հանգամանքների ազդեցությունը քրեական պատասխանատվության վրա։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև իրավակիրառական տեսանկյունից, քանի որ հանցակիցների գործողությունների ճիշտ որակավորումը գործնական նշանակություն ունի քրեական գործերի քննության, մեղադրանքի հիմնավորման և արդարացի պատժի նշանակման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քրեական իրավունքի և քրեական դատավարության ոլորտների մասնագետների, իրավաբանների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների, գիտաշխատողների, դասախոսների և իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողների համար՝ որպես հանցակցության ինստիտուտի և դրա շրջանակում քրեական պատասխանատվության տարբերակման վերաբերյալ տեսական ու գործնական նյութ։

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի գոյականի և ածականի խոսքիմասային տարարժեքության երևույթի ուսումնասիրությանը և դրա ուսուցման մեթոդական հիմնախնդիրներին բուհական համակարգում։ Հետազոտության առանցքում այն լեզվական դեպքերն են, երբ բառը կամ բառաձևը կարող է դրսևորվել տարբեր խոսքի մասերի նշանակությամբ և գործառույթով՝ պայմանավորված համատեքստով, շարահյուսական դիրքով, իմաստային առանձնահատկություններով և խոսքային կիրառությամբ։ Աշխատության մեջ կարևորվում է գոյականի և ածականի սահմանազատման խնդիրը, դրանց փոխադարձ անցումները, խոսքիմասային և խոսքիմաստային հատկանիշների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև այն չափանիշները, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել տվյալ միավորի պատկանելությունը համապատասխան խոսքի մասին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տարարժեքության դրսևորման տարբեր ձևերին, դրանց լեզվական պատճառներին և գործածական առանձնահատկություններին՝ ցույց տալով, որ խոսքի մասերի դասակարգումը միշտ չէ, որ կարող է հիմնվել միայն բառի բառարանային նշանակության վրա։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչներից է տեսական նյութի ուսուցման մեթոդաբանությունը։ Քննարկվում են բուհական կրթական գործընթացում գոյականի և ածականի տարարժեքության վերաբերյալ գիտելիքների մատուցման, համակարգման և ամրապնդման արդյունավետ եղանակները, ինչպես նաև ուսանողների լեզվաբանական մտածողության և վերլուծական կարողությունների զարգացման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի տեսությամբ, բառագիտությամբ, քերականությամբ և լեզվի ուսուցման մեթոդիկայով զբաղվող մասնագետների, դասախոսների, հետազոտողների և ուսանողների համար։ Այն համադրում է լեզվաբանական տեսական դիտարկումները և դրանց մանկավարժական կիրառությունը՝ նպատակ ունենալով ավելի հստակ ներկայացնել տարարժեքության էությունը և ձևավորել դրա ճանաչման ու վերլուծության գործնական հմտություններ։ Աշխատանքը 2009 թվականին հրատարակվել է որպես Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանում պատրաստված թեկնածուական գիտական աշխատանքի սեղմագիր՝ 20 էջ ծավալով։

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պոլիգրաֆիայի արտադրական կազմակերպություններում նյութական ծախսումների կառավարչական հաշվառման համակարգի ուսումնասիրմանն ու դրա կատարելագործման մեթոդաբանական հիմնախնդիրների բացահայտմանը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են արտադրական գործընթացում օգտագործվող հումքի, հիմնական և օժանդակ նյութերի, կիսաֆաբրիկատների, փաթեթավորման միջոցների և այլ նյութական ռեսուրսների ծախսերի ձևավորման, հաշվառման, խմբավորման, վերահսկման և վերլուծության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես կարելի է նյութական ռեսուրսների օգտագործման վերաբերյալ հաշվապահական և կառավարչական տեղեկատվությունը դարձնել առավել ճշգրիտ, օպերատիվ և օգտակար արտադրական ու կառավարչական որոշումների ընդունման համար։ Աշխատությունը ներկայացնում է նյութական ծախսումների կառավարչական հաշվառման տեսական և գործնական հիմքերը՝ անդրադառնալով ծախսերի դասակարգման, նորմավորման, ինքնարժեքի ձևավորման, ծախսերի պատասխանատվության կենտրոնների, ներքին վերահսկողության և շեղումների վերլուծության խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են պոլիգրաֆիական արտադրության տեխնոլոգիական առանձնահատկություններից բխող նյութական ծախսումների հաշվառման դժվարությունները, քանի որ այս ոլորտում արտադրանքի բազմազանությունը, պատվերների անհատական բնույթը, նյութերի մեծ տեսականին և արտադրական գործընթացների փուլայնությունը պահանջում են հաշվառման ավելի ճկուն ու նպատակային մեթոդներ։ Նյութում կարևոր տեղ է հատկացվում նյութական ծախսումների վերաբերյալ տեղեկատվության ձևավորման և կառավարչական հաշվետվությունների կատարելագործմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել ծախսերի վերահսկելիությունը, բացահայտել ռեսուրսների ոչ արդյունավետ օգտագործման պատճառները և նվազեցնել արտադրանքի ինքնարժեքը։ Քննարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել նաև արտադրանքի գների հիմնավորմանը, արտադրական ծրագրերի պլանավորմանը, շահութաբերության գնահատմանը և կազմակերպության ֆինանսատնտեսական արդյունքների բարելավմանը։ Աշխատանքը հատկապես արժեքավոր է կառավարչական հաշվառման և արտադրական ծախսերի կառավարման հիմնախնդիրներով զբաղվող հետազոտողների, տնտեսագետների, հաշվապահների, ֆինանսական և արտադրական կառավարման մասնագետների, ինչպես նաև տնտեսագիտական բուհերի ուսանողների համար։ Այն համադրում է տեսական դրույթները և դրանց կիրառական նշանակությունը՝ առաջարկելով նյութական ծախսումների հաշվառման և կառավարման այնպիսի կատարելագործված մոտեցումների ուսումնասիրություն, որոնք կարող են համապատասխանել Հայաստանի պոլիգրաֆիական արտադրության պայմաններին և նպաստել կազմակերպությունների գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով տարածաշրջանային զարգացման գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում տնտեսության ճյուղային և տարածքային կառուցվածքի առանձնահատկություններն են, դրանց ձևավորման գործոնները և առկա անհամամասնությունների ազդեցությունը երկրի տնտեսական աճի, մրցունակության և մարզերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, ծառայությունների և այլ ոլորտների հարաբերակցությունը, դրանց տարածքային բաշխվածությունը, արտադրողականության տարբերությունները, ներդրումային ակտիվությունը և ենթակառուցվածքների զարգացման մակարդակը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Երևան քաղաքի և մարզերի միջև տնտեսական ներուժի, զբաղվածության, եկամուտների և տնտեսական ակտիվության տարբերություններին, ինչպես նաև տարածաշրջանների առկա ռեսուրսների ոչ լիարժեք օգտագործման խնդիրներին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ կառուցվածքային անհամամասնությունների առաջացման պատճառներին՝ ներառյալ արտադրական կարողությունների կենտրոնացումը, մարդկային կապիտալի անհավասար բաշխումը, ենթակառուցվածքային սահմանափակումները, ներդրումների տարածքային անհավասարությունը և տնտեսական գործունեության որոշակի ոլորտներից կախվածությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տարածաշրջանային զարգացման քաղաքականությանը և այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով հնարավոր է խթանել մարզերի տնտեսական ակտիվությունը, բարձրացնել տեղական արտադրության մրցունակությունը և ստեղծել նոր զբաղվածության հնարավորություններ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև տնտեսության դիվերսիֆիկացման, բարձր ավելացված արժեք ստեղծող ճյուղերի զարգացման, տեխնոլոգիական արդիականացման, նորարարության և ներդրումային միջավայրի բարելավման ուղղությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել տարածաշրջանների տնտեսական ներուժի և երկրի ընդհանուր տնտեսական կառուցվածքի փոխկապակցվածությունը՝ ընդգծելով հավասարակշռված տարածքային զարգացման կարևորությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման և տարածաշրջանային զարգացման մասնագետների, հետազոտողների, քաղաքականություն մշակողների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտել Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային խնդիրների հիմնական պատճառներն ու հետևանքները և ներկայացնել դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները՝ նպաստելով տարածքային անհամաչափությունների նվազեցմանը, մարզերի տնտեսական ներուժի արդյունավետ օգտագործմանը և երկրի երկարաժամկետ, հավասարակշռված ու կայուն զարգացմանը։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում առևտրային կազմակերպությունների հարկման համակարգի ուսումնասիրությանը և դրա կատարելագործման հիմնախնդիրների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են առևտրային կազմակերպությունների հարկային պարտավորությունների ձևավորման առանձնահատկությունները, հարկային բեռի կառուցվածքը, հարկերի հաշվարկման և վճարման գործընթացները, ինչպես նաև հարկային վարչարարության ազդեցությունը կազմակերպությունների տնտեսական գործունեության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային համակարգի արդյունավետության և արդարության ապահովմանը՝ հաշվի առնելով ինչպես պետական բյուջեի եկամուտների կայուն համալրման, այնպես էլ տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության համար բարենպաստ պայմանների ստեղծման անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ հարկման տարբեր ռեժիմների, հարկային արտոնությունների, հաշվետվողականության և հարկային վերահսկողության մեխանիզմների առանձնահատկություններին՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը ձեռնարկությունների ֆինանսական արդյունքների և մրցունակության վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև հարկային բեռի օպտիմալացման, հարկային պարտավորությունների կանխատեսելիության, վարչարարական գործընթացների պարզեցման և հարկ վճարողների համար տեղեկատվության հասանելիության բարելավման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հարկային կարգապահության և ստվերային տնտեսական գործունեության նվազեցման հարցերին, քանի որ արդյունավետ հարկային համակարգը պետք է միաժամանակ ապահովի հարկային եկամուտների հավաքագրման բարձր մակարդակ և նվազեցնի հարկերից խուսափելու խթանները։ ՀՀ նյութերի հիման վրա իրականացվող վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել գործող համակարգի առավելություններն ու թերությունները և գնահատել դրա կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները՝ հաշվի առնելով տնտեսության զարգացման պայմաններն ու գործարար միջավայրի պահանջները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, հարկային մասնագետների, հաշվապահների, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների, ձեռնարկատերերի և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի հիմնավորել առևտրային կազմակերպությունների հարկման առավել արդյունավետ և հավասարակշռված համակարգի ձևավորման անհրաժեշտությունը՝ համադրելով պետական ֆինանսական շահերը, հարկային արդարությունը և ձեռնարկատիրական գործունեության զարգացման պայմանները։

Աշխատությունը նվիրված է կրկնավոր ձևերի իմաստային և տիպաբանական ուսումնասիրությանը՝ հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն լեզուների նյութի համադրման հիման վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տարբեր լեզուներում կրկնության միջոցով ձևավորվող լեզվական միավորների իմաստային առանձնահատկությունները, կառուցվածքային դրսևորումները և գործածության օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են կրկնավոր ձևերի առաջացման եղանակները, դրանց բաղադրիչների փոխհարաբերությունները, իմաստային ամբողջականության ձևավորումը և խոսքում դրանց կատարած գործառույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ կրկնությունը տարբեր լեզուներում կարող է արտահայտել բազմազան իմաստներ՝ բազմակիություն, ինտենսիվություն, շարունակականություն, տևականություն, տարածական կամ ժամանակային ընդհանրացում, նմանություն, հուզական երանգավորում և այլ իմաստային հարաբերություններ։ Համեմատական վերլուծության միջոցով ուսումնասիրվում են հայերենի, ռուսերենի և անգլերենի միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ բացահայտելով յուրաքանչյուր լեզվի կառուցվածքային և իմաստային առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև կրկնավոր ձևերի դասակարգման խնդիրներին, դրանց բառաքերականական կարգավիճակին և տարբեր խոսքի մասերի շրջանակում դրանց դրսևորմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում համատեքստի դերին, քանի որ նույն կառուցվածքային ձևը տարբեր խոսքային իրավիճակներում կարող է ձեռք բերել տարբեր իմաստային և ոճական երանգներ։ Տիպաբանական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս կրկնությունը դիտարկել որպես տարբեր լեզուներում հանդիպող ընդհանուր լեզվական երևույթ՝ միաժամանակ բացահայտելով դրա իրացման ազգային-լեզվական առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ընդհանուր և համեմատական լեզվաբանությամբ, իմաստաբանությամբ, տիպաբանությամբ և թարգմանագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպաստում է կրկնավոր ձևերի բազմակողմանի ընկալմանը՝ համադրելով դրանց կառուցվածքային, իմաստային և գործառական բնութագրերը և ցույց տալով, թե ինչպես է նույն լեզվական մեխանիզմը տարբեր լեզուներում ստանում յուրահատուկ արտահայտություն ու նշանակություն։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության սննդի արդյունաբերության ոլորտում մրցակցային միջավայրի ձևավորման և բարելավման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն դիտարկում է սննդի արդյունաբերության նշանակությունը երկրի տնտեսության, ներքին շուկայի զարգացման, զբաղվածության և սպառողների պահանջարկի բավարարման տեսանկյունից՝ միաժամանակ վերլուծելով ոլորտում մրցակցության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում շուկայի կառուցվածքին, տնտեսավարող սուբյեկտների միջև մրցակցային հարաբերություններին, արտադրության և իրացման պայմաններին, մուտքի հնարավոր խոչընդոտներին և ձեռնարկությունների մրցունակության վրա ազդող տնտեսական ու կազմակերպական գործոններին։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում փոքր և միջին արտադրողների դիրքին, խոշոր տնտեսավարողների ազդեցությանը, ներմուծվող և տեղական արտադրանքի փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև գնային և ոչ գնային մրցակցության դրսևորումներին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև արտադրանքի որակի, անվտանգության, ստանդարտացման, փաթեթավորման, բրենդավորման և նորարարության դերին՝ որպես մրցակցային առավելություն ձևավորող կարևոր գործոնների։ Քննարկվում են այն խնդիրները, որոնք կարող են սահմանափակել առողջ մրցակցության զարգացումը, այդ թվում՝ ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը, տեխնոլոգիական վերազինման դժվարությունները, շուկայի տեղեկատվության սահմանափակությունը, մատակարարման և իրացման համակարգերի առանձնահատկությունները և վարչական միջավայրի ազդեցությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մրցակցային քաղաքականության և պետական կարգավորման դերին՝ նպատակ ունենալով ապահովել շուկայի մասնակիցների համար առավել հավասար պայմաններ, կանխել մրցակցության սահմանափակման հնարավոր դրսևորումները և պաշտպանել սպառողների շահերը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև ՀՀ սննդի արդյունաբերության տարբեր ենթաոլորտների վիճակի գնահատում և դրանց զարգացման հնարավորությունների բացահայտում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ձեռնարկատերերի, պետական կառավարման մասնագետների, ոլորտային կազմակերպությունների ներկայացուցիչների և հետազոտողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտել սննդի արդյունաբերության մրցակցային միջավայրի հիմնական խնդիրները և առաջարկել դրա կատարելագործման այնպիսի ուղղություններ, որոնք կարող են նպաստել արտադրության արդյունավետության, ձեռնարկությունների մրցունակության, շուկայի բազմազանության և սպառողների համար բարենպաստ պայմանների բարձրացմանը։

Աշխատությունը նվիրված է առևտրային բանկերում ակտիվների և պասիվների գնահատման մեթոդների, ինչպես նաև դրանց կառավարման գործընթացում տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման կիրառության ուսումնասիրությանը։ Այն դիտարկում է բանկի ակտիվների և պասիվների կառուցվածքը, դրանց փոխկապակցվածությունը և ֆինանսական կայունության ապահովման գործում դրանց արդյունավետ կառավարման նշանակությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են ակտիվների գնահատման հիմնական մոտեցումները՝ հաշվի առնելով դրանց եկամտաբերությունը, իրացվելիությունը, ռիսկայնությունը և արժեքի հնարավոր փոփոխությունները, ինչպես նաև պասիվների գնահատման մեթոդները՝ ուշադրություն դարձնելով ներգրավված միջոցների արժեքին, ժամկետայնությանը և ֆինանսավորման կառուցվածքին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ակտիվների և պասիվների կառավարման հավասարակշռությանը, քանի որ դրանց միջև անհամապատասխանությունը կարող է ազդել բանկի իրացվելիության, շահութաբերության և ֆինանսական ռիսկերի մակարդակի վրա։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է տնտեսամաթեմատիկական մոդելների կիրառումը բանկային գործընթացների վերլուծության և կանխատեսման նպատակով։ Քննարկվում են մաթեմատիկական և վիճակագրական մեթոդների միջոցով ակտիվների ու պասիվների կառուցվածքի օպտիմալացման, դրամական հոսքերի կանխատեսման, ռիսկերի գնահատման և ֆինանսական արդյունքների բարելավման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տոկոսադրույքային, իրացվելիության, վարկային և շուկայական ռիսկերի կառավարմանը, ինչպես նաև բանկի ռեսուրսների առավել արդյունավետ բաշխմանը։ Մոդելավորման գործիքների կիրառումը հնարավորություն է տալիս տարբեր սցենարների պայմաններում գնահատել բանկի ֆինանսական վիճակի հնարավոր փոփոխությունները և հիմնավորել կառավարչական որոշումները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել բանկային ոլորտի մասնագետների, ֆինանսիստների, տնտեսագետների, ռիսկերի կառավարման մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է ֆինանսական վերլուծության և տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով նպաստել առևտրային բանկերում ակտիվների ու պասիվների առավել արդյունավետ գնահատմանը, կառավարմանը և օպտիմալացմանը։

Աշխատությունը նվիրված է տարրական դպրոցում ֆրանսերենով բանավոր հաղորդակցման քերականական մեխանիզմների ձևավորման գործընթացի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն մեթոդներն ու մանկավարժական պայմանները, որոնք նպաստում են սովորողների կողմից ֆրանսերենի քերականական կառուցվածքների ոչ միայն տեսական յուրացմանը, այլև դրանց ճիշտ և ինքնուրույն կիրառմանը բանավոր հաղորդակցության ընթացքում։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են տարրական դպրոցականների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկությունները, օտար լեզվի ընկալման և յուրացման հնարավորությունները, ինչպես նաև բանավոր խոսքի զարգացման փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քերականական նյութի հաղորդակցական ուղղվածությամբ ուսուցմանը՝ նպատակ ունենալով սովորողներին հնարավորություն տալ քերականական կանոններն օգտագործել իրական կամ ուսումնական հաղորդակցական իրավիճակներում։ Քննարկվում են երկխոսությունների, դերային խաղերի, հարցուպատասխանի, նկարների և իրավիճակային առաջադրանքների, լեզվական խաղերի և այլ ինտերակտիվ մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում խոսքային վարժությունների աստիճանական բարդացմանը՝ պարզ քերականական կառույցների վերարտադրումից մինչև սեփական մտքերի ավելի ազատ և ստեղծագործ արտահայտում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև քերականական սխալների կանխարգելման և շտկման մեթոդներին, ուսուցչի ուղղորդող դերին և սովորողների խոսքային ակտիվության խթանմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ քերականությունը դիտարկվում է որպես բանավոր հաղորդակցությունը սպասարկող գործիք, այլ ոչ թե միայն կանոնների և ձևերի մեխանիկական ամբողջություն։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տարրական դասարաններում ֆրանսերեն դասավանդող ուսուցիչների, օտար լեզվի ուսուցման մեթոդիկայով զբաղվող մասնագետների, մանկավարժների և ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը կարևորում է քերականական գիտելիքների, խոսքային հմտությունների և հաղորդակցական կարողությունների փոխկապակցված զարգացումը՝ առաջարկելով տարրական դպրոցում ֆրանսերենի բանավոր ուսուցումն առավել գործնական, տարիքին համապատասխան և հաղորդակցական դարձնելու մոտեցումներ։

Աշխատությունը նվիրված է համակարգչային հանցավորության դեմ պայքարի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով կիբեռտիրույթում իրականացվող հանցագործությունների կանխարգելման, բացահայտման և դրանց համար պատասխանատվության ապահովման իրավական ու գործնական մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են համակարգչային հանցագործությունների հիմնական բնութագրերը, դրանց տեսակները և առանձնահատկությունները, ինչպես նաև թվային տեխնոլոգիաների արագ զարգացման պայմաններում հանցավորության նոր ձևերի առաջացման պատճառներն ու դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվական համակարգերի, համակարգչային տվյալների և թվային ենթակառուցվածքների նկատմամբ կատարվող ապօրինի գործողություններին, անձնական և ֆինանսական տվյալների պաշտպանության խնդիրներին, ինչպես նաև տեղեկատվական ռեսուրսների անվտանգության ապահովմանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ համակարգչային հանցագործությունների բացահայտման ընթացքում առաջացող ապացուցողական խնդիրներին, թվային ապացույցների հավաքագրման և պահպանման առանձնահատկություններին, իրավապահ մարմինների մասնագիտական կարողություններին և տեխնիկական միջոցների կիրառմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև միջազգային համագործակցությանը, քանի որ կիբեռհանցագործությունները հաճախ չեն սահմանափակվում մեկ պետության իրավազորության շրջանակներում և պահանջում են տարբեր երկրների իրավապահ ու մասնագիտացված կառույցների համակարգված գործողություններ։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են հանցագործությունների կանխարգելման, կիբեռանվտանգության մշակույթի ձևավորման, մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման և իրավական կարգավորման կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների, կիբեռանվտանգության մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համակարգչային հանցավորության դեմ պայքարը դիտարկում է որպես իրավական, տեխնիկական և կազմակերպական միջոցների համակցություն՝ ընդգծելով կանխարգելման, արդյունավետ քննության, միջազգային համագործակցության և թվային միջավայրում անձանց ու կազմակերպությունների իրավունքների պաշտպանության կարևորությունը։

Աշխատությունը մեթոդական բնույթի նյութ է, որը նվիրված է ՍՄԿԿ 19-րդ համամիութենական կոնֆերանսի նյութերի և գաղափարների գրադարանային պրոպագանդայի կազմակերպմանը։ Այն արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանի գրադարանների առջև դրված գաղափարական, քաղաքական և լուսավորչական խնդիրները՝ հատկապես հասարակության շրջանում քաղաքական տեղեկատվության տարածման և պաշտոնական քաղաքական գործընթացների վերաբերյալ իրազեկվածության բարձրացման ուղղությամբ։ Նյութում ուշադրություն է դարձվում գրադարանների կողմից քաղաքական թեմատիկ միջոցառումների կազմակերպմանը, համապատասխան գրականության ընտրությանն ու ցուցադրմանը, գրքի ցուցահանդեսների, մատենագիտական տեսությունների, զրույցների, ընթերցողների հանդիպումների և այլ քարոզչական ձևերի կիրառմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կոնֆերանսի նյութերի բովանդակության ընթերցողներին մատուցման մեթոդներին և դրանց շուրջ քննարկումների կազմակերպմանը՝ հաշվի առնելով տարբեր տարիքային, մասնագիտական և սոցիալական խմբերի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել այն ժամանակաշրջանի գրադարանային աշխատանքի մեթոդաբանության մասին, երբ գրադարանը դիտարկվում էր նաև որպես քաղաքական-գաղափարական դաստիարակության և հասարակական տեղեկատվության տարածման կարևոր հաստատություն։ Միաժամանակ նյութը պատմամշակութային արժեք ունի՝ արտացոլելով 1980-ականների վերջի խորհրդային հասարակության քաղաքական օրակարգը, «վերակառուցման» շրջանի գաղափարական շեշտադրումները և այդ գործընթացների ներկայացման ձևերը գրադարանային միջավայրում։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագիտության, խորհրդային շրջանի պատմության, քաղաքական մշակույթի և զանգվածային տեղեկատվության պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական-գաղափարական նյութերի գրադարանային տարածման մեթոդներն ու ձևերը և արժեքավոր է հատկապես խորհրդային գրադարանային գործունեության պատմական առանձնահատկությունները հասկանալու տեսանկյունից։

Աշխատությունը նվիրված է Նշենու (Amygdalus L.) վայրի ցեղակիցների ուսումնասիրությանը Հայաստանի բնական պայմաններում՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց տարածմանը, կենսաբանական առանձնահատկություններին և բուսաբանական նշանակությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են վայրի տեսակների և ձևերի տարածման աշխարհագրությունը, աճելավայրերի պայմանները, էկոլոգիական պահանջները և բնական պոպուլյացիաների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ կարևորություն է տրվում վայրի ցեղակիցների պահպանությանը, քանի որ դրանք կարող են ունենալ արժեքավոր գենետիկական հատկանիշներ և նշանակություն ունենալ մշակաբույսերի սելեկցիայի, գենետիկական բազմազանության պահպանման ու բուսաբուծության զարգացման համար։ Աշխատությունը կարող է ներառել տեսակների նույնականացման, ձևաբանական հատկանիշների համեմատության, տարածման սահմանների և էկոլոգիական պայմանների ուսումնասիրություն՝ հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմել Հայաստանի վայրի նշենու պաշարների վերաբերյալ։ Քննարկվում են նաև տարբեր պոպուլյացիաների միջև հնարավոր տարբերությունները, դրանց հարմարվողական հատկանիշները և բնական միջավայրի պայմաններին դիմակայելու ունակությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է վայրի գենոֆոնդի գործնական արժեքի գնահատումը, հատկապես այն հատկանիշների տեսանկյունից, որոնք կարող են օգտակար լինել երաշտադիմացկունության, հիվանդությունների և անբարենպաստ պայմանների նկատմամբ կայունության, ինչպես նաև պտղի որակական ցուցանիշների բարելավման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել բուսաբաններին, բուսաբույծներին, գենետիկներին, էկոլոգներին և Հայաստանի բուսական աշխարհի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը կարևոր է Հայաստանի վայրի նշենու գենետիկական բազմազանության բացահայտման, բնական պոպուլյացիաների պահպանության և դրանց հնարավոր օգտագործման հեռանկարների գնահատման տեսանկյունից։