Ready-made Materials

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Իբն Հիշամի «ալ-Սիրա ալ-Նաբավիյյա» ստեղծագործության տեքստաբանական վերլուծությանը՝ ընդգրկելով դրա ձեռագրային ավանդույթը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և պատմա-աղբյուրագիտական արժեքը։ Գրքում ներկայացվում են իսլամական վաղ շրջանի կենսագրական գրականության ձևավորման հիմնական փուլերը, ինչպես նաև Իբն Հիշամի խմբագրական աշխատանքի բնույթը՝ համեմատելով նախորդ աղբյուրների և տարբեր փոխանցված տարբերակների հետ։ Հեղինակը վերլուծում է տեքստի կառուցվածքային շերտերը, հավելումները և կրճատումները՝ բացահայտելով պատմական նյութի ձևափոխման մեխանիզմները և հեղինակային միջամտության սահմանները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ձեռագրագիտական խնդիրները, տարբեր ձեռագրային ավանդույթների համեմատությունը և տեքստի վերականգնման մեթոդները՝ ժամանակակից քննադատական հրատարակությունների սկզբունքների հիման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում աղբյուրների վավերականության գնահատմանը և «սիրա» ժանրի զարգացման մեջ Իբն Հիշամի դերին։ Գիրքը նախատեսված է արևելագետների, իսլամագետների, պատմաբանների, տեքստաբանների և համապատասխան ոլորտների հետազոտողների համար՝ առաջարկելով համակողմանի տեքստաբանական վերլուծություն «ալ-Սիրա ալ-Նաբավիյյա»-ի վերաբերյալ։

Հայոց ցեղասպանության (1915–1917 թթ. փետրվար) ընթացքում Ռուսաստանի դիրքորոշումը և ներգրավվածությունը պայմանավորված էին Առաջին համաշխարհային պատերազմի կովկասյան ճակատում նրա ռազմաքաղաքական շահերով, Օսմանյան կայսրության հետ հակամարտությամբ և տարածաշրջանում ազդեցության ընդլայնման նպատակներով։ Ռուսական կայսրությունը, լինելով Անտանտի անդամ և կռվելով Օսմանյան կայսրության դեմ, որոշ փուլերում հանդես էր գալիս որպես արևմտահայ բնակչության հնարավոր պաշտպան կամ դաշնակից, հատկապես այն տարածքներում, որտեղ ռուսական բանակը առաջ էր շարժվում դեպի Արևմտյան Հայաստան՝ ստեղծելով ժամանակավոր վերահսկողություն մի շարք շրջանների վրա։ 1915 թվականի իրադարձությունների ընթացքում ռուսական զորքերի առաջխաղացումը Վանի, Էրզրումի և այլ ուղղություններով որոշ դեպքերում հնարավորություն տվեց հայ բնակչության մի մասին փրկվել տեղահանություններից և կոտորածներից, ինչպես նաև կազմակերպել տեղական ինքնապաշտպանություն և վարչական կառույցներ ռուսական վերահսկողության ներքո։ Սակայն միևնույն ժամանակ Ռուսաստանի քաղաքականությունը չէր բխում բացառապես մարդասիրական նպատակներից, քանի որ այն հիմնականում պայմանավորված էր ռազմավարական հաշվարկներով և Օսմանյան կայսրության թուլացման ձգտմամբ, իսկ հայկական հարցը դիտարկվում էր որպես տարածաշրջանային քաղաքականության մաս։ 1916–1917 թվականներին ռուսական բանակի հաջողությունները շարունակվեցին, սակայն ներքին քաղաքական ճգնաժամերը Ռուսաստանում, հատկապես 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունը, հանգեցրին կովկասյան ճակատի քայքայմանը և ռուսական զորքերի աստիճանական դուրսբերմանը, ինչը ծանր հետևանքներ ունեցավ արևմտահայ բնակչության համար՝ թողնելով նրանց ավելի խոցելի օսմանյան վերահսկողության և շարունակվող բռնությունների պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ, Ռուսաստանի դերը Հայոց ցեղասպանության ընթացքում երկակի բնույթ ուներ՝ մի կողմից՝ որոշ դեպքերում նպաստելով հայ բնակչության ժամանակավոր պաշտպանությանը իր ռազմական առաջխաղացման միջոցով, մյուս կողմից՝ չլինելով հետևողական քաղաքական և մարդասիրական աջակցություն ապահովող գործոն, քանի որ նրա գործողությունները հիմնականում պայմանավորված էին պատերազմի ռազմավարական հաշվարկներով և տարածաշրջանային շահերով։

Գրքում ուսումնասիրվում է քրեական գործով վարույթի կարճման և քրեական հետապնդման դադարեցման օրինականության և հիմնավորվածության ապահովման խնդիրները նախնական քննության փուլում, վերլուծվում են քրեական դատավարության օրենսդրական հիմքերը, քննության ընթացակարգային պահանջները և քննիչի պարտականությունները, ներկայացվում են կարճման և դադարեցման հիմքերի տեսակները՝ անփոփոխ նյութերի բացակայություն, ապացույցների բավարարություն, իրավական և факտիկական պատճառների համադրություն, դիտարկվում է փաստական հանգամանքների, նյութերի վերլուծության և իրավական գնահատականի ճիշտ կիրառումի կարևորությունը, քննարկվում են դատական վերահսկողության, մեղադրյալի իրավունքների պաշտպանության և հակակոռուպցիոն մեխանիզմների դերակատարությունը, աշխատանքում համադրվում է տեսական իրավական վերլուծությունը և գործնական դատավարական փորձը՝ նպատակ ունենալով ապահովել նախնական քննության փուլում վարույթի օրինականության և հիմնավորվածության բարձր մակարդակ և պաշտպանել քրեական գործընթացի արդյունավետությունը և արդարությունը։

Այս տեղեկատուն ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետությունում վերջերս հրատարակված գրականությունը՝ որպես մատենագիտական և տեղեկատվական ուղեցույց։ Նյութում ընդգրկված են պատմության, մշակույթի, արվեստի, գիտության, հասարակական և կրթական ոլորտների նոր հրատարակությունները, ինչպես նաև ուսումնամեթոդական, հանրագիտարանային և մատենագիտական աշխատանքները։ Աշխատությունը տրամադրում է յուրաքանչյուր գրքի բնութագրիչ տվյալներ՝ հեղինակը, վերնագիր, հրատարակման տարեթիվ և հրատարակչություն, ինչպես նաև թեմատիկ ուղղվածություն, ինչը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ և պլանավորել հետագա ուսումնասիրություններ։ Տեղեկատուն նախատեսված է գիտնականների, ուսուցիչների, մատենագետների, ուսանողների և ընթերցող հանրության լայն շրջանակի համար՝ ապահովելով համակարգված մատենագիտական տեղեկատվություն Հայաստանի հրատարակչական գործընթացների մասին։

Աշխատությունը նվիրված է անցումային հասարակության ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով այն որպես տրանսֆորմացիոն գործունեության համակարգ, որտեղ քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային գործընթացները փոխազդում են՝ ձևավորելով հասարակական փոփոխությունների ընդհանուր դինամիկան։ Գրքում ներկայացվում են անցումային հասարակության հիմնական հատկանիշները, տիպաբանությունները, փոփոխությունների համակարգային և կառուցվածքային ուղղությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ինստիտուտների, հասարակական սուբյեկտների և անհատի վարքի վրա։ Հեղինակը վերլուծում է կառավարման մեխանիզմները, քաղաքական ու սոցիալական ինժեներիայի դերակատարությունը, ինչպես նաև նախաձեռնությունների և քաղաքական ծրագրերի տրանսֆորմացիոն արդյունավետությունը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մեթոդական մոտեցումներ՝ հասարակության զարգացման ռազմավարական գործընթացների գնահատման և կառավարելիության համար, ընդգծվում է համակարգային դիտարկման անհրաժեշտությունը՝ քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական տարրերի փոխազդեցությունը հասկանալու համար։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է սոցիոլոգների, քաղաքական գիտությունների մասնագետների, պետական կառավարման և զարգացման ծրագրերի մշակողների համար՝ նպաստելով անցումային հասարակությունների դինամիկայի և փոփոխությունների համակարգային ընկալմանը։

Այս թեման վերաբերում է Տավուշի մարզի բանահյուսական ժառանգությանը՝ ընդգրկելով տարածաշրջանի ժողովրդական ստեղծագործության հիմնական շերտերը, դրանց ձևավորման առանձնահատկությունները և փոխանցման ավանդույթները։ Տավուշը, լինելով Հայաստանի հյուսիսարևելյան լեռնային և անտառային շրջաններից մեկը, ունի հարուստ ու բազմաշերտ բանավոր մշակույթ, որը ձևավորվել է պատմական, սոցիալական և բնաշխարհագրական պայմանների ազդեցությամբ։ Այստեղ պահպանվել են տարբեր ժանրերի բանահյուսական ստեղծագործություններ՝ հեքիաթներ, առակներ, ավանդազրույցներ, լեգենդներ, երգեր, պարերգեր, ինչպես նաև ծիսական և աշխատանքային երգեր, որոնք արտացոլում են տեղական բնակչության աշխարհընկալումը, հավատալիքները և կենցաղը։ Տավուշի բանահյուսության մեջ առանձնահատուկ տեղ ունեն բնության հետ կապված մոտիվները՝ անտառի, լեռների, գետերի և վայրի կենդանիների մասին պատմությունները, որոնք հաճախ համադրվում են հերոսական կամ խրատական սյուժեների հետ։ Բացի այդ, այստեղ լայն տարածում ունեն ընտանեկան և համայնքային կյանքի հետ կապված ավանդույթները, որոնց միջոցով փոխանցվել են բարոյական նորմեր և սոցիալական արժեքներ։ Բանահյուսական նյութերը հիմնականում պահպանվել են բանավոր փոխանցման միջոցով՝ սերնդեսերունդ, իսկ վերջին դարերում նաև գրի են առնվել ազգագրագետների և բանահավաքների կողմից՝ նպաստելով դրանց պահպանմանը և գիտական ուսումնասիրությանը։ Այս ժառանգությունը կարևոր է ոչ միայն տարածաշրջանային մշակույթի ուսումնասիրության, այլ նաև ամբողջ հայ ժողովրդական մշակույթի ամբողջական պատկերի ձևավորման համար, քանի որ այն պահպանում է հին մտածողության, լեզվի և ավանդական կյանքի արժեքավոր շերտերը։

Հայ հին թարգմանական գրականություն-ը գրականագիտական և աղբյուրագիտական ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է հայ միջնադարյան թարգմանական դպրոցի ձևավորումն ու զարգացումը՝ ընդգրկելով այն կարևոր փուլը, երբ հայերենը դարձավ միջազգային գիտական, աստվածաբանական և փիլիսոփայական գրականության փոխանցման հիմնական լեզուներից մեկը, աշխատությունում վերլուծվում են հունարենից, ասորերենից և այլ լեզուներից կատարված թարգմանությունները, դրանց ընտրության սկզբունքները, լեզվական առանձնահատկությունները և մշակութային ազդեցությունը, հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ թարգմանական գրականությունը ոչ միայն փոխանցել է օտար գիտելիք, այլ նաև ձևավորել է հայերեն գիտական ոճը, հարստացրել բառապաշարը և զարգացրել փիլիսոփայական ու աստվածաբանական մտածողությունը, միաժամանակ քննարկվում են թարգմանիչների դերը որպես մշակութային միջնորդների, նրանց ստեղծագործական մոտեցումները և բնագրերի հետ ունեցած հարաբերությունը, աշխատությունը ցույց է տալիս, որ հայ հին թարգմանական գրականությունը եղել է ոչ միայն փոխառության գործընթաց, այլ նաև ինքնուրույն մշակութային երևույթ, որը մեծապես նպաստել է հայ միջնադարյան մտավոր կյանքի զարգացմանը և ազգային գրական ավանդույթի ձևավորմանը։

Աշխատությունը նվիրված է կառավարչական որոշումների ընդունման և իրագործման գործընթացների արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրներին՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերի գործունեության նյութերի հիման վրա։ Գրքում վերլուծվում են կառավարման որոշումների ձևավորման տեսական հիմքերը, տեղեկատվական ապահովման դերը, ինչպես նաև բանկային համակարգում որոշումների ընդունման փուլային կառուցվածքը՝ սկսած տվյալների հավաքագրումից մինչև դրանց գործնական իրականացում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է կառավարչական որոշումների որակի վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ ներառյալ ռիսկերի գնահատումը, ֆինանսական վերլուծությունը, կազմակերպական կառուցվածքը և ներքին վերահսկողության մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են առևտրային բանկերի օրինակով կառավարչական գործընթացների իրականացման առկա խնդիրները և դրանց բարելավման հնարավոր ուղղությունները՝ շեշտադրելով որոշումների արագության, հիմնավորվածության և արդյունավետության բարձրացումը։ Քննարկվում են նաև տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառության հնարավորությունները կառավարման գործընթացներում, ինչպես նաև միջազգային փորձի համեմատական վերլուծությունը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է բանկային համակարգի ղեկավարների, տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների և կառավարման ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով կառավարչական որոշումների համակարգի կատարելագործմանը և բանկային գործունեության արդյունավետության բարձրացմանը։

Երկու արքաներն ու երկու լաբիրինթոսները-ը խոհափիլիսոփայական և ալեգորիկ բնույթի պատմվածք է, որը հաճախ վերագրվում է Խորխե Լուիս Բորխեսին և կառուցված է երկու տարբեր թագավորների ու նրանց լաբիրինթոսների հակադրության շուրջ՝ որպես իշխանության, խոնարհեցման և ճակատագրի խորհրդանշական մեկնաբանություն, ստեղծագործությունում լաբիրինթոսը հանդես է գալիս որպես բազմիմաստ պատկեր՝ միաժամանակ նշելով ինչպես մարդկային հպարտության և իշխանության բարդ կառուցվածքները, այնպես էլ ճակատագրի անխուսափելի և հաճախ անբացատրելի ընթացքը, պատմությունը համադրում է պատմական-առասպելական տարրեր և փիլիսոփայական մտորումներ՝ ընթերցողին մղելով խորհելու իշխանության սահմանների, արդարության և պատժի իմաստի մասին, տեքստը բնորոշ է Բորխեսի ստեղծագործությանը՝ իր սեղմ, խորհրդանշական և բազմաշերտ կառուցվածքով, որտեղ իրականությունն ու առասպելը միաձուլվում են մեկ գաղափարական ամբողջության մեջ։

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության հարկային համակարգի բարելավման ռազմավարական ուղղություններին, որոնք նպատակ ունեն բարձրացնել հարկային վարչարարության արդյունավետությունը, ապահովել հարկային բեռի արդար բաշխում և խթանել տնտեսական աճը։ Հարկային համակարգի կատարելագործման հիմնական ուղղություններից մեկը հարկային օրենսդրության պարզեցումն է, որի միջոցով նվազեցվում են վարչական բարդությունները, բարձրացվում է հարկ վճարողների կողմից օրենքների ընկալելիությունը և կրճատվում է ստվերային տնտեսության ծավալը։ Կարևոր ուղղություն է նաև թվայնացումը՝ էլեկտրոնային հաշվետվությունների, ավտոմատացված վերահսկողության համակարգերի և տվյալների ինտեգրված բազաների ներդրումը, ինչը նպաստում է հարկային վարչարարության թափանցիկության և վերահսկելիության բարձրացմանը։ Բացի այդ, նշանակալի դեր ունի հարկային քաղաքականության օպտիմալացումը՝ հարկային դրույքաչափերի և արտոնությունների վերանայման միջոցով, որպեսզի ապահովվի ինչպես բյուջետային մուտքերի կայունություն, այնպես էլ ներդրումային միջավայրի բարելավում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փոքր և միջին բիզնեսի հարկային բեռի հավասարակշռմանը, ինչպես նաև հարկային դաշտի ընդլայնմանը՝ ստվերային շրջանառությունների նվազեցման նպատակով։ Հարկային համակարգի կատարելագործման մեջ կարևոր բաղադրիչ է նաև հարկային մշակույթի զարգացումը՝ հասարակության շրջանում հարկ վճարելու գիտակցության բարձրացումը և վստահության ամրապնդումը պետական ինստիտուտների նկատմամբ։ Այս բոլոր ուղղությունները միասին նպաստում են ավելի կայուն, արդար և մրցունակ տնտեսական միջավայրի ձևավորմանը Հայաստանում։

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է անեկդոտի ժանրային և կառուցվածքային յուրահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ամերիկյան անեկդոտների նյութի հիման վրա։ Գրքում ներկայացվում են կարճ հումորային պատմությունների ժանրային սահմանումները, դրանց պատմական ձևավորման առանձնահատկությունները և մշակութային պայմանավորվածությունը։ Հեղինակը վերլուծում է անեկդոտի կառուցվածքային մոդելները՝ ներառյալ իրավիճակային կառուցվածքը, կոնֆլիկտի ստեղծման և լուծման մեխանիզմները, ինչպես նաև «հարվածային ավարտի» (punchline) դերակատարությունը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև լեզվական և ոճական միջոցները՝ հեգնանք, սարկազմ, խաղ բառերով, բազմիմաստություն և ենթատեքստային հումոր, որոնք ապահովում են անեկդոտի կոմիկական ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ամերիկյան մշակութային համատեքստի ազդեցությանը անեկդոտների բովանդակության, կերպարների և սոցիալական թեմատիկայի վրա։ Գիրքը նախատեսված է գրականագետների, լեզվաբանների, մշակութաբանների, հաղորդակցաբանների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով համակողմանի վերլուծություն անեկդոտի ժանրային և կառուցվածքային առանձնահատկությունների վերաբերյալ։

Այս ուղեցույցը նվիրված է «Հայ տպագիր գրքի ցուցահանդես (1512–1962)» նյութերի համակարգված ներկայացմանը՝ ընդգրկելով հինգ դարերի ընթացքում հայ գրատպության զարգացման հիմնական փուլերը, տպագրական կենտրոնները և արժեքավոր գրքային հուշարձանները։ Այն պատրաստվել է որպես ցուցահանդեսային ուղեցույց՝ նպատակ ունենալով ներկայացնել հայ տպագիր գրքի պատմական ուղին՝ սկսած 1512 թ․ Վենետիկում Հակոբ Մեղապարտի կողմից հայերեն առաջին տպագրություններից մինչև XX դարի կեսերի հրատարակչական հարուստ գործունեությունը։ Աշխատության մեջ առանձնացվում են հայ գրատպության կարևոր կենտրոնները՝ Վենետիկ, Կոստանդնուպոլիս, Ամստերդամ, Հռոմ, Նոր Ջուղա, Մադրաս և այլ վայրեր, որտեղ ձևավորվել և զարգացել է հայկական տպագրական մշակույթը՝ հաճախ սփյուռքի պայմաններում։ Ուղեցույցը ներկայացնում է ցուցադրված գրքերի նկարագրությունները, դրանց տպագրության տարեթվերը, բովանդակային առանձնահատկությունները և պատմամշակութային նշանակությունը՝ ընդգծելով դրանց դերը հայ մշակույթի պահպանման և տարածման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հնատիպ գրքերին՝ կրոնական, պատմական, լեզվաբանական և գրական բնույթի հրատարակություններին, որոնք արտացոլում են հայ մտավոր կյանքի զարգացման տարբեր փուլերը։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ հայ տպագիր գիրքը ոչ միայն գիտական և մշակութային արժեք ունի, այլև ազգային ինքնության պահպանման կարևոր գործոն է եղել առանց պետականության երկարատև ժամանակաշրջաններում։ Ընդհանուր առմամբ, ուղեցույցը ներկայացնում է «Հայ տպագիր գրքի ցուցահանդեսը (1512–1962)» որպես հայ գրատպության պատմության համապարփակ հանրահռչակման փորձ, որը միավորում է հինգ դարի մշակութային ժառանգությունը մեկ ցուցադրական համակարգում։

Այս մեթոդական ցուցումները նախատեսված են կուսակցական (պարտիայի) պաշտոնական հրատարակությունների գրադարանային և տեղեկատվական մշակման գործընթացների համակարգման համար՝ կենտրոնանալով դրանց նկարագրության կազմման և այբբենական կատալոգներում դասավորման փոփոխվող կանոնների վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են մատենագիտական նկարագրության ձևավորման հիմնական սկզբունքները՝ ընդգրկելով փաստաթղթի կառուցվածքային տարրերը, հեղինակային և կորպորատիվ պատասխանատվության նշումը, հրատարակչական տվյալների արձանագրումը և ստանդարտացված նկարագրության ձևաչափերի կիրառումը։ Հեղինակը մանրամասն բացատրում է այբբենական կատալոգավորման մեթոդաբանությունը, դասավորման կանոնները և դրանց փոփոխությունները՝ պայմանավորված գրադարանային համակարգերի արդիականացմամբ և տեղեկատվական հոսքերի աճով։ Աշխատությունում ընդգծվում է նաև միասնական սխեմաների կիրառման կարևորությունը, որոնք ապահովում են որոնման արդյունավետություն, մատչելիություն և փաստաթղթերի համակարգված ներկայացում։ Հավելվածում ներկայացված սխեման ծառայում է որպես գործնական ուղեցույց՝ նկարագրությունների կառուցվածքի և դասավորման տրամաբանական հաջորդականության պատկերացման համար։ Այս մեթոդական նյութը նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, տեղեկատվական մասնագետների և արխիվային աշխատողների համար՝ նպաստելով կուսակցական հրատարակությունների հաշվառման և համակարգման աշխատանքների կատարելագործմանը։

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Սևանա լճի ավազանի վարելահողերի մելիորատիվ վիճակի գնահատմանը և դրանց բարելավման ուղիների մշակմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել հողերի բերրիությունը և ապահովել ջրային ռեսուրսների արդյունավետ ու խնայող օգտագործում։ Աշխատությունը վերլուծում է հողերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, աղակալման և ճահճացման աստիճանը, ոռոգման համակարգերի արդյունավետությունը, ինչպես նաև հողի կառուցվածքի և հումուսի պարունակության փոփոխությունները տարբեր գյուղատնտեսական պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մելիորատիվ միջոցառումների կիրառմանը՝ ներառյալ դրենաժային համակարգերի կատարելագործումը, ոռոգման արդիական տեխնոլոգիաների ներդրումը, հողի քիմիական բարելավման միջոցները և ցանքաշրջանառության ճիշտ կազմակերպումը։ Ուսումնասիրությունը նաև ընդգծում է ջրախնայող տեխնոլոգիաների, կաթիլային ոռոգման համակարգերի և ագրոտեխնիկական միջոցների դերը բնական ռեսուրսների պահպանման և գյուղատնտեսական արտադրողականության բարձրացման գործում։ Աշխատությունը կարևոր է ագրարային ոլորտի մասնագետների և հողագիտության հետազոտողների համար՝ նպաստելով Սևանա լճի ավազանի գյուղատնտեսական հողերի կայուն զարգացմանն ու էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանմանը։