Պատրաստի նյութեր
Հարմար և արագ մատչելիություն՝ կրթությամբ հետաքրքրված մարդկանց համար։
Մատչելի ուսումնական նյութեր՝ մեկ հարթակում։
Մեր հարթակը ապահովում է ռեֆերատների, կուրսայինների, էլեկտրոնային և ֆիզիկական գրքերի, ինչպես նաև այլ ուսումնառության համար անհրաժեշտ նյութեր, որոնք կազմված են բարձր որակով և տարբեր թեմաներով։
Մեր հարթակում կգտնեք բարձրորակ ռեֆերատներ, կուրսայիններ, գրքեր և ուսումնառության համար անհրաժեշտ այլ նյութեր՝ տարբեր թեմաներով։
Բովանդակությունը բաժանված է ըստ առարկաների, ոլորտների նաև լեզուների, ինչպիսիք են՝ տնտեսագիտություն, իրավաբանություն, լեզուներ, բժշկություն և այլ հետաքրքրական ուղղություններ։
Մշակույթ
Армянский скрипичный концерт в последней четверти XX века
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է XX դարի վերջին քառորդում հայկական ջութակային կոնցերտի զարգացման միտումների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ժանրի գեղարվեստական, ոճական և կատարողական առանձնահատկությունները։ Գրքում վերլուծվում է հայկական կոմպոզիտորական դպրոցի ներդրումը ջութակային կոնցերտի ձևավորման և զարգացման գործընթացում, ինչպես նաև արևմտյան ժամանակակից երաժշտական հոսանքների ազդեցությունը ազգային երաժշտական լեզվի վրա։ Հեղինակը դիտարկում է կոնցերտային ձևի կառուցվածքային փոփոխությունները, թեմատիկ զարգացման նոր մոտեցումները, հարմոնիկ և ռիթմիկ լեզվի արդիականացումը, ինչպես նաև մենակատարի և նվագախմբի փոխազդեցության նոր մոդելները։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կատարողական արվեստի խնդիրներին՝ ներառյալ տեխնիկական բարդությունները, ինտոնացիոն առանձնահատկությունները և մեկնաբանության բազմազանությունը, որոնք բնորոշ են տվյալ շրջանի ստեղծագործություններին։ Քննարկվում է նաև ազգային երաժշտական ավանդույթների և ժամանակակից կոմպոզիտորական տեխնիկաների համադրման գործընթացը՝ որպես հայկական երաժշտության զարգացման կարևոր ուղղություն։ Գիրքը նախատեսված է երաժշտագետների, կոմպոզիտորների, կատարողների, արվեստաբանների և երաժշտական կրթության ոլորտի մասնագետների համար՝ առաջարկելով ինչպես վերլուծական, այնպես էլ պատմական մոտեցում XX դարի վերջին քառորդի հայկական ջութակային կոնցերտին։
Թարմացվել է՝ 2026-06-15Սոցիոլոգիա
Процессы сохранения этнической самобытности армян в полиэтнической среде Дагестана
Այս աշխատանքը նվիրված է բազմազգ միջավայրում՝ Դաղստանի տարածքում բնակվող հայ համայնքի էթնիկ ինքնության պահպանման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով այն սոցիալ-մշակութային, պատմական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, որոնք նպաստում են ազգային ինքնության կայունացմանը և փոխանցմանը սերունդների միջև։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հայերի համայնքային կյանքի հիմնական ձևերը՝ լեզվի պահպանություն, կրոնական ավանդույթների դերը, ընտանեկան և կրթական միջավայրերի ազդեցությունը, ինչպես նաև մշակութային ինքնարտահայտման մեխանիզմները, որոնք թույլ են տալիս պահպանել ինքնության առանձնահատկությունները բազմէթնիկ միջավայրում ինտեգրվելու պայմաններում։ Աշխատությունը վերլուծում է նաև միջէթնիկ փոխազդեցությունների բնույթը, տեղական սոցիալական կառուցվածքների ազդեցությունը և պետական ու հասարակական ինստիտուտների դերը էթնիկ խմբերի համակեցության և մշակութային բազմազանության պահպանման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մարտահրավերներին, որոնց բախվում է հայ համայնքը՝ ուրբանիզացիայի, լեզվական ասիմիլյացիայի և գլոբալիզացիոն գործընթացների պայմաններում, ինչպես նաև այն դիմադրողական մեխանիզմներին, որոնք թույլ են տալիս պահպանել ինքնության հիմնական տարրերը։ Հետազոտության նպատակն է ձևավորել համապարփակ պատկերացում էթնիկ ինքնության պահպանման դինամիկայի մասին բազմազգ հասարակության մեջ և բացահայտել այն գործոնները, որոնք ապահովում են մշակութային շարունակականություն և համայնքային կայունություն։
Թարմացվել է՝ 2026-06-15Բժշկություն
Роль нарушения некоторых метаболических процессов в генезе рецидивирующих носовых кровотечений и их коррекция
Այս աշխատանքը նվիրված է որոշ մետաբոլիկ գործընթացների խախտման դերին կրկնվող կրծքային արյունահոսությունների (epistaxis) առաջացման մեջ և դրանց ուղղման հնարավորություններին։ Նյութում վերլուծվում են մետաբոլիզմի տարբեր համակարգերի՝ հատուկ հեմոստազի, վիտամինների և հանքային նյութերի, ինչպես նաև ֆերմենտային ակտիվության խանգարումների ազդեցությունը մաշկային և լորձաթաղանթային անոթների կայունության վրա։ Աշխատությունը ներկայացնում է կլինիկո-էքսպերիմենտալ տվյալներ՝ արյունահոսության կրկնման հաճախականությունը, լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքները և մետաբոլիկ խանգարումների առնչությունը հիվանդության սրացման փուլերին։ Քննարկվում են նաև բուժական և նախազգուշական միջոցառումները՝ ներառյալ սննդային, ֆարմակոլոգիական և կենսակերպային փոփոխությունները, որոնք նպատակ ունեն վերականգնել մետաբոլիկ հավասարակշռությունը և նվազեցնել կրկնվող արյունահոսությունների հաճախականությունը։ Աշխատությունը կարևոր է ներքին հիվանդությունների, օտոլարինգոլոգիայի և կլինիկական բիոքիմիայի ոլորտների մասնագետների համար՝ ապահովելու հիվանդների արդյունավետ բժշկական մոնիթորինգ և բուժում։
Թարմացվել է՝ 2026-06-15Այլ առարկաներ
Филлоксера в Армении
Այս աշխատանքը նվիրված է խաղողի վազի ամենավտանգավոր վնասատուներից մեկի՝ ֆիլոքսերայի (Phylloxera vastatrix) տարածմանը, ազդեցությանը և դրա դեմ պայքարի միջոցներին Հայաստանում՝ հատկապես խաղողագործական շրջաններում, որտեղ խաղողը հանդիսանում է գյուղատնտեսության և գինեգործության հիմնական ճյուղերից մեկը։ Հեղինակը ներկայացնում է ֆիլոքսերայի կենսաբանական առանձնահատկությունները՝ որպես մանր միջատ, որը վնասում է խաղողի արմատային համակարգը և տերևները՝ առաջացնելով բույսի թուլացում, բերքատվության կտրուկ նվազում և ժամանակի ընթացքում խաղողի թփի մահացում։ Ուսումնասիրության մեջ մանրամասն դիտարկվում է վնասատուի տարածման պատմությունը, դրա ներթափանցման ուղիները դեպի Կովկաս և Հայաստանի խաղողագործական շրջաններ, ինչպես նաև դրա արագ հարմարվողականությունը տարբեր հողային և կլիմայական պայմաններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Արարատյան դաշտավայրի և Վայոց ձորի խաղողագործական գոտիներին, այդ թվում՝ Areni տարածաշրջանին, որտեղ ավանդաբար զարգացած է բարձրորակ խաղողի մշակությունը և գինեգործությունը, և որտեղ ֆիլոքսերայի տարածումը ունեցել է զգալի տնտեսական հետևանքներ։ Նկարագրվում են նաև վնասի ախտանշանները՝ արմատների վրա առաջացող ուռուցիկություններ, տերևների դեֆորմացիա և բույսի ընդհանուր թուլացում, ինչը հանգեցնում է խաղողի այգիների արտադրողականության անկման։ Աշխատության մեջ առանձնացվում են պայքարի հիմնական մեթոդները՝ դիմացկուն պատվաստակների օգտագործում, ամերիկյան դիմացկուն սորտերի ներդրում, կարանտինային միջոցառումներ և այգիների ֆիտոսանիտարական վերահսկում, որոնք թույլ են տվել որոշ չափով սահմանափակել վնասատուի տարածումը։ Բացի ագրոնոմիական վերլուծությունից, ներկայացվում է նաև ֆիլոքսերայի ազդեցությունը Հայաստանի գյուղատնտեսական տնտեսության վրա՝ ընդգծելով գինեգործության ավանդական համակարգերի վերափոխումը և նոր տեխնոլոգիաների ներդրման անհրաժեշտությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է ֆիլոքսերայի խնդիրը որպես բարդ կենսաբանական և տնտեսական երևույթ, որը պահանջում է համալիր գիտական և գործնական մոտեցում խաղողագործության կայուն զարգացման համար։
Թարմացվել է՝ 2026-06-15Տնտեսագիտություն
Анализ хозяйственной деятельности предприятия
Анализ хозяйственной деятельности предприятия աշխատությունը տնտեսագիտության և կառավարման ոլորտի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ձեռնարկության տնտեսական գործունեության վերլուծության հիմնական մեթոդները և ցուցանիշները, այն բացատրում է արտադրական և ֆինանսական արդյունքների գնահատման համակարգը, ծախսերի կառուցվածքի ուսումնասիրությունը և շահութաբերության հաշվարկը, գիրքը անդրադառնում է նաև ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությանը, արտադրողականության աճի գործոններին և ձեռնարկության ընդհանուր տնտեսական վիճակի գնահատման մեթոդներին, միաժամանակ ընդգրկելով համեմատական, գործոնային և դինամիկ վերլուծության մոտեցումներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր տնտեսագիտության, բիզնեսի կառավարման և ֆինանսական վերլուծության ուսանողների ու մասնագետների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-06-15Այլ առարկաներ
Գյուղատնտեսություն
Այս նյութը վերաբերում է գյուղատնտեսությանը՝ որպես տնտեսության հիմնական ճյուղերից մեկին, որը զբաղվում է բուսաբուծության և անասնաբուծության միջոցով սննդամթերքի, հումքի և արդյունաբերական արտադրության համար անհրաժեշտ կենսաբանական ռեսուրսների ստացմամբ։ Գյուղատնտեսությունը դիտարկվում է որպես հասարակության կենսապահովման հիմքային ոլորտ, որի զարգացումը պայմանավորված է բնական-կլիմայական պայմաններով, հողի որակով, ջրային ռեսուրսների հասանելիությամբ, տեխնոլոգիական մակարդակով և կազմակերպչական արդյունավետությամբ։ Այն ներառում է մշակաբույսերի աճեցում, կենդանիների բուծում, ագրոտեխնիկական միջոցառումների իրականացում և գյուղատնտեսական արտադրանքի վերամշակում, ինչը միասին ձևավորում է սննդային անվտանգության և տնտեսության կայուն զարգացման կարևոր հիմք։ Ժամանակակից գյուղատնտեսության մեջ մեծ նշանակություն ունի նոր տեխնոլոգիաների կիրառումը՝ մեխանիզացիա, ավտոմատացում, կաթիլային ոռոգում, սելեկցիա և կենսատեխնոլոգիա, որոնք նպաստում են արտադրողականության բարձրացմանը և ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործմանը։ Միաժամանակ ոլորտը ենթակա է մի շարք ռիսկերի՝ կլիմայական փոփոխություններ, հիվանդություններ, շուկայի տատանումներ, որոնք պահանջում են կառավարման և պլանավորման ճկուն մոտեցումներ։
Թարմացվել է՝ 2026-06-15Այլ առարկաներ
Инструкция об отпуске леса из лесных дач СССР Армении
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է Խորհրդային Միության անտառային տնտեսության իրավական և կազմակերպչական համակարգի կարևոր նորմատիվ փաստաթղթերից մեկը, որը կիրառվել է նաև Հայաստանի ԽՍՀ տարածքում և կարգավորել է պետական անտառային ֆոնդից փայտանյութի հատման, հաշվառման և տրամադրման ամբողջ գործընթացը։ Աշխատության մեջ մանրամասն նկարագրվում են անտառների՝ որպես պետական սեփականություն համարվող բնական ռեսուրսների կառավարման սկզբունքները, որտեղ առանձնահատուկ դեր ունի պլանային տնտեսության համակարգը և կայուն անտառօգտագործման գաղափարը։ Ներկայացվում է «անտառային դաչաներ» հասկացությունը, որը վերաբերում է որոշակի տարածքային միավորների, որտեղ իրականացվում է անտառային տնտեսության կազմակերպում, հաշվառում և վերահսկողություն՝ ըստ հաստատված անտառհատման նորմերի։ Հրահանգում ընդգծվում է, որ փայտանյութի տրամադրումը պետք է իրականացվի խիստ համապատասխանությամբ հաստատված անտառհատման պլաններին, որոնք հիմնված են անտառների գիտական գնահատման, աճի հաշվարկների և բնական վերականգնման հնարավորությունների վրա։ Մանրամասն կարգավորվում են անտառահատման ձևերը՝ ընտրովի, սանիտարական և համատարած հատումներ, ինչպես նաև դրանց իրականացման տեխնիկական և ժամկետային պահանջները, որպեսզի ապահովվի անտառային ռեսուրսների վերականգնման շարունակականությունը և կանխվի դեգրադացիան։ Աշխատության մեջ հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև վարչական վերահսկողության մեխանիզմներին, այդ թվում՝ անտառտնտեսությունների կողմից իրականացվող հաշվառմանը, փայտանյութի տեղափոխման փաստաթղթավորմանը և անօրինական հատումների կանխարգելմանը։ Հայաստանի պայմաններում այս հրահանգը առանձնահատուկ նշանակություն է ունեցել, քանի որ երկրի անտառային պաշարները սահմանափակ են և հիմնականում ունեն պաշտպանական, հողապաշտպան և ջրակարգավորիչ դեր, ուստի դրանց օգտագործումը պահանջում է առավել խիստ վերահսկողություն և ռացիոնալ մոտեցում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է խորհրդային անտառային քաղաքականության գործնական մեխանիզմները՝ համադրելով տնտեսական շահագործման պահանջները և բնապահպանական պահպանության սկզբունքները, ինչը հնարավորություն է տալիս հասկանալու պետական անտառային կառավարման համակարգի գործառույթները և դրա կիրառումը Հայաստանի տարածքում։
Թարմացվել է՝ 2026-06-15Բժշկություն
Компьютеризированное моделирование в пренатальной ультразвуковой диагностике
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է նախածննդյան ուլտրաձայնային ախտորոշման ոլորտում համակարգչային մոդելավորման կիրառություններին և զարգացման ժամանակակից միտումներին։ Գրքում ներկայացվում են պտղի զարգացման վիզուալիզացիայի ֆիզիկական և կենսաբժշկական հիմքերը, ուլտրաձայնային ազդանշանների մշակման մեթոդները և պատկերների վերակառուցման ալգորիթմները։ Հեղինակը վերլուծում է համակարգչային մոդելավորման դերը պտղի անատոմիական կառուցվածքների ճշգրիտ գնահատման, զարգացման շեղումների վաղ հայտնաբերման և ախտորոշման որակի բարձրացման գործընթացում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև 3D և 4D ուլտրաձայնային տեխնոլոգիաները, արհեստական բանականության կիրառությունները պատկերների վերլուծության մեջ, ինչպես նաև տվյալների թվային մշակման և ինտեգրման խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մոդելավորման կլինիկական կիրառելիությանը, ախտորոշման ճշգրտության բարձրացմանը և ռիսկերի նվազեցմանը հղիության վերահսկման ընթացքում։ Գիրքը նախատեսված է ուլտրաձայնային ախտորոշման մասնագետների, գինեկոլոգների, պերինատոլոգների, կենսաբժշկական ինժեներների և հետազոտողների համար՝ առաջարկելով համապարփակ մոտեցում համակարգչային մոդելավորման կիրառմանը նախածննդյան բժշկության մեջ։
Թարմացվել է՝ 2026-06-15Մաթեմատիկա
Граничные задачи в весовых пространствах для эллиптических уравнений
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կշռային ֆունկցիոնալ տարածություններում էլիպտիկ տիպի դիֆերենցիալ հավասարումների համար սահմանային խնդիրների տեսության ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են էլիպտիկ հավասարումների հիմնական հատկությունները, դրանց լուծումների գոյության, միակության և կանոնավորության պայմանները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով կշռային տարածությունների կիրառությանը ոչ միատեսակ կամ առանձնահատուկ վարքագիծ ունեցող լուծումների վերլուծության մեջ։ Հեղինակը քննարկում է տարբեր տեսակի սահմանային պայմաններ, ներառյալ Դիրիխլեի, Նեյմանի և խառը խնդիրները, ինչպես նաև դրանց լուծման անալիտիկ մեթոդները։ Աշխատությունում լայնորեն կիրառվում են ֆունկցիոնալ անալիզի, Սոբոլևի կշռային տարածությունների, օպերատորների տեսության և մասնակի ածանցյալներով հավասարումների ժամանակակից մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ լուծումների վարքագիծը պայմանավորված է տիրույթի երկրաչափությամբ, սահմանային առանձնահատկություններով կամ հավասարման գործակիցների ոչ միատարրությամբ։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես մաքուր, այնպես էլ կիրառական մաթեմատիկայի համար, քանի որ նման խնդիրները լայն կիրառություն ունեն ֆիզիկայում, մեխանիկայում, ինժեներական հաշվարկներում և մաթեմատիկական մոդելավորման տարբեր ոլորտներում։ Այն նախատեսված է մաթեմատիկոսների, կիրառական գիտությունների հետազոտողների, ասպիրանտների և բարձր կուրսերի ուսանողների համար։
Թարմացվել է՝ 2026-06-15Պատմություն
Предварительный отчет о командировке в Азиатскую Турцию в 1911 - 1912 гг.
Գրքում ներկայացվում է 1911–1912 թվականներին Ասիական Թուրքիա (Օսմանյան կայսրության արևելյան շրջաններ) կատարված գործուղման նախնական հաշվետվությունը, որտեղ նկարագրվում են տարածաշրջանի քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական իրավիճակը, տեղական վարչական համակարգի առանձնահատկությունները և կենտրոնական իշխանության ազդեցության աստիճանը, վերլուծվում են բնակչության էթնիկական կազմը, միջհամայնքային հարաբերությունները և տարածաշրջանային լարվածությունները, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճանապարհային ենթակառուցվածքներին, առևտրային կապերին և գյուղատնտեսական արտադրության վիճակին, ինչպես նաև անվտանգության և ռազմական ներկայության հարցերին, աշխատանքը ներկայացնում է դիտարկումներ տեղում կատարված ուսումնասիրությունների հիման վրա՝ ներառելով նաև դիվանագիտական բնույթի գնահատականներ Օսմանյան կայսրության ներքին կայունության և արտաքին քաղաքական մարտահրավերների վերաբերյալ, փաստաթուղթը կարևոր աղբյուր է տարածաշրջանի պատմական իրավիճակի, միջազգային հարաբերությունների և վաղ XX դարի Արևելքի քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար։
Թարմացվել է՝ 2026-06-15Պատմություն
Эксцерпты из древней "Истории Армении" по грузинской рукописи XVII века
Այս աշխատությունը նվիրված է հին հայկական պատմագրության կարևոր հուշարձաններից մեկի՝ «Հայոց պատմության» տարբեր հատվածների (էքսցերպտների) ուսումնասիրությանը, որոնք պահպանվել են XVII դարի վրացերեն ձեռագրական ավանդույթում և ներկայացնում են միջնադարյան պատմական հիշողության փոխանցման յուրահատուկ օրինակ։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են հայկական պատմագրական աղբյուրների հատվածները ներմուծվել վրացական ձեռագրային միջավայր և ինչ ձևափոխությունների են ենթարկվել թարգմանության, վերաշարադրության կամ խմբագրման գործընթացում՝ ընդգծելով տեքստի պատմական, լեզվաբանական և աղբյուրագիտական արժեքը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է նաև հայկական և վրացական պատմագրական ավանդույթների փոխկապակցվածությունը, որտեղ պատմական իրադարձությունները հաճախ փոխանցվում են համատեղ տարածաշրջանային ընկալումների միջոցով՝ կապված ինչպես քաղաքական հարաբերությունների, այնպես էլ մշակութային շփումների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռագրի լեզվական առանձնահատկություններին, տեքստային շերտերին և հնարավոր խմբագրական միջամտություններին, որոնք թույլ են տալիս վերականգնել սկզբնական աղբյուրի կառուցվածքը և համեմատել այն հայկական այլ պատմական տարեգրությունների հետ։ Նշվում է, որ նման էքսցերպտները կարևոր դեր ունեն ոչ միայն Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության համար, այլ նաև Հարավային Կովկասի միջնադարյան պատմական գործընթացների ընդհանուր պատկերն ամբողջացնելու տեսանկյունից, քանի որ դրանք արտացոլում են տարածաշրջանի ժողովուրդների փոխազդեցությունը և պատմական հիշողության ընդհանուր ձևավորման մեխանիզմները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է ձեռագրագիտական և աղբյուրագիտական արժեքավոր նյութ, որը նպաստում է հայկական պատմագրության վերաիմաստավորմանը և դրա միջազգային համատեքստում ուսումնասիրությանը։
Թարմացվել է՝ 2026-06-15Տեխնոլոգիա
Исследование адсорбционных и ионообменных свойств природных цеолитов Армении и их применение в областях очистки вод и гемосорбции
Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի բնական ցեոլիտների ադսորբցիոն և իոնափոխական հատկությունների հետազոտմանը և դրանց կիրառությանը ջրերի մաքրման ու հեմոսորբցիայի ոլորտներում՝ ընդգծելով բնական նյութերի արդյունավետությունն ու բազմաֆունկցիոնալ նշանակությունը։ Աշխատությունը վերլուծում է ցեոլիտների ֆիզիկաքիմիական կառուցվածքը, մակերեսային հատկությունները, իոնային փոխանակման ունակությունը և ադսորբցիայի մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը աղտոտվածության նվազեցման և հումանիտար կիրառությունների ժամանակ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրերի մաքրման գործընթացներում ցեոլիտների արդյունավետությանը՝ ծանր մետաղների, աղտոտիչների և օրգանական նյութերի հեռացման համատեքստում, ինչպես նաև հեմոսորբցիայի կիրառություններին՝ տոքսինների և վնասակար նյութերի կլանման նպատակով կենսաբանական միջավայրում։ Ուսումնասիրությունը ներառում է փորձարարական փորձեր, նյութերի վերլուծական գնահատումներ և կիրառական առաջարկություններ՝ նպաստելով բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և բնապահպանական, բժշկական և արդյունաբերական խնդիրների լուծմանը։
Թարմացվել է՝ 2026-06-15Պատմություն
Неполивная орнаментированная керамика из раскопок Двина и Ани
Այս աշխատությունը նվիրված է Դվինի և Անիի հնագիտական պեղումների ժամանակ հայտնաբերված ներկազարդված, բայց լաքապատ չհանդիսացող կերամիկայի ուսումնասիրությանը։ Նյութում ներկայացվում են հնագիտական շերտերի ստուգված տվյալները, կերամիկական նմուշների ֆիզիկամետաղական առանձնահատկությունները, ձևերը, դեկորատիվ տարրերը և արտադրության տեխնիկայի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը վերլուծում է կերամիկայի դեկորատիվ համակարգը՝ համեմատական ուսումնասիրություններ կատարելով ժամանակակից և հին ժամանակաշրջանների օրինակների հետ, ինչպես նաև անդրադառնում սոցիալական և տնտեսական կոնտեքստին՝ կերամիկայի օգտագործման ու նշանակության տեսանկյունից։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Դվինի և Անիի կերամիկայի մշակութային և պատմական նշանակությանը՝ տարածաշրջանի առևտրային, արվեստի և արտադրական ավանդույթները հասկանալու համար։ Նյութը արժեքավոր է հնագիտական, արվեստաբանության և մշակութաբանության ոլորտների մասնագետների համար՝ տրամադրելով նոր տվյալներ միջնադարյան հայ քաղաքի և բնակավայրերի նյութական մշակույթի մասին։
Թարմացվել է՝ 2026-06-15Կենսաբանություն
Разработка технологии выделения и очистки аминокислот некоторых других БАВ из ферментационных растворов
Այս աշխատանքը նվիրված է ֆերմենտացիոն լուծույթներից ամինաթթուների և որոշ այլ կենսաբանական ակտիվ նյութերի (ԲԱՎ) առանձնացման և մաքրման տեխնոլոգիայի մշակմանը։ Նյութում ներկայացվում են կենսասինթեզի արդյունքում ստացվող խառնուրդների կազմը, դրանցից նպատակային միացությունների բաժանման հիմնական փուլերը և կիրառվող ֆիզիկաքիմիական մեթոդները՝ իոնափոխանակային քրոմատոգրաֆիա, մեմբրանային զտում, արտածծում և բյուրեղացում։ Աշխատությունը վերլուծում է մաքրման գործընթացի օպտիմալ պայմանները՝ pH-ի, ջերմաստիճանի, լուծիչների ընտրության և հոսքի արագության ազդեցությունը վերջնական ելքի և մաքրության աստիճանի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեխնոլոգիական սխեմաների նախագծմանը, գործընթացների ավտոմատացման հնարավորություններին և արդյունաբերական մասշտաբով կիրառելիության գնահատմանը։ Նյութը նաև քննարկում է ստացված ամինաթթուների և այլ ԲԱՎ-ի որակական և քանակական վերլուծության մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը դեղագործության, սննդարդյունաբերության և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտներում։
Թարմացվել է՝ 2026-06-15