Պատրաստի նյութեր

Ժողովածուն ներկայացնում է Քուչակ Նահապետի անվան հետ կապված երգային և բանաստեղծական ժառանգությունը՝ ընթերցողին ծանոթացնելով հայ միջնադարյան քնարերգության կարևոր ավանդույթներից մեկին։ Քուչակ Նահապետի անունը հատկապես կապված է հայրենների հետ՝ կարճ, քնարական կառուցվածք ունեցող բանաստեղծական ստեղծագործությունների, որոնցում արտահայտվում են սիրո, կարոտի, մարդկային ապրումների, կյանքի անցողիկության և անձնական զգացմունքների բազմազան դրսևորումները։ Այս բանաստեղծական ավանդույթին բնորոշ են պարզ ու արտահայտիչ լեզուն, պատկերավոր խոսքը, հուզական անմիջականությունը և ժողովրդական մտածողությանը մոտ գեղարվեստական ձևերը։ Սիրային թեմաներում հաճախ միահյուսվում են սիրո ուրախությունն ու տառապանքը, բաժանման ցավը, սիրելիի գեղեցկության նկարագրությունը և մարդկային հարաբերությունների բարդությունը, իսկ կյանքի ու ժամանակի մասին մտորումներում երևում են միջնադարյան մարդու աշխարհընկալման առանձնահատկությունները։ Քուչակին վերագրվող ստեղծագործությունների ուսումնասիրությունը կարևոր տեղ ունի հայ քնարերգության զարգացման, բանավոր և գրավոր գրական ավանդույթների փոխհարաբերության, ինչպես նաև ժողովրդական բանաստեղծական մտածողության գեղարվեստական արտահայտությունների քննության մեջ։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ գրական ժառանգության տարածման և պահպանման տեսանկյունից՝ ներկայացնելով ընթերցողին հայ հին ու միջնադարյան պոեզիայի թեմատիկ և ոճական առանձնահատկությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, բանահյուսագետներին, հայ գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին և հայ քնարերգության սիրահարներին։

Գիրքը ներկայացնում է Ղուրանը՝ իսլամի գլխավոր սրբազան գիրքը, որը մուսուլմանական հավատքի, կրոնական ուսմունքի և հոգևոր կյանքի հիմնարար աղբյուրն է։ Ղուրանը բաղկացած է սուրաներից, որոնք պարունակում են հավատքի, աստվածային հայտնության, բարոյական պատասխանատվության, արդարության, ողորմածության, մարդկային վարքի և հասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ դրույթներ։ Այն անդրադառնում է Աստծո միակության գաղափարին, մարդու և Արարչի փոխհարաբերությանը, մարգարեների պատմություններին, աղոթքի և բարեպաշտության նշանակությանը, ինչպես նաև բարոյական ու հոգևոր կատարելագործման հարցերին։ Ղուրանի բովանդակության կարևոր մաս են կազմում հավատացյալների պարտականություններին, ընտանիքի և համայնքի կյանքին, ազնվությանը, համբերությանը, գթասրտությանը և արդար դատաստանին վերաբերող ուսմունքները։ Գիրքը մեծ նշանակություն ունի իսլամական աստվածաբանության, կրոնական իրավունքի, փիլիսոփայության, գրականության և մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն դարեր շարունակ ազդեցություն է ունեցել մուսուլմանական հասարակությունների աշխարհայացքի, կրթության, լեզվի, արվեստի և հասարակական ավանդույթների ձևավորման վրա։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև հայ գրքի պատմության և տարբեր կրոնական ավանդույթների տպագիր ժառանգության ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել կրոնագետներին, արևելագետներին, պատմաբաններին, աստվածաբաններին, իսլամական մշակույթն ուսումնասիրող մասնագետներին և համաշխարհային կրոնների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Գիրքը կապված է Նաթ Փինքերթոնի կերպարի հետ, որը հայտնի է դետեկտիվ և արկածային գրականության ավանդույթում։ Փինքերթոնի անունը կապվում է հետաքննությունների, հանցագործությունների բացահայտման, գաղտնիքների բացահայտման և վտանգավոր իրավիճակներում ճշմարտությունը գտնելու թեմաների հետ։ Այսպիսի գրականությունը սովորաբար կառուցվում է առեղծվածային դեպքերի, հետապնդումների, անսպասելի շրջադարձերի և հերոսների հնարամտության շուրջ՝ ընթերցողին ներգրավելով իրադարձությունների զարգացման և հանգուցալուծման ընթացքի մեջ։ Նման ստեղծագործությունները կարևոր տեղ են զբաղեցրել հանրամատչելի ընթերցանության մշակույթում՝ տարածելով դետեկտիվ պատմությունների, արկածային սյուժեների և անհատական հետախուզության թեմաները։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայերեն տպագիր գրականության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես հայ ընթերցողական միջավայրում տարածված արտասահմանյան գրական կերպարի և հանրամատչելի ժանրերի ներկայացման օրինակ։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրքի պատմությամբ, թարգմանական գրականությամբ, դետեկտիվ ժանրի զարգացմամբ և հայ ընթերցողական մշակույթով հետաքրքրվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

Ժողովածուն նվիրված է Վան քաղաքի պատմությանը, պատմամշակութային նշանակությանը և հայկական քաղաքակրթական ժառանգության մեջ նրա ունեցած դերին։ Վանը Հայկական լեռնաշխարհի պատմական կարևոր կենտրոններից է, որի անցյալը կապված է տարածաշրջանի քաղաքական, տնտեսական, կրոնական և մշակութային կյանքի տարբեր փուլերի հետ։ Քաղաքի և նրա շրջակայքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու հին ժամանակներից մինչև նորագույն շրջանն ընկած պատմական գործընթացներին, բնակչության կյանքին, քաղաքային միջավայրի ձևավորմանը, ճարտարապետական հուշարձաններին և մշակութային ավանդույթներին։ Գիտաժողովի նյութերը համախմբում են Վանի պատմությանն ու ժառանգությանը վերաբերող գիտական քննարկումներ՝ ընդգծելով քաղաքի հիշատակությունների, պատմական աղբյուրների, հնագիտական տվյալների և մշակութային արժեքների ուսումնասիրության կարևորությունը։ Հատուկ նշանակություն ունի Վանի դերի դիտարկումը հայկական պատմական հիշողության և ինքնության ձևավորման համատեքստում, ինչպես նաև քաղաքի պատմության ուսումնասիրությունը Հայկական լեռնաշխարհի և հարակից տարածաշրջանների ընդհանուր պատմության շրջանակում։ Ժողովածուն կարող է նպաստել պատմական իրադարձությունների, բնակավայրերի զարգացման, մշակութային փոխազդեցությունների և պատմական ժառանգության պահպանման խնդիրների ավելի խորքային ընկալմանը։ Այն արժեքավոր նյութ է հայագետների, պատմաբանների, հնագետների, մշակութաբանների, պատմական աշխարհագրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և Վանի ու Արևմտյան Հայաստանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Ժողովածուն նվիրված է Արևելքում հելլենիստական մշակույթի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և ներկայացնում է այդ թեմայով կազմակերպված երկրորդ համամիութենական գիտաժողովի նյութերը։ Հելլենիստական ժամանակաշրջանը Հին աշխարհի պատմության կարևոր փուլերից է, երբ հունական մշակութային ավանդույթները տարածվեցին Արևելքի տարբեր տարածաշրջաններում և փոխազդեցին տեղական հասարակությունների, կրոնական պատկերացումների, գեղարվեստական ավանդույթների ու հասարակական կառույցների հետ։ Այս մշակութային փոխազդեցությունները նպաստեցին նոր գեղարվեստական ձևերի, գաղափարների և սովորույթների տարածմանը՝ միաժամանակ պահպանելով տեղական մշակույթների առանձնահատկությունները։ Ժողովածուի թեմատիկ շրջանակը կարևոր է հելլենիստական մշակույթի տարածման ուղիների, տարածաշրջանային տարբերությունների, մշակութային փոխանակման և տեղական ավանդույթների հետ դրա փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Գիտաժողովի նյութերը կարող են անդրադառնալ պատմական, հնագիտական և մշակութաբանական հարցերի, որոնց քննությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու Արևելքի հասարակությունների զարգացումը և նրանց կապերը հելլենիստական աշխարհի հետ։ Այս խնդիրներն առանձնահատուկ նշանակություն ունեն նաև Հայաստանի և հարակից տարածքների հին պատմության ուսումնասիրության համար՝ բացահայտելով տարածաշրջանի մասնակցությունը լայնածավալ քաղաքական ու մշակութային գործընթացներին։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, հնագետներին, արևելագետներին, հելլենիստական մշակույթն ուսումնասիրող մասնագետներին, ուսանողներին և Հին աշխարհի պատմությամբ ու մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Ժողովածուն նվիրված է հայ ժողովրդական մշակույթի տարբեր դրսևորումների ուսումնասիրությանը և ներկայացնում է հանրապետական գիտական նստաշրջանի շրջանակում քննարկված հետազոտական նյութեր։ Հայ ժողովրդական մշակույթը ներառում է ժողովրդի պատմական փորձի, աշխարհընկալման, կենցաղի, հավատալիքների և գեղարվեստական ստեղծագործության բազմազան ձևերը, որոնք ձևավորվել ու փոխանցվել են սերունդների միջև։ Դրա կարևոր բաղադրիչներից են բանահյուսությունը, ժողովրդական երգն ու պարը, տոնական և ընտանեկան ծեսերը, արհեստները, ավանդական բնակարանն ու կենցաղային իրերը, հագուստը, սննդի մշակույթը և համայնքային կյանքի սովորույթները։ Այս ոլորտի գիտական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ավանդույթների ծագումն ու զարգացումը, դրանց տարածաշրջանային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հասարակական և պատմական փոփոխությունների ազդեցությունը մշակութային ժառանգության վրա։ Գիտական նստաշրջանի նյութերը կարևոր են ժողովրդական մշակույթի տարբեր խնդիրների քննարկման, ազգագրական տվյալների ներկայացման և հետազոտական արդյունքների շրջանառության համար։ Դրանք նպաստում են հայկական ավանդական մշակույթի պահպանման, գիտական արժևորման և ժամանակակից հասարակության մեջ դրա նշանակության ընկալմանը։ Ժողովածուն կարող է օգտակար լինել ազգագրագետներին, բանահյուսագետներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, արվեստաբաններին, ժողովրդական արվեստի ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև հայոց ավանդույթներով և մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։

Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետությունում 1993–1995 թվականներին իրականացված հնագիտական հետազոտությունների արդյունքներին նվիրված տասներորդ գիտական նստաշրջանի զեկուցումների թեզիսները։ Այն արտացոլում է Հայաստանի հնագիտական ուսումնասիրությունների ընթացքը և տվյալ ժամանակահատվածում տարբեր հուշարձանների, պատմական բնակավայրերի ու մշակութային շերտերի հետազոտությանն առնչվող գիտական խնդիրները։ Հնագիտական հետազոտությունները կարևոր նշանակություն ունեն Հայաստանի տարածքում մարդկային բնակեցման պատմությունը, հնագույն և միջնադարյան հասարակությունների կենսակերպը, նյութական մշակույթի զարգացումը և պատմական իրադարձությունների հետքերը բացահայտելու համար։ Դաշտային ուսումնասիրությունների ընթացքում հայտնաբերված հնագիտական նյութերը՝ բնակավայրերի մնացորդները, թաղման կառույցները, խեցեղենը, գործիքները և այլ գտածոներ, հնարավորություն են տալիս վերակազմելու անցյալի հասարակությունների տնտեսական գործունեությունը, կենցաղը, արհեստները և մշակութային կապերը։ Զեկուցումների թեզիսների ձևաչափը համառոտ ներկայացնում է հետազոտությունների հիմնական ուղղությունները, գիտական դիտարկումները և արդյունքները՝ նպաստելով մասնագիտական տեղեկատվության տարածմանը և հետագա ուսումնասիրությունների համար հիմքի ստեղծմանը։ Ժողովածուն կարևոր է նաև Հայաստանի անկախության առաջին տարիներին հնագիտական գիտության զարգացման և այդ ժամանակ իրականացված հետազոտական աշխատանքների պատմությունը հասկանալու տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հնագետներին, պատմաբաններին, հայագետներին, հնագիտական հուշարձանների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին և Հայաստանի հնագույն պատմությամբ ու մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Ժողովածուն նվիրված է հին Հայաստանի մշակույթի ուսումնասիրությանը և ներառում է հանրապետական գիտական նստաշրջանի շրջանակում ներկայացված հետազոտական նյութեր։ Հին Հայաստանի մշակույթը ձևավորվել և զարգացել է երկարատև պատմական գործընթացների ընթացքում՝ ներառելով նյութական ու հոգևոր կյանքի բազմազան դրսևորումներ, հասարակական հարաբերություններ, կրոնական պատկերացումներ, գեղարվեստական ավանդույթներ և հարևան ժողովուրդների հետ մշակութային փոխազդեցություններ։ Այս ոլորտի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հնագույն բնակչության կենսակերպի, արհեստների, արվեստի, ճարտարապետության, ծիսական սովորույթների և մշակութային արժեքների առանձնահատկությունները։ Գիտական նստաշրջանի նյութերը կարևոր են տարբեր մասնագիտական մոտեցումների ներկայացման, պատմական և հնագիտական տվյալների քննարկման, ինչպես նաև հին Հայաստանի մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության արդիական խնդիրների բացահայտման տեսանկյունից։ Նման ժողովածուները նպաստում են գիտական արդյունքների շրջանառությանը, հետազոտողների միջև մասնագիտական երկխոսությանը և հին հայկական մշակույթի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Հին Հայաստանի մշակույթի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև տարածաշրջանի հնագույն քաղաքակրթությունների, մշակութային կապերի և պատմական զարգացման ընդհանուր պատկերը հասկանալու համար։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, հնագետներին, մշակութաբաններին, արվեստաբաններին, հայագետներին, գիտական աշխատողներին և հին Հայաստանի պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական լեռնաշխարհի բնակչության ուսումնասիրությանը բրոնզի դարաշրջանում՝ կենտրոնանալով էթնոգենեզի և էթնիկ պատմության հիմնախնդիրների վրա։ Բրոնզի դարը Հայկական լեռնաշխարհի պատմական զարգացման կարևոր փուլերից է, երբ տեղի էին ունենում բնակչության կենսակերպի, տնտեսական գործունեության, նյութական մշակույթի և հասարակական հարաբերությունների նշանակալի փոփոխություններ։ Այս ժամանակաշրջանի բնակչության ուսումնասիրությունը պահանջում է հնագիտական, մարդաբանական և պատմամշակութային տվյալների համադրում՝ բնակեցման գործընթացները, տարբեր համայնքների փոխազդեցությունները և մշակութային ընդհանրությունների ու տարբերությունների ձևավորումը հասկանալու համար։ Էթնոգենեզի խնդիրը վերաբերում է էթնիկ հանրությունների կազմավորման և պատմական զարգացման գործընթացներին, իսկ էթնիկ պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս քննելու բնակչության հնարավոր տեղաշարժերը, մշակութային կապերը և տարածաշրջանային առանձնահատկությունները։ Հայկական լեռնաշխարհի հնագիտական նյութերը կարևոր աղբյուր են բնակավայրերի, թաղման սովորույթների, գործիքների, խեցեղենի, զարդերի և այլ նյութական մնացորդների միջոցով հնագույն հասարակությունների կյանքի մասին պատկերացում կազմելու համար։ Աշխատության թեման նշանակալի է նաև բրոնզի դարաշրջանի մշակույթների համեմատական ուսումնասիրության, տարածաշրջանի պատմական գործընթացների վերակազմության և Հայկական լեռնաշխարհի բնակչության անցյալի վերաբերյալ գիտական քննարկումների համար։ Էթնիկ պատմության հարցերը պահանջում են տարբեր տեսակի տվյալների քննադատական համադրում՝ հաշվի առնելով հնագիտական նյութերի մեկնաբանման հնարավորություններն ու սահմանափակումները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հնագետներին, պատմաբաններին, մարդաբաններին, էթնոգենեզի և հնագույն հասարակությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև Հայկական լեռնաշխարհի նախապատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Միքայել Միանսարյանցի կյանքին և գործունեությանը՝ ներկայացնելով նրա տեղը հայ մշակութային ու մտավոր կյանքի պատմության մեջ։ Անհատական կենսագրության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գործչի ձևավորման միջավայրը, մասնագիտական հետաքրքրությունները, հասարակական կապերը և այն պատմամշակութային պայմանները, որոնցում ծավալվել է նրա գործունեությունը։ Հայ մտավորականության և մշակույթի պատմության հետազոտության համար նման աշխատությունները կարևոր են ոչ միայն առանձին անձանց կենսագրական տվյալների համակարգման, այլև նրանց գործունեության միջոցով տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական, գրական, հրատարակչական և հասարակական կյանքի առանձնահատկությունները հասկանալու տեսանկյունից։ Միքայել Միանսարյանցի կյանքի ու գործի ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նրա անձնական և մասնագիտական ժառանգության գնահատմանը, ինչպես նաև հայ մշակույթի զարգացման մեջ նրա ունեցած դերի բացահայտմանը։ Կենսագրական նյութերի և պատմական համատեքստի համադրումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին պատկերացում կազմելու գործչի գործունեության պայմանների, հետաքրքրությունների շրջանակի և ժամանակակիցների հետ ունեցած հնարավոր կապերի մասին։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ մշակույթի և մտավորականության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, կենսագրական գրականության ուսումնասիրողներին, հայագետներին, գրադարանային ու մատենագիտական ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև հայ մշակութային ժառանգության առանձին գործիչների կյանքն ու գործունեությունը ճանաչել ցանկացող ընթերցողներին։

Ժողովածուն նվիրված է Արևելքում հելլենիստական մշակույթի հիմնախնդիրների գիտական քննարկմանը և ներկայացնում է համապատասխան թեմաներով կազմակերպված համամիութենական գիտաժողովի նյութերը։ Հելլենիստական ժամանակաշրջանը կարևոր փուլ է Հին աշխարհի պատմության մեջ, երբ Ալեքսանդր Մակեդոնացու արշավանքներից հետո հունական մշակութային ավանդույթները տարածվեցին Արևելքի տարբեր տարածաշրջաններում՝ փոխազդելով տեղական հասարակությունների, կրոնական պատկերացումների, գեղարվեստական ձևերի և հասարակական կառույցների հետ։ Այս փոխազդեցությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մշակութային փոխանակման, գեղարվեստական ավանդույթների համադրման, քաղաքային կյանքի զարգացման և տարբեր ժողովուրդների պատմական կապերի առանձնահատկությունները։ Գիտաժողովի թեմատիկ շրջանակը կարևոր է հելլենիստական մշակույթի տարածման ուղիները, տեղական մշակույթների հետ դրա փոխհարաբերությունները և տարածաշրջանային առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Հնագիտական, պատմագիտական և մշակութաբանական մոտեցումների համադրումը նպաստում է նյութական ու հոգևոր մշակույթի տարբեր դրսևորումների քննությանը, այդ թվում՝ արվեստի, ճարտարապետության, կրոնական պատկերացումների և հասարակական կյանքի պատմական փոփոխությունների ուսումնասիրմանը։ Արևելքի հելլենիստական ժառանգության հետազոտությունը նշանակություն ունի նաև Հայաստանի և հարակից տարածքների հին պատմության ու մշակութային կապերի լուսաբանման համար։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել հնագետներին, պատմաբաններին, արևելագետներին, դասական աշխարհի մշակույթն ուսումնասիրող մասնագետներին, ուսանողներին և հելլենիստական դարաշրջանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է ամերիկահայության բանավոր ավանդույթի ձևավորմանը, պահպանմանը և փոփոխություններին պատմական ժամանակի ընթացքում։ Բանավոր ավանդույթը կարևոր դեր ունի համայնքի պատմական հիշողության, մշակութային ինքնության, լեզվական ժառանգության և սերունդների միջև կապի պահպանման գործում։ Այն ներառում է ժողովրդական պատմություններ, զրույցներ, հիշողություններ, ավանդազրույցներ, հեքիաթներ, երգեր, ասացվածքներ և այլ բանավոր ստեղծագործություններ, որոնց միջոցով փոխանցվում են համայնքի փորձառությունը, արժեքները, սովորույթներն ու աշխարհընկալումը։ Ամերիկահայության միջավայրում բանավոր ավանդույթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես են պատմական իրադարձությունները, գաղթը, նոր հասարակական միջավայրին հարմարվելը և սերունդների փոխհարաբերություններն ազդել ավանդական պատմությունների բովանդակության ու փոխանցման եղանակների վրա։ Ժամանակի ընթացքում բանավոր ժառանգությունը կարող է պահպանել հայրենիքի, ընտանեկան պատմության և համայնքային կյանքի մասին հիշողությունները՝ միաժամանակ ներառելով նոր միջավայրի ազդեցությամբ ձևավորված թեմաներ ու արտահայտման ձևեր։ Այսպիսի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև բանահյուսական նյութերի հավաքագրման, գրանցման, դասակարգման և գիտական վերլուծության տեսանկյունից, քանի որ բանավոր աղբյուրները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու սփյուռքահայ համայնքի մշակութային շարունակականությունն ու ինքնության վերափոխման գործընթացները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել բանահյուսագետներին, ազգագրագետներին, սփյուռքագետներին, մշակութաբաններին, բանավոր պատմության հետազոտողներին, ինչպես նաև ամերիկահայության պատմությամբ և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Ուդուրի-Էթիունի երկրի հնագիտական ժառանգությանը և Հայաստանի հնագույն պատմության ու մշակույթի ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներին։ Ուդուրի-Էթիունին հիշատակվում է հին աղբյուրների և պատմական հետազոտությունների համատեքստում՝ կապված Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիսային շրջանների ու տարածաշրջանի հնագույն քաղաքական և մշակութային միջավայրի հետ։ Հնագիտական ժառանգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այդ տարածքի բնակեցման պատմությունը, բնակավայրերի ու ամրությունների առանձնահատկությունները, նյութական մշակույթի դրսևորումները և հարևան քաղաքական միավորների հետ ունեցած կապերը։ «Ծովային Հայաստան» խորագիրը ուշադրություն է հրավիրում պատմական Հայաստանի տարածքում ջրային միջավայրի և լճային ավազանների նշանակության վրա՝ դրանց շուրջ ձևավորված բնակավայրերի, տնտեսական գործունեության և մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Հնագիտական նյութերի քննությունը կարևոր է հնագույն հասարակությունների կենսակերպը, բնակեցման համակարգերը, արհեստներն ու արտադրական գործունեությունը, ինչպես նաև տարածաշրջանի պատմական զարգացումները հասկանալու համար։ Նման հետազոտությունները նպաստում են հնագիտական հուշարձանների գիտական փաստագրմանը, դրանց պատմամշակութային արժեքի գնահատմանը և Հայաստանի հնագույն անցյալի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հնագետներին, պատմաբաններին, ուրարտագիտությամբ և Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, պատմական աշխարհագրության հետազոտողներին, ուսանողներին և Հայաստանի հնագիտական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի կոլտնտեսականների ընտանիքի կառուցվածքի և ընտանեկան կենցաղի ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով խորհրդային ժամանակաշրջանի գյուղական հասարակության առօրյա կյանքին, ընտանեկան հարաբերություններին և կենցաղային ավանդույթներին։ Ընտանիքը գյուղական համայնքի հիմնական սոցիալական միավորներից է, որի ներսում ձևավորվում և փոխանցվում են վարքականոնները, աշխատանքային սովորույթները, ընտանեկան պարտականությունները, սերունդների միջև հարաբերությունները և մշակութային ավանդույթները։ Կոլտնտեսային համակարգի պայմաններում գյուղական ընտանիքի կյանքը կապված էր գյուղատնտեսական աշխատանքի կազմակերպման, համայնքային փոխօգնության, կենցաղային պարտականությունների բաշխման և հասարակական փոփոխություններին հարմարվելու գործընթացների հետ։ Ընտանեկան կենցաղի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու բնակարանի ու տնային տնտեսության կազմակերպումը, առօրյա աշխատանքները, սննդի և հագուստի հետ կապված սովորույթները, երեխաների դաստիարակությունը, ամուսնության ու ազգակցական կապերի նշանակությունը, ինչպես նաև ավանդական արժեքների պահպանման ու փոփոխման առանձնահատկությունները։ Այս թեման կարևոր է հասկանալու համար, թե ինչպես են տնտեսական և հասարակական վերափոխումներն ազդել Հայաստանի գյուղական բնակչության կենսակերպի և ընտանեկան հարաբերությունների վրա։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայ գյուղական կենցաղի, ընտանեկան սովորույթների և խորհրդային ժամանակաշրջանի սոցիալական կյանքի ազգագրական ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել ազգագրագետներին, սոցիոլոգներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, ընտանեկան հարաբերությունների հետազոտողներին, ինչպես նաև Հայաստանի գյուղական համայնքների պատմությամբ ու ավանդական կենցաղով հետաքրքրվող ուսանողներին և ընթերցողներին։